νξΓια οικόσημα
βλέπε εδώ…
N
–Νανάς: Επώνυμο πιθανότατα
πατρωνυμικού χαρακτήρα, από υποκοριστικό ή χαϊδευτικό βαπτιστικού ονόματος. Μια
οικογενειακή γραμμή με καταγωγή από τη Νάξο συνδέθηκε με την Πάρο μέσω
θηλυγονίας, εντασσόμενη στην οικογένεια Ρούσσου.
–1827. «Προικοσύμφωνο Μαρίνου Νικολάου Ρούσσου και της συζύγου αυτής
Ειρήνης» Παροικιά, 13 Μαρτίου 1827. «Ο τζελεπής (ευγενής) Μαρκάκης Μάτζας
Μαυρογένης προσφέρει στην Ειρήνη (εκ του πεθερού του αναθροφική κόρη του εκ
Νάξου ποτέ Γεωργίου Νανά) ένα σταυρόν μαλαγματένιον με μαργαριτάρι. Και ο
Νικόλαος Ρούσσος στον γιό του Μαρίνο αρχήν την εικόνα της Παναγιάς δια βοήθειά
του» (ΓΑΚ, 215, 116ν).
–Ναυπλιώτης ή Αναπλιώτης: Το
επώνυμο Ναυπλιώτης ή Αναπλιώτης είναι πατριδωνυμικό και συνδέεται με το Ανάπλι.
Οι δύο μορφές του επωνύμου απαντούν παράλληλα στις παλαιότερες μαρτυρίες της
Πάρου και της Νάξου.
Στην Πάρο, το όνομα
εμφανίζεται ήδη από τον 17ο αιώνα. Το 1675 ο Νικόλαος Αναπλιώτης
αναφέρεται ως νοτάριος της Νάουσας και υπογράφει επιστολή των Ναουσαίων προς
τον Γάλλο πρεσβευτή, ενώ κατά τον 18ο αιώνα συναντούμε τον Ιάκωβο, τον Γεώργιο,
τον Ιωάννη και τον Νικολό Αναπλιώτη σε συμβολαιογραφικά έγγραφα και δημόσιες
υποθέσεις της Νάουσας. Το 1738, μάλιστα, οι Ιωάννης και Νικολός Αναπλιώτης
συγκαταλέγονται μεταξύ των Παριανών που υπέγραψαν μαρτυρία υπεράσπισης του
ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα. Το 1821 ο Γεώργιος Αναπλιώτης από τη Νάουσα
συγκαταλέγεται μεταξύ των Παριανών που προσήλθαν στον Αγώνα.
Οι μαρτυρίες αυτές
αποδεικνύουν την παρουσία του επωνύμου στην Πάρο ήδη από τους πρώιμους
νεότερους χρόνους. Δεν γνωρίζουμε όμως με βεβαιότητα αν οι παλαιοί
Αναπλιώτες της Νάουσας αποτελούν τον ίδιο γενεαλογικό κλάδο με τους νεότερους
Ναυπλιώτες που εγκαταστάθηκαν στην Πάρο από τη Νάξο. Η πιθανότητα
συγγένειας παραμένει ανοικτή, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται αποδεδειγμένη.
Ο νεότερος παριανός κλάδος των
Ναυπλιωτών είναι τεκμηριωμένα συνδεδεμένος με τη Νάξο. Κεντρική μορφή
του υπήρξε ο Γεώργιος Κων. Ναυπλιώτης, νομικός και κτηματίας, ο οποίος
εγκαταστάθηκε στη Μάρπησσα και διετέλεσε δήμαρχος. Ο γάμος του με τη Βασιλική
Γ. Δελαγραμμάτη συνέδεσε τους Ναυπλιώτες με μία από τις παλαιές οικογένειες
της Μάρπησσας και δημιούργησε έναν ιδιαίτερα ισχυρό οικογενειακό κλάδο.
Από την οικογένεια αυτή
προήλθαν πρόσωπα με σημαντική παρουσία στην πολιτική, την οικονομία και την
κοινωνική ζωή της Πάρου. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Κωνσταντίνος Γ. Ναυπλιώτης
(1878–1940), βουλευτής Κυκλάδων, διανοούμενος και βιομήχανος, καθώς και ο Δελαγραμμάτης
Γ. Ναυπλιώτης (1888–1939), επιχειρηματίας και ιδιοκτήτης της Ηλεκτρικής
Εταιρείας Πάρου. Ο τελευταίος έμεινε στη μνήμη της Παροικιάς και για τη
φιλανθρωπική του δράση και την έμπρακτη υποστήριξή του προς τους Μικρασιάτες
πρόσφυγες.
Η οικογενειακή παρουσία
συνεχίστηκε και στον 20ό αιώνα, με τους Ναυπλιώτες να δραστηριοποιούνται στις
επιχειρήσεις, την πολιτική, τα γράμματα και την επιστήμη. Τελευταία
σημαντική μορφή της οικογενειακής ιστορίας υπήρξε ο Σπύρος Δ. Ναυπλιώτης,
αρχιτέκτονας και ερευνητής της ιστορίας της Πάρου, ο οποίος απεβίωσε το
2026 και άφησε σημαντικό έργο στην καταγραφή της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής
του νησιού.
Οι Ναυπλιώτες της Πάρου
αποτελούν έτσι μια οικογένεια με μακρά και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα παρουσία στο
νησί. Οι παλαιές αναφορές των Αναπλιωτών από τον 17ο αιώνα και ο νεότερος
ναξιακός κλάδος των Ναυπλιωτών αποτελούν δύο σημαντικούς σταθμούς στην ιστορία
του επωνύμου, χωρίς μέχρι σήμερα να μπορούμε να αποδείξουμε με βεβαιότητα
ότι προέρχονται από τον ίδιο οικογενειακό κλάδο.
–1652. Ίδρυση στην Πάρο αγιοταφίτικου μετοχίου κατά
το έτος 1652.
Της Πάρου αδελφάτα «Χώρα Άγουσα»
+Θοδωρής Αναπλιώτης (Ναυπλιώτης), γονοί Αντώνιος,
Ζαμπέλα.
–1675. Το 1675
νοτάριος Νάουσας αναφέρεται ο Νικόλαος Αναπλιώτης, 15
Μαΐου 1675. Σε επιστολή Ναουσαίων προς τον πρεσβευτή των Γάλλων, αιτώντας
Καπουκίνους πατέρες υπογράφει ο νοτάριος
Νάουσας Νικόλαος Αναπλιώτης.
–1729. Ο ιερομόναχος
Αμφιλόχιος Λανδαίος, ηγούμενος του Αγίου Αθανασίου της Νάουσας δίδει στον
κυρ-Δημήτρη Ρούσσο Περιβολάρη (έγγρ. Νάουσας 27 Ιουνίου 1729) «ένα μαγαντζέ
όπου έχει το μοναστήριν του εν τόπου θέση ονομαζόμενον εις την Ρούγαν της
Πόρτας του Νταμία πλησιαζόμενον Ανδρέα Αναπλιώτη και Αντωνίου Πολίτη».
–1729. Ο Ιάκωβος Αναπλιώτης αναφέρεται στην διαθήκη του στη Νάουσα στις 2
Νοεμβρίου 1729.
–1730. Σε έγγραφο Ναούσης στις
10 Αυγούστου 1730 ο Νικόλαος Πενιζέλος, «δώνει και ελεύθερα πωλεί του σιόρ
Δημητράκη Αυλωνίτη, ένα κομμάτι αμπέλι που έχει γονικόν του εις τοποθεσίαν του
Προκόπου σύμπλιος η Μαρούσα θαυγατήρ Γεωργίου Αναπλιώτη».
–1738. Μαρτυρία υπερασπίσεως
συμπατριώτη τους ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα προς τον καπουδάν πασά (για
αντίδραση στην συγκέντρωση της φορολογίας), κατά τη Γενική Συνέλευση από τα
κοινά της Πάρου, της 16 Ιουλίου 1738, υπογράφει ο Ιωάννης και ο Νικολός
Αναπλιώτης.
–1816. Γενάρχης του νεώτερου
παριανού κλάδου θεωρείται ο Γεώργιος Κ. Ναυπλιώτης όπου γεννήθηκε στη Νάξο το
1816 και απεβίωσε το 1897. Διετέλεσε και δήμαρχος Μάρπησσας. Γιος του Νάξιου
Δημογέροντα, γερουσιαστή και βουλευτή Κωνσταντίνου Β. Ναυπλιώτης (
–1820. Στα 1820 ο οικονόμος
Εμμανουήλ Παπάζογλου, γιός του πρωτόπαπα Παπάζογλου είχε νυμφευθεί την κόρη του
Γεώργιου Αναπλιώτη, με την οποία απέκτησαν τρία παιδιά, τον Γιάννη, Τον Λάμπρο
και μια κόρη.
–1821. Εν της Πάρου τη
24 Απριλίου 1821 ο συμπατριώτης σας Παναγιώτης Δ. Δημητρακόπουλος Κάτωθεν της
προκηρύξεως της απευθυνθείσης εις Νάουσα σημειώνονται τα ονόματα των πρώτων
προσελθέντων για να συμμετέχουν εις τον ιερό υπέρ της ελευθερίας αγώνα:
Γεώργιος Αναπλιώτης κ.α.
–1821. Σιόρ Συμεών Δελαγραμμάτης *2
(Δημογέρων) Επιστάτης Αγώνος 1821 ¬ Μαρίνα Κυπριανού (Γένος Χαμάρτου) ¬
Τζώρτζης Δελαγραμμάτης *5 (Συμβολαιογράφος) Δήμαρχος Υρίας και Μάρπησσας ¬
Ανδριανή Παπαδοπούλου (Ανιψιά Κύριλλου Παπαδόπουλου) ¬ Βασιλική Δελαγραμάτη ¬
Γεώργιος Κων/νου Ναυπλιώτης (Νομικός κτηματίας, Δήμαρχος Μάρπησσας) ¬
Δελαγραμμάτης Γ. Ναυπλιώτης (Βιομήχανος) ¬ Αργυρώ Κων. Αιγινήτη ¬ Κων/νος
Δελαγρ. Ναυπλιώτης (Επιχ/τίας) ¬ Πολυξένη Ε. Τσακίρη ¬ Δελαγραμμάτης Κων/νος
Ναυπλιώτης (Επιχ/τίας) ¬ Φλωρίτσα Ιακ. Καπούτσου.
–1821. Σε έγγραφο των Παριανών αγωνιστών του 1821 αναφέρεται ο
Γεώργιος Αναπλιώτης από την Νάουσα.
–1846. Αγορά ανεμομύλου «Τζηπίδος 1846. Δεκεμβρίου
29» «Ενώπιον του ειρηνοδίκου Πάρου, που εξεπλήρωνε χρέη συμβολαιογράγου,
Δημητρίου Δελαγραμμάτη, ευρισκόμενος στο σπίτι του Γεωργίου Δελαγραμμάτη, που
ήταν στην οδό Αγίου Ευσταθίου, όπου και η φερώμενη εκκλησία, και ο οποίος
συνέταξε το έγγραφο, και των μαρτύρων Ιακώβου Ν. Κυπραίου και Νικήτα Ν. Σηφάκη,
κτηματιών, κατοίκων και δημοτών του Δήμου Μαρπήσσης, η Καλλίτσα Σταύρου
Τζανδουλή [Τσαντουλή] πωλεί στον βαρελοποιό (βαρελά) Γεώργιο Ιωάν. Τζιώτη τον
«ήμισυ αλευροανεμόμυλον, με τα αναλογούντα σε αυτόν έπιπλα και σκεύη, που
βρίσκεται στους Απάνω Μύλους, θέση στα δυτικά του χωριού, όπου το υψηλότερο
σημείο, αντί 525 δραχμών.
Στο πωλητήριο μνημονεύεται ως όμορος του ανωτέρω
μύλου και ο μύλος της Αικατερίνας Μιχ. Κανδιώτου. Αργότερα οι δύο μύλοι, που
βρίσκονταν στο μέρος όπου το παλαιό Δημοτικό Σχολείο και η δεξαμενή, περιήλθαν
στις ιδιοκτησίες του Αναπλιώτη (Γ. Ναυπλιώτη) και του Ντεμένεου (ανήκαν εξ
ημισείας στους Εμμ. Άγουρο και Φραγκίσκου Μελανίτη). ΠΗΓΗ: Παριανά 1982,10.
–1857. Γεώργιος Κων. Ναυπλιώτης, κάτοικος
Μάρπησσας, 46 ετών, κτηματίας, έγγαμος. Πηγή: Δημοτολόγια Δήμου Μαρπήσσης, 28
Νοεμβρίου 1903.
–1858. Γεννιέται στη Νάξο ο γενάρχης του
ναξιακού κλάδου Ναυπλιώτη, Γεώργιος Ναυπλιώτης γιός του συμβολαιογράφου
κτηματία Κωνσταντίνου Βας. Ναυπλιώτη (1813-1892). Απεβίωσε στην Πάρο το 1920.
Διατέλεσε Δήμαρχος Μαρπήσσης. Σύζυγός
του η Βασιλική Γ. Δελαγραμμάτη (Μάρπησσα 1863- Παροικιά 1917). Απέκτησαν
τον Κωνσταντίνο Γ. Ναυπλιώτη (1880-1940), τον Δελλαγραμμάτη Γ. Ναυπλιώτη
(1888-1939), την Μάχη Ναυπλιώτη (1892-1968) και τον Μανώλη Γ. Ναυπλιώτη
(1897-1955).
–1863. Βασιλική Γεωρ. Ναυπλιώτου, κάτοικος
Μάρπησσας, 40 ετών, οικοκυρά, έγγαμη. Πηγή: Δημοτολόγια Δήμου Μαρπήσσης, 28
Νοεμβρίου 1903.
–1878. Κωνσταντίνος Γεωργίου
Ναυπλιώτης, γεννήθηκε στην Μάρπησσα το 1878 και απεβίωσε στις Λεύκες το 1940.
Βουλευτής Κυκλάδων, διανοούμενος, Βιομήχανος.
–1878. Το 1878 το υστεροαναγεννησιακό
αρχοντικό στο κέντρο της Μάρπησσας προικοδοτείται στην κόρη του Τζωρτζάκη
Δελαγραμμάτη, Κόνα Βασιλικώ Δελαγραμμάτη που παντρεύεται τον εκ Νάξου, ασκούντα
χρέη Δικηγόρου και Ειρηνοδίκη, Γεώργιο Κων. Ναυπλιώτη, που διετέλεσε 2
τετραετίες Δήμαρχος του Δήμου Μάρπησσας.
–1878. Κωνσταντίνος Γεωργίου Ναυπλιώτης,
κάτοικος Αθηνών, 25 ετών, υπάλληλος, άγαμος. Πηγή: Δημοτολόγια Δήμου Μαρπήσσης,
28 Νοεμβρίου 1903.
–1880. Κωνσταντίνος Ναυπλιώτης πολιτικός και
ιστορικός (Μάρπησσα 1880 – Λεύκες 1940). Σύζυγός του η Ευαγγελία Πανταζοπούλου
(Αθήνα 1880-1950). Τέκνα τους η Κατερίνα Δ. Στρατή και ο Γεώργιος Κ. Ναυπλιώτης
–1881. Πωλητήριο Τσιπίδου
1881, Ιουνίου 14. Αναφέρεται ο συμβολαιογράφος Μαρπήσσης Ιωάννης Α. Κορτιάνος,
όπου το γραφείο του βρισκόταν στο αρχοντικό
του Γεωργίου Ναυπλιώτη. Επίσης αναφέρεται ο ειρημένος Πέτρος Φραντζής
και οι μάρτυρες Αντώνιος Λαούδης, σιδηρουργός και Ιωάννης Στάμενας, έμπορος.
Αναφέρονται επίσης τα ονόματα του Αντωνίου Ν. Παντελαίου, γεωργός και ο
Ευστάθιος Καντιώτης.
–1883. Σε εκλογικό
κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Ναυπλιώτης Δημήτριος του
Μιχαήλ, 51 ετών, εργάτης.
–1885. Στην Παροικιά, το διώροφο σπίτι,
δίπλα στην μεγάλη βρύση ήταν ιδιοκτησία της οικογένειας Γεωργίου Κων.
Ναυπλιώτη, με τα αρχικά γράμματα στο μαρμάρινο μπαλκόνι. Γ.Κ.Ν. 1885.
–1885. Σε εκλογικό
κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο, Ναυπλιώτης Δημήτριος
του Μιχαήλ, ετών 53, εργάτης από τη Νάουσα.
–1887. Δελαγραμμάτης Γεωργίου Ναυπλιώτης,
κάτοικος Αθηνών, 16 ετών, μαθητής, άγαμος. Πηγή: Δημοτολόγια Δήμου Μαρπήσσης,
28 Νοεμβρίου 1903.
–1888. Δελλαγραμμάτης Γ. Ναυπλιώτης (Μάρπησσα
1888- Αθήνα 1939), επιχειρηματίας, σύζυγός του η Αργυρώ Κ. Αιγινήτου (Πάρος
1895- Πάρος 1969). Απέκτησαν την Βασιλική Δ. Ναυπλιώτη, τον Γεώργιο Δ. Ναυπλιώτη, την Αικατερίνη Ανδρέα
Αυλήτη, τον Κωνσταντίνο Δ. Ναυπλιώτη, τον Παναγιώτη Δ. Ναυπλιώτη, τον Χρ. Δ.
Ναυπλιώτη και τον Σπύρο Δ. Ναυπλιώτη. Απέκτησαν την Βασιλική Δ. Ναυπλιώτη,
τον Γεώργιο Δ. Ναυπλιώτη, την Αικατερίνη
Ανδρέα Αυλήτη, τον Κωνσταντίνο Δ. Ναυπλιώτη, τον Παναγιώτη Δ. Ναυπλιώτη, τον
Χρ. Δ. Ναυπλιώτη και τον Σπύρο Δ. Ναυπλιώτη.
–1891. Κοκκόνα Γεωργίου Ναυπλιώτη, κάτοικος
Μάρπησσας, 12 ετών, μαθήτρια, άγαμη. Πηγή: Δημοτολόγια Δήμου Μαρπήσσης, 28
Νοεμβρίου 1903.
–1892. Μάχη Γ. Ναυπλιώτη (Μάρπησσα 1892- Αθήνα
1963). 1ος σύζυγός της ο Νίκος Γλέζος με τον οποίο απέκτησε τον
βουλευτή της Αριστεράς Μανώλη Γλέζο και τον Νίκο Γλέζο. Ο 2ος
σύζυγός της ήταν ο Νικόλαος Δημητροκάλλης όπου απέκτησε άλλα δύο παιδιά,
τον Γ. Δημητροκάλλη και την Βασιλική Δημητροκάλλη.
–1896. Εμμανουήλ Γεωργίου Ναυπλιώτης, κάτοικος
Αθηνών, 7 ετών, μαθητής, άγαμος. Πηγή: Δημοτολόγια Δήμου Μαρπήσσης, 28
Νοεμβρίου 1903.
–1897. Μανώλης Ναυπλιώτης του Γεωργίου
(1858-1920). Μηχανικός, γεννήθηκε στην Μάρπησσα το 1897 και απεβίωσε στην Αθήνα
το 1955.
–1910. Στις 23 Δεκεμβρίου 1910 ο ανταποκριτής
της εφημερίδας «ΑΙΓΑΙΟΝ» Μαρπησσαίος
Κωνσταντίνος Γ. Ναυπλιώτης αναφέρει για την επανίδρυση του Συλλόγου των Εν
Αθήναις Παρίων και Αντιπαρίων: «Η ανάμιξις εν τω Συλλόγω του βουλευτού της
Επαρχίας μας και καθηγητού του Πανεπιστημίου κ. Σκούφου ως Προέδρου, του κ. Β.
Καμπάνη, δημοδιδασκάλου ως Αντιπροέδρου, του ρέκτου και πρακτικωτάτου εις τας
ιδέας κ. Αντ. Μαυραγκά ως Ταμίου, των κ.κ. Κ. Γερασίμου, Αντ. Καλακώνα, Αλεξ.,
Ζησιμοπούλου, Γ. Χανιώτη, Π., Αρκά, Ν. Καλλαναρρχοπούλου, Φρ. Γαϊτανοπούλου,
Εμμ. Καντιώτη, Ν. Παυλή, Γ. Στέλλα, Εμμ., Γαβαλά, Μ. Παπαδοπούλου, Γρηγ.
Θρεψιάδου ως Συμβούλων, και του φίλου του «Αιγαίον» κ. Κων. Γ. Ναυπλιώτου ως
Γεν. Γραμματέως του Συλλόγου».
–1911. Κωνσταντίνος
Γ. Ναυπλιώτης, γιος του Δημάρχου Μάρπησσας, υπηρετεί το 1911 ως γραμματέας στην
Αθήνα στα γραφεία των Σιδηροδρόμων Πελοποννήσου.
–1918. Το 1918 γεννιέται ο Ναυπλιώτης
Γεώργιος του Δελαγραμμάτη ιδ. υπάλληλος κάτοικος Παροικιάς.
–1922. Αυλήτου Αικατερίνη, όνομα συζύγου: Ανδρέας, Κύριο όνομα και επώνυμο
πατρός: Δ. Ναυπλιώτης. Έτος γέννησης: 1922. Επάγγελμα: οικοκυρά.
–1922. Τα προσφυγικά στην Παροικιά
Προτού να γίνει το Κέντρο Υγείας και προτού
ανοιχτεί ο δρόμος προς Νάουσα το 1937, υπήρχε μια μεγάλη χωράφα από το σημερινό
Κ.Υ. και έφτανε μέχρι το ποτάμι στην
διασταύρωση του περιφερειακού όπου είχε τότε μέσα του ρωμαϊκούς τάφους που
έχουμε τώρα στο μουσείο μπροστά.
Το 1926 ο Δελαγραμμάτη Ναυπλιώτης ο οποίος ήταν
ενεργό στοιχείο της Παροικίας περνούσε κάποτε με το μπαστούνι του κάτω από την
κοινότητα, η κοινότητα τότε ήταν απέναντι από το σπίτι του Βάλληνδρα, πίσω από
το ΚΑΠΗ, και ήταν μαζεμένοι οι πρόσφυγες. Οι Παριανοί δεν τους είχαν δει με
καλό μάτι, ήταν λοιπόν μαζεμένοι εκεί, σταμάτησε ο αείμνηστος Ναυπλιώτης και
τους λέει, «τι κάνετε ρε παιδιά εδώ?» και του λένε «Κύριε Ντελαγραμμάτη,
είμαστε εδώ μια βδομάδα και ο πρόεδρος μαζί με τα μέλη σκέπτονται να δούνε που
να κάνουνε τον προσφυγικό συνοικισμό, στα Κακάπετρα ή στα Λιβάδια» τότε ο
Ναυπλιώτης πήρε τρείς από τους πρόσφυγες, ένας εξ αυτών ο Κουτσουράκης ο οποίος
αναφέρει το γεγονός, μπαίνουν στην κοινότητα όπου πρόεδρος της κοινότητας τότε
ήταν ο καπετάνιος Μιχάλης Ζησιμόπουλος και ρωτάει τον Ναυπλιώτη… «Καλώς τον
Ντελαγραμμάτη, ποιος καλός καιρός σε έφερε κατά δω?» και του απαντάει ο
Ναυπλιώτης «Δεν με έφερε καπτάν Μιχάλη κανένας καλός καιρός, με έφερε η
αγανάκτηση να βλέπω τους πρόσφυγες τα αδέρφια μας, τους κατατρεγμένους από τη
Μικρά Ασία να περιμένουν από κάτω πότε θα αποφασίσετε εσείς που θα κτιστεί ο
προσφυγικός συνοικισμός». Εσύ που μας λες Ντελαγραμμάτη? στα Κακάπετρα ή στα
Λιβάδια?, ρώτησε ο καπτάν Μιχάλης. Ούτε στο ένα ούτε στο άλλο, να τους βάλετε
στην χωράφα της Εκατονταπυλιανής να τους έχω και γείτονες, του απάντησε ο
Ναυπλιώτης.
Ο Δελλαγραμμάτης Ναυπλιώτης φιλάνθρωπος και ελεήμων
και παρότι είχε μεγάλη οικογένεια πάντα προσπαθούσε να βοηθήσει τους πρόσφυγες.
Όταν πέθανε το 1939 σε ηλικία 49 ετών οι πρόσφυγες ήρθαν πρώτοι για να σταθούν
δίπλα στην χήρα Ναυπλιώτενα.
Τα σπίτια ήταν δίδυμα. Αν ήταν από τρία άτομα και
πάνω παίρνανε ένα σπίτι που είχε χολ, κουζίνα και σάλα.
Τα τρία πρώτα ήταν για πολυμελή οικογένεια και
υπόλοιπα τρία για μονομελη οικογένεια, μονόχωρο με το τζάκι κάτω στο δάπεδο και
όχι όπως τα παριανά που ήταν στον τοίχο και εκεί μαγείρευαν. Και, 7ο και 8ο
πολυμελές. Σύνολο 16 οικογένειες.
Οι οικογένειες ήταν: στο 1ο σπίτι ο Χατζής (γιατί
είχε πάει στα Ιεροσόλυμα) Πανάς Βεργούλης (το όνομα) σύζυγος Δέσποινα. Στο 2ο
σπίτι διέμενε ο Κωνσταντίνος Κλαδάκης, σύζυγος Ελένη. Το 3ο σπίτι ήταν η
οικογένεια του Απόστολου Λαγού, σύζυγος Κλεονίκη. Η μία κόρη του η Μαριώ
παντρεύτηκε κι έμεινε στη Νάουσα. Το 4ο σπίτι του Ιωάννη Λαγού σύζυγος
Δέσποινα, το επόμενο ήταν του Καπλάνη γνωστό ως σπίτι της Καπλάνενας και δίπλα
του ο Κωνσταντίνος Καραντζάς. Στο επόμενο ο Ναουσαίος Βαγγέλης Αιγινήτης,
σύζυγός του η Μικρασιάτισσα Ευθυμία, το από δίπλα ήτανε του Δημητρίου Κυπραίου
σύζυγος Διαμαντώ Βαζουράκη* και οι δύο Μικρασιάτες, απέναντι διέμεναν ο
Γιαννακός Επιτροπάκης σύζυγος Ουρανία
και πίσω ήταν το σπίτι του Νικόλαου Κουτσουράκη σύζυγος Ρηνιώ. Πάρα δίπλα ήταν
ένα άλλο το οποίο ήταν του Στυλιανού Κρητικού σύζυγος Δέσποινα και δίπλα τους
ένα σπίτι χωρισμένο στα δύο από δυο αδέρφια. Στο πρώτο διέμενε ο Φώτης
Βαζουράκης* με την σύζυγό του Φώτω το γένος Ι. Κουτσομήτρου και στο δίπλα ο
Στέλιος ο Βαζουράκης με την σύζυγό του Ελένη το γένος Νικ. Κατζαμπά. Στα πιο
κάτω σπίτια ήταν οι οικογένειες του Μανώλη Χαραλάμπους σύζυγος Δέσποινα
Βαζουράκη και στο άλλο ήτανε ο Σεραφείμ Ταλόγλου σύζυγος Βασιλεία το γένος
Μουτάφη η οποία έχει μείνει στην ιστορία για την φράση της «φύγαμε και αφήσαμε
την λάμπα αναμμένη…». Από κάτω ήταν τα σπίτια της χήρας Βασιλικώς Καλαϊντζή και
δίπλα από πίσω ήταν η χήρα Τριανταφυλλιώ η οποία έκανε και μάγια. Πέθανε στο
κρεβάτι σκουληκιασμένη. Και τέλος, άλλα δύο μονόχωρα σπίτια, στο ένα έμενε ο
Δημητρώς Καλαϊντζής με την σύζυγό μου Αγγελικώ και στο από πίσω ο Κωνσταντίνος
Κουτσουράκης σύζυγος Μακρίνα.
Όλοι σκεπαστήκανε εκεί κι έτσι έμεινε γνωστό σήμερα
ως ο προσφυγικός συνοικισμός.
Πολλοί από τους παραπάνω πήγαν πρώτα στη Νάουσα και
στην συνέχεια έμειναν στον συνοικισμό.
Ήταν από όλη την Μικρά Ασία. Η Δέσποινα Ιωάννου
Λαγού ήταν από την Έφεσο όπως και η Φώτω Βαζουράκη. Από το Μπουντρούμ, την
αρχαία Αλικαρνασσό ήταν τα αδέρφια Λαγού.
*Το πραγματικό επώνυμο των Βαζουράκη ήταν
Μπαζιουρούκη. Η οικογένεια άλλαξε το επώνυμό της στην Πάρο για απλούστευση,
δεδομένου ότι οι Παριανοί το μπέρδευαν και το πρόφεραν λάθος.
–1923. Το 1923 γεννιέται ο Ναυπλιώτης
Κωνσταντίνος του Δελαγραμμάτη ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.
–1923. Βουλευτής Κυκλάδων ο
Παριανός Ναυπλιώτης Κωνσταντίνος.
–1926. Ιδιοκτήτης της Ηλεκτρικής Εταιρίας
Πάρου το 1926 ο Δελαγραμμάτης
Ναυπλιώτης.
–1927. Σε
φωτογραφεία στην οικία Ανδρομανάκου στην Παροικιά το 1927 διακρίνονται οι,
Κώστας, Γιώργος και Βίκυ Δ. Ναυπλιώτη και Κατίνα Ναυπλιώτη.
–1931. Σε ομαδική
φωτογράφηση την πρωτομαγιά του 1931, διακρίνεται η Αργυρώ, Βίκυ και Κατίνα
Ναυπλιώτη.
–1937. Σε σχολική
φωτογραφεία στις 2 Απριλίου 1937 διακρίνεται ο μαθητής Κώστας Δ. Ναυπλιώτης,
στην Παροικιά.
–1950. Στον εκλογικό
κατάλογο της Κοινότητας Παροικιάς στις 17 Μαΐου 1950 είναι εγγεγραμμένη η
Αυλήτη Αικατερίνη (γεν. 1922), όνομα συζύγου Ανδρέας, όνομα πατρός Δ.
Ναυπλιώτης.
–1950, Μαρία Ναυπλιώτη, σε φωτογραφεία στην
Παροικιά.
–1959. Σε άγημα της
Εκατονταπυλιανής στις 15 Αυγούστου του 1959, διακρίνεται η Ηρώ Ναυπλιώτη.
–2026. Απεβίωσε ο
Αρχιτέκτονας Σπύρος Ναυπλιώτης. Γεννήθηκε περίπου το 1933.
–Ναδάλης ή Ναδάλε ή Νατάλλης ή Νατάλης ή Ντε νατάλης ή Ντενετάλης: Οι Ναδάληδες,
Ναδάλε, Νατάλλης ή Ντενετάλης αποτελούν παλαιά οικογένεια δυτικής, αρχικά
καθολικής, προέλευσης, με επώνυμο που συνδέεται με βενετικές μορφές όπως Nadali
και Natalis. Η οικογένεια μαρτυρείται στον ελλαδικό χώρο ήδη από τον
Μεσαίωνα, ιδιαίτερα στην Κρήτη, ενώ από τον 16ο αιώνα εμφανίζεται στη Σίφνο και
αργότερα στην Κίμωλο. Στην Πάρο, κατά τον 18ο αιώνα, συνδέεται με τον Φραγκίσκο
Ντενετάλη, ο οποίος μαζί με τον Χριστόφιλο Ντε Ζουάνε Γρέζο χρησιμοποιούσε
την Πάρο και την Αντίπαρο ως ορμητήρια. Μέλος της οικογένειας συνδέεται επίσης
με αφιερωματική εικόνα της Παναγίας της Πάρου.
–18ος αι. Η
αφιερωματική αυτή εικόνα είναι έργο μέτριας τέχνης, που μπορεί να χρονολογηθεί
στα μέσα του 18ου αι. Ο αφιερωτής προέρχεται προφανώς από τη γνωστή οικογένεια
Ναδάλε ή Ναδάλη, εξελληνισμένων καθολικών βενετσιάνικης καταγωγής, μέλη της
οποίας μαρτυρούνται ήδη από τον 16ο αι. στη Σίφνο και κατά τον 17ο και τον 18ο
αι. και στην Κίμωλο. Είναι φανερό πως ο Νατάλλης επικαλέστηκε τη βοήθεια της
θαυματουργής Παναγίας της Πάρου, στην οποία κατόπιν, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης,
αφιέρωσε την εικόνα.
–1734. Τις τελευταίες μέρες του Ιουλίου του
1734 κούρσαροι που αποβιβάστηκαν στην Πάρο αιχμαλώτισαν δύο Τούρκους, που είχε
στείλει εκεί ο Βοεβόδας του νησιού, για να του μαζέψουν τη «δεκαετια» της
χρονιάς. Οι Παριανοί υποχρεώθηκαν από τον βοεβόδα να καταβάλουν τα απαιτούμενα
για την απελευθέρωση των ανθρώπων του λύτρα. Κατά της 4η δεκαετία
του 18ου αιώνα η Πάρος και η Αντίπαρος ήταν ορμητήρια δύο Ευρωπαίων
κουρσάρων, του Φραγκίσκου Ντενετάλη και του Χριστοφίλου Ντε Ζουάνε Γρέζου. Η
παρουσία και η επιζήμια για την διακίνηση του εμπορείου δράση τους βεβαιώνεται
από μαρτυρικές καταθέσεις καραβοκύρηδων που για να γλυτώσουν και τα πλοία τους
και το εμπόρευμα τους, αναγκάστηκαν να πληρώσουν σ’ αυτούς τους δύο ληστές
υπέρογκα χρηματικά ποσά».
–Νάξιος: Το επώνυμο Νάξιος είναι πατριδωνυμικό και δηλώνει
καταγωγή από τη Νάξο. Στην Πάρο μαρτυρείται ήδη το 1844, όταν στον
εκλογικό κατάλογο της Νάουσας καταγράφονται ο Νικόλαος Νάξιος, 35 ετών,
και ο Εμμανουήλ Νάξιος, 32 ετών, αμφότεροι γεωργοί.
–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις
18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος
ο 35χρονος γεωργός Νάξιος Νικόλαος και ο 32χρονος γεωργός Νάξιος Εμμανουήλ.
–Νέγκας:
Πιθανότατα επώνυμο δυτικής, ενδεχομένως ιταλοβενετικής, προέλευσης. Η ακριβής
ετυμολογία του δεν έχει τεκμηριωθεί.
–1833. Σε κατάλογο της εν Παροίκια
Ελληνοδιδακτικής Σχολής μαθητευόντων παιδιών στις 28 Απριλίου 1833 αναφέρεται ο
Διοικητικός Τοποτηρητής Πάρου και Αντιπάρου Π.Ν. Νέγκας.
–Νεζερίτης: Πιθανότατα
τοπωνυμικό ή πατριδωνυμικό επώνυμο ξενικής προέλευσης.
–1859. Στις 26 Σεπτεμβρίου 1859 μνημονεύεται σε
συμβολαιογραφική πράξη [πληρεξούσιο] στην Σύρο η κάτοικος Πάρου Νεζερίτη
Κατίγκο χήρα Αγγελή Ιωάννου.
–Νείλου: Πατρωνυμικό
επώνυμο, από το βαπτιστικό Νείλος, όνομα που ανάγεται στον ποταμό Νείλο
και χρησιμοποιήθηκε ως χριστιανικό όνομα.
–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν
Σχολήν της πόλεως Παροικιάς
Νείλου Αθανάσιος ετών 7.
–Νεουδάκης: Πιθανότατα ανθρωπωνυμικό επώνυμο, από το Νεουδάς + -άκης,
με πιθανή κρητική ονοματολογική επίδραση.
–1940. Των υπέρ πατρίδος
πεσώντων 1940-49 (Ηρώο Κώστου) Στρατιώτης Νεουδάκης Π.Κ.
–Νεόφυτος: Πατρωνυμικό επώνυμο, από το βαπτιστικό Νεόφυτος,
αρχαιοελληνικό χριστιανικό όνομα, από τις λέξεις νέος + φυτόν, δηλαδή
«το νέο φυτό».
–1831. Λεύκες 1831 Μαΐου 2. Ο
μαθητής της Αλληλοδιδακτικής Σχολής Λευκών Νεόφυτος Ν. Γεώργιος.
–Νερούσσος ή Νερούσος:
Πιθανότατα επώνυμο δυτικής, ιταλοβενετικής προέλευσης, χωρίς μέχρι σήμερα
ασφαλή ετυμολογική ταύτιση.
–1862. Απόφαση αριθ,1, της 31ης
Ιανουαρίου του 1862 του Δημοτικού Συμβουλίου Μάρπησσας. «Εγκρίνει επ’ ονόματι
του τελευταίου πλειοδότου Ν. Εμμ. Αρκά του Δημοτικού επί του ελαίου φόρου δια
δραχμάς εβδομήκοντα. Η παρούσα κοινοποιηθήσεται όπου δέον εν τω Δημοκαταστήματι
την 31 Ιανουαρίου 1862. Το Δημ. Συμβούλιο ο Πρόδρος Γεώργιος Χ. Χανιώτης, Κ.
Αρκάς, Β. Χανιώτης, Ιωάννης Ν. Κονταράτος, Πέτρος Πυργής, Εμμ. Μ. Βαλσαμής,
Εμμ. Ν. Αρκάς, Γεώργιος Εμ. Δελαγραμμάτης.
Απόφαση αρ. 2. «Παρατηρήσαν
ότι τα καταλληλότερα δια την θέσιν ταύτην πρόσωπα, δια μεν το Σχολείον της
Πρωτευούσης εισίν οι Κ.Ν.Μ. Ρούσσος, Γ.Α. Περάκης, Ιωάννης Νερούσσος και ο
ιερεύς Κ. Χανιώτης.
–Νίκας: Η οικογένεια Νίκας αποτελεί μία από τις
παλαιότερες οικογένειες της νεότερης Πάρου, με ισχυρή παρουσία κυρίως στην
Παροικιά και την Αγγερία. Η οικογενειακή παράδοση συνδέει την καταγωγή της με
τη Βόρεια Ήπειρο και τη μετέπειτα εγκατάσταση στην Πελοπόννησο. Σύμφωνα
με μία παράδοση, δύο συγγενείς, καταδιωκόμενοι από τους Οθωμανούς, κατέφυγαν
στην Πελοπόννησο και αργότερα στην Πάρο, όπου άλλαξαν ή επανέφεραν τα αρχικά
τους επώνυμα, λαμβάνοντας τις μορφές Νίκας και Γκίκας. Μια
δεύτερη εκδοχή, που θεωρείται πιθανότερη μέσα στην οικογενειακή παράδοση,
υποστηρίζει ότι δεν ήταν αδέλφια, αλλά άνθρωποι κοινής βορειοηπειρωτικής
καταγωγής, οι οποίοι χρησιμοποίησαν στην Πελοπόννησο διαφορετικά επώνυμα και
στην Πάρο επανέφεραν τα παλαιά τους.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η
παράδοση για τον γενάρχη της παριανής οικογένειας. Το αρχικό του επώνυμο
φέρεται να ήταν Παπαδόπουλος και να υπήρξε αγωνιστής κατά την
Επανάσταση. Καταδιωκόμενος από τους Τούρκους, επιβιβάστηκε σε ελληνικό πλοίο,
το οποίο άρχισαν να καταδιώκουν. Όταν το πλήρωμα πληροφορήθηκε ότι ο ίδιος ήταν
η αιτία της καταδίωξης, θέλησε να τον ρίξει στη θάλασσα. Εκείνος όμως φέρεται
να τους είπε ότι είχε «στρατό» για να αντιμετωπίσει τους διώκτες του. Όταν οι
Τούρκοι επιχείρησαν να επιβιβαστούν, άφησε εναντίον τους ένα κιούπι με
μέλισσες. Η επίθεση των μελισσών προκάλεσε σύγχυση στους διώκτες και επέτρεψε
στο πλήρωμα να τους αντιμετωπίσει. Σύμφωνα με την παράδοση, από τη νίκη
αυτή προέκυψε το όνομα Νίκας. Πρόκειται ασφαλώς για οικογενειακή αφήγηση και
όχι για γεγονός που έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη ιστορική πηγή.
Η ιστορική παρουσία των Νίκα
στην Πάρο είναι πάντως πολύ παλαιότερη από τις μεταγενέστερες καταγραφές. Το 1827
μαρτυρείται στην Παροικιά ο Μήτρος Νίκας, ενώ στις 17 Απριλίου του ίδιου
έτους καταγράφεται ομολογία του για κεφάλαιο 100 γροσίων. Το 1831, σε
επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον Επίτροπο του Αιγαίου σχετικά με τα
προβλήματα που είχαν δημιουργηθεί από την εγκατάσταση Κρητών νεοαποίκων,
υπογράφουν ο Ιωάννης και ο Πέτρος Νίκας. Το 1833, σε προικοσύμφωνο της
Παροικιάς, εμφανίζονται ο Γιάννης και η Θεοδοσία Νίκα, γονείς του Δημητρίου
Νίκα.
Η οικογένεια είχε ήδη
αποκτήσει σημαντική παρουσία στην αγροτική κοινωνία της Πάρου. Στον εκλογικό
κατάλογο της Παροικιάς του 1847 καταγράφονται πέντε άνδρες με το επώνυμο
Νίκας — Αντώνιος, Γεώργιος, Δημήτριος, Ιωάννης και Νικόλαος — όλοι γεωργοί,
γεγονός που δείχνει ότι ο κλάδος είχε πλέον εδραιωθεί στο νησί.
Κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα
οι καταγραφές πολλαπλασιάζονται, κυρίως στην Παροικιά, αλλά και στις Λεύκες,
την Αγγερία και τη Νάουσα. Η πολυάριθμη παρουσία των Νίκα στους
δημοτολογικούς και εκλογικούς καταλόγους, καθώς και η διαδοχή πολλών γενεών
γεωργών, μαρτυρούν έναν σημαντικό αγροτικό παριανό πληθυσμό.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η
ίδια η ετυμολογία του επωνύμου. Η μορφή Νίκας απαντά ως προσωπικό όνομα
και έχει συνδεθεί με τη ρίζα νικ-, δηλαδή τη νίκη. Παράλληλα, ειδική
ονοματολογική μελέτη για ελληνικά επώνυμα καταγράφει τον Νίκα ως υποκοριστικό
του Νικόλαος, με ιδιαίτερη διάδοση σε αλβανόφωνες περιοχές, καθώς και σε
περιοχές όπως το Σούλι, η Πρέβεζα, η Κορίνθια και η Βορειοδυτική Πελοπόννησος.
Έτσι, η ιστορία των Νίκα
της Πάρου συνδυάζει μια ζωντανή οικογενειακή παράδοση για βορειοηπειρωτική
καταγωγή και μετακίνηση μέσω της Πελοποννήσου με τεκμηριωμένη παρουσία στην
Πάρο ήδη από το 1827. Η παράδοση του Παπαδόπουλου και των μελισσών
παραμένει ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό κομμάτι της οικογενειακής μνήμης, ενώ τα
αρχειακά τεκμήρια αποδεικνύουν τη μακρά και πολυπληθή παρουσία της οικογένειας
στην παριανή κοινωνία.
–1827. Σε έγγραφο της 15
Απριλίου 1827 της Παροικιάς Πάρου μαρτυρείται ο Μήτρος Νίκας.
–1827. Καταγραφή των (μερικών) χρεών
των κοινοτήτων του κάθε Μέρους κοινού της Πάρου εις την Κωνσταντινούπολιν. 17
Απριλίου 1827.
Ομολογία Μίτρου Νίκα Κεφάλαιον γρ.
100.
–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831,
σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για
τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Ιωάννης και ο
Πέτρος Νίκας.
–1833. Στις 22 Οκτωβρίου 1833 ο Σκευοφύλαξ Αθανάσιος Μαλατέστας
υπογράφει προικοσύμφωνο Παροικιάς του Δημητρίου Ι. Νίκα και της Αικατερίνης Γεωργίου
Ζ. Μαύρη. Ο Γιάννης και η Θεοδοσία Νίκα δίδουν στο γιό τους Δημήτρη δια προικός
μιαν εικόνα τον λΑγιο Δημήτριο και ο Γεώργιος και η Φλωρέντζα Μαύρη στην κόρη
τους προσφέρουν τον Άγιο Δημήτριο και τον Άγιο Γεώργιο…» (Παριανά Η’ 27, Οκτ
1987)
–1846. Το 1846 γεννήθηκε στην περιοχή
Καμπίου ή Αγκαιριάς ο ιερέας Νίκας Ιωάννης.
–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς
(συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 45χρονος γεωργός
Νίκας Αντώνιος, ο 56χρονος γεωργός Γεώργιος Νίκας, ο 36χρονος γεωργός Δημήτριος
Νίκας, ο 69χρονος γεωργός Ιωάννης Νίκας και ο 28χρονος γεωργός Νικόλαος Νίκας.
–1873. Το 1873 γεννιέται ο Νίκας Γεώργιος
του Ιωάννης γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1876. Το 1876 γεννιέται ο Νίκας Ιωάννης
του Δημητρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1879. Το 1879 γεννιέται ο Νίκας Αντώνιος
του Μιχαήλ γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1882. Το 1882 γεννιέται ο Νίκας Ιωάννης
του Μιχαήλ γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1884. Το 1884 γεννιέται ο Νίκας Γεώργιος
του Μιχαήλ γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1888. Το 1888 γεννιέται ο Νίκας
Κωνσταντίνος του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1893. Το 1893 γεννιέται ο Νίκας Δημήτριος
του Μιχαήλ γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1893. Το 1893 γεννιέται ο Νίκας Αγαπητός
του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς. Απεβίωσε το 1951.
–1895. Το 1895 γεννιέται ο Νίκας Γεώργιος
του Αντωνίου οπωροπώλης κάτοικος Παροικιάς.
–1899. Το 1899 γεννιέται ο Νίκας Μιχαήλ
του Αντωνίου κηπουρός κάτοικος Παροικιάς.
–1900. Εγγεγραμμένος στο
μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1900 στις Λεύκες ο
Νίκας Αντώνιος του Νικολάου.
–1906. Εγγεγραμμένος στο
μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1906 στις Λεύκες ο
Νίκας Νικόλαος του Δημητρίου.
–1907. Το 1907 γεννιέται ο Νίκας Δημήτριος
του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1908. Το 1908 γεννιέται ο Νίκας
Κωνσταντίνα του Νικολάου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.
–1912. Το 1912 γεννιέται η
Νίκα Παρασκευή του Γεωργίου κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.
–1913. Εγγεγραμμένος στο
μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1913 στις Λεύκες ο
Νίκας Ζαχαρίας του Αντωνίου.
–1914. Το 1914 γεννιέται ο Νίκας Μιχαήλ
του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1914. Το 1914 γεννιέται ο Νίκας Μιχαήλ
του Γεωργίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1917. Το 1917 γεννιέται ο Νίκας Γεώργιος
του Αντωνίου, εγγεγραμμένος στον εκλογικό κατάλογο Αγγεριάς του 1954, γεωργός.
–1917. Το 1917 γεννιέται ο Νίκας Νικόλαος
του Γεωργίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1917. Το 1917 γεννιέται ο Νίκας Θεόδωρος
του Γεωργίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1918. Το 1918 γεννιέται ο Νίκας Μιχαήλ
του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1919. Οπλίτης κατά την περίοδο 1919-1922 ο
Νίκας Λάμπρος.
–1921. Το 1921 γεννιέται ο Νίκας Δημήτριος
του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1922. Το 1922 γεννιέται ο Νίκας Λάμπρος
του Γεωργίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1922. Το 1922 γεννιέται ο Νίκας
Κωνσταντίνος του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1923. Το 1923 γεννιέται ο Νίκας Νικόλαος
του Αγαπητού γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1923. Το 1923 γεννιέται ο Νίκας Αντώνιος
του Γεωργίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1923. Το 1923 γεννιέται ο Νίκας Εμμανουήλ
του Ιωάννη, μετέπειτα γεωργός, κάτοικος Αγγερίας.
–1925. Το 1925 γεννιέται ο Νίκας Μοσχονάς
του Γεωργίου εργάτης κάτοικος Παροικιάς.
–1926. Το 1926 γεννιέται ο Νίκας Ευάγγελος του Κωνσταντίνου, κάτοικος
Νάουσας, μετέπειτα μάγειρας.
–1928. Το 1928 γεννιέται ο Νίκας Νικόλαος
του Γεωργίου οπωροπώλης κάτοικος Παροικιάς.
–1928. Το 1928 γεννιέται ο Νίκας Απόστολος του Κωνσταντίνου, κάτοικος
Νάουσας, μετέπειτα γεωργός.
–1929. Το 1929 γεννιέται ο Νίκας Λάμπρος
του Αγαπητού γεωργός κάτοικος Παροικιάς.
–1930. Το 1930 γεννιέται η
Νίκα Αθανασία του Ιωάννη κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.
–1946. Σε
εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας στις 30 Απριλίου 1946, υπάρχει
εγγεγραμμένος ο 28χρονος κάτοικος Νάουσας, Νίκας Ιωάννης του Κωνσταντίνου,
γεωργός και ο 25χρονος γεωργός Νίκας Λάμπρος του Κωνσταντίνου.
–Νικηφοράκης: Το επώνυμο Νικηφοράκης είναι πατρωνυμικό και
συνδέεται, σύμφωνα με την παριανή παράδοση και τις διαθέσιμες ιστορικές
μαρτυρίες, με κρητική καταγωγή. Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Πάρο
κατά την περίοδο της έλευσης των Κρητών στο νησί και συνδέθηκε ιδιαίτερα με τον
Κώστο, όπου το επώνυμο διατηρείται μέχρι σήμερα. Η καταγραφή των
Νικηφοράκηδων συγκαταλέγει το επώνυμο στα χαρακτηριστικά ονόματα του κρητικού
εποικισμού της Πάρου.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η
παρουσία του Θεοδώρου Νικηφοράκη, ο οποίος αναφέρεται ως Παριανός
αγωνιστής του 1821. Το 1826 μαρτυρείται στη Νάουσα ως αρχηγός των Κρητών, οι
οποίοι είχαν δημιουργήσει ένταση στις σχέσεις τους με τους κατοίκους της Πάρου.
Η αναφορά αυτή αποτελεί ισχυρό τεκμήριο ότι οι Νικηφοράκηδες συνδέονταν άμεσα
με την κρητική εγκατάσταση στο νησί.
Η κρητική σύνδεση ενισχύεται
και από ευρύτερες ιστορικές πηγές για τους Κρήτες αγωνιστές της Επανάστασης,
στις οποίες απαντά το επώνυμο Νικηφοράκης μεταξύ των Κρητών που
πολέμησαν κατά την Επανάσταση, ακόμη και στο πλευρό των δυνάμεων του Καλλέργη.
Η οικογένεια παρέμεινε στην
Πάρο και κατά τον 19ο αιώνα. Το 1844 εμφανίζονται Νικηφοράκηδες στους
εκλογικούς καταλόγους της Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος) και της
Μάρπησσας, ενώ το 1847 καταγράφεται στον Δήμο Μάρπησσας ο 63χρονος γεωργός Παναγιώτης
Νικηφοράκης. Η παρουσία τους δεν περιοριζόταν στη γεωργία. Μέλη της
οικογένειας υπήρξαν ράπτες, στρατιωτικοί, δημόσιοι λειτουργοί και, κυρίως,
ιερείς. Ο Θεόδωρος Ιωάννη Νικηφοράκης, γεννημένος το 1848, ήταν ιερέας,
ενώ το 1885 αναφέρεται ως «ιερεύς, επισκοπικός επίτροπος Μαρπήσσης, οικονόμος».
Το 1911 μαρτυρείται επίσης ο γιος του, Ιωάννης Θ. Νικηφοράκης, ως ιερέας
στην Αθήνα.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διατήρηση
του ίδιου επωνύμου επί πολλές γενιές. Αυτό, σε συνδυασμό με την πρώιμη
εμφάνιση της οικογένειας στην Πάρο και την κατοπινή κοινωνική της ενσωμάτωση,
συνηγορεί περισσότερο υπέρ μιας οικογένειας Κρητικής καταγωγής που
εγκαταστάθηκε σταδιακά στο νησί παρά υπέρ μιας μεταγενέστερης, άσχετης
οικογένειας.
Η σύνδεση με το «τάγμα του Καλλέργη» είναι πιθανή και
ιστορικά συμβατή, αλλά όχι αποδεδειγμένη.
–1820. Το 1820 γεννιέται ο Ιωάννης Θ. Νικηφοράκης καφεπώλης κάτοικος Κώστου.
–1821. Παριανός αγωνιστής του 1821 ο
Θεόδωρος Νικηφοράκης (Μ.Υ.18814) Στρατιώτης.
–1826. Σε επιστολή στις 18 Σεπτεμβρίου του
1826, αναφέρεται ο Θεόδωρος Νικηφοράκης ως ο αρχηγός των Κρητών στη Νάουσα οι
οποίοι ταλαιπωρούσαν και όχι μόνο τους κατοίκους του νησιού οι οποίοι ζήτησαν
ορισμένα χρήματα για να μείνουν ήσυχοι.
–1827. Νικηφοράκης Ιωάννης του
Μιχαήλ, γραμματοδιδάσκαλος, από τον Κώστο. Πηγή: Εκλογικός κατάλογος Κώστου,
1885, όπου αναφέρεται 58 ετών.
–1830. Νικηφοράκης
Κωνσταντίνος του Θεοδώρου, ράπτης, από τον Κώστο, κάτοικος Αθηνών. Πηγή:
Εκλογικός κατάλογος Κώστου, 1885, όπου αναφέρεται 55 ετών.
–1838. Νικηφοράκης Παύλος του
Θεοδώρου, στρατιωτικός, από τον Κώστο, κάτοικος Αθηνών. Πηγή: Εκλογικός
κατάλογος Κώστου, 1885, όπου αναφέρεται 47 ετών.
–1839. Νικηφοράκης Νικόλαος
του Θεοδώρου, ράπτης, από τον Κώστο, κάτοικος Αθηνών. Πηγή: Εκλογικός κατάλογος
Κώστου, 1885, όπου αναφέρεται 46 ετών.
–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις
18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος), υπάρχει
εγγεγραμμένος ο 48χρονος εργάτης Θεόδωρος Ν. Νικηφοράκης.
–1844. Σε εκλογικό κατάλογο Δήμου Μάρπησσας
του 1844 υπάρχει εγγεγραμμένος ο 60χρονος Παναγιώτης Νικηφοράκης.
–1846. Ο Μαρπησσαίος Γεώργιος
Φωκιανός έλαβε μέρος στην Ελληνική Επανάσταση και αγωνίστηκε υπό τις οδηγίες
του Παριανού Δημητρίου Σάλλα «κατά το 1826 εις την κατά του Ιμβραήμ πολιορκίαν
Τριπολιτσάς (…) και διέμεινεν εκεί μέχρι της πτώσεως της» κατά μαρτυρία των
δημοτών και κατοίκων του Δήμου Μαρπήσσης, σε έγγραφο τους («εν Μαρπίσση την 16
Μαΐου 1846»). Ακολούθως διέμεινε στα Βέρβαινα και τέλος στο Ναύπλιο. Αρχηγός δε
των όπλων ήταν ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Το πιστοποιητικό το υπογράφουν 48
προύχοντες και κάτοικοι της Μάρπησσας, μεταξύ των οποίων οι: Άγουρος Ιωάννης,
Ιωάννης Ασωνίτης, Ελευθέριος Τζιώτης, Αναγνώστης Α. Βιτσαράς, Παναγ.
Νικηφοράκης, Αντώνιος Τζιγώνιας, Αρτέμιος Ευλογιάς, Ανδρέας Αλιπράντης, Νικ.
Βατιμπέλας, Νικόλαος Πούλιος, Γουλιέλμος Καντιώτης, Μακάριος Στάμενας. Το
επικυρώνει δε καθώς και τις υπογραφές, ο δήμαρχος Μάρπησσας Γεώργιος Σιμ.
Δελαγραμμάτης («εν Μαρπίσση την 20 Μαΐου 1846»).
–1847. Στον
εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 63χρονος
γεωργός Παναγιώτης Νικηφοράκης.
–1847. Στον εκλογικό κατάλογο
Κώστου του 1847 υπάρχει εγγεγραμμένος ο 48χρονος εργάτης Θεόδωρος Ν.
Νικηφοράκης.
–1848. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις
28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Θεόδωρος Ιωάννη Νικηφοράκης (γεν.
1848), ετών 55, ιερεύς, έγγαμος.
–1858. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις
28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Αικατερίνη Θεόδωρου Νικηφοράκη (γεν.
1858), ετών 45, οικιακά, έγγαμος.
–1858. Με το 9/ 7βρίου*/ 1858
βασιλικό διάταγμα, διορίζεται ληξίαρχος Κώστου ο Κ. Γρ. Καπαρός και αναπληρωτής
ο Κ. Ιω. Νικηφοράκης. Με το ίδιο διάταγμα, αναπληρωτής Τζιμπίδου ο Κ. Αντ.
Νικηφοράκης και αναπληρωτής Μαρμάρων ο Κ. Ιω. Α. Στάμενας.
–1858. Νικηφοράκης Απόστολος
του Ιωάννη, γεωργός, από τη Νάουσα. Πηγή: Εκλογικός κατάλογος Νάουσας, 1885,
όπου αναφέρεται 27 ετών.
–1883. Σε εκλογικό
κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Νικηφοράκης Απόστολος
του Ιωάννη, 25 ετών, γεωργός.
–1884. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις
28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Θεόδωρου Νικηφοράκης (γεν.
1884), ετών 19, μαθητής, άγαμος.
–1885. «1885 Θεόδωρος Νικηφοράκης ιερεύς,
επισκοπικός επίτροπος Μαρπήσσης, οικονόμος».
–1911. Θεόδωρος
Νικηφοράκης ιερέας στον Δραγουλά, το 1911. Το ίδιο έτος μαρτυρείται ο γιος του Ιωάννης Θ. Νικηφοράκης από την Μάρπησσα,
ιερέας στην Αθήνα.
–Νικηφόρος: Το επώνυμο Νικηφόρος, βυζαντινής προέλευσης, απαντά
στην Πάρο τουλάχιστον από το 1834, όταν καταγράφεται το τοπωνύμιο «του
Νικηφόρου τα Αμπέλι» στην περιοχή των Θαψανών. Στις αρχές του 20ού αιώνα η
οικογένεια είχε ήδη σημαντική παρουσία στην κοινωνική και δημόσια ζωή της
Παροικιάς. Το 1903 ο Ιωάννης Νικηφόρος εξελέγη δημοτικός
σύμβουλος, ενώ το 1907 επανεξελέγη, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση
μεταξύ των εκλεγέντων. Η οικογένεια συνδέθηκε επίσης με άλλες παριανές
οικογένειες, ενώ μέλη της μαρτυρούνται στην Πάρο και εκτός αυτής μέχρι τα μέσα
του 20ού αιώνα.
–1834. «Του Νικηφόρου τα Αμπέλι» περιοχής
Θαψανών, «καταγραφή των μονυδρίων Θαξανών 1834».
–1903. Στα 1903 έχουμε τις
εκλογές για την ανάδειξη Δημάρχων, Δημαρχικών παρέδρων και Δημοτικών Συμβούλων.
Για την υποψηφιότητα ως
Δημαρχιακού Παρέδρου στην Παροικιά, η εφημερίδα «Αιγαίον» γράφει στις 30
Αυγούστου 1903: Δημαρχικοί άρεδροι
εξελέγησαν στην Παροικιά ο Νικηφόρος Κυπραίος, ο Αλέξανδρος Μαυρογένης και ο
Ανδρέας Γ. Παπακωνσταντίνου και Δημοτικοί Σύμβουλοι του Δήμου Πάρου (Παροικιάς)
οι: Κων. Ν. Κονδύλης, Στυλ. Ξ. Καμπάνης, Δ. Μαύρος, Δ. Αργυρόπουλος, Ανδρ.
Ψαράκης, Ανδρ. Βαρούχας, Νικ. Βάλληνδρας, Ιωάν. Δ. Βιάζης, Ιωάν. Νικηφόρος,
Δημήτρης Πρωτόδικος, Λεων. Βενιέρης, Στ. Μαύρος.
–1904. Το 1904 ετελέσθησαν οι
γάμοι του Δημητρίου Μ. Πρωτοδίκου, κτηματία, και της Σοφίας Α. Νικηφόρου. Τους
νυφικούς στεφάνους αντήλαξαν ο ιατρός Βιάζης και η Ειρήνη Ν. Κρίσπη (Αιγαίων φ.
130, 10 Απρ. 1904).
–1907. Η εφημερίδα «Αιγαίον»
στο φ. 260, 14 Ιουλίου 1907 ανακοινώνει: «Όπως πάντοτε εν πλήρει ησυχία και
τάξει διεξήχθησαν την προπαρελθούσαν Κυριακήν αι δημοτικαί εκλογαί, εκλεχθέντων
δημάρχων του μεν δήμου Πάρου του κ. Πέτρου Μπάου, επί οκταετίαν ήδη τοιούτου,
Υρίας του κ. Φραγκ. Χανιώτου, Ναούσης του κ. Σπυρίδωνος Κονταρίνη και Μαρπίσσης
κ. Σταματίου Μαλαματένιου. Δημοτικοί Σύμβουλοι εκ του Δήμου Πάρου εξελέγησαν
κατά σειράν επιτυχίας οι κάτωθι: 1)Ηρακλής Φωκιανός 2) Ιωάν. Νικηφόρος 3)
Γεώργιος Πελοποννήσιος 4) Ιωάν. Βιάζης 5) Δημ. Μαύρος 6) Νικόλαος Φραγκούλης 7)
Αθανάσιος Μαρινόπουλος 8) Γ. Γράβαρης 9) Δημ. Καλλίερος 10) Χρ. Πανταζόπουλος
11) Αθαν. Μαύρος».
–1929. Το 1929 γεννιέται η
Νικηφόρου Μαρία του Ιωάννη κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.
–1938. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι
εγγεγραμμένος ο παριανός 61 ετών ναυτ. Πράκτορας Ιωάννης Απ. Νικηφόρος έγγαμος.
Έδωσε όρκο στις 10 Φεβρουαρίου 1938.
–1952. Στον εκλογικό κατάλογο
της Παροικιάς του 1952 είναι εγγεγραμμένη η Νικηφόρου Μαρία του Ιωάννη κάτοικος
Κοιν. Παροικιάς.
–Νικολαΐδης: Το επώνυμο Νικολαΐδης
είναι πατρωνυμικό, σχηματισμένο από το βαπτιστικό Νικόλαος, και στην Πάρο
συνδέεται με κρητική καταγωγή. Ο παλαιότερος γνωστός εκπρόσωπος είναι ο ιερομόναχος
Σεραφείμ Νικολαΐδης, ο οποίος αναφέρεται ως Κρητικός και πρόσφυγας στην
Πάρο. Σύμφωνα με πιστοποιήσεις του δημάρχου Λεονάρδου Κονδύλη, εγκαταστάθηκε
στο νησί ήδη από το 1824. Το 1830 χαρακτηρίζεται ακόμη «πάροικος», ενώ
το 1840 και το 1842 οι σχετικές μαρτυρίες επιβεβαιώνουν τη μακρόχρονη πλέον
εγκατάστασή του στην Πάρο. Η παρουσία του αποτελεί σημαντική μαρτυρία για την
εγκατάσταση Κρητών προσφύγων στο νησί μετά τις αναστατώσεις της Κρήτης.
–1824. Ο δήμαρχος Πάρου Λεονάρδος Κονδύλης πιστοποιεί… ότι ο ιερομόναχος
Νικολαΐδης Σεραφείμ … διαμένει εις τον δήμο τούτο από το 1824.
–1830. Ο ιερομόναχος Σεραφείμ Νικολαΐδης Κρητικός (από την Κρήτη) σε
έγγραφο στις 8 Φεβρουαρίου 1830 αναφέρεται ως πάροικος (προσωρινός κάτοικος
Πάρου). Τον ίδιο ιερομόναχο τον συναντάμε και σε άλλα έγραφα μετά από 10
χρόνια. Αυτό μαρτυρά την μόνιμη εγκατάστασή του στο νησί.
–1840. ιερομόναχος Σεραφείμ Νικολαΐδης, πρόσφυγας από την Κρήτη στην Πάρο,
αναφέρεται σε έγγραφο στις 15 Νοεμβρίου 1840.
–1840. Σε επικυρωμένο πιστοποιητικό του Δημάρχου Πάρου Λεονάρδου Κονδύλη
στις 16 Νοεμβρίου 1840 αναφέρεται ο ιερομόναχος Σεραφείμ Νικολαΐδης, πρόσφυγας
από την Κρήτη στην Πάρο.
–1842. Στις 9 Ιουνίου 1842 ο δήμαρχος Πάρου Λεονάρδος Κονδύλης πιστοποιεί…
ότι ο ιερομόναχος Νικολαΐδης Σεραφείμ … διαμένει εις τον δήμο τούτο από το
1824.
–Νικολάου: Το επώνυμο Νικολάου είναι πατρωνυμικό, σχηματισμένο
από το βαπτιστικό Νικόλαος. Στην Πάρο μαρτυρείται ήδη κατά τα πρώτα χρόνια της
Ελληνικής Επανάστασης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Γεώργιος Νικολάου
Ρουμελιώτης, ο οποίος υπογράφει στη Νάουσα, στις 20 Αυγούστου 1821,
δήλωση συμμετοχής στον Αγώνα και αναχώρησης για την Πελοπόννησο, γεγονός που
αποτελεί σαφή ένδειξη Ρουμελιώτικης καταγωγής.
Η οικογένεια συνεχίζει να καταγράφεται στη
Νάουσα καθ’ όλο τον 19ο αιώνα. Το 1829 ο επτάχρονος Γεώργιος Νικολάου
φοιτά στην Αλληλοδιδακτική Σχολή της Νάουσας, ενώ μεταγενέστερες δημοτολογικές
και εκλογικές μαρτυρίες καταγράφουν μέλη της οικογένειας ως ναυτικούς,
μεταπράτες και κτηματίες. Παράλληλος κλάδος εμφανίζεται και στα Μάρμαρα,
με τον Αργύρη Νικολάου το 1875.
–1821. Οι υπογεγραμμένοι στρατιώτες υπόσχονται να ακολουθήσουν τον Φιλικό
Παναγιώτη Δ. Δημητρακόπουλο και να απέλθωσιν εις Πελοπόννησο για να ενωθούν υπό
τις οδηγίες του εκ λαμπρότατου Πρίγκηπος Δημήτριο Υψηλάντη ελληνικών
στρατευμάτων. Εις βεβαίωση υπογράφονται Νάουσα Πάρου τη 20 Αυγούστου 1821, δια
χειρός εμού Ιωάννης Βαλσαμής. Γεώργιος Νικολάου Ρουμελιώτης.
–1829. Ο ονομαστικός κατάλογος των μαθητών του
Αλληλοδιδακτικού Σχολείου της Νάουσας του σχολικού έτους 1829.
«Οι μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της
κομοπόλεως Ναούσης»
Γεώργιος Νικολάου ετών 7.
–1835. Στο δημοτολόγιο του
1835, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Ιωάννης
Νικολαου.
–1840. Στο δημοτολόγιο του
1840 του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 28χρονος
Νικολάου Παναγιώτης.
–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις
18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος
ο 32χρονος Παναγιώτης Νικολάου ρακοπώλης, ο 30χρονος ναυτικός Νικολάου Ιωάννης.
–1883. Σε εκλογικό
κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Νικολάου Ανδρέας του
Απόστολου, 45 ετών, ναυτικός και ο Νικολάου Παναγιώτης του Νικολάου, 54 ετών,
μεταπράτης, κάτοικος Σύρου.
–1875. Σε εκλογικό
κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει
εγγεγραμμένος ο Νικολάου Αργύρης του Δημητρίου 35 ετών κτηματίας από τα
Μάρμαρα.
–1885. Σε εκλογικό
κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι, Νικολάου Ανδρέας του
Απόστολου, 47 ετών, ναύτης από τη Νάουσα και ο Νικολάου Παναγιώτης του
Νικολάου, 56 ετών, μεταπράτης από τη Νάουσα, κάτοικος Σύρου.
–Νικολάρας: Το επώνυμο Νικολάρας είναι πατρωνυμικό, από το
βαπτιστικό Νικόλαος, και μαρτυρείται στην Πάρο ήδη από το 1825, όταν
αναφέρεται ο ιερέας Νικόλαος Νικολάρας σε έγγραφο της Παροικιάς. Στον
νεότερο χρόνο συναντάται και κλάδος Νικολάρα στη Θυλυγονιά, με καταγωγή
από τη Λέσβο. Δεν υπάρχουν, μέχρι σήμερα, επαρκή στοιχεία που να
αποδεικνύουν σύνδεση των δύο κλάδων.
–1825. Ιερέας Νικολάρας
Νικόλαος αναφέρεται σε έγγραφο της Παροικιάς στις 10 Νοεμβρίου του 1825
–Νιώτης ή Σαριδάκη?: Το Νιώτης είναι πατριδωνυμικό επώνυμο και
δηλώνει καταγωγή από την Ίο (Νιό). Στην Πάρο μαρτυρείται ήδη από τις
αρχές του 18ου αιώνα, με τον Ιωάννη Νιώτη το 1710 και τη Φλωρέντζα
Νιώτη στη Νάουσα το 1726. Η οικογένεια συνεχίζεται στις Φώκιες, στον Λογαρά
και στα Τζιπίδα κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, ενώ το 1844 ο Νικόλαος Νιώτης
καταγράφεται στον Δήμο Μάρπησσας. Ωστόσο, η Γαρουφαλλιά Ιωάννου Σαριδάκη ή
Νιώτη, στα δημοτολόγια του 1903, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο το «Νιώτη» να
ήταν παρωνύμιο της οικογένειας Σαριδάκη. Δεν μπορεί επομένως ακόμη να
αποδειχθεί αν πρόκειται για την ίδια παλαιά οικογένεια.
–1710. Αμπέλι Σβούρου σύμπλιος
Ιωάννης Νιώτης.
–1726. «Προικοσύμφωνο Μανώλη Σκιαδά και Φλωρέντζας
Νιώτη» Νάουσα, 18 Δεκεμβρίου 1726. «Η Αυγουστίνα γυνή του ποτέ Γεωργίου Σκιαδά
τάζει στον υιό της Μανώλη το σπίτι οπού κάθεται καθώς ευρίσκεται μ’ όλα τα
νοικοκυριά και με εικονίσματα μετά την αποβίωσίν της εδικά του. Και η Αργυρή
γυνή του ποτέ Γεώργη Νιώτη δίδει στην κόρη της Φλωρέντζα μιαν εικόνα της
Παναγίας να την εορτάζουν τα Επιλόχια».
–1749. Εις τες Φώκιες, σύμφωνα
με έγγραφο ανταλλαγής ακινήτου (Φώκιες, 17 Οκτ. 1749), έχουν ένα σπίτι –γράφει
η Τζαννέτα Παπαδοπούλου- της έδωσα της Αναστασά του Δημήτρη του Νιώτη (…) με
έδωσε και εμένα της Τζαννέτας η Αναστασά ένα κομμάτι αμπέλι που έχει η Αναστασά
εις τον Λογαρά…
–1751. Στις 28 Δεκεμβρίου 1751
στην διαθήκη της Τζαννέταινας Π. Τριανταφύλλου «της ποτέ παπα-Σταύρου
[Παπαδόπουλου] θυγατέρας αφήνω του παιδιού μου Κυριακής και τ’ αμπέλι οπού έχω
αλλαξιά από την Αναστασία [Δημ. Νιώτη] του παπΑντώνη Φωκιανού…».
–1784. Το 1784
γεννιέται ο Νιώτης Νικόλαος.
–1804. Αγορά χωραφιού. Τζιπίδος 1804,
Οκτωβρίου 23. «Ενώπιον των μαρτύρων ιερέων Ρούσσου, πριμικηρύου, και του πρ.
σακελλίωνος Δημητρίου Τζιώτη, και του Δημητρίου Γαβαλά, ο Πέτρος Νιώτης πωλεί
στον Ιωάννη Βαρούχα στον Τριό ένα κρεμμυδοχώραφο εκτάσεως μίας ζευγαριάς για
100 γρόσια καθώς και ένα χωράφι εις τα Λιβάδια τα Τσιπιδινά για γρόσια 80». Το
έγγραφο συνέταξε ο Νικόλαος Μπιάζος.
–1818. Νικόλαος Νιώτης σε έγγραφα Τζιπίδου στις
16 Απρ. 1818. (Αρχεία μονής Πάτμου, φακ. Πάρου).
–1844. Στον
εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1844 είναι εγγεγραμμένος ο 60χρονος
εργάτης Νιώτης Νικόλαος.
–1850. Το 1850 γεννιέται ο Γεώργιος Ι.
Νιώτης.
–1879. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι
εγγεγραμμένος ο παριανός 29χρονος κηπουρός Γεώργιος Ι. Νιώτης, έγγαμος. Έδωσε
όρκο στις 18 Μαΐου 1879.
–Νομικός: Το επώνυμο Νομικός
είναι επαγγελματικό ή παρωνυμικό και ο παριανός κλάδος συνδέεται με καταγωγή
από την Αμοργό και τη Σαντορίνη. Η παρουσία της οικογένειας στην Πάρο
μαρτυρείται ήδη από τον 17ο αιώνα, καθώς ο Γεώργης Νομικός του Κωνσταντή
καταγράφεται στα αδελφάτα «Κώστος και Λεύκες» το 1652. Τον 18ο αιώνα οι Νομικοί
εμφανίζονται στη Νάουσα, ενώ κατά τον 19ο και 20ό αιώνα εγκαθίστανται και στην
Παροικιά. Το 1946 οι αδελφοί Κοσμάς και Ιωάννης Νομικός, ποτοποιοί,
διατηρούσαν κατάστημα στον Πειραιά. Σήμερα, κλάδος της οικογένειας στον
Πειραιά εξακολουθεί να δραστηριοποιείται επαγγελματικά στον χώρο της αλιείας,
διατηρώντας έτσι μια ενδιαφέρουσα συνέχεια της οικογενειακής παρουσίας στην
πόλη.
–1652. Ίδρυση στην Πάρο αγιοταφίτικου μετοχίου κατά
το έτος 1652.
Της Πάρου αδελφάτα «Χωρίο Κώστος και Λεύκες»
+Γεώργης Νομικός του Κωνσταντή
και Ανέζας, η γυνή Μαρία, υιοί Στεφανή, Κωνσταντή, Μοσκάτη.
–1728. «Προικοσύμφωνο
Κωνσταντή Γρατζά και Άννας Νομικού, Νάουσα, 30 Νοεμβρίου 1728. Ο Στεφανής
Νομικός και η γυναίκα του Αγγελέτα δίδουν στην κόρη τους Άννα τις εικόνες του
Αγ. Αθανασίου και του Αγ. Αντωνίου. Ο Γρατζάς δεν δίνει εικόνες». (ΕΒΕ, Ξ.
659).
–1895. Το 1895 γεννιέται ο Νομικός Κοσμάς
του Δημητρίου ποτοποιός κάτοικος Παροικιάς.
–1900. Το 1900 γεννιέται ο Νομικός Ιωάννης
του Δημητρίου ποτοποιός κάτοικος Παροικιάς.
–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του
1946 είναι εγγεγραμμένοι τα αδέρφια ο Νομικός Κοσμάς και Ιωάννης του Δημητρίου,
ποτοποιοί κάτοικοι Παροικιάς.
–1946. Στην εφημερίδα Φωνή της
Πάρου συνήθιζαν οι παριανοί της Αθήνας και του Πειραιά, να βάζουν διαφήμιση για
να προσελκύσουν τους συμπατριώτες τους στα μαγαζιά τους, ένα από αυτά τα
μαγαζιά το 1946 ήταν το «ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΝ και ΟΥΖΟΠΩΛΕΙΟΝ των ΑΔΕΡΦΩΝ ΝΟΜΙΚΟΥ εκ
Παροικίας Πάρου. Όλοι οι Παριανοί και οι Αντιπαριώτες το ραντεβού σας στο
παριανό μας κέντρο, Οδός Δημοσθένους 3 Αγορά Πειραιώς»
–Νόνης: Το επώνυμο Νόνης είναι πιθανότατα παρωνυμικό, χωρίς
όμως να έχει αποσαφηνιστεί με βεβαιότητα η ετυμολογία του.
–1973. Σε προτομή στο ναό της
Ζωοδόχου Πηγής στο Άσπρο Χωριό, εικονίζεται ο Άρχων Μιχαήλ «Δέησις οικογενείας
Ιωάννου Π. Βιτζηλαίου 1973» «Δια χειρός Α. Νόνη».
–Νταβαρίας ή Δαβαρίας ή Δαφαρίας: Η οικογένεια αποτελεί παλαιό
παριανό επώνυμο, με τεκμηριωμένη παρουσία στην Πάρο ήδη από τις πρώτες
δεκαετίες του 19ου αιώνα. Η παλαιότερη γνωστή μαρτυρία εντοπίζεται σε διαθήκη
της Παροικιάς του 1826, όπου αναφέρεται ο Αντώνιος Νταβαρίας. Το 1829 απαντά
η μορφή «Ταβαρίας», ενώ το 1831 ο ίδιος Αντώνιος Νταβαρίας συγκαταλέγεται
μεταξύ των Παριανών που υπέγραψαν επιστολή σχετικά με τα προβλήματα που
προκαλούσαν οι Κρήτες νεοάποικοι.
Κατά τον 19ο αιώνα η
οικογένεια είχε πλέον σταθεροποιηθεί στην Παροικιά, όπου τα μέλη της
ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία και τη μυλωνική. Στον εκλογικό κατάλογο του 1847
καταγράφονται ο μυλωνάς Ανδρέας Δαβαρίας, καθώς και οι Αντώνιος, Κωνσταντίνος
και Παντελής Δαβαρίας. Η παρουσία του επωνύμου επιβεβαιώνεται και στους εκλογικούς
καταλόγους του 1875, όπου απαντούν αρκετοί Δαβαρίες στην Πάρο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον
παρουσιάζουν οι μεταγενέστερες παραλλαγές του ονόματος. Στις συριανές
δημοτολογικές καταγραφές του 20ού αιώνα εμφανίζεται ο τύπος Δαφερίας, ο
οποίος καταγράφεται ρητά ως «Δαβαρίας». Η εναλλαγή Νταβαρίας–Δαβαρίας–Δαφερίας
πιθανότατα αντανακλά διαφορετικές φωνητικές και ορθογραφικές αποδόσεις του
ίδιου επωνύμου.
Η ετυμολογία του
επωνύμου, ωστόσο, δεν μπορεί σήμερα να θεωρηθεί ασφαλώς εξακριβωμένη. Δεν θα
ήταν συνετό να αποδοθεί χωρίς τεκμήρια συγκεκριμένη γεωγραφική ή εθνική
προέλευση. Το βέβαιο είναι ότι οι Νταβαρίες αποτελούν οικογένεια με μακρά
και συνεχόμενη παρουσία στην παριανή κοινωνία, ιδιαίτερα στην Παροικιά, από
τις αρχές του 19ου αιώνα έως και τον 20ό αιώνα.
