Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ&G, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ &C&Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω

*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα παλιών εγγράφων παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Ονοματολογία και οικοσημολογία περί Πάρου

Την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ισοπέδωσης γεγονότων και ιδεών, κρατών και λαών, η γενεαλογική έρευνα σαν ιστορική και κοινωνιολογική επιστήμη παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη δημοτικότητα σε πολλές χώρες του κόσμου. Οι άνθρωποι δείχνουν ενδιαφέρον για την φυλετική τους καταγωγή, την εθνική του καταγωγή, τις οικογενειακές τους ρίζες και γενικά για τους προγόνους τους. Στην αναζωπύρωση αυτού του ενδιαφέροντος συντέλεσε και η δημιουργία πολυεθνικών κρατών (ΗΠΑ, Αυστραλία) που εμφανίστηκαν τους τελευταίους δύο αιώνες και τα ισχυρά μεταναστευτικά ρεύματα που ακολούθησαν αυτούς τους αιώνες.

Η ενασχόληση και η έρευνα για την γενεαλογία και τα οικόσημα είναι μια ευγενής πολιτιστική πράξη. Οι πηγές για την καταγωγή των οικογενειών μας επιθέτων είναι τα ιστορικά αρχεία των δημοσίων αρχών και ιδιωτικές συλλογές. Μέσα στις δημοτικές βιβλιοθήκες, ιστορικά αρχεία, εκκλησιαστικά αρχεία μπορούμε να βρούμε έγγραφα, προικοσύμφωνα, νοταριακές πράξεις, μητρώα, τα οποία σηματοδοτούν την καταγωγή μας. Τα εκάστοτε μαρμάρινα οικόσημα, είναι εντοιχισμένα σε οικίες, εκκλησίες, κοιμητήρια, αποτελούν και αυτά μέρος των πηγών αναδεικνύοντας τα σύμβολα των οικογενειακών μας επιθέτων.

Οι πρώτοι και οι πιο σημαντικοί ερευνητές ονοματολογίας στην Ελλάδα υπήρξαν οι Ν. Ανδριώτης και Α. Σιγάλας τον 19ο αιώνα και ο Μ. Τριανταφυλλίδης και Μ. Χατζιδάκης, Χρυς. Τσικριτσή-Κατσιανάκη τον 20ο αιώνα. Έρευνα για τα οικόσημα της Πάρου και αντίστοιχες δημιουργίες έχουν κάνει ο καθηγητής Νίκος Αλιπράντης, ο αρχαιολόγος-αρχιτέκτονας Αναστάσιος Ορλάνδος ο λαογράφος Ζαχαρίας Στέλλας, όπως φυσικά και ο φίλος και πολύτιμος συνεργάτης του blog Ιωάννης Βασιλειόπουλος. Σημειώνουμε ακόμα και τους ξένους Μεσαιωνιστές ιστοριοδίφες όπως ο Γερμανός Κ. Χοπφ, οι Άγγλοι Ο. Μίλλερ και Φ.Ο. Χασλουκ, ο Γάλλος Α. Μπισόν και ο Ολλανδός Β. Σλότ.

Η τοπική ονοματολογία και τα επίθετα της Πάρου χωρίζονται σε ομάδες.

Προέλευση - Καταγωγή

1. Ελληνικά – Παλαιοβυζαντινά βυζαντινά π.χ Αγαλλιανός, Αργυρόπουλος, Αρχολέως, Αλισαφής (πριν το 1204).

2. Φράγκικα - Δυτικά κυρίως Ισπανικά, Ιταλικά και Λοβαρδοβενέτικα π.χ. Κουαρτάνος, Τσιγώνιας, Αλιφιέρης, Αλιπράντης (μετά το 1204). Οι Φράγκοι κατέλαβαν την Πάρο το 1207 και προς ασφάλεια έκτισαν κάστρο στην Παροικιά και αργότερα στη Νάουσα και στα χωριά του Κεφάλου. Οι Παριανοί κατά ένα μεγάλο ποσοστό έχουν Ενετικά-Δυτικά επώνυμα αυτό οφείλεται.

α) στην Βενετοκρατούμενη Πάρο για πάνω απο 3 αιώνες κατα τον μεσαίωνα όπου πολλοί δυτικοί αποίκησαν.

β) μετά τον πόλεμο στην Κρήτη μεταξύ Κρητων, Κρητοβενετών εναντίων των Οθωμανών και νίκη των τελευταίων, πολλοί Κρητοβενετοί κατέφυγαν στις Κυκλάδες

Τα οικογενειακά ονόματα Ενετικής προέλευσης προέρχονται

α) από αναγνωρισμένα και υιοθετημένα νόθα παιδιά των Ενετών,

β) από μικτούς γάμους,

γ) από εξελληνισμένους Βενετούς, που λόγω πτώχευσης έχασαν πρώτα την ευγένειά τους και ύστερα το εθνικό τους φρόνημα,

δ) από βενετικά βαφτιστικά και

ε) πιθανόν και μερικά να προέρχονται από ονόματα Βενετών που επικράτησαν ως παρωνύμια για λόγους σκωπτικούς.

3. Μεταγενέστερα της άλωσης του Μωριά από τους Οθωμανούς και μετά την αποτυχημένη επανάσταση του Ορλόφ. Σε αυτή τη περίοδο κατέφευγαν στις Κυκλάδες πολλές οικογένειες του Μωριά. π.χ. Τριπολιτσιώτης, Δημητρακόπουλος, Μωραΐτης, Αναγνωστόπουλος, Ζησημόπουλος, Γραμματικόπουλος κ.α.

4. Πρόσφυγες. Αρκετοί και οι πρόσφυγες κυρίως από τα Παράλια της Μικράς Ασίας αλλά και απο τα Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μετά τον 19ο αιώνα. Τρία τα μεγάλα κύματα προσφύγων, το 1814 από τα Παράλια, το 1822-24 από Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και το 1922 πάλι από τα παράλια της Μικράς Ασίας που έμελε να είναι και το τελειωτικό χτύπημα για τον Ελληνισμό της περιοχής.

Κατηγορίες

Εθνικά ή Πατριδωνυμικά-Toπωνυμιακά. Οικογενειακά ονόματα εννοούμε τα ονόματα εκείνα που φανερώνουν τον τόπο όπου ξενοδούλεψε και έζησε ο παρονομασμένος: Πολίτης από την Πόλη, ή πολύ συχνότερα τον τόπο απ’ όπου ήρθε, το χωριό απ’ όπου μετοίκησε. Οι καταλήξεις των πατριδωνυμικών που ακούμε στην Πάρο είναι οι: -αίος, ήτης, -ίτης, -ιος, -ιώτης. Μεταγενέστερες και νεότερες: -αϊτης, -ιάτης, -άνος, -ηνός, -ινός, -(ια)κός.

Επάγγελμα-παρατσούκλι, όπως π.χ. Ράπτης, Μυλωνάς, Χασούρης, Καρποδίνης, Ακάλεστος, Γαλανός, Μαούνης, Μαλαματένιος, κ.α.

Βαπτιστικά, όπως Δημητρίου, Γεωργίου, ή Παυλάκης, Γιαννάκης κ.α.

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ & Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω


*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα σε παλιά έγγραφα παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Παριανά επίθετα Θ

Για οικόσημα βλέπε εδώ…

Θ

–Θαλασσινός: Το επώνυμο Θαλασσινός εμφανίζεται στην Πάρο ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα και διατηρείται αδιάλειπτα μέχρι σήμερα. Με βάση τα μέχρι σήμερα ιστορικά στοιχεία, η οικογένεια πιθανότατα εγκαταστάθηκε στο νησί προερχόμενη από τη Χίο, ίσως στο πλαίσιο των μετακινήσεων πληθυσμών που ακολούθησαν τη Σφαγή της Χίου το 1822. Το επώνυμο φαίνεται να έχει ξεκινήσει ως επαγγελματικό ή περιγραφικό προσωνύμιο, συνδεδεμένο με τη θάλασσα και τα ναυτικά επαγγέλματα.

Η πρώτη γνωστή καταγραφή στην Πάρο εντοπίζεται στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847, όπου αναφέρεται ο Ανδρέας Θαλασσινός, 48 ετών, γεωργός. Η παρουσία της οικογένειας συνεχίζεται τις επόμενες δεκαετίες, αποδεικνύοντας ότι είχε πλέον εγκατασταθεί μόνιμα στην ανατολική Πάρο.

Στον εκλογικό κατάλογο του 1875 καταγράφεται ο Σταύρος Ανδρέα Θαλασσινός, 26 ετών, ναυτικός. Λίγα χρόνια αργότερα, στις 18 Οκτωβρίου 1884, σε πράξη υποθηκοδανείου που συντάχθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου, αναφέρεται ως πλοίαρχος και κάτοικος του χωριού Τσιπίδο του Δήμου Μαρπήσσης, γεγονός που επιβεβαιώνει τη στενή σχέση της οικογένειας με τη ναυτιλία.

Στα δημοτολόγια του Δήμου Μαρπήσσης, που συντάχθηκαν στις 28 Νοεμβρίου 1903, καταγράφονται η σύζυγός του Αγγελική, χήρα Σταύρου Θαλασσινού (γεν. 1863), καθώς και τα παιδιά τους: ο Ανδρέας (γεν. 1885), γεωργός, η Μαρούσα (γεν. 1887), η Ζαμπία (γεν. 1891) και ο Αντώνιος (γεν. 1893), μαθητής. Οι καταγραφές αυτές αποτυπώνουν πλέον μια οικογένεια πλήρως εγκατεστημένη και ενταγμένη στην τοπική κοινωνία.

Το επώνυμο διατηρήθηκε αδιάλειπτα μέχρι τις μέρες μας, κυρίως στα Μάρμαρα, ενώ σημαντικός κλάδος της οικογένειας κατοικεί πλέον στη Νάουσα, αποτελώντας τη φυσική συνέχεια των παλαιών Θαλασσινών της Πάρου.

Αξίζει, ωστόσο, να γίνει μία σημαντική διευκρίνιση. Η οικογένεια Θαλασσινού της Παροικιάς δεν φαίνεται να συνδέεται άμεσα, από γενεαλογική άποψη, με τον παλαιό παριανό κλάδο των Θαλασσινών των Μαρμάρων και της Νάουσας. Και η οικογένεια αυτή προέρχεται από τη Χίο, όμως εγκαταστάθηκε στην Πάρο σε μεταγενέστερη εποχή, ακολουθώντας ανεξάρτητη οικογενειακή πορεία. Η ταύτιση του επωνύμου δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκην κοινή καταγωγή, καθώς διαφορετικοί κλάδοι του ίδιου επωνύμου εγκαταστάθηκαν στο νησί σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.

Η ιστορία των Θαλασσινών αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα οικογένειας που ενσωματώθηκε στην παριανή κοινωνία, διατηρώντας ζωντανό το επώνυμό της για περισσότερους από ενάμιση αιώνα και συνεχίζοντας μέχρι σήμερα την παρουσία της στην Πάρο.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 48χρονος γεωργός Θαλασσινός Ανδρέας.

–1863. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Αγγελική χήρα Σταύρου Θαλασσινού (γεν. 1863), ετών 40, οικιακά.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Θαλασσινός Σταύρος του Ανδρέα ναυτικός 26 ετών.

–1884. Υποθηκοδάνειο. Ερμούπολις Σύρου 1884, Οκτωβρίου 18. Αναφέρεται ο Σταύρος Ανδρέα Θαλασσινός, πλοίαρχος, κάτοικος του χωριού Τσιπίδου, του Δήμου Μαρπήσσης Πάρου. Αναφέρονται επίσης οι ιδιοκτήτες κτημάτων στην Μεσάδα των Ιακώβου Αντωνόπουλου, Αντωνίου Κληρονόμου, Δημητρίου Ανουσάκη. Στο Αυκουλάκι τα κτήματα του Ιωάννη Αλιπράντη και Βίτου Τσαντουλή και του Αντωνίου Μελανίτη.

–1885. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ανδρέας Σταύρου Θαλασσινός (γεν. 1885), ετών 18, γεωργός, άγαμος.

–1887. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρούσα Σταύρου Θαλασσινού (γεν. 1887), ετών 16, οικιακά, άγαμος.

–1891. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Ζαμπία Σταύρου Θαλασσινού (γεν. 1891), ετών 12, οικιακά, άγαμος.

–1893. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αντώνιος Σταύρου Θαλασσινός (γεν. 1893), ετών 10, μαθητής, άγαμος.

 

–Θεοδωράκος: Το επώνυμο Θεοδωράκος έχει τις ρίζες του στο χωριό Βαχός της Μάνης, στον σημερινό Δήμο Ανατολικής Μάνης Λακωνίας. Πρόκειται για χαρακτηριστικό μανιάτικο επώνυμο, που συνδέεται με τις οικογένειες της περιοχής και απαντάται για αιώνες στη Λακωνία.

Στην Πάρο η παρουσία του επωνύμου είναι σχετικά πρόσφατη. Κλάδος της οικογένειας εγκαταστάθηκε στη Νάουσα στις αρχές της δεκαετίας του 1970, όπου δημιούργησε τη δική του οικογενειακή πορεία και εντάχθηκε στην τοπική κοινωνία.

Παρότι η παρουσία του στην Πάρο δεν ανάγεται στους παλαιούς παριανούς οικισμούς, το επώνυμο Θεοδωράκος αποτελεί πλέον μέρος της σύγχρονης ιστορίας του νησιού, καθώς η οικογένεια ζει και δραστηριοποιείται στη Νάουσα εδώ και περισσότερες από πέντε δεκαετίες, διατηρώντας παράλληλα τη μνήμη και την καταγωγή της από τη μανιάτικη γη.

 

Θεοδωρόπουλος: Το επώνυμο Θεοδωρόπουλος είναι πατρωνυμικό και προέρχεται από το βαπτιστικό όνομα Θεόδωρος, με την κατάληξη -όπουλος, η οποία σημαίνει «γιος» ή «απόγονος του Θεοδώρου». Η κατάληξη αυτή είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Πελοπόννησο και απαντάται σε πολλές περιοχές του ελληνικού χώρου.

Στην Πάρο το επώνυμο εμφανίζεται σποραδικά και δεν φαίνεται να δημιούργησε πολυάριθμο ή μόνιμο οικογενειακό κλάδο. Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά εντοπίζεται στον εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, όπου είναι εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Κωνσταντίνου Θεοδωρόπουλος, 26 ετών, γεωργός.

Η μοναδική μέχρι σήμερα γνωστή αυτή καταγραφή μαρτυρεί την παρουσία του επωνύμου στη Νάουσα κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, χωρίς όμως να τεκμηριώνεται συνέχεια ή ευρύτερη εξάπλωσή του στο νησί. Ενδεχομένως να πρόκειται για μεμονωμένη εγκατάσταση οικογένειας ή για κλάδο που δεν διατηρήθηκε στις επόμενες γενιές της Πάρου.

–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, είναι εγγεγραμμένος ο Θεοδωρόπουλος Νικόλαος του Κωνσταντίνου, 26 ετών, γεωργός.

Θεοδώρου: Το επώνυμο Θεοδώρου είναι πατρωνυμικό και προέρχεται από το βαπτιστικό όνομα Θεόδωρος, δηλώνοντας αρχικά τον «γιο» ή τον «απόγονο του Θεοδώρου». Αποτελεί ένα από τα παλαιότερα και συνηθέστερα ελληνικά επώνυμα, καθώς το όνομα Θεόδωρος ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο ήδη από τους βυζαντινούς χρόνους.

Στην Πάρο η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή μαρτυρία του επωνύμου προέρχεται από τον ονομαστικό κατάλογο των μαθητών του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου της Νάουσας για το σχολικό έτος 1829. Ανάμεσα στους μαθητές καταγράφεται ο Ταρώ Θεοδώρου, ηλικίας έξι ετών, γεγονός που αποδεικνύει ότι η οικογένεια ήταν ήδη εγκατεστημένη στη Νάουσα στα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους.

–1829. Ο ονομαστικός κατάλογος των μαθητών του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου της Νάουσας του σχολικού έτους 1829.

«Οι μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της κομοπόλεως Ναούσης»

Ταρώ Θεοδώρου ετών 6.

 

–Θεοδωρουλάκης: Το επώνυμο Θεοδωρουλάκης προέρχεται από το βαπτιστικό όνομα Θεόδωρος, με την υποκοριστική κατάληξη -ουλάκης, η οποία είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην Κρήτη και στο νότιο Αιγαίο. Παρά την προέλευσή του, το επώνυμο απαντάται στην Πάρο ήδη από το πρώτο μισό του 19ου αιώνα, γεγονός που μαρτυρεί ότι η οικογένεια είχε εγκατασταθεί στο νησί αρκετά νωρίς.

Η πρώτη μέχρι σήμερα γνωστή καταγραφή προέρχεται από τον εκλογικό κατάλογο της 18ης Μαρτίου 1844 του Δήμου Νάουσας, στον οποίο περιλαμβανόταν και ο Κώστος. Εκεί αναφέρονται ο Ιωάννης Α. Θεοδωρουλάκης, 36 ετών, εργάτης, καθώς και ο Κωνσταντίνος Θεοδωρουλάκης, επίσης 36 ετών, εργάτης.

Οι ίδιοι καταγράφονται εκ νέου στον εκλογικό κατάλογο του Κώστου το 1847, επιβεβαιώνοντας τη μόνιμη παρουσία της οικογένειας στην περιοχή.

Στον εκλογικό κατάλογο του Κώστου του 1883 εμφανίζονται ο Ιωάννης Θεοδωρουλάκης του Γεωργίου, 78 ετών, και ο Κωνσταντίνος Θεοδωρουλάκης του Νικολάου, 73 ετών, εργάτης. Δύο χρόνια αργότερα, στον εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, καταγράφονται ο Νικόλαος Θεοδωρουλάκης του Κωνσταντίνου, 28 ετών, γεωργός από τη Νάουσα, καθώς και ο ηλικιωμένος Ιωάννης Θεοδωρουλάκης του Γεωργίου, 80 ετών, από τον Κώστο.

Η οικογένεια συνέχισε την παρουσία της στην Πάρο και στις αρχές του 20ού αιώνα. Ανάμεσα στους Παριανούς που έπεσαν στους Βαλκανικούς Πολέμους (1912–1913) συγκαταλέγεται ο στρατιώτης Θεοδωρουλάκης Κ. Ν., το όνομα του οποίου είναι χαραγμένο στο Ηρώο του Κώστου, αποτελώντας διαχρονική υπενθύμιση της προσφοράς της οικογένειας στους εθνικούς αγώνες.

Οι ιστορικές αυτές μαρτυρίες δείχνουν ότι οι Θεοδωρουλάκηδες αποτελούν μία από τις παλαιές οικογένειες της ευρύτερης περιοχής του Κώστου και της Νάουσας, με συνεχή παρουσία στην Πάρο από τουλάχιστον τα μέσα του 19ου αιώνα.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 36χρονος εργάτης Ιωάννης Α. Θεοδωρουλάκης και ο 36χρονος εργάτης Κωνσταντίνος Θεοδωρουλάκης.  

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Κώστου του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 36χρονος εργάτης Ιωάννης Α. Θεοδωρουλάκης και ο 36χρονος εργάτης Κωνσταντίνος Θεοδωρουλάκης.

–1883. Σε εκλογικό κατάλογο του Κώστου του 1883, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι: Θεοδωρουλάκης Ιωάννης του Γεωργίου, 78 ετών και Θεοδωρουλάκης Κωνσταντίνος του Νικολάου, 73 ετών, εργάτης από τον Κώστο, απεβίωσε.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι, Θεοδωρουλάκης Νικόλαος του Κωνσταντίνου, 28 ετών, γεωργός από τη Νάουσα και Θεοδωρουλάκης Ιωάννης του Γεωργίου, 80 ετών, από τον Κώστο.
–1912. Των υπέρ πατρίδος πεσώντων 1912-13 (Ηρώο Κώστου) Στρατιώτης Θεοδωρουλάκης Κ.Ν. 

 

Θεολογάκης ή Θολογάκης: Το επώνυμο Θεολογάκης, που απαντά και στη μορφή Θολογάκης, αποτελεί μία από τις παλαιότερες γνωστές οικογενειακές ονομασίες της Πάρου. Η μορφή Θολογάκης πιθανότατα αποτελεί λαϊκή παραφθορά του επωνύμου Θεολογάκης, ενώ δεν αποκλείεται να συνδέεται και με το επώνυμο Θεολόγης, το οποίο μαρτυρείται στη Μάρπησσα. Η εναλλαγή των μορφών αυτών είναι συνηθισμένο φαινόμενο στα παλαιά παριανά έγγραφα, όπου η γραφή των επωνύμων δεν είχε ακόμη σταθεροποιηθεί.

Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά του επωνύμου εντοπίζεται σε προικοσύμφωνο των Λευκών, με ημερομηνία 16 Νοεμβρίου 1767. Στο έγγραφο αυτό μνημονεύεται κτήμα του Ιωάννη Θολογάκη, γεγονός που αποδεικνύει ότι η οικογένεια ήταν ήδη εγκατεστημένη στις Λεύκες κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα και διέθετε ακίνητη περιουσία.

–1767. Σε προικοσύμφωνο Λευκών στις 16 Νοεμβρίου 1767 αναφέρεται το κτήμα του Ιωάννη Θολογάκη.


–Θεολόγης: Το επώνυμο Θεολόγης προέρχεται από τη λέξη θεολόγος, δηλαδή «εκείνος που ασχολείται με τον λόγο του Θεού» ή «ο γνώστης των θείων πραγμάτων». Αποτελεί ένα σύνθετο επώνυμο, το οποίο πιθανότατα συνδέεται αρχικά με εκκλησιαστική ιδιότητα, μόρφωση ή προσωνύμιο που δόθηκε σε κάποιο πρόσωπο για τη σχέση του με τη θρησκευτική ζωή.

Στην Πάρο το επώνυμο μαρτυρείται τουλάχιστον από τις αρχές του 19ου αιώνα. Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά εντοπίζεται το 1831, όταν καταγράφεται στη Μάρπησσα ο Χρίστος Θεολόγης.

–1831 Χρίστος Θεολόγης στην Μάρπησσα.

 

–Θεολογίτης: Επώνυμο που πιθανότατα προέρχεται από το βαπτιστικό όνομα Θεολόγος, το οποίο συνδέεται με τη σύνθετη λέξη θεολόγος («ο λόγος του Θεού»). Η δημιουργία του επωνύμου φαίνεται να έγινε από πρόγονο που έφερε το όνομα Θεολόγος και οι απόγονοί του αναγνωρίστηκαν ως «του Θεολόγου» ή «Θεολογίτες».

Η οικογένεια εμφανίζεται στις πηγές της Πάρου ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα, στην περιοχή της Κεφάλου (σημερινά Μάρμαρα), ενώ αργότερα συναντάται έντονα στη Μάρπησσα.

Η παλαιότερη γνωστή αναφορά εντοπίζεται σε έγγραφο του 1820 (Γ.Α.Κ.), σχετικά με τη διαμάχη των κατοίκων της Κεφάλου για τη διαχείριση της μονής του Αγίου Αντωνίου. Στο έγγραφο υπογράφει μεταξύ άλλων:

«Τζηπίδου Θεολογίτης Θεολόγος», κάτοικος Κεφάλου.

Το γεγονός ότι εμφανίζεται ως κάτοικος και υπογράφων σε κοινοτικό έγγραφο δείχνει ότι η οικογένεια είχε ήδη κοινωνική παρουσία και αναγνώριση στην περιοχή.

Το 1833 αναφέρεται ο ιερομόναχος Ιωάσαφ Θεολογίτης, σε επιστολή του προύχοντα Μιχαήλ Τσιγώνια και του ιερέα Εμμανουήλ Μονόπατου, οικονόμου Κεφάλου:

«…ο πανοσιολογιώτατος ιερομόναχος κυρ Ιωάσαφ Θεολογίτης στο χωρίον Κηπήδου της Πάρου…».

Κατά τον 19ο αιώνα το επώνυμο καταγράφεται πλέον σταθερά στον Δήμο Μάρπησσας. Το 1844 και το 1847 εμφανίζεται στους εκλογικούς καταλόγους ο Ιωάννης Θεολογίτης, γεωργός, ενώ το 1875 καταγράφονται αρκετά μέλη της οικογένειας:

·        Θεολόγος Θεολογίτης του Ιωάννη, 26 ετών, γεωργός

·        Ιωάννης Θεολογίτης του Γεωργίου, 35 ετών, εργάτης

·        Κωνσταντίνος Θεολογίτης του Ιωάννη, 25 ετών, εργάτης

·        Γεώργιος Θεολογίτης του Στεφάνου, 25 ετών, παπουτσής

Οι καταγραφές αυτές φανερώνουν μια οικογένεια που ανήκε κυρίως στον αγροτικό και εργατικό κόσμο της Μάρπησσας, με μέλη που ασχολούνταν με τη γεωργία, τη ναυτιλία και τα παραδοσιακά επαγγέλματα.

Στις αρχές του 20ού αιώνα συναντούμε τη Μαρούσα Ιωάννου Θεολογίτου (γεν. 1838), καθώς και τη Μαρούσα Θεολόγου Θεολογίτου (γεν. 1858), καταγεγραμμένες στα δημοτολόγια του Δήμου Μάρπησσας. Επίσης, ο Ιωάννης Θεολόγου Θεολογίτης (γεν. 1881) αναφέρεται ως ναυτικός και ο Κωνσταντίνος Θεολόγου Θεολογίτης (γεν. 1885) ως γεωργός.

Από την οικογένεια ξεχωρίζει και η Αικατερίνη Γεωργίου Θεολογίτου, η οποία το 1911 υπηρετούσε ως δημοδιδάσκαλος στη Μάρπησσα, γεγονός που δείχνει την παρουσία της οικογένειας και στον χώρο της εκπαίδευσης.

Το επώνυμο συνεχίζει να καταγράφεται στη Μάρπησσα και τον 20ό αιώνα. Το 1946 εμφανίζεται ο Κώστας Θεολογίτης του Θεολόγου, εργάτης, κάτοικος Μάρπησσας. Το 1961, στην πρώτη εκλεγμένη διοίκηση του Αθλητικού Ομίλου Νηρέας Νάουσας Πάρου, συμμετείχε ως μέλος ο Θεολογίτης Θεμιστοκλής.

Η οικογένεια Θεολογίτη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα παλιού παριανού επωνύμου που ξεκινά από θρησκευτικό βαπτιστικό όνομα, καταγράφεται ήδη πριν από την ίδρυση του ελληνικού κράτους και συνδέεται για περισσότερο από δύο αιώνες με την κοινωνική ιστορία της Κεφάλου και της Μάρπησσας.

–1820. Σε έγγραφο του χωριού Κεφάλου (Μάρμαρα) προς τον υπουργό της θρησκείας σχετικά με τον Άγιο Αντώνιο «Ελάβομεν την διαταγήν του Ιερού Υπουργείου της θρησκείας διορίζουσαν τον Κύριον Στέφανον Μαυρογένην προστάτην του μεγάλου Αντωνίου και τον κύριον Αθανάσιον Ιεροκήρυκα, ηγούμενον τούτου διά να συνάγουσιν όλα τα εισοδήματα και να υποσυρθή εις τα ίδια ο σκευοφύλαξ των χωριών Κεφάλου όστις πρότερον εδιωρίσθη ηγούμενος τούτου παρά του αυτού Ιερού υπουργείου βλέπομεν ότι το υπουργείον της θρησκείας ενασχολούμενον εις αναγκαιοτέρας υποθέσεις δεν δύναται να εξετάση ακριβώς την αλήθειαν. Η Κυρία Μαδώ του Μαυρογένη διά αναφοράς της ηπάτησε το υπουργείον τούτο λέγουσα ότι είναι κτήμα πατρικόν της εις τα συγκίλια τούτου με το από ΄κτήμα πατρικόν της είς της κοινότητος τούτο το μοναστήριον πρό χρόνων το εκαταξουσίαζεν δυναστικώς η Δόμνα του Μαυρογένους, ως εκ τούτου εφαντάζετο η απόγονος της ότι είναι κτήμα πατρικόν των ημείς λοιπόν, σεβασμιώτατε, δεν ημπορούμεν να αποχωρίσωμεν το δίκαιον της κοινότητος αλλά θέλουμεν να δικαιολογηθούμεν προς το Ιερόν τούτο υπουργείον καθώς και ο ίδιος παραστάτης μας θέλει σας πληροφορήσει όλην την αλήθειαν δια να μην απατάται και διατάττει τοιαύτας επιταγάς παρακαλούμεν λοιπόν να μη νομίσητε τούτο μας το φέρσιμον απείθειαν προς την σεβαστήν διοίκησιν μένομεν με όλον το σέβας. Τη 20 Οκτωβρίου 1823 των χωρίων Κεφάλου. Υπογράφει ο κάτοικος Τζηπίδου Θεολογίτης Θεολόγος κ.α. (Τ.Σ. ΠΑΡΟΣ ΜΑΡΜΑΡΑ 1820) (Γ.Α.Κ.).

–1833. Στις 5 Ιουνίου 1833 αναφέρεται σε επιστολή του προύχοντα Τζιπίδου Μιχαήλ Τσιγώνια και ιερέα Εμμανουήλ Μονόπατου οικονόμου Κεφάλου «φανερώνω ότι ο πανοσιολογιώτατος ιερομόναχος κυρ Ιωάσαφ Θεολογίτης στο χωρίον Κηπήδου της Πάρου…».

–1838. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Μαρούσα Ιωάννου Θεολογίτου (γεν. 1838), ετών 65, οικιακά, χήρα.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1844 υπάρχει εγγεγραμμένος ο 28χρονος γεωργός Ιωάννης Θεολογίτης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 31χρονος γεωργός Θεολογίτης Ιωάννης.

–1858. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Μαρούσα Θεολόγου Θεολογίτου (γεν. 1858), ετών 45, οικιακά, χήρα.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Θεωλογίτης Θεολόγος του Ιωάννη 26 ετών γεωργός και ο Θεολογίτης Ιωάννης του Γεωργίου 35 ετών εργάτης. Ο Θεολογίτης Κωνσταντίνος του Ιωάννης 25 ετών εργάτης αλλά και ο Θεολογίτης Γεώργιος του Στέφανου 25 ετών παπουτσής.

–1880. Το 1880 γεννιέται η Τερέζα Θ. Θεολογίτη μετέπειτα σύζυγος του Φραντζή Γ1911. ρηγορίου.

–1881. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Θεολόγου Θεολογίτης (γεν. 1881), ετών 22, ναυτικός, άγαμος.

–1885. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Κωνσταντίνος Θεολόγου Θεολογίτης (γεν. 1885), ετών 18, γεωργός, άγαμος.

–1887. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο ….ρος? Θεολόγου Θεολογίτης (γεν. 1887), ετών 16, μαραγκός, άγαμος.

–1911. Η Μαρπησσαία Αικατερίνη Γεωρ. Θεολογίτου, υπηρετεί ως δημοδιδάσκαλος το 1911 στην Μάρπησσα.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Μάρπησσας στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Θεολογίτης Κώστας του Θεολόγου, 62 ετών εργάτης κάτοικος Μάρπησσας.

–1961. Στην πρώτη εκλεγμένη διοίκηση του ΑΟ Νηρέας Νάουσας Πάρου το 1961  εξελέγχει ο Θεολογίτης Θεμιστοκλής, μέλος.

 

Θεοφάνης: Επώνυμο που προέρχεται από το βαπτιστικό όνομα Θεοφάνης, σύνθετο από τις λέξεις Θεός και φαίνω («αυτός που φανερώνει τον Θεό»). Το όνομα ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο στον ορθόδοξο κόσμο λόγω της εορτής των Θεοφανείων.

Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά του επωνύμου στην Πάρο εντοπίζεται στα μέσα του 19ου αιώνα.

Το 1847, στον εκλογικό κατάλογο της Παροικίας

–1847. Σε εκλογικό κατάλογο Παροικίας του 1847 (συμπεριλαμβάνει και την Αντίπαρο) είναι εγγεγραμμένος ο 40χρονος γεωργός Νικόλαος Θεοφάνης.

 

–Θεοφίλης: (Βλέπε Θεοφύλης)


–Θεοφύλης ή Θεοφίλης: Σύνθετο επώνυμο που προέρχεται από τις λέξεις Θεός και φίλος, με τη σημασία «ο φίλος του Θεού» ή «ο αγαπητός στον Θεό». Πρόκειται για παλιό παριανό επώνυμο, το οποίο μαρτυρείται μέχρι και σήμερα, κυρίως συνδεδεμένο με τη Νάουσα της Πάρου.

Η οικογένεια Θεοφίλη εμφανίζεται στις γραπτές πηγές ήδη από τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους. Το 1822, στο δημοτολόγιο του Δήμου Νάουσας (στο οποίο συμπεριλαμβανόταν και ο Κώστος), καταγράφεται ο Θεοφίλης Νικόλαος.

Λίγο αργότερα, στις 18 Μαρτίου 1844, στον εκλογικό κατάλογο του ίδιου Δήμου αναφέρεται ο:

Νικόλαος Θεοφίλης, 32 ετών, ναυτικός.

Η αναφορά αυτή είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική, καθώς δείχνει ήδη από τον 19ο αιώνα τη σύνδεση της οικογένειας με τη θάλασσα, ένα βασικό στοιχείο της κοινωνικής και οικονομικής ζωής της Νάουσας.

Το 1885, στον εκλογικό κατάλογο της Νάουσας, εμφανίζεται ο:

Βασίλειος Θεοφύλης του Νικολάου, 26 ετών, ναύτης.

Η ναυτική παράδοση συνεχίζεται και στον 20ό αιώνα. Το 1916 καταγράφεται η Αργυρώ Θεοφίλη, κάτοικος Πάρου, σύζυγος του ναυτικού Νικολάου Σκιαδά του Γεωργίου, ο οποίος στις 14 Ιανουαρίου 1916 παντρεύτηκε στην Ερμούπολη τη Χρυσάνθη Χατζησταύρου από τη Σύρο.

Στις αρχές του 20ού αιώνα συναντούμε επίσης μέλη της οικογένειας στη Νάουσα:

·        Θεοφίλη Ζαμπία του Γεωργίου (γεν. 1907), κάτοικος Νάουσας Πάρου.

·        Θεοφίλη Ευαγγελία του Λύσανδρου (γεν. 1911), μετέπειτα σύζυγος του ιερέα Κωνσταντίνου Αλιφιέρη. Τα παιδιά τους ήταν ο δικαστικός Ολύμπιος Αλιφιέρης (γεν. 1931), ο Λευτέρης (γεν. 1937) και ο Χρήστος (γεν. 1947).

·        Θεοφίλη Σπυριδούλα του Γεωργίου (γεν. 1922).

Η οικογένεια είχε επίσης παρουσία στα ναυτικά σωματεία της Νάουσας. Το 1933, η Ευαγγελία Θεοφίλη αναφέρεται ως μέλος του Ναυτικού Ομίλου Νάουσας «Ναϊάς», γεγονός που επιβεβαιώνει τη στενή σχέση των Θεοφιλήδων με τη ναυτική ζωή του χωριού.

Στον εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας το 1946 καταγράφονται:

·        Βασίλειος Θεοφίλης του Γεωργίου, 28 ετών, ναυτικός.

·        Κωνσταντίνος Θεοφίλης του Λύσανδρου, 28 ετών, ναυτικός.

Το επώνυμο συνεχίζει να εμφανίζεται και στις μεταπολεμικές καταγραφές. Το 1952 αναφέρονται:

·        Ουρανία Θεοφίλη, σύζυγος Μιχαήλ Κάπαρη, κόρη του Λύσανδρου Θεοφίλη.

·        Ξανθή Θεοφίλη, σύζυγος Λύσανδρου, κόρη του Γεωργίου Γούναρη.

·        Αργυρώ Θεοφίλη, σύζυγος Κωνσταντίνου Βελέντζα, κόρη του Κωνσταντίνου.

Η οικογένεια Θεοφίλη – Θεοφύλη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα παλιάς ναουσαίικης γενιάς, με παρουσία από τις αρχές του 19ου αιώνα και ισχυρό δεσμό με τη θάλασσα. Το επώνυμο, δημιουργημένο από χριστιανική ονοματολογία, διατηρεί μέχρι σήμερα τη θέση του στην ιστορική μνήμη της Νάουσας και της Πάρου.

–1822. Στο δημοτολόγιο του Δήμου Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος) το 1822, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Θεοφίλης Νικόλαος.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 32χρονος ναυτικός Θεοφίλης Νικόλαος.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Θεοφύλης Βασίλειος του Νικολάου, 26 ετών, ναύτης από τη Νάουσα.

–1907. Το 1907 γεννιέται η Θεοφίλη Ζαμπία του Γεωργίου, κάτοικος Νάουσας Πάρου.

–1911. Το 1911 γεννιέται η Θεοφίλη Ευαγγελία του Λύσανδρου, μετέπειτα σύζυγος του παπα Κωνσταντίνου Αλιφιέρη, κάτοικος Νάουσας Πάρου. Τέκνα τους ο δικαστικός Ολύμπιος Αλιφιέρης (1931), ο Λευτέρης (1937) και ο Χρήστος (1947).

–1916. Στις 14 Ιανουαρίου 1916 ο 36χρονος ναυτικός από την Πάρο Νικόλαος Σκιαδάς του Γεωργίου και της Αργυρώς Θεοφίλη [κάτοικοι Πάρου] παντρεύεται στην Ερμούπολη την 20χρονη από την Σύρο Χρυσάνθη Χατζησταύρου, του Νικολάου, και της Αικατερίνης Δήμου.

–1922. Το 1922 γεννιέται η Θεοφίλη Σπυριδούλα του Γεωργίου, κάτοικος Νάουσας Πάρου.

–1933. Μέλος του Ναυτικού Ομίλου Νάουσας Ναϊάς η Ευαγγελία Θεοφίλη.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας στις 30 Απριλίου 1946, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 28χρονος κάτοικος Νάουσας, Θεοφίλης Βασίλειος του Γεωργίου, ναυτικός, και ο 28χρονος ναυτικός Θεοφίλης Κωνσταντίνος του Λύσσανδρου.

–1952. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας του 1952, υπάρχει εγγεγραμμένη η Κάπαρη Ουρανία, όνομα συζύγου Μιχαήλ, όνομα πατρός Λύσανδρος Θεοφίλης και η Θεοφίλη Ξανθή, όνομα συζύγου Λύσανδρος, όνομα πατρός Γεώργιος Γούναρης και η Θεοφίλη Αργυρώ, όνομα συζύγου Κωνσταντίνος, όνομα πατρός Κωνσταντίνος Βελέντζας.


–Θεοχάρης: Σύνθετο επώνυμο από τις λέξεις Θεός και χάρις, με τη σημασία «η χάρη του Θεού» ή «αυτός που έχει τη θεία χάρη». Πρόκειται για επώνυμο που απαντά σε πολλές περιοχές του ελληνικού χώρου, χωρίς μέχρι σήμερα να τεκμηριώνεται ως παλιά παριανή οικογένεια.

Η παλαιότερη γνωστή αναφορά που σχετίζεται με την Πάρο εντοπίζεται το 1841, όπου αναφέρεται ο:

Θεοχάρης Γ. Νικ., γραμματέας του Υπουργείου Θρησκείας.

Η παρουσία του σε διοικητική θέση του ελληνικού κράτους δείχνει άτομο με μόρφωση και συμμετοχή στον κρατικό μηχανισμό των πρώτων δεκαετιών μετά την Επανάσταση, όμως δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής επαρκή στοιχεία για την καταγωγή ή τη μόνιμη εγκατάστασή του στην Πάρο.

Μεταγενέστερα, το 1990, αναφέρεται ο Λάζαρος Θεοχάρης, με καταγωγή από την Ελασσόνα του Νομού Λάρισας.

–1841. Θεοχάρης Γ. Νικ. Γραμματέας υπουργείου Θρησκείας το 1841.

–1990. Λάζαρος Θεοχάρης, καταγωγή από Ελασσόνα Ν. Λάρισας, έτος 1990.


–Θεοχαρίδης: Πατρωνυμικό επώνυμο, προερχόμενο από το όνομα Θεοχάρης ή Θεόχαρης, με την ποντιακή και μικρασιατική υποκοριστική κατάληξη -ίδης, η οποία δηλώνει καταγωγή ή «γιο του». Το επώνυμο είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στον ποντιακό και μικρασιατικό ελληνισμό.

Η οικογένεια Θεοχαρίδη συνδέθηκε με την Πάρο στις αρχές του 20ού αιώνα μέσω του Αναστασίου Γεωργίου Θεοχαρίδη, ο οποίος γεννήθηκε στα Θείρα της Μικράς Ασίας, στην επαρχία Σμύρνης, το 1889. Ήταν γιος του Γεωργίου Θεοχαρίδη και της Βαρβάρας. Θείος του ήταν ο Μελέτιος Θεοχαρίδης, Αρχιμανδρίτης Θείρων για δύο γενιές.

Σύμφωνα με τη γραπτή μαρτυρία του ίδιου του Αναστασίου Θεοχαρίδη, ξεκίνησε το σχολείο στα Θείρα το 1896, σε ηλικία 6-7 ετών, έχοντας δάσκαλο τον περίφημο Δημοσθένη Αγγελίδη, ο οποίος δίδαξε τα παιδιά των Θείρων για περισσότερα από 25 χρόνια.

Είχε αδελφό τον Μιλτιάδη και αδελφές τη Χαρίκλεια (σύζυγο Χατζηστεφανή) και την Κυριάνθη (σύζυγο Κοντού).

Το 1911, λίγο πριν τους Βαλκανικούς Πολέμους, εγκατέλειψε τη Μικρά Ασία. Όπως ο ίδιος αναφέρει:

«Κληθείς ως κληρωτός υπό των Τούρκων και αποφασίσας να μην καταταγώ στον τουρκικό στρατό, έφυγον μέσω Σμύρνης για Αθήνα».

Στην Αθήνα εργάστηκε αρχικά ως καμαρότος σε ξενοδοχείο και ως σερβιτόρος σε ζαχαροπλαστείο. Στη συνέχεια μετέβη στη Θεσσαλία, όπου εργάστηκε στην επεξεργασία καπνών στον Βόλο, την Καρδίτσα και τα Φάρσαλα.

Με βάση τις προσωπικές του μαρτυρίες και τις οικογενειακές πληροφορίες, εργάστηκε ως διευθύνων εργοδηγός σε επιχειρήσεις καπνοφυτειών στις Κυκλάδες για τέσσερα χρόνια: δύο χρόνια στην Πάρο και δύο στην Αμοργό. Έτσι υπολογίζεται ότι έφθασε στην Πάρο περίπου το 1915.

Το 1919 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Παροικιά, όταν προσλήφθηκε στην επιχείρηση επεξεργασίας καπνών των Αδελφών Παπαστράτου. Εργάστηκε ως υπάλληλος μέχρι το 1931 και στη συνέχεια ως εξωτερικός συνεργάτης στην αγορά και προμήθεια καπνών.

Το 1934 ίδρυσε το περίφημο παντοπωλείο του στο ισόγειο του αρχοντικού των Μαυραίων, ενός από τα σημαντικότερα παλιά κτίρια της Παροικιάς.

Το αρχοντικό των Μαυραίων

Στην περιοχή Κάτω Πόρτα, έξω από το Κάστρο της Παροικιάς, στην είσοδο της παλιάς αγοράς, βρίσκεται το ιστορικό αρχοντικό των Μαυραίων.

Το κτίριο ανεγέρθηκε περίπου το 1630 από την οικογένεια Ιατρού. Στο ανώφλι παραθύρου του ισογείου σώζεται το χρονολογημένο οικόσημο Ιατρού (ή Μεδίκων) του 1672. Η οικογένεια Ιατρού είναι γνωστή από έγγραφα της Παροικιάς του 17ου και 18ου αιώνα.

Αργότερα το αρχοντικό πέρασε στην οικογένεια Μαύρου, πιθανότατα μέσω θηλυγονίας. Τον 19ο αιώνα ανήκε στον Σπυρίδωνα Γ. Μαύρο.

Στις αρχές του 20ού αιώνα το κτίριο χρησιμοποιήθηκε από τους καπνοπαραγωγούς της εποχής, με υπεύθυνο τον Αναστάσιο Θεοχαρίδη. Όταν η εμπορία καπνού άρχισε να παρακμάζει, ο Θεοχαρίδης αγόρασε το κτίριο από τον καπνέμπορο Παπαστράτο και δημιούργησε στο ισόγειο το γνωστότερο παντοπωλείο της Παροικιάς.

Οι εντυπωσιακές καμάρες των αποθηκών, οι μεγάλου ανοίγματος θόλοι που στηρίζονται σε μαρμάρινες κολόνες, καθώς και τα μαρμάρινα πλαίσια με σκαλισμένα σταφύλια, κληματόφυλλα και διακοσμητικά στοιχεία, αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της παλιάς παριανής αρχιτεκτονικής.

Για τους Παροικιώτες της εποχής ήταν γνωστό ως «το σπίτι των Μαυραίων». Η φράση:

«Πώς σου φαίνεται το σπίτι των Μαυραίων να καταντήσει στον Θεοχαρίδη;»

αντανακλά την κοινωνική αντίληψη της εποχής, καθώς θεωρούνταν αξιοσημείωτο ένα παλιό αρχοντικό μεγάλης οικογένειας να περάσει σε έναν νεοφερμένο κάτοικο.

Ωστόσο, ο Αναστάσιος Θεοχαρίδης δεν ήταν πρόσφυγας της Μικρασιατικής Καταστροφής. Είχε εγκατασταθεί στην Πάρο ήδη πριν από το 1922, μαζί με τον συμπατριώτη του από τα Θείρα Χρήστο Κιουπελίδη (γεν. 1882), ο οποίος ήταν ράφτης.

Η οικογένεια στην Πάρο

Στην Πάρο ο Αναστάσιος Θεοχαρίδης γνώρισε τη Μαρουσώ Αντωνίου Τριαντάφυλλου, το γένος Θηβαίου, την οποία παντρεύτηκε το 1920.

Η οικογένεια Θηβαίου ήταν παλιά παριανή οικογένεια, γνωστή από έγγραφα της Παροικιάς ήδη από το 1824, ενώ κλάδος της είχε εγκατασταθεί στην Ερμούπολη από το 1863.

Το ζευγάρι απέκτησε πέντε παιδιά:

·        Γεώργιο (1921)

·        Αντώνιο (1923)

·        Βαρβάρα (1926), σύζυγο Μιχάλη Σφυροέρα

·        Αικατερίνη – Κατίνα (1928), σύζυγο Διονυσίου Παπαδάτου

·        Δήμητρα (1932)

Το 1925 ο Αναστάσιος Θεοχαρίδης αγοράζει επίσημα το αρχοντικό των Μαυραίων, το οποίο παρέμεινε συνδεδεμένο με την οικογένεια. Το μπροστινό τμήμα πέρασε στην κόρη του Κατίνα και το πίσω τμήμα στη Βαρβάρα.

Μεταγενέστερες καταγραφές

·        1921: Γεννιέται ο Γεώργιος Θεοχαρίδης του Αναστασίου, έμπορος στην Παροικιά. Με την πρώτη σύζυγό του Αυγούστα Ι. Νικηφόρου απέκτησε την Ιωάννα (1945), τον Βασίλη και την Αυγούστα, ενώ με τη δεύτερη σύζυγό του Ελένη Π. Καρποδίνη απέκτησε τον Αναστάσιο (1955).

·        1923: Γεννιέται ο Αντώνιος Θεοχαρίδης του Αναστασίου, έμπορος Παροικιάς. Παντρεύτηκε τη Μαργαρίτα Κρητικού και απέκτησαν τον Αναστάσιο (1958) και την Αικατερίνη (1961).

·        1926: Γεννιέται η Βαρβάρα Θεοχαρίδου, σύζυγος Μιχάλη Σφυροέρα. Παιδιά τους ο Βλάσσης (1953) και ο Τάσος (1958).

·        1928: Γεννιέται η Κατίνα Θεοχαρίδου, σύζυγος Διονυσίου Παπαδάτου. Παιδί τους η Μαρουσώ.

·        1931: Γεννιέται η Δήμητρα Θεοχαρίδου.

·        1940: Ο Γεώργιος Βαξεβανίδης διηγείται τη φύλαξη χωραφιού που είχε νοικιάσει ο θείος του Χρήστος Κιουπελίδης μαζί με τον Αναστάσιο Θεοχαρίδη από τα κληροδοτήματα της Εκατονταπυλιανής.

·        1946: Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς καταγράφεται ο Αναστάσιος Θεοχαρίδης του Γεωργίου, έμπορος, κάτοικος Παροικιάς.

·        1948: Σε μαθητική φωτογραφία των Χριστουγέννων στην Παροικιά απεικονίζεται η μαθήτρια Δήμητρα Θεοχαρίδου.

Η οικογένεια Θεοχαρίδη αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση στην ιστορία της Πάρου: μια μικρασιατική οικογένεια που έφτασε στο νησί πριν από τη μεγάλη προσφυγική ροή του 1922, ενσωματώθηκε στην παριανή κοινωνία και άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην εμπορική και κοινωνική ζωή της Παροικιάς, συνδέοντας το όνομά της με ένα από τα σημαντικότερα αρχοντικά της παλιάς αγοράς.

–1885. Το 1885 ή 1889 γεννιέται στα Θείρα της Μικράς Ασίας ο Θεοχαρίδης Αναστάσιος του Γεωργίου έμπορος κάτοικος Παροικιάς. Σύζυγός του η Μαριγώ Αντ. Τριαντάφυλλου. Τέκνα τους ο Γεώργιος (1921), ο Αντώνιος (1923), η Βαρβάρα (1926), η Αικατερίνη (1928) και η Δήμητρα (1932).

–1920. Ο Αναστάσιος Γ. Θεοχαρίδης παντρεύεται την Μαρουσώ Τριαντάφυλλου το γένος Θηβαίου.

–1921. Το 1921 γεννιέται ο Θεοχαρίδης Γεώργιος του Αναστασίου έμπορος κάτοικος Παροικιάς. Η 1η σύζυγός του ήταν η Αυγούστα Ι. Νικηφόρου και απέκτησαν την Ιωάννα (1945), τον Βασίλη και την Αυγούστα, ενώ με την 2η σύζυγό του Ελένη Π. Καρποδίνη απέκτησε τον Αναστάση (1955).

–1923. Το 1923 γεννιέται ο Θεοχαρίδης Αντώνιος του Αναστασίου έμπορος κάτοικος Παροικιάς. Σύζυγός του η Μαργαρίτα Κρητικού. Απέκτησαν τον Αναστάση (1958) και την Αικατερίνη (1961).

–1925. Το 1925 ο Αναστάσιος Θεοχαρίδης αγοράζει «Το αρχοντικό των Μαυραίων» από τον γνωστό καπνέμπορο Παπαστράτο.

–1926. Το 1926 γεννιέται η Θεοχαρίδου Βαρβάρα του Αναστάσιου και της Μαριγώς, κάτοικος Κοιν. Παροικιάς. Σύζυγός της ο Μιχάλης Βλ. Σφυροέρας. Τέκνα τους ο Βλάσσης (1953) και ο Τάσος (1958).

–1928. Το 1928 γεννιέται η Θεοχαρίδου Κατίνα του Αναστάσιου και της Μαριγώς, κάτοικος Κοιν. Παροικιάς. Σύζυγός της ο Διονύσης Παπαδάτος, τέκνο τους η Μαρουσώ.

–1931. Το 1931 γεννιέται η Θεοχαρίδου Δήμητρα του Αναστάσιου κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.

–1940. Ο Βαξεβανίδης Γεώργιος διηγείται την φύλαξη ενός σπαρμένου χωραφιού που είχε νοικιάσει ο θείος του Κιουπελίδης Χρήστος με την Τάσο Θεοχαρίδη το 1940 από τα κληροδοτήματα της Εκατονταπυλιανής για 10 χρόνια.

–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Θεοχαρίδης Αναστάσιος του Γεωργίου έμπορος κάτοικος Παροικιάς.

–1948. Σε μαθητική φωτογραφία των Χριστουγέννων του 1948 στην Παροικιά απεικονίζεται η μαθήτρια Δήμητρα Θεοχαρίδου.

 

Θεοχαρόπουλος: Πατρωνυμικό επώνυμο, προερχόμενο από το όνομα Θεοχάρης ή Θεόχαρος, με την κατάληξη -όπουλος, η οποία δηλώνει καταγωγή ή «γιος του». Η κατάληξη αυτή είναι ιδιαίτερα συχνή στην Πελοπόννησο, αλλά απαντά και σε άλλες περιοχές του ελληνικού χώρου.

Στην Πάρο το επώνυμο εμφανίζεται σε μεταπολεμική καταγραφή, συνδεδεμένο με τη δραστηριότητα των τοπικών συλλόγων.

Το 1946, στην εφημερίδα «Φωνή της Πάρου» (31 Μαρτίου 1946), δημοσιεύεται η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Μαρπησσαίων και Αρχιλοχιτών.

Στο Διοικητικό Συμβούλιο αναφέρονται:

·        Πρόεδρος: Άγγελος Ασπρόπουλος

·        Αντιπρόεδρος: Δημήτριος Στέλλας

·        Γενικός Γραμματέας: Επαμεινώνδας Γαβαλάς

·        Ταμίας: Ζαχαρίας Χανιώτης

·        Έφορος: Αναστάσιος Μαρμαρινός

Ως σύμβουλος καταγράφεται ο:

Ηλίας Θεοχαρόπουλος, μαζί με τους Όθωνα Καπαρό, Δημήτριο Μαρινάκη και Αντώνιο Μπάλιο.

–1946. Στην εφημερίδα «Φωνή της Πάρου» στις 31 Μαρτίου 1946 διαβάζουμε το Νέο ΔΣ του Συλλόγου Μαρπησσαίων και Αρχιλοχιτών. Πρόεδρος: Άγγελος Ασπρόπουλος, Αντιπρόεδρος Δημ. Στέλλας, Γεν. Γραμματέας: Επαμ. Γαβαλάς, Ταμίας: Ζαχ. Χανιώτης, Έφορος: Αναστάσιος Μαρμαρινός. Σύμβουλοι οι κ.κ.: Ηλίας Θεοχαρόπουλος, Όθων Καπαρός, Δημ. Μαρινάκης και Αντώνιος Μπάλιος.


–Θηβαίος: Θηβαίος: Μια παλιά οικογένεια της Παροικιάς με ρίζες από τη Θήβα

Θηβαίος: Πατριδωνύμιο επώνυμο, προερχόμενο από την Θήβα. Δηλώνει τον άνθρωπο που κατάγεται από τη θηβαϊκή γη ή εγκαταστάθηκε σε νέο τόπο προερχόμενος από τη Θήβα. Το επώνυμο είναι γνωστό μέχρι σήμερα στην Παροικιά της Πάρου και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα οικογένειας που εντάχθηκε στην κοινωνική ζωή του νησιού ήδη από τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους.

Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά της οικογένειας στην Πάρο εντοπίζεται το 1826, σε έγγραφο της Παροικιάς της 4ης Ιουλίου, όπου αναφέρεται ο:

Φραγκούλης Θηβαίος.

Λίγα χρόνια αργότερα, κατά την απογραφή προσφύγων της Παροικιάς το 1829, καταγράφονται αρκετά μέλη της οικογένειας, γεγονός που δείχνει την παρουσία και την κοινωνική της εγκατάσταση στην περιοχή.

Αναφέρονται:

·        Δρακούλη Θηβαία,

·        Σωτήρα Θηβαία,

·        Ελένη Θηβαία.

Στην ίδια απογραφή καταγράφεται ο:

Αθανάσιος Θηβαίος, άνεργος, μαζί με τον αδελφό του Δημήτριο Θηβαίο, 20 ετών, αλιέα, τη μητέρα τους Αλεξάνδρα και τη θεία τους Ασήμο.

Επίσης αναφέρεται η:

Μορφού Θηβαία, πιθανώς χήρα, με τους γιους της:

·        Γεώργιο Θηβαίο, 10 ετών,

·        Ιωάννη Θηβαίο, 6 ετών.

Η παρουσία της οικογένειας στην εκπαίδευση της πρώιμης περιόδου του ελληνικού κράτους καταγράφεται επίσης το 1829, στην Αλληλοδιδακτική Σχολή της Παροικιάς, όπου αναφέρεται:

Θηβαίος Γεώργιος, 11 ετών, μαθητευόμενος.

Την ίδια χρονιά, στην απογραφή προσφύγων του Κώστου, καταγράφονται:

·        Αλεξάνδρα Θηβαίου,

·        Αλέξανδρος Θηβαίος, 30 ετών, έμπορος,

·        Δημήτριος Θηβαίος, 20 ετών.

Οι αναφορές αυτές δείχνουν ότι ήδη στις αρχές του 19ου αιώνα η οικογένεια είχε μέλη με διαφορετικές επαγγελματικές δραστηριότητες, από την αλιεία έως το εμπόριο.

Κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα εμφανίζεται και η σύνδεση της οικογένειας με την Ερμούπολη της Σύρου, σημαντικό εμπορικό και ναυτικό κέντρο των Κυκλάδων.

Το 1863, στις 26 Ιανουαρίου, ο Ιωάννης Θηβαίος του Παναγιώτη και της Ελένης Αποστόλου, 25 ετών, σανδαλοποιός από την Πάρο, παντρεύεται στην Ερμούπολη τη Συριανή Αναστασία Μιχαήλ Χάλη.

Στα δημοτολόγια της Ερμούπολης καταγράφονται αργότερα αρκετοί Παριανοί Θηβαίοι:

·        1886: Ο Ιωάννης Παν. Θηβαίος, 46 ετών, υποδηματοποιός.

·        1893: Παριανός Θηβαίος, 22 ετών, σανδαλοποιός.

·        1895:

o   Παναγιώτης Ιω. Θηβαίος, 23 ετών, υποδηματοποιός.

o   Βασίλειος Ιω. Θηβαίος, 22 ετών, εργάτης.

·        1900: Νικόλαος Ιω. Θηβαίος, 22 ετών, υπάλληλος.

·        1903:

o   Παναγιώτης Ελ. Θηβαίος, 31 ετών, ναυτικός.

o   Δημήτριος Γεωρ. Θηβαίος, 29 ετών, ναυτικός.

Οι καταγραφές αυτές φανερώνουν μια οικογένεια με έντονη επαγγελματική κινητικότητα, κυρίως στους κλάδους της υποδηματοποιίας, της ναυτοσύνης και του εμπορίου.

Στην Παροικιά το επώνυμο συνεχίζεται στις αρχές του 20ού αιώνα:

·        1886: Γεννιέται ο Κωνσταντίνος Ελευθερίου Θηβαίος, νεωκόρος, κάτοικος Παροικιάς.

·        1905: Γεννιέται ο Ελευθέριος Παναγιώτη Θηβαίος, υπάλληλος, κάτοικος Παροικιάς.

·        1910: Καταγράφεται η Αικατερίνη Θηβαίου, σύζυγος Ελευθερίου, κόρη του Δ. Μπιζά, οικοκυρά.

Μεταπολεμικά η οικογένεια εξακολουθεί να εμφανίζεται στους εκλογικούς καταλόγους της Παροικιάς:

·        1946: Αναφέρεται ο Κωνσταντίνος Θηβαίος του Ελευθερίου, νεωκόρος, κάτοικος Παροικιάς.

·        1950: Καταγράφεται η Αικατερίνη Θηβαίου (γεν. 1910), σύζυγος Ελευθερίου.

Ιδιαίτερη θέση στη λαϊκή μνήμη της Παροικιάς έχει ο Λευτέρης Θηβαίος, ο οποίος εμφανίζεται σε φωτογραφίες του 1959 και 1960 ως ο γνωστός ντελάλης της Πάρου, ένας από τους ανθρώπους που μετέφεραν δημόσιες ανακοινώσεις και ειδήσεις στις γειτονιές του νησιού.

Η οικογένεια Θηβαίου αποτελεί μία από τις παλιές οικογένειες της Παροικιάς, με παρουσία τεκμηριωμένη ήδη από το 1826. Το επώνυμο, που διατηρεί τη μνήμη της θηβαϊκής καταγωγής, συνδέθηκε για σχεδόν δύο αιώνες με την εμπορική, ναυτική, επαγγελματική και καθημερινή ζωή της πρωτεύουσας της Πάρου.

–1799 περίπου. Γεννιέται ο Αλέξανδρος Θηβαίος, αφού στην απογραφή προσφύγων του Κώστου το 1829 αναφέρεται 30 ετών, έμπορος.

–1799 περίπου. Γεννιέται ο Αθανάσιος Θηβαίος, αφού στην απογραφή προσφύγων της Παροικιάς του 1829 αναφέρεται άνεργος (περίπου 30 ετών).

–1809 περίπου. Γεννιέται ο Δημήτριος Θηβαίος, αδελφός του Αθανασίου, αφού στην απογραφή προσφύγων της Παροικιάς του 1829 αναφέρεται 20 ετών, αλιεύς.

–1809 περίπου. Γεννιέται ο Δημήτριος Θηβαίος, γιος του Αλεξάνδρου Θηβαίου, αφού στην απογραφή προσφύγων του Κώστου το 1829 αναφέρεται 20 ετών.

–1818 περίπου. Γεννιέται ο Γεώργιος Θηβαίος, αφού στις 27 Νοεμβρίου 1829 αναφέρεται ως μαθητευόμενος στην Αλληλοδιδακτική Σχολή Παροικιάς, ετών 11.

–1819 περίπου. Γεννιέται ο Γεώργιος Θηβαίος, γιος της Μορφούς Θηβαίας, αφού στην απογραφή προσφύγων της Παροικιάς του 1829 αναφέρεται 10 ετών.

–1823 περίπου. Γεννιέται ο Ιωάννης Θηβαίος, γιος της Μορφούς Θηβαίας, αφού στην απογραφή προσφύγων της Παροικιάς του 1829 αναφέρεται 6 ετών.

–1826. Σε έγγραφο Παροικιάς της 4ης Ιουλίου 1826 συναντάμε τον Φραγκούλη Θηβαίο.

–1829: Σε απογραφή προσφύγων της Παροικιάς του 1829 αναφέρεται η Δρακούλη Θηβαία, η Σωτήρα Θηβαία και η Ελένη Θηβαία.

–1838. Γεννιέται ο Ιωάννης Παν. Θηβαίος, σανδαλοποιός από την Πάρο, αφού στις 26 Ιανουαρίου 1863, σε ηλικία 25 ετών, παντρεύεται στην Ερμούπολη την Αναστασία Μιχαήλ.

–1840 περίπου. Γεννιέται ο Ιωάννης Παν. Θηβαίος, υποδηματοποιός, αφού στα δημοτολόγια Ερμούπολης του 1886 αναφέρεται 46 ετών, έγγαμος.

–1864. Γεννιέται ο Κωνσταντίνος Ελευθερίου Θηβαίος, νεωκόρος, κάτοικος Παροικιάς.

–1871 περίπου. Γεννιέται ο Παναγιώτης Ιω. Θηβαίος, υποδηματοποιός, αφού στα δημοτολόγια Ερμούπολης του 1895 αναφέρεται 23 ετών, άγαμος.

–1872 περίπου. Γεννιέται ο Παναγιώτης Ελ. Θηβαίος, ναυτικός, αφού στα δημοτολόγια Ερμούπολης του 1903 αναφέρεται 31 ετών, άγαμος.

–1873 περίπου. Γεννιέται ο Βασίλειος Ιω. Θηβαίος, εργάτης, αφού στα δημοτολόγια Ερμούπολης του 1895 αναφέρεται 22 ετών, άγαμος.

–1874 περίπου. Γεννιέται ο Δημήτριος Γεωρ. Θηβαίος, ναυτικός, αφού στα δημοτολόγια Ερμούπολης του 1903 αναφέρεται 29 ετών, άγαμος.

–1878 περίπου. Γεννιέται ο Νικόλαος Ιω. Θηβαίος, υπάλληλος, αφού στα δημοτολόγια Ερμούπολης του 1900 αναφέρεται 22 ετών, άγαμος.

–1905. Γεννιέται ο Ελευθέριος Παναγιώτη Θηβαίος, υπάλληλος, κάτοικος Παροικιάς.

–1910. Γεννιέται η Αικατερίνη Θηβαίου, σύζυγος Ελευθερίου, θυγατέρα Δ. Μπιζά, οικοκυρά.

–1910. Στον εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Παροικιάς στις 17 Μαΐου 1950 είναι εγγεγραμμένη η Αικατερίνη Θηβαίου (γεν. 1910), σύζυγος του Ελευθερίου, κόρη του Δ. Μπιζά.

–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1946 είναι εγγεγραμμένος ο Κωνσταντίνος Ελευθερίου Θηβαίος, νεωκόρος, κάτοικος Παροικιάς.

–1959. Σε φωτογραφεία του 1959 στην Παροικιά διακρίνεται ο ντελάλης της Πάρου Λευτέρης Θηβαίος.

–1960. Σε φωτογραφεία του 1960 στην Παροικιά διακρίνεται ο ντελάλης της Πάρου Λευτέρης Θηβαίος.

 

Θιακός: Πατριδωνύμιο επώνυμο, πιθανότατα προερχόμενο από την Ιθάκη (Θιάκι), με τη σημασία «ο καταγόμενος από το Θιάκι». Ανήκει στην κατηγορία των επωνύμων που δημιουργήθηκαν από τον τόπο καταγωγής ή προηγούμενης εγκατάστασης μιας οικογένειας και διατηρούν τη μνήμη της αρχικής της πατρίδας.

Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή καταγραφή του επωνύμου στην Πάρο εντοπίζεται στην απογραφή προσφύγων της Παροικιάς του 1829, κατά την περίοδο των μεγάλων μετακινήσεων πληθυσμών που ακολούθησαν την Ελληνική Επανάσταση και τις αναστατώσεις των πρώτων δεκαετιών του 19ου αιώνα.

Στην απογραφή αναφέρεται:

Νικολός Θιακός, 45 ετών, άνεργος, μαζί με τη σύζυγό του Ποθητούλα Θιακού και την κόρη του Μοσχού Θιακού.

Την ίδια χρονιά καταγράφεται και δεύτερη οικογένεια:

Αντώνιος Θιακός, 40 ετών, άνεργος, με τη σύζυγό του Μπαλασή Θιακού, τον γιο του Θεμιστοκλή Θιακό και την κόρη του Υπαπαντή Θιακού.

Οι δύο αυτές οικογενειακές καταγραφές δείχνουν ότι το επώνυμο Θιακός ήταν ήδη εγκατεστημένο στην Παροικιά το 1829. Η παρουσία του σε κατάλογο προσφύγων πιθανόν συνδέεται με τις μετακινήσεις κατοίκων από άλλες περιοχές του ελληνικού χώρου προς την Πάρο κατά την επαναστατική περίοδο.

Παρότι μέχρι σήμερα δεν έχουν εντοπιστεί περισσότερες αναφορές για την οικογένεια στις διαθέσιμες πηγές, το επώνυμο αποτελεί ένα ενδιαφέρον τεκμήριο των πληθυσμιακών μετακινήσεων στον νησιωτικό χώρο και της πιθανής παρουσίας ανθρώπων με καταγωγή από τα Επτάνησα ή ειδικότερα την Ιθάκη στην Πάρο των αρχών του 19ου αιώνα.

–1829: Σε απογραφή προσφύγων της Παροικιάς του 1829 αναφέρεται ο Θιακός Νικολός 45 ετών άνεργος, η σύζυγός του Ποθητούλα Θιακού και η κόρη του Μοσχού Θιακού.

–1829: Σε απογραφή προσφύγων της Παροικιάς του 1829 αναφέρεται ο Αντώνιος Θιακός 40 ετών άνεργος, η σύζυγός του Μπαλασή Θιακού, ο γιός του Θεμιστοκλής Θιακός και η κόρη του Υπαπαντή Θιακού.

 

Θολογάκης: Βλέπε Θεολογάκης


–Θραψιάδης ή Θρεψιάδης:  Παλιό παριανό επώνυμο που πρωτοεμφανίζεται στον Κώστο. Η ετυμολογία του δεν είναι απολύτως βέβαιη, όμως πιθανόν σχετίζεται με παλαιότερο οικογενειακό όνομα ή παρωνύμιο. Η οικογένεια παρουσιάζει έντονη κινητικότητα τον 19ο αιώνα, με μέλη που ασχολήθηκαν με την υποδηματοποιία, τη μαραγκική, το εμπόριο, αλλά και την εκπαίδευση.

Η παλαιότερη γνωστή αναφορά εντοπίζεται στις αρχές του 19ου αιώνα. Το 1801 γεννιέται στον Κώστο η Θραψιάδη (το μικρό όνομα δεν διασώζεται στις διαθέσιμες σημειώσεις).

Το 1839 γεννιέται ο Αθανάσιος Θραψιάδης στον Κώστο, ο οποίος αργότερα θα ακολουθήσει το εκκλησιαστικό στάδιο.

Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Νάουσας της 18ης Μαρτίου 1844 (όπου συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος), καταγράφεται:

Αθανάσιος Θραψιάδης, ιερέας Κώστου.

Η οικογένεια εμφανίζεται έντονα και στη Σύρο, όπου αρκετοί Παριανοί εργάζονταν στα αναπτυσσόμενα επαγγέλματα της Ερμούπολης.

Το 1865, στις 25 Απριλίου, ο Σωτήρης Θραψιάδης του Δημητρίου και της Μαρίας, 27 ετών, υποδηματοποιός από την Πάρο, παντρεύεται στην Ερμούπολη τη Βασιλική Τζουβαλά από την Τήνο.

Το 1867, ο Βασίλειος Θραψιάδης του Δημητρίου και της Σοφίας, 25 ετών, μαραγκός από την Πάρο, παντρεύεται στην Ερμούπολη την Κατίγκο Πλυτά από την Τήνο.

Το 1870, γεννιέται στην Αθήνα η Σοφία Θραψιάδη, καθώς ο πατέρας της εργαζόταν εκεί ως υποδηματοποιός. Την ίδια χρονιά, στις 6 Σεπτεμβρίου, ο Ζαννής Θραψιάδης του Δημητρίου και της Σοφίας, 26 ετών, μαραγκός από την Πάρο, παντρεύεται στην Ερμούπολη τη Μαλβίνα Πύργου από τη Σύρο.

Το 1871 στα δημοτολόγια Ερμούπολης καταγράφεται ο Ζαννής Θρεψιάδης (Θραψιάδης), 27 ετών, μαραγκός, έγγαμος.

Το 1877 ο Ζαννής Θραψιάδης και η σύζυγός του Κατίνα Πλύτα, κάτοικοι Ερμούπολης, δηλώνουν τον θάνατο της κόρης τους Σοφίας, ηλικίας τριών μηνών.

Στην Πάρο η οικογένεια συνεχίζει να καταγράφεται:

·        1883: Στον εκλογικό κατάλογο Νάουσας αναφέρεται ο Δημήτριος Θραψιάδης, 82 ετών, γεωργός.

·        1883: Στον εκλογικό κατάλογο Κώστου αναφέρεται ο Ιωάννης Θραψιάδης του Αθανασίου, 41 ετών, παπουτσής.

·        1885: Ο ίδιος εμφανίζεται ως Ιωάννης Θραψιάδης του Αθανασίου, 43 ετών, υποδηματοποιός από τον Κώστο.

Η οικογένεια και η εκπαίδευση

Ξεχωριστή μορφή της οικογένειας υπήρξε η Σοφία Θραψιάδη, η οποία αποφοίτησε από το Αρσάκειο το 1890 και διορίστηκε στο Τσάγεζι της Θεσσαλίας. Ο πατέρας της πέθανε εκεί το 1892.

Το 1893 μετατέθηκε στις Λεύκες Πάρου, στο Δημοτικό Σχολείο Θηλέων, όπου υπηρέτησε μέχρι το 1911.

Το 1905 παντρεύτηκε τον έμπορο από τις Λεύκες Νικόλαο Καντιώτη. Από τον γάμο τους γεννήθηκε το 1907 ο Ανδρέας Ν. Καντιώτης, ο οποίος αργότερα έγινε γνωστός ως Αυγουστίνος Καντιώτης, Μητροπολίτης Φλώρινας.

Το 1911 η Σοφία Νικολ. Καντιώτου, το γένος Θραψιάδου, υπηρετούσε ως δημοδιδάσκαλος στην Υρία.

Το 1933, σε φωτογραφία του Δημοτικού Σχολείου Ίου, εμφανίζεται η δασκάλα Σοφία Θραψιάδου-Καντιώτου, φορώντας μαύρα λόγω του θανάτου του συζύγου της Νικολάου Καντιώτη το 1929.

20ός αιώνας

Η οικογένεια συνεχίζει να εμφανίζεται στις πηγές:

·        1893: Ο Αθανάσιος Ι. Θραψιάδης, 24 ετών, σανδαλοποιός, καταγράφεται στα δημοτολόγια Ερμούπολης.

·        1902: Ο Γεώργιος Ιω. Θρεψιάδης, 24 ετών, υποδηματοποιός.

·        1902: Ο Αθανάσιος Θραψιάδης του Ιωάννη και της Φλώρας Κανέλη παντρεύεται στην Ερμούπολη τη Μαρία Πάσαρη από την Αμοργό.

·        1910: Ο Γρηγόριος Θρεψιάδης αναφέρεται ως σύμβουλος στον Σύλλογο των εν Αθήναις Παρίων και Αντιπαρίων.

·        1918: Η Αλεξάνδρα Θραψιάδη του Ιωάννη και της Φλώρας Κανέλη παντρεύεται τον έμπορο Μιχαήλ Λεοντή. Απέκτησαν παιδιά: Χάιδω (1919), Δημήτριο (1921), Ιωάννη (1923), Φλώρα (1929) και Γρηγόριο (1930).

·        1940: Στο Ηρώο Κώστου των πεσόντων 1940-1949 αναφέρεται ο Αντισυνταγματάρχης Θραψιάδης Γ. Ι.

·        1947: Ο οδοντίατρος Ιωάννης Ευστρ. Θρεψιάδης διαφημίζει το ιατρείο του στην Αθήνα μέσω της εφημερίδας «Η Φωνή της Πάρου».

Η οικογένεια Θραψιάδη ή Θρεψιάδη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα παλιάς κωστιανής οικογένειας, η οποία από τον 19ο αιώνα ανέπτυξε δεσμούς με την Πάρο, τη Σύρο και την Αθήνα. Μέλη της διακρίθηκαν σε παραδοσιακά επαγγέλματα, στη ναυτική και εμπορική ζωή, αλλά ιδιαίτερα στην εκπαίδευση, αφήνοντας σημαντικό αποτύπωμα στην ιστορία του νησιού.

–1801. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883 είναι εγγεγραμμένος ο Δημήτριος Θραψιάδης (γεν. 1801), 82 ετών, γεωργός. Κατοικος Κώστου

1839 γεννιέται ο Αθανάσιος Θραψιάδης στον Κώστο.

–1838. Στις 25 Απριλίου 1865 ο 27χρονος υποδηματοποιός από την Πάρο Σωτήρης Θραψιάδης (γεν. 1838), γιος του Δημητρίου και της Μαρίας, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 23χρονη από την Τήνο Βασιλική Τζουβαλά, κόρη του Νικολάου και της Σοφίας.

–1842. Στις 27 Αυγούστου 1867 ο 25χρονος μαραγκός από την Πάρο Βασίλειος Θραψιάδης (γεν. 1842), γιος του Δημητρίου και της Σοφίας, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 14χρονη από την Τήνο Κατίγκο Πλυτά, κόρη του Γεωργίου και της Ειρήνης.

–1842. Σε εκλογικό κατάλογο του Κώστου του 1883 είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Θραψιάδης (γεν. 1842), γιος του Αθανασίου, 41 ετών, παπουτσής.

 –1842. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885 είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Θραψιάδης (γεν. 1842), γιος του Αθανασίου, 43 ετών, υποδηματοποιός από τον Κώστο.

–1844. Το εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος), υπάρχει εγγεγραμμένος ο ιερέας Κώστου Θραψιάδης Αθανάσιος.

–1844. Στις 6 Σεπτεμβρίου 1870 ο 26χρονος μαραγκός από την Πάρο Ζαννής Θραψιάδης (γεν. 1844), γιος του Δημητρίου και της Σοφίας, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 20χρονη από τη Σύρο Μαλβίνα Πύργου, κόρη του Αναστάση και της Μαριγώς.

–1844. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο 27χρονος παριανός μαραγκός Ζαννής Θρεψιάδης [Θραψιάδης] (γεν. 1844), έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 26 Ιουνίου 1871.

–1844. Στις 4 Ιουλίου 1877 ο 33χρονος παριανός μαραγκός Βασίλειος Θραψιάδης (γεν. 1844) και η σύζυγός του Κατήνα Πλύτα, κάτοικοι Σύρου, δηλώνουν τον θάνατο της τρίμηνης κόρης τους Σοφίας, κατοίκου Ερμούπολης. Αιτία θανάτου: δράκος (παλαιός ιατρικός όρος).

–1870 γεννιέται η Σοφία Θραψιάδη στην Αθήνα, όπου εργαζόταν ο πατέρας της ... Θραψιάδης από τον Κώστο, ως υποδηματοποιός.

–1890. Η Σοφία Θραψιάδη αποφοιτά το 1890 από το Αρσάκειο και διορίζεται στο Τσάγεζι της Θεσσαλίας. Ο πατέρας της Σοφίας πεθαίνει στο Τσάγεζι το 1892.

–1893. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 24 ετών σανδαλοποιός Αθανάσιος Ι. Θραψιάδης άγαμος. Έδωσε όρκο στις 4 Φεβρουαρίου 1893.

–1893. Το 1893 η Σοφία Θραψιάδη μετατίθεται στις Λεύκες, στο δημοτικό Θηλέων, όπου θα παραμείνει ως το 1911.

–1900. Γεννιέται ο Μικές Λεοντής το 1899, σύζυγός του η Αλεσσάντρα Θρεψιάδη (1900). Απέκτησαν την Χάιδω (1919), το Δημήτρη (1921, τον Γιάννη (1923), την Φλώρα (1929) και τον Γρηγόρη (1930).

–1902. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 24 ετών υποδηματοποιός Γεώργιος Ιω. Θρεψιάδης άγαμος. Έδωσε όρκο στις 11 Ιανουαρίου 1902.

–1902. Στις 16 Ιουνίου 1902 ο 33χρονος σανδαλοποιός από την Πάρο Αθανάσιος Θραψιάδης του Ιωάννη και της Φλώρας Κανέλη [κάτοικοι Πάρου], παντρεύεται στην Ερμούπολη την 25χρονη από την Αμοργό Μαρία Πάσαρη, του Γεωργίου.

–1904. Στις 18 Οκτωβρίου 1904 ο 35χρονος έμπορος από την Πάρο Νικόλαος Κανδιώτης του Ανδρέα και της Ερατώ Αρκά [κάτοικοι Πάρου], παντρεύεται στην Ερμούπολη την 30χρονη από την Πάρο Σοφία Θρεψιάδου, του Σωτηρίου και της Βασιλικής [κάτοικοι Πάρου].

–1905. Το 1905 η Σοφία Θραψιάδη παντρεύεται τον έμπορο Νικόλαο Καντιώτη από τις Λεύκες, τέκνο τους (1907-2011) ο Μητροπολίτης Φλώρινας Αυγουστίνος Καντιώτης.

–1910. Στις 23 Δεκεμβρίου 1910 ο ανταποκριτής της εφημερίδας «ΑΙΓΑΙΟΝ»  Μαρπησσαίος Κωνσταντίνος Γ. Ναυπλιώτης αναφέρει για την επανίδρυση του Συλλόγου των Εν Αθήναις Παρίων και Αντιπαρίων: «Η ανάμιξις εν τω Συλλόγω του βουλευτού της Επαρχίας μας και καθηγητού του Πανεπιστημίου κ. Σκούφου ως Προέδρου, του κ. Β. Καμπάνη, δημοδιδασκάλου ως Αντιπροέδρου, του ρέκτου και πρακτικωτάτου εις τας ιδέας κ. Αντ. Μαυραγκά ως Ταμίου, των κ.κ. Κ. Γερασίμου, Αντ. Καλακώνα, Αλεξ., Ζησιμοπούλου, Γ. Χανιώτη, Π., Αρκά, Ν. Καλλαναρρχοπούλου, Φρ. Γαϊτανοπούλου, Εμμ. Καντιώτη, Ν. Παυλή, Γ. Στέλλα, Εμμ., Γαβαλά, Μ. Παπαδοπούλου, Γρηγ. Θρεψιάδου ως Συμβούλων, και του φίλου του «Αιγαίον» κ. Κων. Γ. Ναυπλιώτου ως Γεν. Γραμματέως του Συλλόγου».

–1911. Η Σοφία Νικολ. Καντιώτου, το γένος Θραψιάδου υπηρετεί ως δημοδιδάσκαλος το 1911 στην Υρία.

–1918. Στις 27 Φεβρουαρίου 1918 ο 36χρονος έμπορος από την Πάρο Μικές Λεοντής του Δημητρίου [κάτοικος Πάρου] και της Χαϊδώμεν Γαβαθιώτη [κάτοικος Πάρου] παντρεύεται στην Ερμούπολη την 25χρονη από την Πάρο Αλεξάνδρα Θραψιάδη, του Ιωάννη και της Φλώρας Δημ. Κανάλε [κάτοικοι Πάρου].

–1933. Σε ομαδική φωτογραφεία του Δημοτικού Σχολείου Ίου εικονίζεται η δασκάλα Σοφία Θραψιάδου-Καντιώτου. Φορεί μαύρα λόγω του θανάτου, το 1929, του συζύγου της Νικολάου Ανδρ. Καντιώτη, έμπορος Λευκών Πάρου. Είναι η μητέρα του Ανδρέα Ν. Καντιώτη, μετέπειτα Αυγουστίνου, πρεσβυτέρου (1935-1967) και Επισκόπου (1967-2000).

–1940. Των υπέρ πατρίδος πεσώντων 1940-49 (Ηρώο Κώστου) Αντισυνταγματάρχης Θραψιάδης Γ.Ι.

–1947. Στην εφημερίδα «Η Φωνή της Πάρου» το 1947 ο οδοντίατρος Ιωάννης Ευστρ. Θρεψιάδης διαφημίζει την ιατρείο του «Χειρούργος Οδοντίατρος Πτυχιούχος Ε. Πανεπιστημίου Ιατρείον Σταδίου 65 Ομόνοια Β’ όροφος 6 δωμ. Οικία: Φορμίωνος δ1 Παγκράτι Αθήναι».

 

Θρεψιάδος: Βλέπε Θραψιάδης

 

Για οικόσημα βλέπε εδώ…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων