Παριανά επίθετα Ξ

Για οικόσημα βλέπε εδώ…

Ξ

–Ξανθάκης: Το επώνυμο Ξανθάκης καταγράφεται στην Πάρο ήδη από τον 18ο αιώνα, με ιδιαίτερη παρουσία στα Λεύκα. Το 1741 ο Γεώργιος Ξανθάκης, επίτροπος Λευκών, υπογράφει δύο σημαντικά κοινοτικά έγγραφα: το πρώτο αφορά την υποκλοπή της κοινοτικής σφραγίδας της Νάουσας και το δεύτερο την υπεράσπιση του παριανού άρχοντα Νικολάου Μαυρογένη απέναντι στις κατηγορίες κατοίκων της Νάξου.

Η οικογένεια, ωστόσο, εμφανίζεται και σε μεταγενέστερες μαρτυρίες, γεγονός που δείχνει τη μακρά συνέχεια του επωνύμου στην παριανή κοινωνία. Το 1928, το εξωκκλήσι του Ευαγγελισμού στον Άγιο Αντώνιο Κεφάλου αναφέρεται ως «ανακαινισθέν δαπάναις του Αν. Ξανθάκη». Έναν χρόνο αργότερα, το 1929, σε εικόνα του Αγίου Γεωργίου στον ναό του Αγίου Γεωργίου του Ορφανού στη Μάρπησσα, σώζεται η αφιερωματική επιγραφή «Κατίνας Α. Ξανθάκη, 1929».

Οι μαρτυρίες αυτές, αν και απέχουν σχεδόν δύο αιώνες, αποκαλύπτουν τη μακρά παρουσία και κοινωνική συμμετοχή των Ξανθάκηδων στην Πάρο, από τα κοινοτικά πράγματα του 18ου αιώνα έως τις θρησκευτικές δωρεές και αφιερώματα του 20ού.

–1741. Οι επίτροποι όλων των κοινών της Πάρου, με γράμμα τους, της 20 Φεβρουαρίου 1741, πληροφορούν τον δραγουμάνο Γεώργιο Ραμαδάνη, για την υποκλοπή της κοινοτικής σφραγίδας της Νάουσας, υπογράφουν, ο επίτροπος Λευκών Γεώργιος Ξανθάκης.

–1741. Τα κοινά της Πάρου, κατά τη Γενική Συνέλευση, της 20 Ιουλίου 1741, αποφασίζουν να συντάξουν γράμμα υπερασπίσεως του συμπατριώτη τους άρχοντα Νικόλαου Μαυρογένη, εναντίων των συκοφαντών κατοίκων της Νάξου, οι οποίοι τον κατηγορούν για συνεργασία με τους πειρατές, υπογράφει και ο Γεώργιος Ξανθάκης , επίτροπος Λευκών.

–1928. Το παρακείμενο εξωκκλήσι του Ευαγγελισμό στον Άγιο Αντώνιο Κεφάλου, «το ανακαινισθέν δαπάναις του Αν. Ξανθακη το 1928».

–1929. Σε εικόνα του Αγίου Γεωργίου στο ναό του Αγίου Γεωργίου του Ορφανού στη Μάρπησσα έχει επιγραφή: «Κατίνας Α. Ξανθάκη, 1929».

 

–Ξάνθος ή Ξανθός: Το επώνυμο Ξάνθος ή Ξανθός μαρτυρείται στην Πάρο ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα. Το 1829, στον ονομαστικό κατάλογο του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου της Νάουσας, καταγράφονται η Αγγελική Ξανθού, 12 ετών, και η Μαρία Ξανθού, 14 ετών. Η παρουσία δύο μελών της οικογένειας στο σχολείο αποτελεί πρώιμη μαρτυρία για την εγκατάστασή της στη Νάουσα. Η οικογένεια συνεχίζεται στην Πάρο και τον 20ό αιώνα: το 1958, σε μαθητική φωτογράφηση της ΣΤ΄ Δημοτικού Παροικίας, εικονίζεται η μαθήτρια Μαρία Ξάνθου. Το επώνυμο πιθανότατα προέρχεται από το χαρακτηριστικό «ξανθός».

–1829. Ο ονομαστικός κατάλογος των μαθητών του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου της Νάουσας του σχολικού έτους 1829.

«Οι μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της κομοπόλεως Ναούσης»

Αγγελική Ξανθού ετών 12 και η Μαρία Ξανθού ετών 14.

–1958. Σε μαθητική φωτογράφηση της ΣΤ’ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Παροικίας εικονίζεται η μαθήτρια Ξάνθου Μαρία.

 

–Ξενάκης: Το επώνυμο Ξενάκης αποτελεί παλιό οικογενειακό όνομα των Λευκών Πάρου, με τεκμηριωμένη παρουσία τουλάχιστον από τα μέσα του 19ου αιώνα. Οι μέχρι σήμερα γνωστές μαρτυρίες δείχνουν μια οικογένεια εγκατεστημένη στις Λεύκες, με παρουσία που συνεχίζεται για πολλές γενιές.

Το 1854 γεννιέται στις Λεύκες ο Μάρκος Ξενάκης του Σταματίου, ενώ το 1858 καταγράφεται ο Κωνσταντίνος Ξενάκης του Νικολάου. Ακολουθούν ο Χριστόδουλος Ξενάκης του Νικολάου το 1865 και ο Νικόλαος Ξενάκης του Σταματίου το 1867. Οι διαδοχικές αυτές καταγραφές στα μητρώα αρρένων φανερώνουν ότι ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα το επώνυμο ήταν σταθερά συνδεδεμένο με τον πληθυσμό των Λευκών.

Η παρουσία της οικογένειας συνεχίζεται και κατά τις επόμενες δεκαετίες. Στα τέλη του 19ου αιώνα συναντούμε τους Σταμάτιο, Χρήστο και Γεώργιο Ξενάκη, ενώ το 1905 καταγράφεται στις Λεύκες ο Γεώργιος Ξενάκης του Κωνσταντίνου. Οι επαναλαμβανόμενες πατρωνυμικές αναφορές επιτρέπουν να διακρίνουμε μια οικογένεια με αρκετούς διαδοχικούς κλάδους, η οποία παρέμεινε συνδεδεμένη με το χωριό.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχέση των Ξενάκηδων με την παριανή διασπορά. Το 1898, ο Κωνσταντίνος Ξενάκης αναφέρεται ως σύμβουλος στον «Σύνδεσμο των εν Λαυρίω, Αθήναις περιχώροις και Πειραιεί Παρίων», ενώ στον ίδιο κατάλογο εμφανίζεται και ο Σταμάτιος Κωνσταντίνος Ξενάκης. Η μαρτυρία αυτή δείχνει ότι μέλη της οικογένειας, όπως πολλοί Λευκιανοί της εποχής, συμμετείχαν στις οργανωμένες κοινότητες των Παρίων που είχαν εγκατασταθεί εκτός του νησιού.

Υπάρχει επίσης η μεταγενέστερη μαρτυρία της Κατίνας Ξενάκη από τις Λεύκες, η οποία το 1947 απευθύνθηκε με έγγραφό της στην εφημερίδα Η Φωνή της Πάρου. Πρόκειται για ακόμη ένα στοιχείο που επιβεβαιώνει τη συνέχιση της οικογένειας στις Λεύκες και κατά τον 20ό αιώνα.

Έχει διατυπωθεί η πιθανότητα το επώνυμο Ξενάκης να συνδέεται με κρητική καταγωγή, όμως μέχρι σήμερα δεν διαθέτουμε παλαιότερη συγκεκριμένη παριανή ή κρητική μαρτυρία που να αποδεικνύει αυτή τη σύνδεση. Επομένως, για την ιστορία της Πάρου είναι ασφαλέστερο να κρατήσουμε ως βέβαιο ότι πρόκειται για παλιά οικογένεια των Λευκών, η οποία τεκμηριώνεται τουλάχιστον από το 1854 και συνεχίζει να είναι γνωστή στο χωριό μέχρι σήμερα.

–1854. Το 1854 γεννιέται στις Λεύκες ο Ξενάκης Μάρκος του Σταματίου. Ήταν εγγεγραμμένος στο μητρώο αρρένων της Κοινότητας Λευκών.

–1858. Το 1858 γεννιέται στις Λεύκες ο Ξενάκης Κωνσταντίνος του Νικολάου. Ήταν εγγεγραμμένος στο μητρώο αρρένων της Κοινότητας Λευκών.

–1865. Το 1865 γεννιέται στις Λεύκες ο Ξενάκης Χριστόδουλος του Νικολάου. Ήταν εγγεγραμμένος στο μητρώο αρρένων της Κοινότητας Λευκών.

–1867. Εγγεγραμμένοι στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος 1867. Ξενάκης Νικόλαος του Σταματίου.

–1885. Εγγεγραμμένοι στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1885 ο Ξενάκης Σταμάτιος του Μάρκου.

–1890. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1890 στις Λεύκες ο Ξενάκης Χρήστος του Ιωάννη.

–1891. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1891 στις Λεύκες ο Ξενάκης Σταμάτιος του Νικολάου.

–1893. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1893 στις Λεύκες ο Ξενάκης Σταμάτιος του Νικολάου.

–1897. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1897 στις Λεύκες ο Ξενάκης Γεώργιος του Ιωάννη.

–1898. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Υρίας του 1875, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 25χρονος Ξενάκης Μάρκος του Σταμάτη, γεωργός, όπως και ο Ξενάκης Νικόλαος του Χριστόδουλου 44 χρονών γεωργός, αλλά και ο Ξενάκης Στέφανος του Μάρκου, 44 χρονών γεωργός.

–1898. Σε Λογοδοσία του 1898, του Συνδέσμου των εν Λαυρίω, Αθήναις περιχώροις και Πειραιει ΠΑΡΙΩΝ, ο Σύμβουλος του Συνδέσμου Κωνσταντίνος Ξενάκης. -Πίναξ του Συνδέσμου των εν Λαυρίω, Αθήναις περιχώροις και Πειραιει ΠΑΡΙΩΝ, εμφαίνων ονοματεπώνυμων μελών της Περιόδου 1ης Ιουνίου 1898 ο Ξενάκης Σταμ. Κωνσταντίνος.

–1905. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1905 στις Λεύκες ο Ξενάκης Γεώργιος του Κωνσταντίνου.

–1947. Το 1947 έγγραφο της Κατίνας Ξενάκη από τις Λεύκες προς την Φωνή της Πάρου.

–Ξενάριος: Η οικογένεια Ξενάριου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μετακίνησης οικογένειας από γειτονικό κυκλαδικό νησί προς την Πάρο κατά τις αρχές του 20ού αιώνα. Σύμφωνα με την οικογενειακή παράδοση, οι Ξενάριοι κατάγονταν από την Άνω Μερά της Μυκόνου και εγκαταστάθηκαν στα Μάρμαρα της Πάρου το 1909.

Η εγκατάσταση στα Μάρμαρα

Η οικογένεια αποτελούνταν από τον Δημήτρη Ξενάριο και τη σύζυγό του Μαρούλη Πλουμιστού, με τα παιδιά τους Ελένη, Κατίνα, Φρασκώ και Μάρκο. Η οικογενειακή παράδοση συνδέει την εγκατάσταση στην Πάρο με ένα ταξίδι του μικρότερου γιου, του Μάρκου, στη Μάρμαρα, όπου είχε μεταβεί για τη βάπτιση ενός παιδιού. Το νησί τού άρεσε ιδιαίτερα και, σύμφωνα με την παράδοση, ακολούθησε η εγκατάσταση ολόκληρης της οικογένειας.

Η παράδοση αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς αποτυπώνει έναν από τους τρόπους με τους οποίους δημιουργήθηκαν νέοι οικογενειακοί δεσμοί μεταξύ των Κυκλάδων. Οι μετακινήσεις από τη Μύκονο προς την Πάρο δεν ήταν ασυνήθιστες και εντάσσονται στη γενικότερη κινητικότητα των νησιωτικών πληθυσμών στις αρχές του 20ού αιώνα.

Η οικογένεια στα Μάρμαρα

Η παρουσία των Ξενάριων στα Μάρμαρα επιβεβαιώνεται και από τα δημοτολογικά αρχεία. Στις 18 Ιανουαρίου 1927, στα Δημοτολόγια του Δήμου Μαρπησσών, καταγράφεται ο Μάρκος Δημητρίου Ξενάριος, ηλικίας 22 ετών, κάτοικος Μαρμάρων, γεωργός και άγαμος.

Η καταγραφή αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δείχνει ότι μόλις δεκαοκτώ χρόνια μετά την εγκατάσταση της οικογένειας, οι Ξενάριοι είχαν πλέον ενταχθεί στον κοινωνικό και παραγωγικό ιστό της περιοχής.

Η συνέχεια της οικογένειας

Η οικογενειακή παρουσία στα Μάρμαρα συνεχίστηκε καθ’ όλο τον 20ό αιώνα και στις νεότερες γενιές. Μία ακόμη μαρτυρία αφορά τον Μάρκο Ξενάριο του Μιχαήλ, ο οποίος απεβίωσε τον Αύγουστο του 2012, σε ηλικία 31 ετών.

Η ιστορία των Ξενάριων, αν και δεν διαθέτει ακόμη μεγάλο αριθμό παλαιότερων γραπτών τεκμηρίων, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιστορία της Πάρου, καθώς καταγράφει μια νεότερη μετακίνηση οικογένειας από τη Μύκονο προς την Πάρο και την εγκατάστασή της στα Μάρμαρα, όπου η οικογένεια συνέχισε την παρουσία της στις επόμενες γενιές.

–1909 Στα Μάρμαρα. Οικογένεια που προέρχεται από την Άνω Μερά Μυκόνου και εγκαταστάθηκε στα Μάρμαρα το 1909. Αποτελούνταν από τους γονείς Δημήτρη Ξενάριο και Μαρούλη Πλουμιστού, τα παιδιά ήταν, Ελένη, Κατίνα, Φρασκώ και Μάρκος.

–1927. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 18 Ιανουαρίου 1927, είναι εγγεγραμμένος ο Μάρκος Δημητρίου Ξενάριος, ετών 22, κάτοικος Μαρμάρων, γεωργός, άγαμος.

–2012. Πεθαίνει από την επάρατη νόσο ο 31χρονος Μάρκος Ξενάριος του Μιχαήλ από τα Μάρμαρα τον Αύγουστο του 2012.

 

–Ξενίτης: Η οικογένεια Ξενίτη μαρτυρείται στη Μάρπησσα της Πάρου ήδη από τον 19ο αιώνα και αποτελεί μία από τις οικογένειες που καταγράφονται στα δημοτολογικά αρχεία του Δήμου Μαρπησσών.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η οικογενειακή καταγραφή της 28ης Νοεμβρίου 1903, η οποία αποτυπώνει μια ολόκληρη οικογένεια και επιτρέπει να παρακολουθήσουμε τη σύνθεσή της.

–1866. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Άννα Αναγ Ξενίτου (γεν. 1866), ετών 37, οικιακά, έγγαμος.

–1875. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αναγ…ιος? Γεωργίου Ξενίτης (γεν. 1875), ετών 28, γεωργός, έγγαμος.

–1890. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Καλλιόπη Αναγ Ξενίτου (γεν. 1890), ετών 13, οικιακά, άγαμος.

–1892. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Σταυριανή Αναγ Ξενίτου (γεν. 1892), ετών 11, οικιακά, άγαμος.

–1895. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Αννέζα Αναγ Ξενίτου (γεν. 1895), ετών 8, μαθήτρια, άγαμος.

–1896. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Αναγ Ξενίτης (γεν. 1896), ετών 7, μαθητής άγαμος.

–1898. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Θεόδωρος Αναγ Ξενίτης (γεν. 1898), ετών 5, άνευ άγαμος.

–1901. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Στυλιανός Αναγ Ξενίτης (γεν. 1901), ετών 2, άνευ άγαμος.

 

–Ξενόπουλος: Πιθανότατα σήμαινε αρχικά «ο γιος ή απόγονος του ξένου/του νεοφερμένου». Το επώνυμο Ξενόπουλος μαρτυρείται στην Πάρο ήδη από τον 18ο αιώνα, γεγονός που το κατατάσσει στα παλαιότερα επώνυμα που εμφανίζονται στις κοινοτικές πηγές του νησιού.

–1738. Μαρτυρία υπερασπίσεως συμπατριώτη τους ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα προς τον καπουδάν πασά (για αντίδραση στην συγκέντρωση της φορολογίας), κατά τη Γενική Συνέλευση από τα κοινά της Πάρου, της 16 Ιουλίου 1738, υπογράφει ο Ιωάννης Ξενόπουλος από το κοινό της Νάουσας Πάρου.

–Ξένος: Το επώνυμο Ξένος αποτελεί ένα από τα παλαιότερα και μακράν τεκμηριωμένα παριανά επώνυμα, με παρουσία τόσο στις Λεύκες όσο και στην Παροικιά ήδη από τον 19ο αιώνα. Πρόκειται πιθανότατα για παλαιό επίθετο-παρατσούκλι, από το «ξένος», δηλαδή τον άνθρωπο που ήταν ξένος ή νεοφερμένος στον τόπο. Η ύπαρξη παράλληλων κλάδων στις Λεύκες και την Παροικιά δεν επιτρέπει, με τα σημερινά στοιχεία, να θεωρήσουμε βέβαιο ότι όλοι οι Ξένοι προέρχονται από έναν κοινό πρόγονο.

Οι Ξένοι στις Λεύκες

Μία από τις παλαιότερες σαφείς μαρτυρίες προέρχεται από τον εκλογικό κατάλογο των Λευκών του 1847, όπου συναντούμε μια ολόκληρη οικογενειακή ομάδα: τον Ιωάννη Ξένο, 58 ετών, μυλωνά, και τους γιους του Γεώργιο, 27 ετών, και Θεόδωρο, 28 ετών, και οι δύο γεωργούς. Η αναφορά του Ιωάννη ως μυλωνά είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς συνδέει την οικογένεια με μία από τις παραδοσιακές παραγωγικές δραστηριότητες των Λευκών.

Στον ίδιο χρόνο, το επώνυμο απαντά και στην Παροικιά, όπου καταγράφεται ο Νικόλαος Λ. Ξένος, 58 ετών, γεωργός. Η παράλληλη παρουσία του επωνύμου σε δύο διαφορετικά κέντρα της Πάρου ήδη από το 1847 αποτελεί ένδειξη ότι η οικογένεια είχε μέχρι τότε αποκτήσει περισσότερους του ενός κλάδους.

Η παρουσία στις Λεύκες συνεχίζεται και στις επόμενες δεκαετίες. Το 1875, στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Υρίας, καταγράφονται ο Αθανάσιος Ξένος του Ιωάννη, 41 ετών, γεωργός, και ο Μιχάλης Ξένος του Ιωάννη, μυλωνάς. Η επανάληψη του επαγγέλματος του μυλωνά παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και πιθανώς υποδηλώνει συνέχεια της οικογενειακής δραστηριότητας.

Η παρουσία στην Παροικιά και στη Σύρο

Παράλληλα, ο κλάδος της Παροικιάς εμφανίζεται με ποικίλα επαγγέλματα. Το 1866 γεννιέται ο Ιωάννης Ξένος του Κωνσταντίνου, γλύπτης, ενώ το 1879 ο Νικόλαος Ξένος του Παναγιώτη, αγωγέας.

Ιδιαίτερη μαρτυρία αποτελεί ο Νικόλαος Ξένος του Κωνσταντίνου και της Βασιλικής, βυρσοδέψης από την Πάρο, ο οποίος εγκαταστάθηκε στη Σύρο. Στις 23 Απριλίου 1882, σε ηλικία 35 ετών, παντρεύτηκε στην Ερμούπολη την 19χρονη Αικατερίνη Ξένου. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1888, καταγράφεται στα δημοτολόγια της Ερμούπολης ως Παριανός βυρσοδέψης. Η περίπτωση αυτή δείχνει την επαγγελματική και γεωγραφική κινητικότητα των Παριανών προς το μεγάλο εμπορικό κέντρο της Σύρου κατά τον 19ο αιώνα.

Η οικογένεια στον 20ό αιώνα

Κατά τον 20ό αιώνα οι Ξένοι συνεχίζουν να εμφανίζονται σε μεγάλο αριθμό στις παριανές πηγές. Στις Λεύκες καταγράφονται, μεταξύ άλλων, ο Πέτρος Ξένος του Κωνσταντίνου (1900), ο Γεώργιος Ξένος του Κωνσταντίνου (1906) και ο Γεώργιος Ξένος του Ιωάννη (1909).

Στην Παροικιά, το επώνυμο συναντάται σε διαφορετικές γενιές και επαγγελματικές κατηγορίες: ο Κωνσταντίνος Ξένος του Γεωργίου και ο Αντώνιος Ξένος του Γεωργίου καταγράφονται ως ναυτικοί, ο Στυλιανός Ξένος του Ιωάννη ως εργάτης και ο Μιχαήλ Ξένος του Νικολάου ως αγωγέας.

Ιδιαίτερη θέση στη νεότερη ιστορία της οικογένειας κατέχει ο Γιώργος Αντώνη Ξένος, που γεννήθηκε στην Πάρο το 1939 και ακολούθησε το επάγγελμα του γιατρού. Για σειρά ετών διετέλεσε πρόεδρος του Συλλόγου των Παρίων της Αθήνας, συνδέοντας έτσι την οικογενειακή ιστορία με την οργανωμένη παριανή παροικία της πρωτεύουσας.

Μια οικογένεια με μακρά συνέχεια

Οι εκλογικοί κατάλογοι, τα δημοτολόγια, τα μητρώα αρρένων και οι νεότερες μαρτυρίες επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε το επώνυμο Ξένος στην Πάρο για περισσότερο από έναν αιώνα. Από τους μυλωνάδες και γεωργούς των Λευκών του 19ου αιώνα, μέχρι τους τεχνίτες, αγωγείς, ναυτικούς, εργάτες και επιστήμονες της Παροικιάς του 20ού αιώνα, οι Ξένοι αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα παριανής οικογένειας με παρουσία σε διαφορετικές κοινωνικές και επαγγελματικές δραστηριότητες.

Η συνεχής εμφάνιση του επωνύμου στις πηγές και η παρουσία του μέχρι σήμερα στην Πάρο καθιστούν την οικογένεια Ξένου ένα ενδιαφέρον παράδειγμα οικογενειακής συνέχειας στην κοινωνική ιστορία του νησιού.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 27χρονος γεωργός Γεώργιος Ι. Ξένος, ο 28χρονος γεωργός Θεόδωρος Ι. Ξένος και ο πατέρας τους 58 ετών μυλωνάς Ιωάννης Ξένος.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 58χρονος γεωργός Νικόλαος Λ. Ξένος.

–1866. Στο δημοτολόγιο Λευκών το έτος 1866.

–1866. Το 1866 γεννιέται ο Ξένος Ιωάννης του Κωνσταντίνου γλύπτης κάτοικος Παροικιάς.

–1867. Γεννιέται το 1867 ο Ιωάννης Ξένος του Αθανασίου. Πηγή: Μητρώο αρρένων των Λευκών του 1914.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Ύριας του 1875, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 41χρονος Αθανάσιος Ξένος του Ιωάννη, γεωργός, όπως και Μιχάλης Ξένος Ιωάννη του Ιωάννη, μυλωνάς.

–1879. Το 1879 γεννιέται ο Ξένος Νικόλαος του Παναγιώτη αγωγεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1882. Στις 23 Απριλίου 1882 ο 35χρονος βυρσοδέψης από την Πάρο Νικόλαος Ξένος, του Κωνσταντίνου και της Βασιλικής, κάτοικος Σύρου παντρεύεται στην Ερμούπολη την 19χρονη από την Σύρο Αικατερίνη Ξένου, του Δημητρίου και της Αγγελικής.

–1888. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 30 ετών βυρσοδέψης Νικόλαος Κ. Ξένος έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 25 Φεβρουαρίου 1888.

–1889. Το 1899 γεννιέται ο Ξένος Κωνσταντίνος του Γεωργίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1900. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1900 στις Λεύκες ο Ξένος Πέτρος του Κωνσταντίνου.

–1901. Το 1901 γεννιέται ο Ξένος Αντώνιος του Γεωργίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1906. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1906 στις Λεύκες ο Ξένος Γεώργιος του Κωνσταντίνου.

–1908. Το 1908 γεννιέται ο Ξένος Στυλιανός του Ιωάννη εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1909. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1909 στις Λεύκες ο Ξένος Γεώργιος του Ιωάννη.

–1925. Το 1925 γεννιέται ο Ξένος Μιχαήλ του Νικολάου αγωγεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1938. Το 1938 γεννιέται ο Ξένος Ελευθέριος του Κωνσταντίνου κάτοικος Κοιν. Παροικιάς. Απεβίωσε το 1950.

–1939. Το 1939 γεννιέται στην Πάρο ο μετέπειτα γιατρός Γιώργος Αντώνη Ξένος, ο οποίος επι σειρά ετών διατέλεσε  πρόεδρος του Συλλόγου των Παρίων Αθήνας.

–1940. Σε σχολική φωτογράφηση ίσως της δεκαετία του 1940΄, διακρίνεται ο μαθητής Γ. Ξένος.

–1947. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1947 είναι εγγεγραμμένοι οι Ξένος Ιωάννης του Κωνσταντίνου, Νικόλαος του Παναγιώτη, Κωνσταντίνος του Γεωργίου, Στυλιανός του Ιωάννη και Αντώνιος του Γεωργίου κάτοικοι Παροικιάς.

–1950. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς  του 1950 είναι εγγεγραμμένη η Ξένου Ν. Αιμιλία κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Ξένου Παρασκευή, όνομα συζύγου Νικόλαος το γένος Μιχαήλ Πατέλης.
–1969. Σε σχολική παρέλαση στο 1969, διακρίνεται ο μαθητής Κώστας Ξένος.

 

–Ξενουδάκης: Βλέπε Ξυνουδάκης.

 

–Ξιφγιάς: Βλέπε Ξυφιάς

–Ξύδης: Επίθετο παρατσούκλι. Πρόσφυγας από την Μικρά Ασία.

–Ξυδούς: Επίθετο παρατσούκλι. καταγωγή από Μήλο.

 

–Ξυνουδάκης ή Ξενουδάκης: Η οικογένεια Ξυνουδάκη – Ξενουδάκη αποτελεί μία από τις οικογένειες προσφυγικής προέλευσης που συνδέθηκαν με την Πάρο κατά τις αρχές του 20ού αιώνα. Σύμφωνα με την οικογενειακή παράδοση, οι πρόγονοί της κατάγονταν από την Κρήτη, από όπου παλαιότερα είχαν μετακινηθεί στα παράλια της Μικράς Ασίας και εγκαταστάθηκαν τελικά στην Κάτω Παναγιά. Το επώνυμο φέρεται να πέρασε από τις μορφές Ξυνός και Ξυνούδης στη μορφή Ξυνουδάκης, ενώ μεταγενέστερα επικράτησε και ο τύπος Ξενουδάκης.

Η άφιξη στην Πάρο

Η πρώτη γνωστή εγκατάσταση της οικογένειας στην Πάρο συνδέεται με τον Γεώργιο Αντωνίου Ξυνουδάκη, ο οποίος το 1914, κατά τον πρώτο διωγμό των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, εγκαταστάθηκε στην περιοχή της Νάουσας. Καταγόμενος από την Κάτω Παναγιά και ηλικίας 36 ετών, αναφέρεται ως ιχθυέμπορος, ενώ ήταν γνωστός και με το παρωνύμιο «Μπαλούκος».

Η περιοχή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την οικογενειακή ιστορία, καθώς ο Κώστος ανήκε τότε στην ίδια διοικητική κοινότητα με τη Νάουσα. Έτσι, η παρουσία της οικογένειας στην περιοχή δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στη Νάουσα, αλλά να συνδέεται και με τον Κώστο, όπου το οικογενειακό όνομα παραμένει γνωστό μέχρι σήμερα.

Η οικογένεια στη νεότερη Πάρο

Η οικογένεια απέκτησε σταδιακά ισχυρούς δεσμούς με την παριανή κοινωνία. Το 1925-1926 η Ερασμία Ξενουδάκη υπηρετούσε ως δασκάλα στο Δημοτικό Σχολείο Παροικιάς, ενώ στον εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας της 30ής Απριλίου 1946 καταγράφεται ο Γεώργιος Ξυνουδάκης του Αντωνίου, 37 ετών, ταχυδρόμος, με το παρωνύμιο «Μπαλούκος».

Ο Γεώργιος απέκτησε τρεις γιους, τον Αντώνη, τον Κώστα και τον Μιχάλη, οι οποίοι γεννήθηκαν στη Νάουσα. Η οικογένεια συνέχισε να διατηρεί δεσμούς με την Πάρο, ιδιαίτερα με την περιοχή Νάουσας – Κώστου, και παρότι οι νεότερες γενιές δεν κατοικούν πλέον μόνιμα στο νησί εδώ και αρκετές δεκαετίες, η οικογενειακή παρουσία και μνήμη παραμένουν ζωντανές στον Κώστο μέχρι σήμερα.

Από τη Μικρά Ασία στην Πάρο

Η ιστορία των Ξυνουδάκηδων αποτυπώνει μια χαρακτηριστική διαδρομή του ελληνικού πληθυσμού του Αιγαίου: Κρήτη → Μικρά Ασία → Κάτω Παναγιά → Πάρος. Η εγκατάστασή τους στην Πάρο ήδη από το 1914, πριν από την οριστική ανταλλαγή των πληθυσμών, αποτελεί ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μαρτυρία για τις πρώιμες προσφυγικές εγκαταστάσεις στο νησί και για τη δημιουργία νέων οικογενειακών δεσμών στην παριανή κοινωνία.

–1914. Το 1914 εγκαθίσταται στη Νάουσα στον «πρώτο» διωγμό ο Ταχυδρόμος Νάουσας Μπαλούκος (παρωνύμιο) Γεώργιος του Αντωνίου Ξυνουδάκης.

Ξυνουδάκης Γεώργιος του Αντωνίου, ετών 36, ιχθυέμπορος, από την Κάτω Παναγιά της Μικράς Ασίας.

–1925. Διδάσκαλος στο Δημοτικό Σχολείο Παροικιάς κατά την περίοδο 1925-26 η Ερασμία Ξενουδάκη.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας στις 30 Απριλίου 1946, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 37χρονος κάτοικος Νάουσας, Ξυνουδάκης Γεώργιος (Μπαλούκος) του Αντωνίου, Ταχυδρόμος.

Ο Γεώργιος Ξενουδάκης είχε τρία αγόρια, τον Αντώνη, τον Κώστα και τον Μιχάλη, γεννημένα στη Νάουσα. Ορφάνεψαν από μάνα σε μικρή ηλικία.

 

–Ξυφιάς ή Ξιφγιάς ή Ξιφιάς: Το επώνυμο Ξυφιάς – Ξιφγιάς – Ξιφιάς αποτελεί παλαιό παριανό επώνυμο, με τεκμηριωμένη παρουσία στις Λεύκες ήδη από το 1843. Η παλαιότερη γνωστή μαρτυρία βρίσκεται σε λευκιανή διαθήκη, όπου αναφέρεται η Αικατερίνη, σύζυγος του μακαρίτη Γεωργίου Ξυφιά. Το 1844 καταγράφεται ο Κωνσταντίνος Ξιφιάς και το 1847 ο ίδιος ως Ξιφγιάς, ενώ το 1875 συναντώνται οι Αναστάσιος και Πέτρος Ξιφιάς, γιοι του Κωνσταντίνου. Η ετυμολογία πιθανότατα συνδέεται με τον αρχαιότερο ανθρωπωνυμικό τύπο Ξιφίας, από το «ξίφος». Η οικογένεια αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα παλαιού λευκιανού γενεαλογικού κλάδου, που καταγράφεται στις πηγές μέσα από διαθήκες και δημοτολογικές μαρτυρίες.

–1843. Σε λευκιανή διαθήκη του 1843 αναφέρεται η διαθέτηδα Αικατερίνη, σύζυγος του μακαρίτη Γεωργίου Ξυφιά.

–1844. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών το 1844 είναι εγγεγραμμένος ο 40χρονος γεωργός Ξιφιάς Κωνσταντίνος.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 43χρονος γεωργός Κωνσταντίνος Ξιφγιάς.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Ύριας του 1875, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 32χρονος Ξιφιάς Αναστάσιος του Κωνσταντίνου, γεωργός, όπως και ο Πέτρος Ξιφιάς του Κωνσταντίνου γεωργός.

 

 

Για οικόσημα βλέπε εδώ…