–1826. Σε διαθήκη στις 6 Ιανουαρίου 1826 αναφέρεται ο Αντώνιος
Νταβαρίας.
–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν
Σχολήν της πόλεως Παροικιάς
Ταβαρίας Γεώργιος ετών 10
(γνωστό ως Δαβαρίας)
–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831,
σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για
τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Αντώνης
Νταβαρίας.
–1847. Σε εκλογικό κατάλογο
Παροικίας του 1847 (συμπεριλαμβάνει και την Αντίπαρο) είναι εγγεγραμμένος ο
34χρονος μυλωνάς Ανδρέας Δαβαρίας, ο 60χρονος Αντώνιος Δαβαρίας, ο 37χρονος
γεωργός Κωνσταντίνος Δαβαρίας και ο 37χρονος γεωργός Παντελής Δαβαρίας.
–1888. Στις 7 Οκτωβρίου 1888 ο 25χρονος
σοβατζής από την Πάρο Μιχαήλ Κουκλάκος του Δημητρίου και της Κυριακούλας Νταβαρία,
παντρεύεται στην Ερμούπολη την 18χρονη από την Θήρα Κυριακή Τζώρτζη, του
Νικολάου και της Μαρίας.
–1894. Στις 13 Οκτωβρίου 1894 ο 25χρονος
υποδηματοποιός από την Πάρο Ιωάννης Ρουμελιώτης του Θεόδωρου και της
Αικατερίνης Βεντουρή, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 18χρονη από την Πάρο
Ειρήνη Νταβαρία, του Γεωργίου και της Ελένης Γεμελιάρη.
–1896. Στις 5 Μαρτίου1896 ο παριανός Ρουμελιώτης Ιωάννης 26 ετών [πατήρ]
υποδηματοποιός κάτοικος Σύρου και η γυναίκα του Ταβαρία Ειρήνη δηλώνου τον
θάνατο του γιού τους Θεόδωρο 4 μηνών κάτοικο Ερμούπολης. Ασθένεια: Εκλαμψία.
–1897. Το 1897
γεννιέται ο Δαβαρίας Εμμανουήλ του Κοσμά ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.
–1903. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι
εγγεγραμμένος ο παριανός 31 ετών εργάτης Δημήτρης Γεωρ. Δαβαρίας έγγαμος και ο
αδερφός του Παντόλιος Γεωρ. Δαβαρίας 22 ετών εργάτης. Έδωσαν όρκο στις 27 Ιανουαρίου 1903.
–1916. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι
εγγεγραμμένος ο παριανός 24 ιχθυοπώλης Δημήτριος Γεωρ. Δαφερίας [Δαβαρίας]
άγαμος. Έδωσε όρκο στις 24
Ιανουαρίου 1916.
–1946. Σε εκλογικό
κατάλογο της Παροικιάς του 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Δαβαρίας Εμμανουήλ του
Κοσμά ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.
–1953. Στο εκλογικό κατάλογο
Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Σιλιτζίρη Παρασκευή όνομα συζύγου
Θεόδωρος, όνομα πατρός Κωνσταντίνος Δαβαρίας.
–1953. Στο εκλογικό κατάλογο
Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαούνη Ζαμπέτα όνομα συζύγου Δημήτριος,
όνομα πατρός Γεώργιος Δαβαρίας.
–1953. Στο εκλογικό κατάλογο
Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαλατέστα Μαργαρίτα, όνομα συζύγου
Εμμανουήλ όνομα πατρός Κοσμάς Δαβαρίας.
–Νταβερώνα: βλέπε Δαβερώνα.
–Ντακορώνια: βλέπε Δακορώνια
–Ντάλιος ή Νταλές: Βλέπε
Ντεφραγκέσκης
–Νταλε φρανκέζης ή Ντάλες Φραγκέζης: Βλέπε Ντεφραντζέσκης
–Νταλούφης: Βλέπε Δουλφής.
–Νταμέτζος ή Νταμέντζος ή Νταμέζος ή Νταμέζιος ή Ταμέτζος: Το
επώνυμο Νταμέτζος, με τις μορφές Νταμέντζος, Νταμέζος, Νταμέζιος και
Ταμέτζος, θεωρείται επώνυμο δυτικής/ιταλικής προέλευσης και συνδέεται με το De
Mezzo / Da Mezzo. Απαντάται σε κρητικά και ναξιακά έγγραφα ήδη από τον 17ο
αιώνα, ενώ στην Κρήτη συναντώνται τύποι όπως Ντεμέτζος, Ντε Μέτσος, Ντε Μέντιο
και Μέτζος. Οι De Mezzo ήταν γνωστή οικογένεια πατρικίων της Βενετίας,
ενώ το όνομα απαντά στην Κρήτη ήδη από τον 13ο αιώνα.
Στις Κυκλάδες, το
επώνυμο παρουσιάζει ιδιαίτερα παλαιά και ενδιαφέρουσα παρουσία. Στην Αντίπαρο,
το 1621, ο Κωσταντής Νταμέτζος αναφέρεται ως κτήτορας του ναού
του Αγίου Νικολάου, ενώ το όνομά του επαναλαμβάνεται σε επιγραφές του 1643
και 1645, ως οικονόμου και εφημερίου. Στην ίδια θύρα σώζεται και παλαιότερη
χρονολογία, 1611, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ανάγλυφο έμβλημα
που βρίσκεται πάνω από την είσοδο και δεν μπορεί με βεβαιότητα να συνδεθεί με
το γνωστό οικόσημο των De Mezzo της Κρήτης.
Στην Πάρο, το επώνυμο
απαντά τουλάχιστον από το 1652, όταν σε επιγραφή σχετική με το
αγιοταφίτικο μετόχι της Παροικιάς αναφέρεται ο Πέτρος ιερεύς Ταμέτζος,
μαζί με τη σύζυγό του Μαρούλα και τον γιο τους Ιάκωβο. Το 1695
συναντούμε τον Μακάριο Νταμέντζο, ο οποίος διετέλεσε Μητροπολίτης
Παροναξίας έως το 1703.
Κατά τον 18ο αιώνα, οι
Νταμέτζοι εμφανίζονται επανειλημμένα στην κοινοτική ζωή της Παροικιάς.
Ιδιαίτερα ο Μιχελής ή Μιχαήλ Νταμέτζος αναφέρεται σε πολλά κοινοτικά
έγγραφα από το 1724 έως τη δεκαετία του 1730, ως εκτιμητής, επίτροπος,
μάρτυρας και υπογράφων. Παράλληλα, συναντούμε τους Αντώνη Νταμέντζο, Ιωάννη
Νταμέντζο και άλλους φορείς του επωνύμου, ενώ το 1718 αναφέρεται η Θεοδούλη
Νταμέζια σε διαθήκη που συντάχθηκε στη Νάουσα.
Η παρουσία του επωνύμου
συνεχίζεται στην Αντίπαρο και στα μέσα του 18ου αιώνα, με τον οικονόμο
Νταμέτζο να μαρτυρείται το 1756 σε έγγραφο σχετικό με την πώληση της
νησίδας Φυρρά.
Η ιστορία του Νταμέτζου
παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς συνδέει Κρήτη, Νάξο, Πάρο και
Αντίπαρο, ενώ οι πολλές διαφορετικές γραφές του επωνύμου δείχνουν τη
ρευστότητα της παλαιότερης καταγραφής. Η δυτική μορφή του και η πρώιμη παρουσία
του σε περιοχές με βενετική και καθολική παράδοση αποτελούν σημαντικά στοιχεία
για τη διερεύνηση της ιστορικής του διαδρομής, χωρίς όμως να αποδεικνύουν από
μόνες τους κοινή καταγωγή όλων των οικογενειακών κλάδων.
–1621. Κωσταντής Νταμέτζος. Ο Κωνσταντίνος Νταμέτζος ή Ταμέτζος (De Mezzo) υπήρξε τον 17ο αιώνα, οικονόμος
και εφημέριος του Αγίου Νικολάου στην Αντίπαρο, ένα εκκλησάκι, λίγο έξω από το
κάστρο της Χώρας (στο εξωμβούργιο). Στο υπέρθυρό της αναφέρεται στην επιγραφή
το όνομα του κτήτορα «ΚΩΣΤΑΝΤΗΣ ΝΤΑΝΜΕΤΖΟΣ 1621» ενώ στην πρώτη γραμμή της επιγραφής
είναι κάποια προσευχή, δέηση.
Στο άνω μέρος της θύρας υπάρχει και παλαιότερη χρονολογία του 1611.
Υπάρχει αρκετό ενδιαφέρον όσο αφορά αυτή την επιγραφή αφού εκτός των άλλων
υπάρχει και έμβλημα το οποίο δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι ανήκει
στον οικονόμο και εφημέριο ΝΤΑΝΜΕΤΖΟ μιας και δεν
συνδέεται με το οικόσημο Ντε Μέτζο, που είναι γνωστό από την Κρήτη. Εκτός και
αν ο Κωσταντής Νταμέτζος προέρχεται από άσχετη οικογένεια ή χρησιμοποίησε
άσχετο οικόσημο ή προσωπικό έμβλημα. Όπως μας επισήμανε ο ειδήμων κ. Ιάκωβος
Ναυπλιώτης.
Το ανάγλυφο (θυρεός?) ίσως να είναι παλαιότερο από την επιγραφή, επειδή
είναι ανάγλυφο, ενώ η επιγραφή εσώγλυφη. Μάλλον είναι δεύτερη χρήση το μάρμαρο.
Στο άνω μέρος της θύρας υπάρχει και παλαιότερη χρονολογία του 1611.
–1643. Στην Αντίπαρο σε επιγραφή το 1643
αναφέρεται ο οικονόμος του νησιού Κωσταντής Ταμέτζος.
–1645. Εφημέριος στον ενοριακό ναό του Αγίου
Νικολάου του χωριού της Αντιπάρου ο οικονόμος Κωνσταντής Νταμέτζος. Επιγραφή
της δυτικής θύρας του ανωτέρω ναού: «1645Δ(ι)εξ(ό)δ(ου) ηκ(ο)ν(ό)μ(ου) /
Ντ(α)μ(έ)τζ(ου).
–1652. Ίδρυση στην Πάρο αγιοταφίτικου μετοχίου κατά
το έτος 1652 απριλίω 15.
Της Πάρου αδελφάτα «Χώρα Παροικιάς»
+Πέτρος ιερεύς Ταμέτζος, η
γυνή Μαρούλα, υιός Ιάκωβος.
–1695. Ο Μακάριος Νταμέντζος διατέλεσε
Μητροπολίτης Παροναξίας από το 1695 ως το 1703.
–1703. Αναφέρεται ο οικονόμος Αντιπάρου
ιερέας Νταμέτζος.
–1706. Το 1706 μαρτυρείται στην Αντίπαρο ο οικονόμος του νησιού Ταμέτζος.
Υπογράφει πρακτικό εκλογής επιτρόπων του Κοινού της Αντιπάρου στις 31 Μαρτίου
1706.
–1710. Το 1710 αναφέρεται «το περιβόλι του
Μαυρομμάτη σύμπλιος οικονόμος Παροικιάς Νταμέτζος, σύμπλιος αμπάτες [καθολικός
ιερέας ή ηγούμενος] Βιτζαράς».
–1710. Χωράφι στο Τζάνε
σύμπλιος Κατοπολιανή από την οικονόμισα Νταμέτζου.
–1714. Απόδειξη εισπράξεως του «πάκτους της Ευαγγελίστριας στα Χάλαρα
Παροικιάς από τον παπα Νεόφυτο της Πάτμου (Πάρος 17 Φεβρουαρίου 1714).
Αναφέρεται ο Κωνσταντίνος Κοντίλης επίτροπος του μοναστηρίου Θεολόγου Πάτμου.
Και ο Νταμέντζος Ιωάννης, γραμματικός του αφέντη Κωσταντάκη Κοντήλη.
–1718. Ο ιερέας και κοινός επιγραφεύς Γεώργιος
Καλλέργης, υπογράφει την διαθήκη της Θεοδούλης Νταμέζια που συντάχθηκε στο
Καστέλλι της Νάουσας στις 23 Νοεμβρίου 1718.
–1724. Σε πρακτικό εκλογής εκτιμητών του κοινού της Παροικιάς στις 13
Δεκεμβρίου 1724 κατά τη Γενική Συνέλευση μαρτυρείται ο Μιχελής Νταμέτζος.
–1729. Σε κληρονομικό δικαίωμα
των συζύγων αναφέρεται στις 11 Οκτωβρίου 1729 ο Αντώνης Νταμέντζος.
–1730. Πρακτικό εκλογής
απεσταλμένου του κοινού της Παροικιάς στην Κωνσταντινούπολης στις 28 Ιανουαρίου
1730 μαρτυρείται ο Μιχελής Νταμέτζος.
–1732. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 4
Ιανουαρίου 1732, αναφέρεται ο επίτροπος για ένα χρόνο Μιχαήλ Νταμέτζος.
–1732. Τα κοινά της Πάρου με
γράμμα τους της 17 Ιανουαρίου 1732, προς τον δραγουμάνο Γεώργιο Ραμαδάνη, τον
παρακαλούν να φροντίσει, όπως η φορολογία του νησιού τους ανατεθεί στους δικούς
τους επιτρόπους και αποτρέψει την αποστολή ξένου βοεβόδα. μαρτυρείται ο
εγγεγραμμένος Μιχαέλης Νταμέτζος.
–1733. Σε προικοσύμφωνο στις 21 Ιανουαρίου
1733 υπογράφει ως μάρτυρας ο Μιχελής Νταμέτζος.
–1734. Στο πρακτικό της
Γενικής Συνέλευσης του κοινού της Παροικιάς, 18 Ιανουαρίου 1734 αναφέρεται ο
επίτροπος Εκατονταπυλιανής Μιχελάκης Νταμέζος.
–1734. Στις 24 Φεβρουαρίου
1734, οι προεστοί και επίτροποι του κοινού Παροικιάς Πάρου, με συστατικό γράμμα
βεβαιώνουν ότι ο κάτοικος του νησιού τους, γαλλικής καταγωγής, Γιόζε Ντάλες,
δια της βίας και παρά τη θέλησή του συνεργάστηκε με ξένους πειρατές, ένας εκ αυτών
είναι ο επίτροπος Μιχελής Νταμέτζος.
–1734. Απόφαση του κοινού της
Παροικιάς για επαναπατρισμό συμπατριωτών τους (λόγω της βαριάς φορολογίας από
τους Τούρκους, με το οποίο τους καλούσε να επιστρέψουν στο νησί τους, δίνοντας
την υπόσχεση για μείωση των φόρων τους) στις 16 Σεπτεμβρίου 1734, υπογράφει ο
Μιχαέλης Νταμέτζος.
–1736. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 22
Ιανουαρίου 1736, αναφέρεται ο Μιχελής Νταμέτζος.
–1737. Δωρεά μεταξύ συζύγων στις 30 Μαρτίου 1737. Παράδοση έκανε ο
Γιώργης Μπαρμπαρής του προγόνου του Αντζολου Εληνιώτη εις το σπίτι αγορά του
από τον Μιχελάκη Νταμέτζο.
–1738. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς τον Μάρτιο του
1738 αναφέρεται ο επίτροπος για ένα χρόνο ο Μιχαήλ Νταμέτζος.
–1738. Μαρτυρία υπερασπίσεως
συμπατριώτη τους ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα προς τον καπουδάν πασά (για
αντίδραση στην συγκέντρωση της φορολογίας), κατά τη Γενική Συνέλευση από τα
κοινά της Πάρου, της 16 Ιουλίου 1738, υπογράφει ο επίτροπος Παροικιάς Μιχάλης
Νταμέτζος.
–1739. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς στις 14 Απριλίου
του 1739 αναφέρεται ο Μιχελής Νταμέτζος.
–1739. Πρόσκληση επιστροφής
προς τους ξενιτεμένους Παρίους στις 30 Αυγούστου 1739, υπογράφεται και από τον Μιχελής
Νταμέτζος.
–1743. Καταγραφή [Παροικιά, 9 Αυγ. 1743] της
περιουσίας της Ευαγγελίστριας, κτήματα τους γειτονεύουν με τα κτήματα της
Ευαγγελίστριας, χωράφι εις ταις Ασπριαίς σύμπλεον Μιχαλάκης Νταμέζος.
–1756. Σε έγγραφο Αντιπάρου το
1756 αναφέρεται να βεβαιώνει ο οικονόμος Νταμέτζος σε πωλητήριο που αφορά στην
πώληση της νησίδας Φυρρά στους Πέτρο Μαυρογένη και Τζώρτζη Μπάο.
–18ος αι. Έγγραφο 18ου αιώνα
«χωράφι Τζάντε σύμπλιος Καταπολιανή από την οικονόμησα Νταμέτζου»
–Νταμέστος: βλέπε Νταμούσκος - Νταμούστος
–Νταμηραλής: Βλέπε Δαμηραλής.
–Νταμηράλιας: Βλέπε Δαμηραλής
–Νταμίας: Βλέπε Δαμίας.
–Νταμιράλιας: Βλέπε Δαμηραλής.
–Νταμόρος: Το επώνυμο Νταμόρος πιθανότατα συνδέεται με το
ιταλικό Da Moro, με σημασία «ο Μαύρος», και εντάσσεται στα επώνυμα
δυτικής προέλευσης που απαντούν στις Κυκλάδες.
Στην Πάρο, το επώνυμο
μαρτυρείται ήδη γύρω στο 1730, σε κτηματολογική καταγραφή της περιουσίας
του άρχοντα Νικολάκη Μαυρογένη. Εκεί αναφέρεται αμπέλι στην περιοχή
Προκόπος, με γείτονα τον Γεωργάκη Γιαννάκη Βιτζαρά, το οποίο προερχόταν
από τον Αντώνη Νταμόρο και δεκατιζόταν υπέρ της μονής του Ταξιάρχη.
–1730. Η περιουσία του άρχοντα
Νικολάκη Μαυρογένη αναφέρεται στο κτηματολόγιο Πάρου κάπου το 1730:
Αμπέλι προκόπο σύμλπιος
Γκεωργάκης Γιαννάκη Βιτζαρά [από τον Αντώνη Νταμόρο, δεκατίζεται ως λέγον στον
Ταξιάρχη μοναστήρι].
–Νταμουλής: Βλέπε Δαμουλής
–Νταμέζιος: Βλέπε Ντεμέτζος
–Νταμούσκος ή Νταμούστος ή Δαμούστος ή Νταμέστος
ή Νταμόστος: Το επώνυμο Νταμούσκος, με τις παραλλαγές
Νταμούστος, Δαμούστος, Νταμέστος και Νταμόστος, καταγράφεται στην Πάρο από τον
17ο αιώνα και θεωρείται επώνυμο δυτικής/φράγκικης προέλευσης, συνδεόμενο με
καθολική παράδοση. Οι διαφορετικές μορφές του επωνύμου, όπως συχνά συμβαίνει στα
παλαιότερα παριανά έγγραφα, δείχνουν και τη ρευστότητα της γραπτής απόδοσής
του.
Η παλαιότερη μέχρι σήμερα
γνωστή αναφορά στην Πάρο εντοπίζεται το 1674, σε έγγραφο της
κοινότητας της Παροικιάς για την παραχώρηση οικοπέδου στους Ιησουίτες της
Νάξου, όπου υπογράφει ο Τζώρτζης Νταμόστος. Το επώνυμο απαντά και το 1711,
σε προικοσύμφωνο, όπου γίνεται αναφορά σε χωράφι «σιμά του Νταμούστου των
μπαιδιών».
Κατά τον 18ο αιώνα η
οικογένεια φαίνεται να έχει πλέον σταθερή παρουσία στην Παροικιά.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσία του παπά Δημήτρη Νταμέστου ή Νταμούστου,
ο οποίος μαρτυρείται από το 1744 έως το 1755 σε πλήθος κοινοτικών
εγγράφων. Υπήρξε ιερέας, επίτροπος του Κοινού της Παροικιάς και επανειλημμένα
επιλεγμένος ως απεσταλμένος της Πάρου στην Κωνσταντινούπολη,
συμμετέχοντας στις προσπάθειες του νησιού για τη ρύθμιση των οικονομικών και
φορολογικών του υποχρεώσεων απέναντι στις οθωμανικές αρχές.
Οι μαρτυρίες αυτές δείχνουν
ότι οι Νταμούσκοι/Νταμούστοι αποτελούσαν ήδη από τον 17ο και κυρίως τον 18ο
αιώνα παλαιό και ενσωματωμένο κλάδο της κοινωνίας της Παροικιάς, με
παρουσία όχι μόνο στην τοπική κοινωνία αλλά και στα εκκλησιαστικά και κοινοτικά
πράγματα της Πάρου.
–1674. Στις 7 Μαΐου του 1674 η κοινότητα της Παροικιάς δώρισε στους
Πατέρες Ιησουίτες εν Νάξο, εκ των κτημάτων του ναού της Παναγίας της
Εκατονταπυλιανής, οικόπεδο για την ανέγερση Μονής. «Εις δόξαν χριστού αμήν 1674
εις τας 7 του μαϊου εν καστέλιω Παροικίας οι αιδεσιμωτάτοι πατέραις εκ της
συντροφίας του Ιησού, διά να κτίσουσι μοναστήρι και σκολιό, και μην ευρίσκοντας
τόπον αρμόδιον διά την αυτήν υπόθεσιν, διά τούτο θέλωμεν ημείς οι κατωθεν
υπογεγραμμένοι, και εις το όνομα της κοινώτητος και δίδωμεν διά έργον χάρις των
άνωθε αιδεσιμωτάτων πατέρων ένα κομμάτι χωράφι από της παναγίας μας της
Καταπολιανής, εις το μάκρος ποδάρια του μέτρου εκατό δέκα και εις πλάτος άλλον
τόσον και εις τούτο ομπληγαρόμαιστα οπώταν εις κανένα καιρόν ήθελε σικοθή τινάς
να γυρέψει δικαιώματα εις το άνωθε κομμάτι το χωράφι όπου των χαρίζωμεν να
ήμαιστε ημείς ομπληγάδοι να το πληρονωμεν της παναγίας, όθεν διά το βέβαιον
απογράφωμεν διά χειρίσμας και εις το όνομα της άνωθε κοινότητος.
Οικονόμος Παροικίας, σακελλάριος Παροικίας, Νικόλαος ιερεύς πρωτοπαπάς
Παροικίας, Πέτρος ιερεύς Βιτζαράς, Κώστας Μαίζας, Τεμένιγος ιερεύς, παπα Ιω.
Γαλανός, Ελευθέριος ιερεύς Λουρδας, Νικόλαος ιερεύς…, παπα Ιωάννης …, παπα
Πέτρος Μπουλαξής, παπα Στέφανος Βυτζαράς, παπα Φραντζέσκος Βιτζαράς, Γιακουμής
Πατέλας, παπα Μιχαλής Κονταράτος, Μάρκος ιερεύς, Χωροεπίσκοπος Παροικιάς,
Τζουάνες Σκληρός, Νικολός Κοντίλης, Μανόλης Αλισάφης, Μιχαήλ Βιτζαράς, Νικολός
Κοτίλης, Γιώργης …, Μανώλης Αλεξάκης, Φραντζέσκος Μιχαλέτος Γραμματικός, Ιω.
Βιτζαράς, Ιω. Σκιάδος, Ιω. Βιτζαράς, Κωστάκης Γαλανός, Τζώρτζης Ρουτες, Ιω.
Σκιάδας, Γεώργης Μαυρομάτης, Ιω. Σπυρίδος, Δημήτρης Ταργέτας, Νικολός …,
Μιχελής Δημητ…, Ιω. Πατελας, Ιω. Τουτέσκος, Bartolo Rozza, Γιαννούλης Ταργέντας, Αντώνης Αλλησάφης,
τζουάνες Γιράρδης, Τζώρτζης Νταμόστος, Ιω. Του μαστρο Γιάκουμου, Γιόνης
Μυστράτος, Δημήτρης Μαβρομάτης, Giacomo Zellini, Domenico Ferrari, Γιάννης
Ντελαγραμμάτικας, Γεώργης Τακορόνιας.
–1711. Περιοχή Παροικιάς (Πηγαδάκι) Προικοσύμφωνο Νικολάου Αλισάφη και
Μαρκετάκης Μενδρινού, Μάρμαρα 8 Σεπτ. 1711. Οι Άγιοι Ανάργυροι, ναός και
γειτονιά της Παροικιάς, κοντά στο ποτάμι. Το υπογράφει ο ιεροδιάκονος, αδερφός
της Μαρκέτας Μενδρινός Αρσένιος του Γεωργίου. Το προικοσύμφωνο υπογραφουν και
οι: Σακέλλιος Κεφάλου, ο Γεωργάκης Αλληφάφης, ο Αντώνιος Καμοσανός, ο Γιεώργης
Μαυρογιένης, ο Μαρής Μενδρινός και ο Πέτρος Σκορδίλης. Στο προικοσύμφωνο
αναφέρεται: «…έτερο χωράφι εις τα Πισκοπιανά σιμά του Νταμούστου των μπαιδιών,
τα λειβάδια στην Μπούντα…»
–1744. Κατά τη Γενική
Συνέλευση εκπροσώπων όλων των κοινών της Πάρου, της 6 Απριλίου 1744,
αποφασίζουν να συντάξουν γράμμα υπερασπίσεως του συμπατριώτη τους δραγουμάνου
Νικολάου Μαυρογένη, εναντίον των εις βάρος του συκοφαντιών μερικών συμπατριωτών
τους, προς τις τουρκικές αρχές. υπογράφει και ο παπά Δημήτρης Νταμέστος.
–1746. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού
της Παροικιάς στις 22 Μαρτίου του 1746 αναφέρεται ο παπά Δημήτρης Νταμούσκος.
–1747. Σε πρακτικό εκλογής
απεσταλμένου στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό της Παροικιάς σε Γενική
Συνέλευση στις 26 Οκτωβρίου 1747 μαρτυρείται ο παπά Δημήτρης Νταμούστος.
–1750. Σε Πρακτικό εκλογής
απεσταλμένου των επτά κοινών της Πάρου (Παροικιάς, Νάουσας, Κεφάλου, Τζιπίδου,
Λευκών, Μαρμάρων, Δραγουλάς) στην Κωνσταντινούπολη της 23 Αυγούστου 1750, μαρτυρείται
ο ιερέας Παροικιάς Δημήτρης Νταμούστος.
–1752. Σε εκλογή απεσταλμένου
στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό Παροικιάς σε Γενική Συνέλευση στις 6
Σεπτεμβρίου 1752 μαρτυρείται ο παπά Νταμούσκος Δημήτρης, επίτροπος Παροικιάς.
–1752. Οι επίτροποι των επτά
κοινών της Πάρου στέλνουν επιστολή, στις 13 Σεπτεμβρίου 1752, στον Έλληνα
δραγουμάνο Στέφανο Δημάκη, με την οποία ανακοινώνουν τα ονόματα της τριμελούς
επιτροπής, προκειμένου να μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη και ρυθμίσει τα
οικονομικά προβλήματα του νησιού. Υπογράφει ο παπά Δημήτρης Νταμούστος,
επίτροπος Παροικιάς.
–1752. Το 1752, Το κοινό της
Παροικιάς Πάρου, με γράμμα τους προς τους εγκατεστημένους στην Κωνσταντινούπολη
συμπατριώτες τους, τους παρακαλούν να συνδράμουν και βοηθήσουν την εκεί
απεσταλμένη τριμελή επιτροπή του νησιού τους, για να επιτύχουν μείωση των
φορολογικών επιβαρύνσεων, εκ μέρους των οθωμανικών αρχών. Υπογράφουν… ο παπά
Δημήτρης Νταμούστος, επίτροπος
–1755. Σε εκλογή απεσταλμένου
στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό Πάρου σε Γενική Συνέλευση στις 23 Αυγούστου
1755 μαρτυρείται ο παπά Δημήτρης Νταμούστος.
–Ντανής: Πιθανότατα πρόκειται για επώνυμο πατρωνυμικής προέλευσης,
από το βαπτιστικό Δανιήλ, μέσω των τύπων Δάνης ή Ντάνης.
–1755. Σε εκλογή απεσταλμένου
στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό Πάρου σε Γενική Συνέλευση στις 23 Αυγούστου
1755 μαρτυρείται ο οικονόμος Νάουσας Ντανής.
–Νταρλάνταης: Το επώνυμο Νταρλάνταης παρουσιάζει ιδιαίτερο
ενδιαφέρον ως προς την προέλευσή του και έχει συνδεθεί με μικρασιατική
καταγωγή, ενώ η κατάληξη -νταης ενδέχεται να αποτελεί στοιχείο που
παραπέμπει σε μικρασιατικό γλωσσικό περιβάλλον.
–1738. Μαρτυρία υπερασπίσεως
συμπατριώτη τους ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα προς τον καπουδάν πασά (για
αντίδραση στην συγκέντρωση της φορολογίας), κατά τη Γενική Συνέλευση από τα
κοινά της Πάρου, της 16 Ιουλίου 1738, υπογράφει ο Ματθαίος Νταρλάνταης από το
κοινό της Νάουσας Πάρου..
–Νταρμάνος ή Νταρμάρος: Το επώνυμο Νταρμάνος ή Νταρμάρος
ανήκει σε παλαιότερα καθολική οικογένεια της Πάρου, η οποία μαρτυρείται
ήδη από τον 17ο αιώνα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Κάλλιστος
Νταρμάνος ή Νταρμάρος, ιερομόναχος και συνδεδεμένος με τη μονή του
Αρχαγγέλου Μιχαήλ, γνωστή ως «Ταξιαρχάκι», νοτιοανατολικά της Παροικιάς.
–1673. Στις 6 Ιανουαρίου 1673 αναφέρεται ο μοναχός Τιμόθεος Σκορδίλης,
βρήκε το μετόχιο του Προδρόμου, λόγω θανάτου του εκεί αδερφού «παπακυρ-Δανιήλ»,
έρημο το παρέδωσε δε στον ιερομόναχο Κάλλιστο Νταρμάρο, ιδιοκτήτη της μονής
Ταξιάρχου Μιχαήλ (Ταξιαρχάκι) με τα ακίνητα και κινητά του μετοχίου. Σε γράμμα
του δε στις 6 Ιανουαρίου 1673, ο τιμόθεος Σκορδίλης αναφέρει ότι ο ανωτέρω
Κάλλιστος προτίθεται να προσηλώσει στη μονή Διονυσίου και το Ταξιαρχάκι, στην
τοποθεσία Κορμός, νοτιοανατολικά της Παροικιάς, στην πλαγιά.
–1676. Ιερομόναχος στον
Αρχάγγελο Μιχαήλ (ταξιαρχάκι) ο Κάλλιστος Νταρμάνος, αναφέρετε σε επιγραφή του
1676: «1676 Ανακ(αι)νίσθη εκ βάθρων ο θείος ούτος κ(αι) πάντιμος ναός του
παμέγιστου Ταξιάρχου Μιχαήλ δια συνδρομής κ(αι) εξόδου Καλλίστου ιερομονάχου
Νταρμάρου».
–1683. Σε έγγραφο στις 27
Δεκεμβρίου 1683 αναφέρεται ο ιερομόναχος στον Αρχάγγελο Μιχαήλ (ταξιαρχάκι) ο
Κάλλιστος Νταρμάνος.
–Νταρμάρος:
Βλέπε Νταρμάνος
–Ντεκαβάλλης: Βλέπε Δεκαβάλλας
–Ντελαμάρκου: Το επώνυμο Ντελαμάρκου απαντά στην Πάρο ήδη από
τον 19ο αιώνα και παρουσιάζει ενδιαφέρον ως προς τη δυτική του μορφή,
πιθανότατα συνδεόμενη με ιταλοφωνικό ή γαλλοφωνικό περιβάλλον.
–1860. Έρανος "υπέρ των
εν Συρία παθόντων χριστιανών" και τα ονόματα όσων συνεισέφεραν
δημοσιεύονταν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Λεωνίδας Ντελαμάρκου από τις
Λεύκες.
–Ντελάτζαρου: Βλέπε Λαζάρου
–Ντελέντας: Βλέπε Δελέντας
–Ντελιγιάνης: Βλέπε Δεληγιάννης
–Ντεναξάς ή Ντεναξίας: Βλέπε Δεναξάς
–Ντενέγρης:
Βλέπε Δενέγρης
–Ντε Τζουάνες: Βλέπε Τζουάνες ή Τζουάνης
–Ντεφεράρη Ντε Φεράρη: Βλέπε Δαφερέρας
–Ντεφραγκέσκης ή
Φραντζέσκης ή Ντε Φρανκέσκης ή Ντε
Φραγκέσκης ή Νταλες Φρανκέζης ή Φραγκέσκης: Το επώνυμο Ντεφραγκέσκης, με τους τύπους Ντε Φρανκέσκης, Ντε
Φραγκέσκης, Φραγκέσκης, Φραντζέσκης και Franceschi, αποτελεί
χαρακτηριστικό παράδειγμα παλαιού δυτικού και καθολικού οικογενειακού κλάδου
της Πάρου. Συνδέεται με το ιταλικό Francesco / Franceschi και
πιθανότατα με το βαπτιστικό Φραγκίσκος, ενώ παρόμοιο επώνυμο μαρτυρείται ήδη
από τον Μεσαίωνα και στη βενετοκρατούμενη Κρήτη.
Στην Πάρο, η οικογένεια
εμφανίζεται τουλάχιστον από τις αρχές του 18ου αιώνα και φαίνεται να αποτελεί
ήδη τότε έναν εύπορο και κοινωνικά επιφανή κλάδο της Παροικιάς. Το 1710
αναφέρονται ο Βικέντζος Ντεφρανκέσκης και ο Φραντζέσκος Φρανκέσκης,
ενώ το 1716 ο Βικέντζος και ο Μάρκος Φραγκέσκης συμμετέχουν στη Γενική
Συνέλευση του Κοινού της Παροικιάς. Οι αναφορές συνεχίζονται αδιάκοπα τις
επόμενες δεκαετίες.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η
μαρτυρία του 1727, όταν σε προικοσύμφωνο της Νάουσας αναφέρεται η Ειρήνη,
σύζυγος του σιόρ Φραντζέσκου Φραντζέσκη, η οποία προικίζει συγγενικό
πρόσωπο με σπίτια στο Μέσα Κάστρο, στη γειτονιά του καθολικού Αγίου
Γεωργίου. Ο ίδιος ο Φραντζέσκος υπογράφει στα λατινικά, στοιχείο που
ενισχύει την εικόνα της δυτικής πολιτισμικής και θρησκευτικής παράδοσης της
οικογένειας.
Κατά τις δεκαετίες 1730–1750,
ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης εμφανίζεται επανειλημμένα στα πρακτικά του
Κοινού της Παροικιάς ως επίτροπος, μάρτυρας, εκτιμητής και εκπρόσωπος της
Πάρου. Εκλέγεται πολλές φορές ως απεσταλμένος στην Κωνσταντινούπολη,
συμμετέχει σε φορολογικές και κοινοτικές υποθέσεις και υπογράφει σημαντικά
έγγραφα μαζί με άλλους προεστούς του νησιού. Παράλληλα, οι Μάρκος και
Φραγκέσκος Φραγκέσκης εμφανίζονται επανειλημμένα στην κοινοτική ζωή της
Παροικιάς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον
παρουσιάζει και η σύνδεση της οικογένειας με άλλες παλαιές καθολικές
οικογένειες της Πάρου, όπως οι Βιτζαράδες, Κονδύληδες και Βατιμπέλες,
μέσα από γάμους και συγγενικούς δεσμούς. Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας
οικογένειας με βαθιές ρίζες στην παριανή κοινωνία, η οποία διατηρούσε επί
πολλές γενιές τη δυτική και καθολική της παράδοση, ενώ παράλληλα είχε
ενσωματωθεί πλήρως στη διοικητική και οικονομική ζωή του νησιού.
Η περίπτωση των
Ντεφραγκέσκηδων είναι επομένως ιδιαίτερα σημαντική για την ιστορία των δυτικών/καθολικών
οικογενειών της Πάρου. Οι πολλαπλές μορφές του επωνύμου και η χρήση τόσο
ελληνικών όσο και λατινικών τύπων δείχνουν έναν οικογενειακό κλάδο που
διατηρούσε έντονα τα δυτικά του χαρακτηριστικά, ενώ η μακρά παρουσία του στα
κοινοτικά πράγματα της Παροικιάς μαρτυρεί την πλήρη ένταξή του στην κοινωνία
της Πάρου.
–1710. Χωράφι Παλιογλησία
σύμπλιος Βικέντζος Ντεφρανκέσκης.
–1710. Αμπέλι στο Κουνάδο
σύμπλιος Φρανκέσκος Φρανκέσκης.
–1712. Χωράφι από τον Βικέντζο
Φραγκέσκη σύμπλιος …
–1716. Σε πρακτικό εκλογής νοταρίου – καγκελαρίου από το κοινό της
Παροικιάς στη Γενική Συνέλευση της 14 Ιανουαρίου 1716, μαρτυρείται ο Βικέντζος
και ο Μάρκος Φραγκέσκης.
–1718. Χωράφι στον Άγιο Μάμα
σύμπλιος Βικέντζος Ντεφρανκέσκης.
–1723. Σε πρακτικό εκλογής εκτιμητών του κοινού της Παροικιάς στις 30
Ιανουαρίου 1723 κατά τη Γενική Συνέλευση μαρτυρείται ο Βιτζέντζος Φραγκέσκης.
–1724. Απόφαση του κοινού της
Παροικιάς για την διατίμηση των προϊόντων και την απογραφή της κτηματικής
περιουσίας όλων των κατοίκων. Κατά τη Γενική Συνέλευση της 13 Δεκεμβρίου 1724,
αναφέρεται ο Μάρκος Φρατζέσκης.
–1724. Σε πρακτικό εκλογής εκτιμητών του κοινού της Παροικιάς στις 13
Δεκεμβρίου 1724 κατά τη Γενική Συνέλευση μαρτυρείται ο Μάρκος Φραγκέσκης.
–1726. Ειρήνη Κονδύλη. Κόρη
του Μιχαήλ. Σύζυγος του Francesco de Franceschi. Ο
γιός τους, Μαρκάκης Φρατζέσκης νυμφεύεται (1716) την Ζαμπιδάκη, θυγατέρα του
γιατρού Πέτρου Βιτζαρά. Ο γιός του γιατρού Π. Βιτζαρά, Βαρθολομαίος Π. Βιτζαράς
(γενάρχης των Βιτσερά της Νάξου) νυμφεύεται (1726) την Άννα Δημητράκη Καΐρη,
αδερφή της Φλωρέντζας συζύγου Πέτρου Ιω. Μαυρογένη (μητέρας του ηγεμόνα
Νικολάου Π. Μαυρογένη) και πρωτοξάδερφη του γιατρού Γεωρ. Κονδίλλη. Ο αδερφός
των προηγουμένων, αμπάτες Αντώνιος Π. Βιτζαράς ήταν Καθολικός ιερέας (ενώ ο
αδελφός του πατέρα του ήταν ο παπα-Γιαννάκης Βιτζαράς, Ορθόδοξος ιερέας) και
διετέλεσε Βικάριος Πάρου. Στο Ιστορικό Αρχείο Νάξου σώζεται η σφραγίδα του
αμπάτε με το οικόσημο Βιτσαρά και τα διακριτικά του εκκλησιαστικού του βαθμού.
–1727. Ο Λεονάρδος Κονδύλης του Μιχαήλ, νυμφεύθηκε (1727) την
Φοινικιά Τζουάνε Βατιμπέλα.
Προικοσύμφωνο του σιόρ Λεονάρδου
Κονδύλη και της αρχοντοπούλας Φοινικιά
Βατιμπέλα» Νάουσα 29 Ιανουαρίου 1727.
«Ο εκλαμπρότατος, ο ρηθείς
αφέντης Τζουανάκης Βατιμπέλας με την αρχόντισσά τους κυρία Μαρούσα δίδουν στην
αρχοντοπούλα κόρη τους Φοινικιά εικόνες της Σταυροποσκυνήσεως και του Αγίου
Γεωργίου, και (…). Και η αρχόντισσα κυρία Μαρούσα Κοντίλενα δίδει στον γιό της
ονόματι αφέντη Λεονάρδο Κοντίλη (…). Ακόμη η κυρία Ειρήνη, σύζυγος του σιόρ
Φραντζέσκου Φραντζέσκη (ο οποίος υπογράφει στα λατινικά) και αδερφή του
Λεονάρδου, «του προικοτάζει (…) τα σπίτια οπού κάθονται εις το Μέσα Κάστρο
[γειτονιά του καθολικού Αγίου Γεωργίου], ανώγια και κατώγια κ.α.. (ΕΒΕ, Ξ 963)
–1730. Πρακτικό εκλογής
απεσταλμένου του κοινού της Παροικιάς στην Κωνσταντινούπολης στις 28 Ιανουαρίου
1730 μαρτυρείται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1730. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του
κοινού της Παροικιάς στις 12 Νοεμβρίου 1730, αναφέρεται ο Βικέντζος
Ντεφραγκέσης.
–1730. Σε πρακτικό πωλήσεως του φόρου της δεκάτης του κοινού Παροικιάς κατά
τη Γενική Συνέλευση, της 26 Ιουλίου 1730 μαρτυρείται ο Βικέτζος Ντεφραγκέσκης.
–1731. Σε δημόσιο πλειστηριασμό του κοινού της Παροικιάς, σε πρακτικό
Γενικής Συνέλευσης της 1 Μαρτίου 1731 μαρτυρείται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης. Ο Περάκης Σκιεμπρής
και η συμβία του Τζιτζίλια πουλάνε μαζεμένα 5 ακίνητα, μεταξύ των οποίων ένα
λιβάδι και ένα αμπέλι φυτό, για να καλύψουν χρέος τους 150 ριάλια στον Βικέντζο
ντε Φρανκέσκη.
–1732. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του
κοινού της Παροικιάς στις 4 Ιανουαρίου 1732, αναφέρεται ο Francesco Franceschi.
–1732. Πρακτικό
εξουσιοδοτήσεως απεσταλμένου του κοινού Παροικιάς, κατά τη Γενική Συνέλευση
στις 17 Ιανουαρίου 1732 εκλέγεται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης (ντε Φρανκέσκη) και
εξουσιοδοτείται να ρυθμίσει τις τουρκικές αρχές στην Κωνσταντινούπολη τα
οικονομικά θέματα του νησιού.
–1733. Σε προικοσύμφωνο στις 21
Ιανουαρίου 1733 υπογράφει ως μάρτυρας ο Franceschi Francescho Testimone.
–1733. Σε δημόσιο
πλειστηριασμό του κοινού Παροικιάς στις 20 Ιουνίου 1733, αναφέρεται ο Βικέντζος
Ντεφραγκέσκης.
–1733. Ο Βικέντζος ντε Φρανκέσκης
βεβαιώνει ως μάρτυρας έγγραφο στις 13 Οκτωβρίου 1733.
–1734. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 18
Ιανουαρίου 1734, αναφέρεται ο Francesco Franceschis.
–1734. Στις 24 Φεβρουαρίου
1734, οι προεστοί και επίτροποι του κοινού Παροικιάς Πάρου, με συστατικό γράμμα
βεβαιώνουν ότι ο κάτοικος του νησιού τους, γαλλικής καταγωγής, Γιόζε Ντάλες
Φρανκέζης, δια της βίας και παρά τη θέλησή του συνεργάστηκε με ξένους πειρατές,
ένας εκ αυτών είναι ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1734. Υπήρξαν περιπτώσεις
κουρσάρων και πειρατών που βαριεστημένοι από την πειρατική ζωή, αποφάσιζα, αφού
παντρευόντουσαν στα νησιά, να ζήσουν την υπόλοιπη ζωή τους ήσυχα και ειρηνικά.
Για να νομιμοποιήσουν όμως αυτό τον αποχρωματισμό τους, ιδιαίτερα οι πειρατές,
έπρεπε να εφοδιαστούν με κατάλληλο έγγραφο από τη νοταρία του τόπου τους. Σε
μια τέτοια περίπτωση αναφέρεται το παρακάτω έγγραφο. «Εις δόσαν Θεού αμή. 1734 Φεβρουαρίου 24.
Πάρος, Παροικιά. Επειδή και ο μουσού Γιοζές Ντάλες φρανκέζης να έμεινεν και να
ήτον κάτοικος εις τον ντόπον μας μερικοί χρόνοι τώρα και εις τον γκαιρόν
ετούτον επαντρεύτη κι επήρε γυναίκα απ’ εδώ, πλην όλον τούτον τον γκαιρόν
έζησεν και επέρνα πάντα φρόνιμα και τακτικά, χωρίς να προξενήση καμίαν, την
όλην μικροτέραν ενόχλησιν ή πίκρα κανενός, και επειδή να είναι άνθρωπος της
θάλασσας και με μίαν βάρκαν να εταξίδευεν πηγαινόμενος τώρα εις την Μύκονο τον
αντάμωσεν αφέντης καπετάν Τζων Πέτρος και έχοντας χρεία από την δούλεψιν του
ομοίου Ντάλε τον επήρε στανικώς. Δια τούτο λοιπόν και δια να αποδείξη εις κάθε
αφέντη και εξουσιαστή πως με το θέλημά του δεν το θέλη ζητά την μπαρούσαν
μαρτυρία μελετώντας πάλε αν ο θεός το θέλη να μεταγυρίση και να απομείνη
κάτοικος ως όλους μας πληρώνοντας τα δοσίματα του και χαράτζια του σαν γκαλός
και ευπειθής ραγιάς. Δια τούτο τόνε συντροφιάζομεν δια μέσου του παρόντος
φανερού γράμματος εις ένδειξινκαι βεβαίωσιν του.
Οικονόμος Πρωτόδικος
Σακελλάριος Βιτζαράς
Σκευοφύλαξ Ντεφεράρης»
–1734. Εκλογή εκπροσώπων
των κοινών της Πάρου για να διευθετήσει
σοβαρό θέμα με «Επιδρομή πειρατών». Σε έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης στις 6
Αυγούστου 1734 αναφέρεται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης. Ο χωρεπίσκοπος Κεφάλου Ιωάννης Γεμελιάρης υπογράφει το πρακτικό της
εκλογής εκπροσώπων των Κοινών της Πάρου: Βικέντζου Ντεφραγκέσκη, Γεωργίου Ανδρουσιάνου
και Νικολάου Σπανόπουλου.
–1736. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 22
Ιανουαρίου 1736, αναφέρεται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1736. Πρόσκληση
επαναπατρισμού κατοίκων Πάρου, κατά τη Γενική Συνέλευση του κοινού Παροικιάς,
της 24 Φεβρουαρίου 1736, υπογράφει και ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1737. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς την 1η
Μαρτίου 1737 αναφέρεται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1738. Σε προικοσύμφωνο
Παροικίας στις 18 Φεβρ. 1738. Ο Γιώργος Χιωτάκης με την θυγατέρα Πασκάλη
Σάντου, ονόματι Ανεζίνα, αναφέρεται ο Βικέντζος ντε Φτραγκέσκης ως μάρτυρας.
–1738. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς τον Μάρτιο
του 1738 αναφέρεται ο Φραγκέσκος, ο Μάρκος Φραγκέστης και ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης. «ο τιμιώτατος
Βικέντζος Ντε Φραγκέσκης εξόδεψε την προίκα της γυναίκας του για τις ανάγκες
του νοικοκυριού ή σε χρέη, βρίσκεται χρεώστης σε εκείνη και ξεπουλά τα δικά του
ακίνητα για να την εξοφλήσει».
–1738. Σε προικοσύμφωνο
Παροικίας στις 8 Απριλίου 1738, ο Μιχελέτος του Σπιρίδου με την κερα Νικολέττα
θυγατέρα του Γεωργίου Σκιαδά, μαρτυράς ο Francesco Franceschi testimonio.
–1738. Μαρτυρία υπερασπίσεως
συμπατριώτη τους ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα προς τον καπουδάν πασά (για
αντίδραση στην συγκέντρωση της φορολογίας), κατά τη Γενική Συνέλευση από τα
κοινά της Πάρου, της 16 Ιουλίου 1738, υπογράφει ο Μάρκος και ο Φραγκέσκος
Φραγκέσκης από την Παροικιά.
–1739. Πρακτικό εκλογής κοινοτικών επιστατών του ναού της
Εκατονταπυλιανής σε Γενική Συνέλευση του κοινού της Παροικιάς στις 10 Μαρτίου
1739 αναγράφεται ο Francesco Franceschis, ο Μάρκος
Φραγκέσκης και ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1739. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς στις 14
Απριλίου του 1739 αναφέρεται ο Φραγκέσκος και ο Μάρκος Φραγκέσκης.
–1739. Πρόσκληση επιστροφής
προς τους ξενιτεμένους Παρίους στις 30 Αυγούστου 1739, υπογράφεται και από τον Φραγκέσκος
Φραγκέσκης αλλά και τον Μάρκο Φραγκέσκη..
–1739. Πρακτικό εκλογών κατά
την Γεν. Συνέλευση στις 30 Αυγούστου 1739 απεσταλμένου των κοινών της Πάρου
στην Κωνσταντινούπολη, εκλέγουν τον Νικόλαο Μαυρογένη, προκειμένου να
διαπραγματευθεί τα οικονομικά θέματα του νησιού. Αναφέρονται οι κάτοικοι
Παροικιάς Μάρκος Φραγκέσκης και ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1739. Πρόσκληση επιστροφής
προς τους ξενιτεμένους Παρίους στις 30 Αυγούστου 1739, υπογράφεται και από τον
Βικέντζο Ντεφραγκέσκη.
–1740. Σε δημόσιο
πλειστηριασμό του κοινού Παροικιάς στις 12 Απριλίου 1740, αναφέρεται ο Francesco Franceschi.
–1741. Ο τιμιώτατος Βικέντζος ντε Φρανκέσκη ξεπουλά, μέσα σε δύο μέρες,
δέκα κομμάτια χωράφια και αμπέλια, έναν ανεμόμυλο και τα σπίτια του και
προικίζει στα 1741 την κόρη του Μαριάκη με ολόκληρο θησαυρό από μεταξωτά και
χρυσοκέντητα ρούχα με χρυσά γουνάκια και καλτσοδέτες από χρυσοκλωστή, με
τέσσερις καθρέφτες, πολίτικα σκουλαρίκια και χρυσά δακτυλίδια.
–1741. Εκλογή προβλεπτών
υγειονομικών μέτρων από το κοινό Παροικιάς Πάρου, κατά τη Γενική Συνέλευση, της
2 Μαΐου 1741, υπογράφει και ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1741. Τα κοινά της Πάρου,
κατά τη Γενική Συνέλευση, της 20 Ιουλίου 1741, αποφασίζουν να συντάξουν γράμμα
υπερασπίσεως του συμπατριώτη τους άρχοντα Νικόλαου Μαυρογένη, εναντίων των
συκοφαντών κατοίκων της Νάξου, οι οποίοι τον κατηγορούν για συνεργασία με τους
πειρατές, υπογράφει και ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης. Υπογράφει και ο Μάρκος και ο
Φραγκέσκος Φραγκέσκης.
–1741. Κατά τη Γενική
Συνέλευση, της 18 Νοεμβρίου 1741, οι προεστοί και κοινοτικοί εκπρόσωποι της
Παροικιάς Πάρου, αποφάσισαν να συλλάβουν, να φυλακίσουν και τέλος να εκτοπίσουν
από το νησί τους τον συντοπίτη τους Ιωάννης Βασιλάκης, λόγω του σκανδαλώδους
τρόπου της ζωής του και άλλων ανάρμοστων πράξεων. Υπογράφει ο Μάρκος Φραγκέσκης
και ο Franscesco Franceschis.
–1742. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς στις 1η Μαρτίου
του 1742 αναφέρεται ο Φραγκέσκος Ντεφραγκέσκης και ο Μαρκάκης Φραγκέσκης.
–1743. Εκλογή κατά τη Γενική Συνέλευση «επιτρόπου
και προβλέπτη» απεσταλμένου από τα κοινά της Πάρου, στις 20 Φεβρουαρίου 1743
αναφέρεται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1743. Απόφαση για καθορισμό
της φορολογίας κατοίκων της Πάρου στις 12 Απριλίου 1743, αναφέρεται ο Βικέντζος
Ντεφραγκέσκης.
–1744. Κατά τη Γενική
Συνέλευση εκπροσώπων όλων των κοινών της Πάρου, της 6 Απριλίου 1744,
αποφασίζουν να συντάξουν γράμμα υπερασπίσεως του συμπατριώτη τους δραγουμάνου
Νικολάου Μαυρογένη, εναντίον των εις βάρος του συκοφαντιών μερικών συμπατριωτών
τους, προς τις τουρκικές αρχές. υπογράφει και ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1745. Απόφαση του κοινού της
Παροικιάς για φορολογική μείωση σε συμπατριώτες τους, την 18 Οκτωβρίου 1745,
υπογράφει και ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1746. Απόφαση του κοινού της
Παροικιάς στις 8 Μαρτίου 1746, για μετάκληση ξένων στο νησί, εξουσιοδοτούν τον
καραβοκύρη Ιωάννη Λαγγούση να προσκαλέσει όσους κατοίκους άλλων μερών της
Ελλάδας θα ήθελαν να εγκατασταθούν οικογενειακώς στο νησί τους. Σε όσους δέχονταν
υποσχόντουσαν μειωμένη φορολογία και άλλες διευκολύνσεις, όπως κατοικίες,
χωράφια κ.α., υπογράφει ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης και ο Μάρκος Φραγκέσκης.
–1746. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού
της Παροικιάς στις 22 Μαρτίου του 1746 αναφέρεται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1748. Πρακτικό πωλήσεως των
φόρων του κοινού της Παροικιάς κατά τη Γενική Συνέλευση, τη 1 Μαρτίου 1748,
μαρτυρείται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης ο
Francesco Franceschi και ο Μάρκος Φραγκέσκης.
–1749. Σε εκλογή απεσταλμένου
για την Κωνσταντινούπολη από τα κοινά της Πάρου σε Γενική Συνέλευση στις 12
Οκτωβρίου 1749, μαρτυρείται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1749. Σε εκλογή απεσταλμένου
για την Κωνσταντινούπολη από τα κοινά της Πάρου σε Γενική Συνέλευση στις 12
Οκτωβρίου 1749, μαρτυρείται ο εκλεγούν Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1749. Πρακτικό εκλογής
επιτρόπου του κοινού Παροικιάς στις 20 Νοεμβρίου 1749, αναγράφετε ο Βικέντζος
Ντεφραγκέσκης.
–1750. Σε Πρακτικό εκλογής
απεσταλμένου των επτά κοινών της Πάρου (Παροικιάς, Νάουσας, Κεφάλου, Τζιπίδου,
Λευκών, Μαρμάρων, Δραγουλάς) στην Κωνσταντινούπολη της 23 Αυγούστου 1750, μαρτυρείται ο κάτοικος Παροικιάς Μάρκος
Φραγκέσκης.
–1752. Το 1752, Το κοινό της
Παροικιάς Πάρου, με γράμμα τους προς τους εγκατεστημένους στην Κωνσταντινούπολη
συμπατριώτες τους, τους παρακαλούν να συνδράμουν και βοηθήσουν την εκεί
απεσταλμένη τριμελή επιτροπή του νησιού τους, για να επιτύχουν μείωση των
φορολογικών επιβαρύνσεων, εκ μέρους των οθωμανικών αρχών. Υπογράφουν… ο
εντιμότατος Βικέντζος Ντεφραγκέσκης.
–1752. Σε εκλογή απεσταλμένου
στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό Παροικιάς σε Γενική Συνέλευση στις 6
Σεπτεμβρίου 1752 μαρτυρείται ο Βικέντζος Ντεφραγκέσκης και ο Μάρκος Φραγκέσκης.
–1755. Σε εκλογή απεσταλμένου
στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό Πάρου σε Γενική Συνέλευση στις 23 Αυγούστου
1755 μαρτυρείται ο Βιτζέντζος Ντεφραγκέσκης ο Μάρκος Φραγκέσκης και ο Francesco Franseschi.
–Ντζανιάς: βλέπε Τζανιάς
–Ντηνιακός: Βλέπε Τηνιακός.
–Ντιφέτης: Η ετυμολογία του Ντιφέτης
δεν είναι απολύτως ασφαλής. Η μορφή του, όμως, παραπέμπει πιθανότατα σε δυτικό/ιταλικό
επώνυμο και θα μπορούσε να συνδέεται με ιταλικό difetto / difettoso
ή με παλαιότερη λατινοϊταλική μορφή.
–1710. Χωράφι σμικτό…ζόμενο…
από τον παπα – Μιχαλέτο Ντιφέτη.
–Ιερέας Ντιφέτης Μιχαήλ μνημονεύεται στο κατάστιχο ακίνητης περιουσίας του
δοτόρε Κονδύλη (μέσα 18ου αι.)
–Ντόλκας: Η οικογένεια Ντόλκα αποτελεί έναν από τους νεότερους κλάδους
που εγκαταστάθηκαν στην Πάρο κατά τον 20ό αιώνα, έχοντας όμως πίσω της μια
μακρά ιστορική διαδρομή που συνδέεται με τους Βλάχους (Αρμάνους) της Πίνδου. Το
επώνυμο προέρχεται από βλάχικη (αρμάνικη) λέξη και χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως
παρωνύμιο με τη σημασία του «γλυκού» ή «καλού» ανθρώπου.
Οι Βλάχοι ή Αρμάνοι αποτελούν ελληνόφωνο και
αρμανόφωνο πληθυσμό της Βαλκανικής με μακραίωνη παρουσία στην Ήπειρο, τη
Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία. Η αρμανική γλώσσα είναι λατινογενής, ενώ οι
κοινότητές τους υπήρξαν διαχρονικά στενά συνδεδεμένες με τον ελληνικό χώρο,
αναπτύσσοντας έντονη εμπορική, κτηνοτροφική και στρατιωτική δραστηριότητα.
Το επώνυμο Ντόλκας απαντά ήδη από τον 13ο
αιώνα στη Σαμαρίνα της Πίνδου. Σύμφωνα με την οικογενειακή παράδοση, το 1774 οι
Ντολκαίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη Σαμαρίνα, εξαιτίας των οθωμανικών
διώξεων που ακολούθησαν την αποτυχία των Ορλωφικών. Μετακινήθηκαν στα ορεινά
των Καλαβρύτων, όπου μαζί με άλλες οικογένειες ίδρυσαν το χωριό Κάνι (σημερινή
περιοχή Κλειτορίας). Κατά τη διαδρομή προς την Πελοπόννησο δημιουργήθηκαν και
άλλοι κλάδοι της οικογένειας, όπως ο Δόλκας στο Αγρίνιο και ένας ακόμη στη
Λάρισα.
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της οικογένειας
κατέχει η συμμετοχή της στην Επανάσταση του 1821. Ο Ασημάκης και ο Γεώργιος
Ντόλκας συγκαταλέγονται μεταξύ των αγωνιστών που συμμετείχαν στα γεγονότα της
Φροξυλιάς Καλαβρύτων στις 16 και 17 Μαρτίου 1821, από τις πρώτες ένοπλες
συγκρούσεις εναντίον της οθωμανικής διοίκησης πριν ακόμη από την επίσημη έναρξη
της Επανάστασης. Εκεί οι επαναστάτες επιτέθηκαν αρχικά στον αγγελιοφόρο του
βοεβόδα Αρναούτογλου και την επόμενη ημέρα έστησαν ενέδρα στη συνοδεία του
ίδιου του βοεβόδα, γεγονότα που συνέβαλαν στην απελευθέρωση των Καλαβρύτων
λίγες ημέρες αργότερα. Τα περιστατικά αυτά τεκμηριώνονται από ιστορικές πηγές
και τιμώνται σήμερα με μνημείο στη θέση Φροξυλιά.
Η παρουσία της οικογένειας στην Πάρο αρχίζει
το 1933, όταν ο γενάρχης του παριανού κλάδου, Δήμος Ντόλκας του Ασημάκη,
γεννημένος το 1910 στο Κάνι Καλαβρύτων, παντρεύεται στα Μάρμαρα τη Βασιλική
Πούλιου, κόρη του Νικήτα και της Μαρουσώς, το γένος Μπελούκη. Ο Δήμος
εργαζόταν ως επιπλοποιός και το ζευγάρι εγκαταστάθηκε αρχικά στην περιοχή
Ζωγράφου Αττικής, αποκτώντας επτά παιδιά: τον Γεράσιμο, τη Μαρία, τον Νικήτα,
τον Λευτέρη, τον Γιώργο, τον Βαγγέλη και την Τρισεύγενη.
Παρά τη μόνιμη κατοικία τους στην Αθήνα, οι
δεσμοί με την Πάρο ήταν ισχυροί ήδη από τις πρώτες δεκαετίες. Χαρακτηριστική
είναι οικογενειακή φωτογραφία του 1950 στην παραλία Τσουκαλιά, όπου
απεικονίζονται τα παιδιά του Δήμου και της Βασιλικής μαζί με συγγενείς των
οικογενειών Μπελούκη και Καλλέργη.
Το 1964 ο Νικήτας Ντόλκας απέκτησε
αγροτεμάχιο στην περιοχή Άρυακας της κοινότητας Αρχιλόχου και την επόμενη
χρονιά κατασκεύασε εκεί εξοχική κατοικία. Το 1968 ο Νικήτας και ο αδελφός του
Λευτέρης ίδρυσαν εργοστάσιο επίπλων στον Πρόδρομο, το οποίο σε περιόδους ακμής
απασχολούσε έως και 27 εργαζομένους. Παράλληλα διατηρούσαν βιοτεχνία επίπλων
στον Ζωγράφο από το 1962 έως το 1982, συμβάλλοντας τόσο στην οικονομική
ανάπτυξη της Πάρου όσο και στη διατήρηση της οικογενειακής παράδοσης στην
επιπλοποιία.
Το 1981 η οικογένεια του Νικήτα
εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Πάρο. Δύο χρόνια αργότερα, ο Νικήτας και ο Λευτέρης
απέκτησαν έκταση στην περιοχή Πιπέρι της Νάουσας και δημιούργησαν ξενοδοχειακή
μονάδα, επεκτείνοντας την επιχειρηματική τους δραστηριότητα στον αναπτυσσόμενο
τότε τουριστικό τομέα του νησιού. Το 1987 εγκαταστάθηκε επίσης μόνιμα στην
Άρυακα ο Γεράσιμος Ντόλκας.
Η νεότερη γενιά της οικογένειας διακρίθηκε
και στον χώρο της πολιτικής αεροπορίας. Ο Δήμος Ντόλκας του Λευτέρη υπηρέτησε
ως συγκυβερνήτης στις αεροπορικές εταιρείες Aegean Airlines και EasyJet, ενώ
από το 2015 ανέλαβε καθήκοντα κυβερνήτη, συνεχίζοντας μια πορεία επαγγελματικής
διάκρισης.
Σήμερα το επώνυμο Ντόλκας είναι γνωστό
κυρίως στην Παροικιά, τη Νάουσα και τα Μάρμαρα. Αν και η εγκατάστασή του στην
Πάρο είναι σχετικά πρόσφατη σε σχέση με άλλες παριανές οικογένειες, μέσα σε
λιγότερο από έναν αιώνα ο παριανός κλάδος συνδέθηκε με την οικονομική και
κοινωνική ζωή του νησιού, αφήνοντας το αποτύπωμά του στους τομείς της
επιπλοποιίας, του τουρισμού και της επιχειρηματικότητας.
–1933. Ο Γενάρχης
των Ντολκαίως στην Πάρο Δήμος Ντόλκας, επιπλοποιός, από το Κάνι Καλαβρύτων
(γεν. 1910) νυμφεύεται την Βασιλική Πούλιου (γεν. 1916.) του Νικήτα και της
Μαρουσώς το 1933 και μένουν μήνυμα στην περιοχή του Ζωγράφου Αττικής. Αποκτούν
7 παιδιά, τον Γεράσιμο (1935), Μαρία (1936), Νικήτα (1938), Λευτέρη 1939),
Γιώργο (1940), Βαγγέλη (1944) και Τρισεύγενη (1948).
–1950. Σε φώτο του
1950 απεικονίζονται τα παιδιά του Δήμου και της Βασιλικής μαζί με ξαδέρφια τους
(οικ. Μπελούκη, Καλλέργη) να κάνουν μπάνιο στην παραλία Τσουκαλία κοιν.
Αρχιλόχου.
–1964. Αγορά
αγροτεμαχίου το 1964 του Νικήτα Ντόλκα από τον Αντώνη Άγουρο στην περιοχή
Άρυακας κοινότητα Αρχιλόχου.
–1965. Το 1965 ο Νικήτας Ντόλκας του Δήμου κτίζει εξοχική κατοικία στην
περιοχή Άρυακας Αρχιλόχου.
–1968. Το 1968 ο
Νικήτας και Λευτέρης Ντόλκας κατασκευάζουν εργοστάσιο επίπλων στον Πρόδρομο της
Πάρου απασχολώντας κατά περιόδους μέχρι 27 άτομα. Τα δύον αδέρφια συντηρούσαν
μια μικρή βιοτεχνία στην περιοχή του Ζωγράφου από το 1962 μέχρι το 1982.
–1981. Η
οικογένεια του Νικήτα Ντόλκα μετοικεί το 1981 από του Ζωγράφου στην Πάρο.
–1983. Το 1983 ο
Λευτέρης και ο Νικήτας Ντόλκας αγοράζουν γη στην περιοχή Πιπέρι Νάουσας και
μετά από ένα χρόνο δημιουργούν ξενοδοχειακή μονάδα.
–1987. Ο Γεράσιμος
Ντόλκας του Δήμου μετοικεί για επαγγελματικούς λόγους μήνυμα στην Πάρο, περιοχή
Άρυακας κοινότητα Αρχιλόχου το 1987.
–2010. Ιπτάμενος
Πιλότος της Aegean Airways και EasyJet με τον βαθμό του συγκυβερνήτη το 2010 ο Δήμος Ντόλκας του Λευτέρη.
–2015. Ιπτάμενος
Πιλότος της Easy Air με τον βαθμό του κυβερνήτη το 2015 ο Δήμος Ντόλκας του Λευτέρη.
–Ντολούνος: Βλέπε Ντουλόνος
–Ντολφίνο: Βλέπε Δουλφής ή Ντουλφής ή Ντουλούφης
–Ντοματαίος: Βλέπε Dhiomatero.
–Ντόριας: Βλέπε Δόριας
–Ντουλόνος ή Ντουλούνος ή Ντολούνος:
Μια παλιά καθολική οικογένεια της Παροικιάς
Οι Ντουλόνοι ή Ντουλούνοι αποτελούν παλιά οικογένεια της
Παροικιάς, η οποία κατά τον 17ο αιώνα συνδέεται άμεσα με την καθολική
συνοικία του Καινούργιου Πηγαδιού, μία από τις σημαντικότερες περιοχές
εγκατάστασης των καθολικών κατοίκων της πόλης.
Η παλαιότερη μέχρι σήμερα μαρτυρία που διαθέτουμε εντοπίζεται στο 1680.
Σε συμβολαιογραφική πράξη αγοραπωλησίας κατοικίας στο Καινούργιο Πηγάδι, δίπλα
στον Άγιο Νικόλαο τον Αρρανό, ως συνορεύων ιδιοκτήτης αναφέρεται ο «Γεώργης
Νικολού Ντουλόνος». Η αναφορά αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το
ακίνητο βρισκόταν ακριβώς στον πυρήνα της καθολικής συνοικίας.
Ακόμη σημαντικότερη είναι η μαρτυρία του 1682, όπου ο Πατίστας
Ντουλόνος αναφέρεται μεταξύ των προσώπων που γνώριζαν και μαρτυρούσαν για
την ιδιοκτησία του καθολικού ναού του Αγίου Νικολάου του Αρρανού. Η
εκκλησία παραχωρήθηκε τότε στον καθολικό ιερέα Φραντζέσκο Κρίσπο, ώστε
να ανακαινισθεί και να συνεχίσει να λειτουργεί ως χώρος λατρείας και ταφής της
οικογένειας των δωρητών.
Οι δύο αυτές μαρτυρίες, του Γεωργίου Ντουλόνου (1680) και του Πατίστα
Ντουλόνου (1682), δείχνουν ότι η οικογένεια ήταν ήδη εγκατεστημένη στην
Παροικιά και ενταγμένη στον κοινωνικό ιστό της καθολικής κοινότητας κατά το
δεύτερο μισό του 17ου αιώνα.
Η παρουσία τους αποκτά επομένως ιδιαίτερη αξία για την ιστορία της Πάρου,
καθώς οι Ντουλόνοι δεν εμφανίζονται απλώς ως κάτοχοι περιουσίας, αλλά μέσα
στον ίδιο τον χώρο όπου συγκροτήθηκε η καθολική κοινότητα της Παροικιάς. Η
σύνδεσή τους με τον Άγιο Νικόλαο τον Αρρανό αποτελεί ένδειξη της στενής σχέσης
τους με το καθολικό στοιχείο της πόλης.
Η ετυμολογία του επωνύμου Ντουλόνος / Ντουλούνος / Ντολούνος δεν
μπορεί, με τα σημερινά στοιχεία, να θεωρηθεί απολύτως βέβαιη. Η μορφολογία του,
ωστόσο, και κυρίως η παρουσία του σε καθολικό περιβάλλον της Πάρου ήδη από το
1680, αξίζουν περαιτέρω έρευνα σε παριανά συμβόλαια, καθολικά κατάστιχα και
αρχεία της περιόδου της βενετικής και μεταβενετικής παρουσίας στις Κυκλάδες.
Για την ιστορία της Πάρου, οι Ντουλόνοι αποτελούν ένα ακόμη τεκμήριο της
παλαιάς δυτικής/καθολικής κοινωνίας της Παροικιάς, η οποία κατά τον 17ο αιώνα
είχε διαμορφώσει έναν σαφή κοινωνικό και οικιστικό πυρήνα γύρω από το
Καινούργιο Πηγάδι και τους καθολικούς ναούς της πόλης.
–1680 Σε έγγραφο Παροικιάς του 1680, αναφέρονται
μερικές καθολικές οικογένειες της Πάρου που ζούσαν στην συνοικία Νιό (Καινούργιο) Πηγάδι Παροικιάς. Η
συνοικία αυτή γνωστή μέχρι πρόσφατα ως Καθολική συνοικία.
+Εις δόξαν Χριστού αμήν. 1680
εν μηνί Φλεβαρίου 2 εις το Καστέλι της Παροικίας και εις εμένα το νοτάριο
Παροικίας και εις τους κάτωθεν αξιοπίστους με όλον της το θέλημα και με καλήν
της γνώμην η κερά Μαρία Τζανή Μπαρμπαρή μαζί με την θυγατέραν της την Κατερίνα
δόνουν και ελεύθερα πουλούσι του ευλαβεστάτου πρέ Φραντζέσκου Κρίσπου ένα σπίτι
κατόγι οπού έχουσι εις το Καινούριον Πηγάδι σιμά εις τον Άγιον Νικόλαον
(πρόκειται για τον Άγιο Νικόλαο τον Αρρανό που ήταν η καθολική ενορία) με όλαν
του τα δικαιώματα διά ριάλια δώδεκα ήτοι 12 ως καθώς το εποκόψασι ο κύρ Νικολός
Φώσκολος και ο κυρ Φραγκούλης Ιωάννου Κονταράτου σύμπλιος εις το αυτό σπίτι
Γεώργης Νικολού Ντουλόνος και ο Άγιος Νικόλαος, τα οποία ριάλια 12 τα μετρά την
σήμερα των άνωθεν πουλητάδων ημπρεζέντζια των κάτωθε μαρτύρων και από την
σήμερον να είναι το αυτό σπίτι του άνωθεν πρε Φραντζέσκου και των αυτού
διαδόχων, πουλήση, χαρίση, προικοδοτήση, να το κάμη ως θέλει και βούλεται ωσάν
καλά οπού το επλήρωσε να παίρνοντες οι άνωθεν πουλήτρες να μαντηνίρουν και να
ντεφεντέρουν τον αυτόν αγοραστήν εις κάθε καιρόν που ήθελε τον εναντιωθή τινάς,
μην ημπορώντας κανείς δια κανένα καιρόν να … δικαιώματα εις πένα και κοντά… του
κατά καιρού ζαπτιτζή ριάλια 6 και πάντα το παρόν να έχει το βέβαιον.
… εις πίστωσιν του παρόντος
βάνοντε και παρακαλετοί μάρτυρες.
Δια μαρτυρίας του Ιωάννη
Γεωργίου Μαούνη
Πέτρος ιερεύς Βητζαράς
νοτάριος Παροικιάς έγραψα
ATONIO SPIRIDO PER LA GERENISSIMO REPUBLICA DI VENEZIA
CONSOLE DI PAROS
Πιστοποιώ το βέβαιον της
υπογραφής του νοτάριου παπα Πέτρου Βητζαρά και του αντιγράφου της ανωτέρω
πράξεως.
Πάρος 6 Μαΐου 1684 νέο ANTONIO SPIRIDO CONSOLE VENETO
Εμμανουήλ Κομητάς πρόξενος
καντζιλιέρης.
ΠΗΓΗ: Νικ. Χ. Αλιπράντη -
Σίμου Συμεωνίδη, Το Καινούργιο Πηγάδι Παροικίας, συνοικία Καθολικών τον 17ο
αι., Παριανά Δʹ, τ. 13, 1983, σελ. 126 - 132). 4. ΦΕΚ 209/Β/17-3-1989 και
426/Β/3-7-1992
–1682. Έγγραφο αγοραπωλησίας
που είχε δημοσιευθεί στα «ΠΑΡΙΑΝΑ» το 1983 από την συλλογή του Σίμου Συμεωνίδη
σχετικά με την Καθολική Συνοικία στην Παροικία.
+ Εις δόξαν Χριστού αμήν, 1682
εν μηνί μαρτίου 30 κατά το παλαιό. Προσκαλεσμένος εγώ ο νοτάριος υπογεγραμμένος
Παροικίας από ένσταση της κερ’ Αντριάνας θυγάτηρ του ποτέ Ιωάννη Καλαβρέ, γυνή
του πατρόν Φραντζέσκου Ρόσι ομάδι με την αδελφήν της την κερά Μαρία οι οποίες
λέγουσι πως τους ευρίσκεται κληρονομική της άνωθεν Αντριάνας από την Άννα
θυγάτηρ του ποτέ μαστο Γιάκουμου Αρτήμη μία εκκλησία καλούμενη Άγιος Νικόλαος ο
Αρρανός εν τη τοποθεσία Καινούργιο Πηγάδι καθώς παρών την σήμερον εμαρτύρησαν η
κεράτζα της και η αδελφή της μάνας της αυτής Αντριάνας πως είναι η εκκλησία
ιδική των ονομαζόμενες Ειρήνη και Μαργαρίτα, σύμπλιος της αυτής εκκλησίας
Τζώρτζης Χριστιανόπουλος και Μιχάλης Κατζαούνης και Πατίστας Ντουλόνος και
Μαρκάκης Καλλέργης, η οποία κέρ Αντριάνα προβλέποντας και καταλεπτώς
γνωρίζοντας ότι εφοβέριζε κίνδυνος κατά κράτος χαλασμού, διά τούτο πρίν χαλάσει
εβουλήθηκε να προμηθέψη να την ανακαινίση και να την αναστήση διά ψυχινήν της
σωτηρίαν και παντοτεινόν μνημόσυνον αυτηνής και των γονέων της και των
κληρονόμων της με το να των τηνε αφιερώσουν δορυφόρων διά πάντοτε – λοιπόν
βουλόμενοι συνγνωμικώς το άνω αντρόγυνο, ήγουν ο πατρόν Φραντζέσκος και η
συμβία του Αντριάνα έχοντας παντοία γνώμη ως άνωθεν μαρτυρούσι οι άνωθεν Ειρήνη
και Μαργαρίτα η κεράτζαν της πώς είναι καθολική νοικοκυρά και κληρονόμησα
γνωρίζοντας το συμφέρον της ψυχής της και διά καλόν επιτηρητήν τον ευλαβέστατον
εν ιερεύσι προ Φραντζέσκο Κρίσπο καπελάνο του αλτάριου του λατίνου εις την
κερία την Καταπολιανή τον οποίο στερκτοί αποφασιστικά θέλουν και ελεύθερα χωρίς
κανενός παρακίνηση προσηλώνουν, δόνουν, χαρίζουν και απαρατούν από την σήμερον
τουν αυτόν ναόν με πάσαν του δικαίωμα που τον αγκίζει να ημπορή να κτίση, να
αναστήση και να αυξήση και ως ορέγεται διά καλύτερον εις αυτόν να πράξη ως
πράγμα ιδικόν του:
-ξεκαθαρίζοντας ότι όποτε θεού
θέλημα είχε γενεί ο Μπατίστας ο υιός της άνωθεν Αντριάνας άξιος ιερεύς και
επιτήδειος διά την υπηρεσίαν ταύτης της Εκκλησίας να προτιμάται υπέρ άλλου μετά
τον θάνατον του ειρημένου Κρίσπου καθολικού εφημέριου να έχη την χάριν να
εφημερεύει την αυτήν εκκλησίαν. Έστον τας ακόμη και τούτο, να έχουν μέσα εις
τον αυτόν ναόν την μπαντοτεινή τως κατοικίαν, να θάβουνται και να
μνημονέβουνται αιωνίως αυτοί και οι γονοί των και οι κληρονόμοι των και αν
κανείς από τους κληρονόμους τονε κληρονόμος είχε αμφιβάλει εναντίον της
θεαρέστου κανά πληρή κοντάνα της κατά καιρούς αφεντίας ριάλια 20 και να
κληρονομά και την κατάρα του αγίου και των γονέων τως, μάλιστα να διαφεντέρουν
και να ξεμηστεύουν από πάσαν κακότροπον άνθρωπον τον αυτόν υπηρέτην λεγόμενον
Κρίσπον ως καθολικό οικοκύρη και κληρονόμο τους και ειρηνικού και παντοτεινό
Ποσέσο διά το οποίον εις βεβαίωσιν τοιαύτης μισταποδόσεως προσκαλούμεν και
μάρτυρες παρακαλετοί εις ασφάλειαν:
-διά μαρτυρίας του Τζώρτζη
Λαζανιά
-δια μαρτυρίας του Ιωάννη
Καλόπλαστου
Διά μαρτυρίας του Μανθέου
Μπαρπέρη Κρητικού
Πέτρος ιερεύς Βιτζαράς
νοτάριος Παροικίας έγραψα
(Τ.Σ.) Εμείς ANTONIO SPIRIDO Πρόξενος
Βενετίας στην Πάρο βεβαιώνουμε την υπογραφή του ανωτέρω παπά Πέτρου Βητζαρά
καθώς και την αυθεντικότητα του αντιγράφου της ανωτέρω πράξεως.
Πάρος 18 Απριλίου 1684 νέο ANTONIO SPIRIDO CONSOLE VENETO
Εμμανουήλ Κομητάς Προξενικός
Καντζιλιέρης.
–Ντουλούφης ή
Ντουλουφής: Βλέπε Δουλφής ή Δουλφαίος
–Ντουντέσκος: Βλέπε Δουδέσκος.
Για οικόσημα βλέπε εδώ…
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου