Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ&G, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ &C&Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω

*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα παλιών εγγράφων παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Ονοματολογία και οικοσημολογία περί Πάρου

Την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ισοπέδωσης γεγονότων και ιδεών, κρατών και λαών, η γενεαλογική έρευνα σαν ιστορική και κοινωνιολογική επιστήμη παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη δημοτικότητα σε πολλές χώρες του κόσμου. Οι άνθρωποι δείχνουν ενδιαφέρον για την φυλετική τους καταγωγή, την εθνική του καταγωγή, τις οικογενειακές τους ρίζες και γενικά για τους προγόνους τους. Στην αναζωπύρωση αυτού του ενδιαφέροντος συντέλεσε και η δημιουργία πολυεθνικών κρατών (ΗΠΑ, Αυστραλία) που εμφανίστηκαν τους τελευταίους δύο αιώνες και τα ισχυρά μεταναστευτικά ρεύματα που ακολούθησαν αυτούς τους αιώνες.

Η ενασχόληση και η έρευνα για την γενεαλογία και τα οικόσημα είναι μια ευγενής πολιτιστική πράξη. Οι πηγές για την καταγωγή των οικογενειών μας επιθέτων είναι τα ιστορικά αρχεία των δημοσίων αρχών και ιδιωτικές συλλογές. Μέσα στις δημοτικές βιβλιοθήκες, ιστορικά αρχεία, εκκλησιαστικά αρχεία μπορούμε να βρούμε έγγραφα, προικοσύμφωνα, νοταριακές πράξεις, μητρώα, τα οποία σηματοδοτούν την καταγωγή μας. Τα εκάστοτε μαρμάρινα οικόσημα, είναι εντοιχισμένα σε οικίες, εκκλησίες, κοιμητήρια, αποτελούν και αυτά μέρος των πηγών αναδεικνύοντας τα σύμβολα των οικογενειακών μας επιθέτων.

Οι πρώτοι και οι πιο σημαντικοί ερευνητές ονοματολογίας στην Ελλάδα υπήρξαν οι Ν. Ανδριώτης και Α. Σιγάλας τον 19ο αιώνα και ο Μ. Τριανταφυλλίδης και Μ. Χατζιδάκης τον 20ο αιώνα. Έρευνα για τα οικόσημα της Πάρου και αντίστοιχες δημιουργίες έχουν κάνει ο καθηγητής Νίκος Αλιπράντης, ο αρχαιολόγος-αρχιτέκτονας Αναστάσιος Ορλάνδος ο λαογράφος Ζαχαρίας Στέλλας, όπως φυσικά και ο φίλος και πολύτιμος συνεργάτης του blog Ιωάννης Βασιλειόπουλος. Σημειώνουμε ακόμα και τους ξένους Μεσαιωνιστές ιστοριοδίφες όπως ο Γερμανός Κ. Χοπφ, οι Άγγλοι Ο. Μίλλερ και Φ.Ο. Χασλουκ, ο Γάλλος Α. Μπισόν και ο Ολλανδός Β. Σλότ.

Η τοπική ονοματολογία και τα επίθετα της Πάρου χωρίζονται σε ομάδες.

1. Ελληνικά – Παλαιοβυζαντινά βυζαντινά π.χ Αγαλλιανός, Αργυρόπουλος, Αρχολέως, Αλισαφής (πριν το 1204).

2. Φραγκο-λεβαντίνικα κυρίως Ισπανικά, Ιταλικά και Λοβαρδοβενέτικα π.χ. Κουαρτάνος, Τσιγώνιας, Αλιφιέρης, Αλιπράντης (μετά το 1204). Οι Φράγκοι κατέλαβαν την Πάρο το 1207 και προς ασφάλεια έκτισαν κάστρο στην Παροικιά και αργότερα στη Νάουσα και στα χωριά του Κεφάλου.

3. Μεταγενέστερα της άλωσης του Μωριά και της Κρήτης από τους Οθομανούς. Σε αυτή τη περίοδο κατέφευγαν στις Κυκλάδες πολλές κρητοβενέτικες οικογένειες και οικογένειες του Μωριά. Κρητικές οικογένειες π.χ. Καντιώτης, Κρητικός, Γαβαλάς. Οικογένειες του Μωριά π.χ. Τριπολιτσιώτης, Δημητρακόπουλος, Μωραΐτης, Αναγνωστόπουλος κ.α.

4. Εθνικά ή Πατριδωνυμικά-Toπωνυμιακά. Οικογενειακά ονόματα εννοούμε τα ονόματα εκείνα που φανερώνουν τον τόπο όπου ξενοδούλεψε και έζησε ο παρονομασμένος: Πολίτης από την Πόλη, ή πολύ συχνότερα τον τόπο απ’ όπου ήρθε, το χωριό απ’ όπου μετοίκησε. Οι καταλήξεις των πατριδωνυμικών που ακούμε στην Πάρο είναι οι: -αίος, ήτης, -ίτης, -ιος, -ιώτης. Μεταγενέστερες και νεότερες: -αϊτης, -ιάτης, -άνος, -ηνός, -ινός, -(ια)κός.

5. Επάγγελμα-παρατσούκλι, όπως π.χ. Ράπτης, Μυλωνάς, Χασούρης, Καρποδίνης, Ακάλεστος, Γαλανός, Μαούνης, Μαλαματένιος, κ.α.

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ & Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω


*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα σε παλιά έγγραφα παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Η Θρησκεία στην Πάρο

H Θρησκεία στην Πάρο

ΘΡΗΣΚΕΙΑ: Ο χριστιανισμός στην Πάρο διαδόθηκε μάλλον κατά τα τέλη του 4ου αρχές του 5ου αιω.


Θα μπορούσε να πει κανείς ότι μέχρι τον 6ο αιω. υπήρχαν εθνικοί στην Πάρο. Εξάλλου ο Ναός της Καταπολιανής φτιάχτηκε από τον Ιουστινιανό για να πείσει τους ντόπιους εθνικούς να προσχωρήσουν στη νέα θρησκεία.  
Κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας οι κατακτητές φάνηκαν γενναιόδωροι με την εκκλησία αφού της δόθηκε απόλυτη ελευθερία στην απόκτηση περιούσιας.
Εκείνη την περίοδο δόθηκε άδεια για το χτίσιμο και την επισκευή εκκλησιών. Έτσι η εκκλησία στην Πάρο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας γνώρισε εξαιρετική άνθιση. Όμως, εκτός από τους ορθοδόξους υπήρχαν και καθολικοί στο νησί που υπάρχουν έως και σήμερα. Όμως για να αποφύγουν τις διαφορές οι δυο αυτές μερίδες δημιούργησαν με τον καιρό ένα κλίμα εξαιρετικά αγαθό, που το κύριο γνώρισμά του ήταν οι «Εν Κύριω» αδελφική συνεργασία.
Η Πάρος εκκλησιαστικά υπαγόταν στη δικαιοδοσία του αρχιεπισκόπου Νάξου. Διέθετε δε κατά τους 13ο-16ο αιώνα πολυάριθμους ρωμαιοκαθολικούς πιστούς. Από τα μέσα του 17ου αλλά κυρίως τον 18ο αιώνα άρχισε να συρρικνώνεται η καθολική κοινότητα της Πάρου. Αιτία η έλλειψη ιερέων.
Για πολλά χρόνια οι καθολικοί και οι ορθόδοξοι εξακολουθούν να απευθύνουν έγγραφες αιτήσεις στις προϊστάμενες αρχές του τάγματος που είχε έδρα τη Νάξο. Για την εκπλήρωση του κοινού πόθου τους, το 1674 η αίτηση γίνεται αποδεκτή. Το σχολείο του Αγίου Αθανασίου στη Νάουσα είναι Βυζαντινού ρυθμού. Χτίστηκε από μια ορθόδοξη χριστιανική γυναίκα, άνηκε δηλαδή στους ορθόδοξους, οι οποίοι τον πούλησαν το ναό στους καθολικούς. Αυτό ίσως να έγινε γιατί εκείνη την εποχή υπήρχε ένας διαρκής πόθος των κατοίκων για την εγκατάσταση των Ιησουιτών και των Καπουκίνων στη Πάρο. Η ίδρυση σχολείου στη Νάουσα υπό των καθολικών είχε σκοπούς την μάθηση και την προσήλωση της καθολικής κοινότητας. Ένας σημαντικός που βγήκε από την σχολή του Αγίου Αθανασίου ήταν ο εκ Κώστου Αθανάσιος Τούλιος ο γνωστός μας σήμερα Άγ. Αθανάσιος ο Πάριος. Διδάσκαλοι που δίδαξαν σε αυτό το σχολείο, ξακουστοί για την εποχή τους ήταν ο Λέων από την Καρβίλη (Ισπανία) και ο Λεονάρντο από το Αρράς (Γαλλία). Σε αυτή τη σχολή δίδασκαν, μαθηματικά, ελληνικά, λατινικά, φυσική κ.α. Εκτός από τον Άγιο Αθανάσιο άλλη καθολική εκκλησία που παραμένει έως και σήμερα η Καθολική Ενορία της Νάουσας είναι ο Αι Γιώργης.
Η κατάσταση επιδεινώνεται με τον ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1768-1774, οπότε η Πάρος με τους ασφαλείς της όρμους γίνεται ο κύριος σταθμός της ρωσικής μοίρας. Εκεί συγκεντρώνονταν, εκτός από τους Ρώσους, και οι άτακτοι Έλληνες ναυτικοί, ιδίως οι φανατικοί ορθόδοξοι αλβανόφωνοι της Ύδρας, Σπετσών και του Σουλίου, οι οποίοι απαγόρευσαν την είσοδο των δυτικών στην Εκατονταπυλιανή, όπου είχαν παρεκκλήσι και βωμό, και κατέστρεψαν την μονή και εκκλησία των καπουκίνων στην Παροικία· ακόμη βεβήλωσαν και τάφους. Τότε οι περισσότεροι από τις 40 περίπου καθολικές οικογένειες (έναντι των 6.000 ορθοδόξων) σκορπίστηκαν σε διάφορα μέρη. Μετά την λήξη του πολέμου επέστρεψαν μερικοί, ώστε κατά τα τέλη του 18ου αι. έφθαναν μόλις τα 23 άτομα. Οι περισσότεροι ήταν φτωχοί και κατοικούσαν μόνο στην Παροικία. Μάταια ο πιο πλούσιος ανάμεσά τους ο Λεονάρδος Κονδύλης, θερμός καθολικός και προύχοντας του τόπου, προσπαθούσε ν' αναζωογονήση τον καθολικισμό που έσβηνε μοιράζοντας ελεημοσύνες στους φτωχούς ομόδοξους του και προστατεύοντάς τους όσο μπορούσε. Έτσι ο καθολικός αρχιεπίσκοπος Παροναξίας Ιωάννης Βαπτιστής Crispi, ο οποίος καταγγέλλει τις κακοήθειες μερικών ορθοδόξων σε βάρος των καθολικών και των θρησκευτικών ιδρυμάτων τους, διαπίστωνε μελαγχολικά στην έκθεσή του προς την Sacra Congregazione ότι από τους τρεις άλλοτε ιερείς, που εξυπηρετούσαν τις πνευματικές ανάγκες του ποιμνίου τους ως εφημέριοι η ως εξωτερικοί επίτροποι στην Παροικία, Νάουσα και Αντίπαρο, τώρα μόνον ένας λειτουργούσε με τον τίτλο του βικαρίου και με μόνιμη έδρα την Παροικία, γιατί πουθενά αλλού δεν υπήρχαν πια καθολικοί.
–Σε περιοδικό που εκδιδόταν από την Αδελφότης της Εν Σμύρνη των Παρίων η «Εκατονταπυλιανή» στο τεύχος Μαΐου του 1895 Εν Σμύρνη, αναφέρει ως τίτλο στην σελίδα 23 «ο Ναός Φιλόξενων τους Καθολικούς». Λέον, φίλε αναγνώστα, να γνωρίζεις ότι εν Πάρω κατώχουνολίγοι Καθολικοί, και ότι εκτός τούτων συνεχώς ήρχοντο, ως έτι και νύν, εκ της γείτονος Νάξου πολλοί τοιούτοι. Ευγενείς τους τρόπους, αγαθοί την καρδίαν και φίλοι της ειρήνης, αδερφικών ηγαπήθησαν ως έτι και νυν αγαπώνται υπό των Παρίων. Μη ουν ανεχόμενοι οι Πάριοι τους ολίγους τούτους ετεροθαλείς αυτών αδελφούς να βλέπωσιν εστερημένους ιδίας εκκλησίας παρεχώρησαν εις αυτούς από τον ιδ περίπου αιώνα την ανατολικών του αριστερού χόρου κειμένην γωνίαν ενθα θυσιαστήριον κατά τους τύπους της Δυτικής Εκκλησίας ποιήσαντες την θείαν αυτών λειτουργίαν, μετά το τέλος της ημετέρας ετέλουν.
Το τοιούτον διήρκεσε μέχρι σχεδόν των μέσων του ήδη λήγοντος αιώνος, ότε προς δυσμάς και ολίγον προς μεσημβίαν του ναού της Εκατονταπυλιανής, ηγείραν ιδίαν εκκλησίαν. Και μετά τούτο δε, το εντός του ναού θυσιαστήριον αυτών διετηρήθη χρόνους ικανούς αφηρέθη δε ότε εγίνοντο εν των ναώ σπουδαίαι επισκευαί δι εξόδων του αείμνηστου Φραγκίσκου Μαύρου, μεγαλεμπόρου εν Οδησσώ.
–O Εμμανουήλ Σαγκριώτης σημειώνει, Εντεύθεν προκύπτει ότι πλείσται Ενετικαί οικογένειες γνωριζόμεναι εκ των ονομάτων ησπάσθησαν την Ορθοδοξία ως οι Μαλατέσται, Κορτιάνοι, Βεντούροι, Γαβαλά, Βιτσαρά, Δαβερώνα, Δελέντα και άλλοι γεννώμενοι, μάλιστα, ως εικός, οι φανατικότεροι των Ορθοδόξων.
–Σήμερα στην Πάρου λειτουργούν δύο ενοριακές εκκλησίες, του Αγίου Αντωνίου στην Παροικιά και του Αγίου Γεωργίου στην Νάουσα και υπολογίζεται ότι η καθολική κοινότητα στο νησί είναι περίπου το 10% (1.600 κάτοικοι) μαζί με του μόνιμους αλλοδαπούς.

ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ
Καθολικές Εκκλησίες και μονές στη Παροικιά είναι: η ενορία του Αγίου Αντωνίο της Παδουής και το Φραγκομονάστηρο το 1680, ενώ υπήρχε παρεκκλήσι και βωμός εντός της Εκατονταπυλιανής. Άλλες καθολικές εκκλησίες στην Παροικιά ήταν ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου στο Κάστρο που χτίστηκε το 1260 μ.Χ. από τον βενετό Δούκα της Νάξου και ο Άγιος Νικόλαος ο Αρρανός, στο Καινούργιο πηγάδι, συνοικία των Καθολικών της Παροικιάς, του 17ου αι. Το 1682, το παρεκκλήσιο αυτό περιήλθε στην ιδιοκτησία του εφημέριου του καθολικού αλταρίου της Εκατονταπυλιανής Φραντσέζικου Κρίσπου. Αργότερα επιστράφηκε στους ορθοδόξους.
Καθολικές Εκκλησίες και μονές στη Νάουσα είναι: Οι Ταξιάρχες, στο κτήμα Ντενέγρη (σημ. Τσουνάκη;) στο Βουνάλι και Φυσικά η ενορία των Καθολικών Νάουσας ως και σήμερα Αγ. Γεώργιος πίσω από το ΚΕΠ Νάουσας. Ήταν Η Ανάληψη, (σημ. Προφ. Ηλίας), πάνω από το Δημ. Σχολείο. Ιδιοκτησίας οικ. Τριπολιτσιώτη. Η ανακατασκευασμένη εκκλησία του Αγ. Ιωάννη, στη Ρούγα δίπλα στο Λιμενικό Φυλάκιο Νάουσας, σήμερα είναι Ορθόδοξη.  Η εκκλησία αυτή ήταν του Αγ. Σεβαστιανού (Σαν Σεμπαστιάν) και ο Άγιος Αθανάσιος (λίγο πριν το γεφυράκι) που όπως αναφέρουμε πιο πάνω, ήταν μονή και σχολή των ιησουιτών μοναχών.
Καθολική Εκκλησία στην υπόλοιπη Πάρο: Στην Μάρπησσα υπάρχουν τα ερείπια της Καθολικής Εκκλησίας της Παναγίας της Φλουριάς του 17ου αιω. Που ανήκει στην Καθολική Μητρόπολη Νάξου και Πάρου καθώς και τα ερείπια τριών καθολικών εκκλησιών εντός των ορίων του κάστρου του Κεφάλου, οι οποίες είναι χτισμένες μεσοτοιχία με ορθόδοξα ξωκλήσια.
Τα ερείπια Καθολικής εκκλησίας υπάρχουν και στην περιοχή Καστελλάνος νότια της Μάρπησσας.
Ερείπια Καθολικής εκκλησίας υπάρχουν και βόρια του Πρόδρομου.
Καθολικό εξωκκλήσι υπήρχε και στην Σάντα Μαρία όπου πείρε η περιοχή το όνομά της. Καθολική καπέλα υπήρχε και εντός του Κάστρου του Κεφάλου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων