Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ&G, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ &C&Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω

*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα παλιών εγγράφων παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Ονοματολογία και οικοσημολογία περί Πάρου

Την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ισοπέδωσης γεγονότων και ιδεών, κρατών και λαών, η γενεαλογική έρευνα σαν ιστορική και κοινωνιολογική επιστήμη παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη δημοτικότητα σε πολλές χώρες του κόσμου. Οι άνθρωποι δείχνουν ενδιαφέρον για την φυλετική τους καταγωγή, την εθνική του καταγωγή, τις οικογενειακές τους ρίζες και γενικά για τους προγόνους τους. Στην αναζωπύρωση αυτού του ενδιαφέροντος συντέλεσε και η δημιουργία πολυεθνικών κρατών (ΗΠΑ, Αυστραλία) που εμφανίστηκαν τους τελευταίους δύο αιώνες και τα ισχυρά μεταναστευτικά ρεύματα που ακολούθησαν αυτούς τους αιώνες.

Η ενασχόληση και η έρευνα για την γενεαλογία και τα οικόσημα είναι μια ευγενής πολιτιστική πράξη. Οι πηγές για την καταγωγή των οικογενειών μας επιθέτων είναι τα ιστορικά αρχεία των δημοσίων αρχών και ιδιωτικές συλλογές. Μέσα στις δημοτικές βιβλιοθήκες, ιστορικά αρχεία, εκκλησιαστικά αρχεία μπορούμε να βρούμε έγγραφα, προικοσύμφωνα, νοταριακές πράξεις, μητρώα, τα οποία σηματοδοτούν την καταγωγή μας. Τα εκάστοτε μαρμάρινα οικόσημα, είναι εντοιχισμένα σε οικίες, εκκλησίες, κοιμητήρια, αποτελούν και αυτά μέρος των πηγών αναδεικνύοντας τα σύμβολα των οικογενειακών μας επιθέτων.

Οι πρώτοι και οι πιο σημαντικοί ερευνητές ονοματολογίας στην Ελλάδα υπήρξαν οι Ν. Ανδριώτης και Α. Σιγάλας τον 19ο αιώνα και ο Μ. Τριανταφυλλίδης και Μ. Χατζιδάκης, Χρυς. Τσικριτσή-Κατσιανάκη τον 20ο αιώνα. Έρευνα για τα οικόσημα της Πάρου και αντίστοιχες δημιουργίες έχουν κάνει ο καθηγητής Νίκος Αλιπράντης, ο αρχαιολόγος-αρχιτέκτονας Αναστάσιος Ορλάνδος ο λαογράφος Ζαχαρίας Στέλλας, όπως φυσικά και ο φίλος και πολύτιμος συνεργάτης του blog Ιωάννης Βασιλειόπουλος. Σημειώνουμε ακόμα και τους ξένους Μεσαιωνιστές ιστοριοδίφες όπως ο Γερμανός Κ. Χοπφ, οι Άγγλοι Ο. Μίλλερ και Φ.Ο. Χασλουκ, ο Γάλλος Α. Μπισόν και ο Ολλανδός Β. Σλότ.

Η τοπική ονοματολογία και τα επίθετα της Πάρου χωρίζονται σε ομάδες.

Προέλευση - Καταγωγή

1. Ελληνικά – Παλαιοβυζαντινά βυζαντινά π.χ Αγαλλιανός, Αργυρόπουλος, Αρχολέως, Αλισαφής (πριν το 1204).

2. Φράγκικα - Δυτικά κυρίως Ισπανικά, Ιταλικά και Λοβαρδοβενέτικα π.χ. Κουαρτάνος, Τσιγώνιας, Αλιφιέρης, Αλιπράντης (μετά το 1204). Οι Φράγκοι κατέλαβαν την Πάρο το 1207 και προς ασφάλεια έκτισαν κάστρο στην Παροικιά και αργότερα στη Νάουσα και στα χωριά του Κεφάλου. Οι Παριανοί κατά ένα μεγάλο ποσοστό έχουν Ενετικά-Δυτικά επώνυμα αυτό οφείλεται.

α) στην Βενετοκρατούμενη Πάρο για πάνω απο 3 αιώνες κατα τον μεσαίωνα όπου πολλοί δυτικοί αποίκησαν.

β) μετά τον πόλεμο στην Κρήτη μεταξύ Κρητων, Κρητοβενετών εναντίων των Οθωμανών και νίκη των τελευταίων, πολλοί Κρητοβενετοί κατέφυγαν στις Κυκλάδες

Τα οικογενειακά ονόματα Ενετικής προέλευσης προέρχονται

α) από αναγνωρισμένα και υιοθετημένα νόθα παιδιά των Ενετών,

β) από μικτούς γάμους,

γ) από εξελληνισμένους Βενετούς, που λόγω πτώχευσης έχασαν πρώτα την ευγένειά τους και ύστερα το εθνικό τους φρόνημα,

δ) από βενετικά βαφτιστικά και

ε) πιθανόν και μερικά να προέρχονται από ονόματα Βενετών που επικράτησαν ως παρωνύμια για λόγους σκωπτικούς.

3. Μεταγενέστερα της άλωσης του Μωριά από τους Οθωμανούς και μετά την αποτυχημένη επανάσταση του Ορλόφ. Σε αυτή τη περίοδο κατέφευγαν στις Κυκλάδες πολλές οικογένειες του Μωριά. π.χ. Τριπολιτσιώτης, Δημητρακόπουλος, Μωραΐτης, Αναγνωστόπουλος, Ζησημόπουλος, Γραμματικόπουλος κ.α.

4. Πρόσφυγες. Αρκετοί και οι πρόσφυγες κυρίως από τα Παράλια της Μικράς Ασίας αλλά και απο τα Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μετά τον 19ο αιώνα. Τρία τα μεγάλα κύματα προσφύγων, το 1814 από τα Παράλια, το 1822-24 από Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και το 1922 πάλι από τα παράλια της Μικράς Ασίας που έμελε να είναι και το τελειωτικό χτύπημα για τον Ελληνισμό της περιοχής.

Κατηγορίες

Εθνικά ή Πατριδωνυμικά-Toπωνυμιακά. Οικογενειακά ονόματα εννοούμε τα ονόματα εκείνα που φανερώνουν τον τόπο όπου ξενοδούλεψε και έζησε ο παρονομασμένος: Πολίτης από την Πόλη, ή πολύ συχνότερα τον τόπο απ’ όπου ήρθε, το χωριό απ’ όπου μετοίκησε. Οι καταλήξεις των πατριδωνυμικών που ακούμε στην Πάρο είναι οι: -αίος, ήτης, -ίτης, -ιος, -ιώτης. Μεταγενέστερες και νεότερες: -αϊτης, -ιάτης, -άνος, -ηνός, -ινός, -(ια)κός.

Επάγγελμα-παρατσούκλι, όπως π.χ. Ράπτης, Μυλωνάς, Χασούρης, Καρποδίνης, Ακάλεστος, Γαλανός, Μαούνης, Μαλαματένιος, κ.α.

Βαπτιστικά, όπως Δημητρίου, Γεωργίου, ή Παυλάκης, Γιαννάκης κ.α.

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ & Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω


*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα σε παλιά έγγραφα παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Παριανά επίθετα Ξ

Για οικόσημα βλέπε εδώ…
Ξ
Ξανθάκης:
–1741. Οι επίτροποι όλων των κοινών της Πάρου, με γράμμα τους, της 20 Φεβρουαρίου 1741, πληροφορούν τον δραγουμάνο Γεώργιο Ραμαδάνη, για την υποκλοπή της κοινοτικής σφραγίδας της Νάουσας, υπογράφουν, ο επίτροπος Λευκών Γεώργιος Ξανθάκης.
–1741. Τα κοινά της Πάρου, κατά τη Γενική Συνέλευση, της 20 Ιουλίου 1741, αποφασίζουν να συντάξουν γράμμα υπερασπίσεως του συμπατριώτη τους άρχοντα Νικόλαου Μαυρογένη, εναντίων των συκοφαντών κατοίκων της Νάξου, οι οποίοι τον κατηγορούν για συνεργασία με τους πειρατές, υπογράφει και ο Γεώργιος Ξανθάκης , επίτροπος Λευκών.

–Ξενάκης: Ίσος καταγωγή από Κρήτη. Μαρτυρείται μέχρι σήμερα στις Λεύκες.
–1854. Στο δημοτολόγιο Λευκών  το έτους 1854.
–1898. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Υρίας του 1875, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 25χρονος Ξενάκης Μάρκος του Σταμάτη, γεωργός, όπως και ο Ξενάκης Νικόλαος του Χριστόδουλου 44 χρονών γεωργός, αλλά και ο Ξενάκης Στέφανος του Μάρκου, 44 χρονών γεωργός.
–1898. Σε Λογοδοσία του 1898, του Συνδέσμου των εν Λαυρίω, Αθήναις περιχώροις και Πειραιει ΠΑΡΙΩΝ, ο Σύμβουλος του Συνδέσμου Κωνσταντίνος Ξενάκης. -Πίναξ του Συνδέσμου των εν Λαυρίω, Αθήναις περιχώροις και Πειραιει ΠΑΡΙΩΝ, εμφαίνων ονοματεπώνυμων μελών της Περιόδου 1ης Ιουνίου 1898 ο Ξενάκης Σταμ. Κωνσταντίνος.

–Ξενάριος: Η οικογένεια ήρθε στην Πάρο (Μάρμαρα) από τη Μύκονο.
1910 Στα Μάρμαρα. Οικογένεια που προέρχεται από την Άνω Μερά Μυκόνου και εγκαταστάθηκε στα Μάρμαρα το 1910. Αποτελούνταν από τους γονείς Δημήτρη Ξενάριο και Μαρούλη Πλουμιστού, τα παιδιά ήταν, Ελένη, Κατίνα, Φρασκώ και Μάρκος.
–2012. Πεθαίνει από την επάρατη νόσο ο 31χρονος Μάρκος Ξενάριος του Μιχαήλ από τα Μάρμαρα τον Αύγουστο του 2012.

Ξενόπουλος:
–1738. Μαρτυρία υπερασπίσεως συμπατριώτη τους ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα προς τον καπουδάν πασά (για αντίδραση στην συγκέντρωση της φορολογίας), κατά τη Γενική Συνέλευση από τα κοινά της Πάρου, της 16 Ιουλίου 1738, υπογράφει ο Ιωάννης Ξενόπουλος από το κοινό της Νάουσας Πάρου.

–Ξένος: Επίθετο-παρατσούκλι.  Ίσως δίκλωνη η οικογένεια της Πάρου.
–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 27χρονος γεωργός Γεώργιος Ι. Ξένος, ο 28χρονος γεωργός Θεόδωρος Ι. Ξένος και ο πατέρας τους 58 ετών μυλωνάς Ιωάννης Ξένος.
–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 58χρονος γεωργός Νικόλαος Λ. Ξένος.
–1866. Στο δημοτολόγιο Λευκών το έτος 1866.
–1866. Το 1866 γεννιέται ο Ξένος Ιωάννης του Κωνσταντίνου γλύπτης κάτοικος Παροικιάς.
–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Ύριας του 1875, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 41χρονος Αθανάσιος Ξένος του Ιωάννη, γεωργός, όπως και Μιχάλης Ξένος Ιωάννη του Ιωάννη, μυλωνάς.
–1879. Το 1879 γεννιέται ο Ξένος Νικόλαος του Παναγιώτη αγωγεύς κάτοικος Παροικιάς.
–1882. Στις 23 Απριλίου 1882 ο 35χρονος βυρσοδέψης από την Πάρο Νικόλαος Ξένος, του Κωνσταντίνου και της Βασιλικής, κάτοικος Σύρου παντρεύεται στην Ερμούπολη την 19χρονη από την Σύρο Αικατερίνη Ξένου, του Δημητρίου και της Αγγελικής.
–1888. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 30 ετών βυρσοδέψης Νικόλαος Κ. Ξένος έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 25 Φεβρουαρίου 1888.
–1889. Το 1899 γεννιέται ο Ξένος Κωνσταντίνος του Γεωργίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.
–1901. Το 1901 γεννιέται ο Ξένος Αντώνιος του Γεωργίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.
–1908. Το 1908 γεννιέται ο Ξένος Στυλιανός του Ιωάννη εργάτης κάτοικος Παροικιάς.
–1925. Το 1925 γεννιέται ο Ξένος Μιχαήλ του Νικολάου αγωγεύς κάτοικος Παροικιάς.
–1938. Το 1938 γεννιέται ο Ξένος Ελευθέριος του Κωνσταντίνου κάτοικος Κοιν. Παροικιάς. Απεβίωσε το 1950.
–1939. Το 1939 γεννιέται στην Πάρο ο μετέπειτα γιατρός Γιώργος Αντώνη Ξένος, ο οποίος επι σειρά ετών διατέλεσε  πρόεδρος του Συλλόγου των Παρίων Αθήνας.
–1940. Σε σχολική φωτογράφηση ίσως της δεκαετία του 1940΄, διακρίνεται ο μαθητής Γ. Ξένος.
–1947. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1947 είναι εγγεγραμμένοι οι Ξένος Ιωάννης του Κωνσταντίνου, Νικόλαος του Παναγιώτη, Κωνσταντίνος του Γεωργίου, Στυλιανός του Ιωάννη και Αντώνιος του Γεωργίου κάτοικοι Παροικιάς.
–1950. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς  του 1950 είναι εγγεγραμμένη η Ξένου Ν. Αιμιλία κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.
–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Ξένου Παρασκευή, όνομα συζύγου Νικόλαος το γένος Μιχαήλ Πατέλης.
–1969. Σε σχολική παρέλαση στο 1969, διακρίνεται ο μαθητής Κώστας Ξένος.

Ξιφγιάς: Βλέπε Ξυφιάς

–Ξύδης: Επίθετο παρατσούκλι. Πρόσφυγας από την Μικρά Ασία.

–Ξυδούς: Επίθετο παρατσούκλι. καταγωγή από Μήλο.

Ξυνουδάκης:
–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας στις 30 Απριλίου 1946, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 37χρονος κάτοικος Νάουσας, Ξυνουδάκης Γεώργιος του Αντωνίου, Ταχυδρόμος.

–Ξυφιάς ή Ξιφγιάς ή Ξιφιάς:
–1843. Σε λευκιανή διαθήκη του 1843 αναφέρεται η διαθέτηδα Αικατερίνη, σύζυγος του μακαρίτη Γεωργίου Ξυφιά.
–1844. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών το 1844 είναι εγγεγραμμένος ο 40χρονος γεωργός Ξιφιάς Κωνσταντίνος.
–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 43χρονος γεωργός Κωνσταντίνος Ξιφγιάς.
–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Ύριας του 1875, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 32χρονος Ξιφιάς Αναστάσιος του Κωνσταντίνου, γεωργός, όπως και ο Πέτρος Ξιφιάς του Κωνσταντίνου γεωργός.


Για οικόσημα βλέπε εδώ…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων