Για οικόσημα βλέπε εδώ…
O
–Ολύμπιος: Το επώνυμο Ολύμπιος είναι πατριδωνυμικό και
παραπέμπει σε καταγωγή από την περιοχή του Ολύμπου ή ευρύτερα τη Θεσσαλία. Ο
παριανός κλάδος της οικογένειας παρουσιάζει ιδιαίτερο ιστορικό ενδιαφέρον,
καθώς συνδέεται, σύμφωνα με παριανή ιστορική μαρτυρία, με έναν αγωνιστή του 1821,
τον Θεσσαλό Γεώργιο Ολύμπιο.
Ο Γεώργιος Ολύμπιος και η
θύελλα του 1821
Σύμφωνα με δημοσιευμένη
μαρτυρία του Χριστόδουλου Μαούνη, ο Γεώργιος Ολύμπιος ήταν αγωνιστής της
Επανάστασης στη Θεσσαλία και επικεφαλής περίπου 3.000 ανδρών σε
θεσσαλικό φρούριο. Συνελήφθη από τους Οθωμανούς και σκοτώθηκε, ενώ ο γιος του
Ιωάννης, ακόμη παιδί, αιχμαλωτίστηκε και μεταφέρθηκε στην Αίγυπτο. Αργότερα
απελευθερώθηκε με ενέργειες του Ιωάννη Καποδίστρια.
Μετά την απελευθέρωσή του και
τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους, ο Ιωάννης Ολύμπιος διορίστηκε
δημοδιδάσκαλος στην Πάρο. Έτσι, μέσα από μια δραματική διαδρομή που ξεκινά από
τη Θεσσαλία και τον Αγώνα του 1821, δημιουργείται ο παριανός κλάδος της
οικογένειας.
Ο Ιωάννης Ολύμπιος στην
Πάρο
Ο Ιωάννης Ολύμπιος
εγκαταστάθηκε στην Πάρο και ακολούθησε το επάγγελμα του δασκάλου. Το 1838,
σε ηλικία 27 ετών, καταγράφεται στα δημοτολόγια της Παροικιάς, ενώ το 1847
εμφανίζεται στον εκλογικό κατάλογο ως 36χρονος δημοδιδάσκαλος.
Η παρουσία του στην Πάρο δεν
ήταν περιστασιακή. Υπηρέτησε ως διδάσκαλος για περίπου τριάντα χρόνια
και αποτέλεσε τον γενάρχη μιας οικογένειας που θα αποκτούσε σημαντική θέση στην
κοινωνική και πνευματική ζωή της Παροικιάς.
Η συνέχεια της οικογένειας
αποτυπώνεται καθαρά και στον εκλογικό κατάλογο του 1875, όπου συναντούμε
περισσότερα μέλη του οίκου Ολύμπιου: τον Ιωάννη ως δημοδιδάσκαλο, τον
Θεμιστοκλή ως καθηγητή, τον Νικόλαο ως διδάσκαλο, τον Γεώργιο ή Γοργία ως
ναυτικό και τον Γρηγόριο ως μαθητή.
Ο Θεμιστοκλής Ολύμπιος – ο
λόγιος της οικογένειας
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία
της οικογένειας κατέχει ο Θεμιστοκλής Ι. Ολύμπιος (1848–1932), ο οποίος
γεννήθηκε και πέθανε στην Παροικιά.
Ακολούθησε τον δρόμο της
εκπαίδευσης και της φιλολογίας και διετέλεσε καθηγητής και γυμνασιάρχης, με
σταδιοδρομία μεταξύ άλλων στη Σύρο και τη Λαμία. Αργότερα υπηρέτησε στην
περίφημη Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, όπου διορίστηκε το 1903.
Η πνευματική του δραστηριότητα
δεν περιορίστηκε στην εκπαίδευση. Ο Θεμιστοκλής Ολύμπιος ασχολήθηκε και με την
ιστορία της Πάρου και τις αρχαιότητές της. Σε βιβλιογραφικές καταγραφές
εμφανίζεται ως συγγραφέας της «Συλλογής ανεκδότων Παρίων επιγραφών»,
γεγονός που τον κατατάσσει στους παλαιότερους Παριανούς που ασχολήθηκαν
συστηματικά με τη μελέτη των αρχαιολογικών καταλοίπων του νησιού.
Μια οικογένεια δασκάλων και
καθηγητών
Η πορεία των Ολυμπίων στην
Πάρο παρουσιάζει ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα: τη μεγάλη παρουσία τους στην εκπαίδευση
και τα γράμματα.
Από τον Ιωάννη, τον
δημοδιδάσκαλο του 19ου αιώνα, μέχρι τον Θεμιστοκλή, τον φιλόλογο και
γυμνασιάρχη, και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, η εκπαίδευση φαίνεται να
αποτέλεσε βασικό στοιχείο της κοινωνικής τους διαδρομής.
Παράλληλα, ορισμένοι απόγονοι
στράφηκαν προς το εμπόριο και τη διεθνή οικονομική δραστηριότητα, γεγονός που
θα οδηγήσει την οικογένεια πολύ πέρα από τα όρια της Πάρου.
Από την Πάρο στη Σμύρνη και
τη Βομβάη
Ο γιος του Θεμιστοκλή, Κωνσταντίνος
(Κωστής) Θ. Ολύμπιος, ακολούθησε διαφορετική πορεία. Σπούδασε στη Σμύρνη
και στη συνέχεια βρέθηκε στη Βομβάη της Ινδίας, όπου εργάστηκε και
αργότερα ανέλαβε διευθυντική θέση στα καταστήματα του εμπορικού οίκου Ράλλη.
Η οικογένεια Ολύμπιου,
επομένως, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της κινητικότητας των παριανών
οικογενειών του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα: από ένα κυκλαδίτικο νησί
προς τη Σύρο, τη Σμύρνη και τις εμπορικές παροικίες της Ινδίας.
Οι Ολύμπιοι και τα παριανά
αρχοντικά
Η οικονομική και κοινωνική
άνοδος της οικογένειας αποτυπώθηκε και στην ακίνητη περιουσία της.
Στις αρχές του 20ού αιώνα ο
Θεμιστοκλής Ολύμπιος απέκτησε, στο όνομα του γιου του Κωστή, το σημαντικό
αρχοντικό της Παροικιάς που είχε ανεγερθεί το 1885 από τον Ιωάννη Δημητρίου
Αργυρόπουλο.
Παράλληλα, η οικογένεια
απέκτησε το γνωστό πυργόσπιτο των Κονδύλιδων στο Καλάμι, μαζί με μεγάλη
έκταση γης, που σύμφωνα με τις σχετικές μαρτυρίες ξεπερνούσε τα 100 στρέμματα.
Η οικογένεια συνδέθηκε έτσι
matrimonial και κοινωνικά με άλλους παλαιούς παριανούς οίκους, όπως οι Κονδύληδες,
οι Μπάοι, οι Κρίσπηδες και οι Ανδρόνικοι.
Οι τελευταίες γενιές και η
μνήμη της οικογένειας
Η παρουσία των Ολυμπίων στην
Παροικιά συνεχίζεται και στον 20ό αιώνα. Ο Ανδρέας Ολύμπιος, κτηματίας
και κάτοικος Παροικιάς, καταγράφεται ακόμη στον εκλογικό κατάλογο του 1946, ενώ
η σύζυγός του Μαριγούλα Κονδύλη – Ολυμπίου (1870–1957) αποτελεί έναν
ακόμη κρίκο ανάμεσα σε δύο παλιές παριανές οικογένειες.
Η Μαριγούλα Ολυμπίου
εμφανίζεται μάλιστα και στο αρχειακό υλικό της οικογένειας Ψύχα, το οποίο
φυλάσσεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, γεγονός που επιβεβαιώνει την παρουσία
της μέσα στο δίκτυο των σημαντικών οικογενειών της Παροικιάς.
Μια οικογένεια με
θεσσαλικές ρίζες και βαθιές παριανές ρίζες
Η ιστορία των Ολυμπίων είναι
χαρακτηριστική μιας ευρύτερης διαδικασίας που διαμόρφωσε την κοινωνία της
νεότερης Πάρου. Μια οικογένεια με θεσσαλική καταγωγή και μνήμη του Αγώνα του
1821 εγκαταστάθηκε στην Παροικιά και μέσα σε λίγες γενιές ενσωματώθηκε
πλήρως στην κοινωνία του νησιού.
Οι Ολύμπιοι αναδείχθηκαν
κυρίως μέσα από την εκπαίδευση, τα γράμματα, το εμπόριο και την ακίνητη
περιουσία, ενώ μέσω γάμων και συγγενικών δεσμών συνδέθηκαν με αρκετούς από
τους παλαιούς παριανούς οίκους.
Από τον δάσκαλο Ιωάννη
Ολύμπιο, που έφτασε στην Πάρο μετά τις περιπέτειες της Επανάστασης, μέχρι
τον λόγιο και γυμνασιάρχη Θεμιστοκλή Ολύμπιο και τον Κωστή Ολύμπιο της
Βομβάης, η οικογενειακή διαδρομή αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της
μετάβασης από τον κόσμο της επαναστατικής Ελλάδας στην κοσμοπολίτικη Πάρο και
στις ελληνικές παροικίες του 19ου και 20ού αιώνα.
–1821?. Δημοδιδάσκαλος Πάρου ο
Ιωάννης Ν. Ολύμπιος (Θεσσαλία 1821?- Πάρος 1894). Σύζυγός του η Αννεζώ
Κυπραίου. Απέκτησαν τον Θεμιστοκλή Ι. Μπάο (1864-1932), τον Κωνσταντίνο Ι.
Ολύμπιο, τον Γρηγόριο Ι. Ολύμπιο, τον Νικόλαο Ι. Ολύμπιο, την Ερατώ Δ. Φωκιανού
και την Ολυμπία Ν. Καμπάνη.
–1838. Στα δημοτολόγια Παροικιάς
(συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 27χρονος
δημοδιδάσκαλος Ολύμπιος Ιωάννης.
–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς
(συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 36χρονος
δημοδιδάσκαλος Ιωάννης Ολύμπιος.
–1848. Γεννιέται το 1848 στην Πάρο ο γυμνασιάρχης Θεμιστοκλής Ολύμπιος
(Πάρος 1848- Πάρος 1932). Σύζυγός του η Μαρουσώ Μπάου (1864-1932) του
Κωνσταντίνου (1820-?). Απέκτησαν την Αρχοντούλα Ολυμπίου (1880-1959), τον
Κωνσταντίνο Θ. Ολύμπιο (1882-1946), την Άννα Ολυμπίου (1885-1961), την Ελένη
Ολυμπίου (1889-1980) και τον Ανδρέα Θ.
Ολύμπιο (1890-1957).
–1860. Θεμιστοκλής Ολύμπιος
από την Πάρο 1860. Καθηγητής, Φιλόλογος, διαστέλλεσαι γυμνασιάρχης στην Σύρο,
στη Λαμία. Παντρεύτηκε την Μαρούσα Κονδύλη, κόρη του άρχοντα Λεονάρδου Κονδύλη
και απέκτησαν τον Ανδρέα Ολύμπιο.
–1880. Γεννιέται το 1880 η Αρχοντούλα Ολυμπίου του Θεμιστοκλή
(1848-1927). Παντρεύτηκε τον Θεόδωρο Πολίτη και απέκτησαν δύο παιδιά. Απεβίωσε
το 1959.
–1882. Γεννιέται το 1882 ο Κωνσταντίνος Ολύμπιος του Θεμιστοκλή
(1848-1927). Σύζυγός του η Πηνελόπη Πανταδρικοπούλου?. Απέκτησαν δύο κόρες.
Απεβίωσε το 1946.
–1885. Το 1885 γεννιέται η Άννα Ολυμπίου του Θεμιστοκλή (1848-1927),
σύζυγός της ο Αριστόδημος Βενιέρης (1874). Απέκτησαν δύο παιδιά, την Ολυμπιάς
και τον Λεωνίδα. Απεβίωσε το 1961.
–1889. Το 1889 γεννιέται η Ελένη Ολυμπίου,
απεβίωσε το 1980. Σύζυγός της ο εισαγγελέας Ιωάννης Παναγιούλης. Απέκτησαν δύο
παιδιά.
–1890. Το 1890 γεννιέται ο Ολύμπιος
Ανδρέας του Θεμιστοκλή κτηματίας κάτοικος Παροικιάς.
–1894. O Ιωάννης Ν. Ολύμπιος έμεινε ορφανός και
έρημος κατόπιν της θύελλας εκείνης του 1821, αφού οι γεννήτορες και συγγενείς
αυτού θυσιάστηκαν υπέρ της πατρίδας. Διετέλεσε διδάσκαλος στην Πάρο για 30
συναπτά έτη. Πέθανε στην Πάρο το 1894 σε ηλικία 73 ετών.
–1900. Σε ομαδική φωτογράφηση
στις 7 Οκτωβρίου του 1900 απεικονίζεται η Μαριγούλα Κονδύλη – Ολυμπίου.
–1901. (εφ. Αιγαίον, 22
Ιουλίου 1901). Αναφέρεται η οικογένεια του καθηγητή Ολυμπίου.
–1903.Ο Πέτρος Μπάος μόλις προ πενταμήνου είχε εκλεγεί για δεύτερη φορά
δήμαρχος Παροικιάς. Οι άλλοι δήμαρχοι της Πάρου ήταν, από τον Αύγουστο 1903 οι
Νικ. Αλιπράντης των Λευκών (Υρίας), Σ. Περράκης της Μαρπήσσης και Γ. Κονταρίνης
της Νάουσας. Ο Μπάος καταγόταν από την Σίφνο. Ήταν γιός του Κωνσταντίνου Μπάου
που είχε γεννηθεί στη Σίφνο γύρω στα 1820. Ήταν ειρηνοδίκης και είχε αποκτήσει
τον Πέτρο Μπάο, δήμαρχο Πάρου (σύζυγος του η Φοινικώ Μαυρογένη), τον Αντώνιο
Μπάο (σύζυγος του η Αννεζώ Δελαγραμμάτη) και την Μαρουσώ Μπάου (σύζυγός της ο
γυμνασιάρχης Θεμ. Ολύμπιος.
–1903. Τον Σεπτέμβριο του 1903
αναχώρησε για την Σμύρνη ο καθηγητής Θεμιστοκλής Ολύμπιος διορισθείς στην εκεί
Ευαγγελική Σχολή.
–1906. Στα 1906 τελέστηκαν ως
γνωστόν, οι δεύτεροι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα. «Απήλθον, λοιπόν, χάριν των
αγώνων εις Αθήνας αι οικογένειαι των συμπολιτών κ.κ. Θ. Ολυμπίου, Ιωάν.
Αργυροπούλου, Ανδρ. Βαρούχα και Δελαγραμμάτου» (εφ. Αιγαίο 15 Απρ. 1906).
–1911, Κωνσταντίνος Θεμ. Ολύμπιος, γιος του Γυμνασιάρχη Πάριου Θεμ.
Ολύμπιου. Σπούδασε στην Αγγλική Σχολή Σμύρνης και στην συνέχεια μετέβη
στην Βομβάη της Ινδίας, μεγάλα καταστήματα Ράλλη.
–1929. Σε ομαδική φωτογράφηση στην περιοχή
Καλάμι στις 27 Ιουλίου 1929 απεικονίζεται Μαίρη Ολυμπίου –Κρίσπη.
–1930. Το αρχοντικό αυτό κατ’ αρχήν
χτίστηκε σύγχρονα περίπου με το διπλανό του Νικολάου Κρίσπη, από τον Ιωάννη
Δημητρίου Αργυρόπουλο το 1885.
Ο Ιωάννης Δημητρίου Αργυρόπουλος ήτανε πατέρας
αρκετών Αργυροπουλέων και ήταν παππούς του λογοτέχνη Γιάγκου Αργυρόπουλου ο
οποίος έφερε το όνομα του παππού του Ιωάννη. Αν συνεχεία περί τις αρχές του
20ου αιώνα το αγόρασε ο Θεμιστοκλής Ολύμπιος δια ονόματος του υιού του Κωστή Ολυμπίου.
Ο Κωστής Θ. Ολύμπιος ήταν διευθυντής στα
καταστήματα του Ράλλη στην Βομβάη της Ινδίας. Και αφού συνταξιοδοτήθηκε γύρισε
στην Πάρο με την γυναίκα του, την κυρία Πιπίτσα, μια ξεχωριστή αρχόντισσα, και
τα δυο παιδιά τους τα οποία είχαν γεννηθεί στην Βομβάη, την Μαίρη, μετέπειτα
γυναίκα του Μιχαήλ Κρίσπη και την Καίτη, μετέπειτα σύζυγος του Νάσου
(Αθανασίου) Ανδρόνικου όπου έκαμαν ένα παιδί, τον Δημήτρη Ανδρόνικο. Ο Ολύμπιος
είχε επίσης αγοράσει το πυργόσπιτο «των Κονδύλιδων» στο Καλάμι, μαζί με όλη την
έκτασή του, άνω των 100 στρεμμάτων.
Το αρχοντικό αυτό στην συνέχεια περιήλθε στην κόρη
του Κωστή Θ. Ολύμπιου, Καίτη Ανδρόνικου.
Η Καίτη κληρονόμησε επίσης το πυργόσπιτο στο Καλάμι
και ένα κτίριο μαζί με την αδερφή της Μαίρη, στην οδό Εμμ. Μπενάκη και Νικηταρά
στην Αθήνα, όπου εκεί η Καίτη έκανε καταστήματα με στοά και την ονόμασε «ΣΤΟΑ
ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΥ».
Ο Νάσος Ανδρόνικος ο οποίος ήταν πρώτος μηχανικός
στα καράβια, πέθανε νωρίς και έμεινε μόνη της η Καίτη με τον γιό της Δημήτρη. Η
Καίτη, ήταν ένας πολύ ευγενικός και μαλακός τύπος, όπως και η μητέρα της.
Μιλούσε καλύτερα την αγγλική γλώσσα από τα ελληνικά. Όταν ο Δημήτρης έφτασε τα
18 του, σκέφτηκε να πάει στην Ιταλία να σπουδάσει. Εκεί έμπλεξε με τέσσερις
συμμαθητές – φίλους, και του είπανε, -βρε συ, έχεις του κόσμου την περιουσία
στην Πάρο και θα καθίσουμε εδώ να γίνουμε Πολιτικοί Μηχανικοί? Δεν πάμε να τα
αξιοποιήσουμε?. Έρχονται στην Πάρο και άρχισαν να παίρνουν δάνεια, δάνεια
βέβαια εις βάρος του Δημήτριου Ανδρόνικου διότι οι άλλοι δεν είχαν τίποτα, και
μέσα σε ενάμιση, δυο χρόνια το αρχοντικό το πήραν οι δανειοδότες. Στην
συνέχεια, από το 1966 ανήκει στον σημερινό του ιδιοκτήτη κ. Brett Taylor ο
οποίος έχει τα τελευταία χρόνια Σχολή καλών τεχνών.
Το Καλάμι περιήλθε στην Μαίρη και δεν πουλήθηκε.
Ο Δημήτριος Αθ. Ανδρόνικος πέθανε από κατάθλιψη και
καταπίεση.
–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς
του 1946 είναι εγγεγραμμένος ο Ολύμπιος Ανδρέας του Θεμιστοκλή κτηματίας
κάτοικος Παροικιάς.
–1950 περίπου, σε φωτογραφεία
τραβηγμένη στον αμαξιτό δρόμο από την Παροικιά για τα χωριά (Λευκών), λίγο μετά
την διασταύρωση, διακρίνεται ο Ανδρέας Ολύμπιος, αγκαζέ με την Μπέμπα Ναυπλιώτη
και Κατίνα Αυλήτη.
–1953. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς
του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Ολυμπίου Μαριγούλα το γένος Κ. Κονδύλης, όνομα
συζύγου Ανδρέας κάτοικος Παροικιάς.
–1957. Το 1870 γεννιέται η
αρχόντισσα Μαριγούλα Κωνστ. Κονδύλη σύζυγος Ανδρέα Ολυμπίου. Απεβίωσε το 1957.
–Οικονομόπουλος: Πατρωνυμικό
επώνυμο, από το Οικονόμος + την πατρωνυμική κατάληξη -όπουλος, με
σημασία «ο γιος ή απόγονος του Οικονόμου». Ο «Οικονόμος» ήταν αρχικά
εκκλησιαστικό αξίωμα, αλλά χρησιμοποιήθηκε και ως επαγγελματικό ή παρωνυμικό
προσδιοριστικό.
–Οικονομίδης: Το επώνυμο Οικονομίδης
προέρχεται από το «οικονόμος», επαγγελματικό ή παρωνυμικό προσδιορισμό,
και την πατρωνυμική κατάληξη -ίδης, με σημασία «γιος ή απόγονος του
Οικονόμου». Η κατάληξη απαντά ιδιαίτερα σε επώνυμα του Πόντου και της Μικράς
Ασίας.
Στην Πάρο, όμως, το επώνυμο
απαντά ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα. Το 1808 καταγράφεται ο Ιωάννης
Οικονομίδης στις Λεύκες, ενώ από το 1825 και εξής συναντούμε μέλη της
οικογένειας ως γραμματείς, κτηματίες και εμπόρους σε Λεύκες, Μάρπησσα,
Νάουσα και Παροικιά. Η παρουσία τους συνεχίζεται αδιάλειπτα έως και τον 20ό
αιώνα, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον Κώστα Οικονομίδη, υπάλληλο του
Δημοσίου Ταμείου Πάρου, και τον Μιχαήλ Οικονομίδη, τηλεγραφητή στην Παροικιά.
Η πρώιμη παρουσία του επωνύμου
στην Πάρο, ήδη από το 1808, δείχνει ότι ο συγκεκριμένος παριανός κλάδος
δεν μπορεί να θεωρηθεί προσφυγικός της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ωστόσο, η
μορφολογία του επωνύμου παραπέμπει στον ευρύτερο χώρο του Πόντου και της
Μικράς Ασίας, γεγονός που αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο παλαιότερης
καταγωγικής σύνδεσης με τις ανατολικές ελληνικές περιοχές.
–1808. Το 1808 γεννιέται ο
Οικονομίδης Ιωάννης. Απεβίωσε το 1869. Ήταν εγγεγραμμένος στο μητρώο αρρένων
της Κοινότητας Λευκών.
–1813. Το 1813 γεννιέται ο Ιωάννης Οικονομίδης κάτοικος Λευκών κτηματίας.
–1825. Το 1825 αναφέρεται ο Χρ. Οικονομίδης, Γενικός Γραμματέας Πάρου.
–1830. Στα δημοτολόγια του
Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου) το 1830, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μιχαήλ
Οικονομίδης.
–1840. «Υρία της Πάρου της 5 Μαϊου 1840. Ο
υποφαινόμενος δι’ άλλου Ιωάννης Δ. Πούλιος, δημότης και κάτοικος του Δήμου
Μαρπήσσης πωλεί προς τον Παναγιώτην Ιωάν. Αιγενήτην, δημότην και κάτοικον του
Δήμου Υρίας, μια ψαρόγαν, έχει αγοράν από τους δυο του αδερφούς Περούλην και
Βασίλειον Πουλίους, κείμενη εν τη θέσεις ονομαζόμενη Λαγκάδα, πλησίον Ιωάννης
Εμμ. Μονόπατος εκ Μαρπήσσης και Γιανούλης Μαναρόλης… Ο γραφεύς Ιωάννης
Οικονομίδης»
–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις
18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος
ο 44χρονος μεταπράτης Οικονομίδης Μιχαήλ.
–1844. Σε εκλογικό κατάλογο Δήμου Μάρπησσας
στις 5 Μαΐου 1844 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Γραμματέας Ιωάννης Οικονομίδης.
–1844. Στον
εκλογικό κατάλογο Λευκών το 1844 είναι εγγεγραμμένος ο 38χρονος κτηματίας
Οικονομίδης Ιωάννης.
–1846. Πιστοποιητικό που συνέταξαν οι
κάτοικοι του Δήμου Μαρπήσσης για να βεβαιώσουν τη συμμετοχή του συγχωριανού
τους Γεωργίου Φωκιανού στον αγώνα του 1821 όπου το 1826 χρημάτισε κατά του
Ιμπραΐμ στην πολιορκία της Τριπολιτσάς υπο τις οδηγίες του Δημητρίου Σάλα. Ένας
από τους υπογράφοντες συγχωριανούς του στις 20 Μαΐου 1846 στην Μάρπησσα ήταν
και ο Ιω. Οικονομίδης.
–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών του
1847 είναι εγγεγραμμένος ο 39χρονος κτηματίας Οικονομίδης Ιωάννης.
–1865. Απόφαση 3η
της 13ης Ιουνίου 1865, του Δημοτικού Συμβουλίου Μάρπησσας. Το
Δημοτικό Συμβούλιο. (Αφορά στη μεταφορά στον προϋπολογισμό του δήμου, του
τρέχοντος έτους.
Ο Δημαρχεύων Ιωάννης Ν.
Ρούσσος. Το Δημοτικό Συμβούλειον, ο Προεδρεύων, Εμμ. Ν. Αρκάς, Ν.Μ. Ρούσσος, Ι.
Οικονομίδης, Εμμ. Μ. Βαλσαμής, Πέτρος Πυργής, Π.Ι. Χανιώτης, Ν.μ. Ρούσσος, Κ.
Αρκάς, Ιωάννης Ν. Κονταράτος.
–1875. Σε εκλογικό κατάλογο
του Δήμου Υριας του 1875, υπάρχει Εμμανουήλ Οικονομίδης του Ιωάννη 27 ετών,
έμπορος.
–1905. Το 1905 γεννιέται ο Οικονομίδης
Μιχαήλ του Γεωργίου τηλεγραφητής κάτοικος Παροικιάς.
–1914. Το 1914 ο Κώστας
Οικονομίδης διορίζεται υπάλληλος στο Δημόσιο Ταμείο Πάρου.
–1929. Το 1929 γεννιέται ο Οικονομίδης Γεώργιος του Μιχαήλ κάτοικος της
Κοιν. Παροικιάς.
–1947. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του
1947 είναι εγγεγραμμένος ο Οικονομίδης Μιχαήλ του Γεωργίου τηλεγραφητής
κάτοικος Παροικιάς.
–1951. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1951 είναι εγγεγραμμένος ο
Οικονομίδης Γεώργιος του Μιχαήλ κάτοικος της Κοιν. Παροικιάς.
–Οικονόμου: Το Οικονόμου είναι επώνυμο επαγγελματικής και
παρωνυμικής προέλευσης, από τον οικονόμο, όρο που αρχικά δήλωνε τον
διαχειριστή της περιουσίας ή των οικονομικών μιας οικογένειας ή ενός ιδρύματος
και ιδιαίτερα εκκλησιαστικό αξίωμα. Με τον χρόνο ο επαγγελματικός ή τιμητικός
αυτός προσδιορισμός καθιερώθηκε ως οικογενειακό επώνυμο.
Η παλαιότερη μαρτυρία στην
Πάρο
Η παρουσία του επωνύμου στην
Πάρο είναι ιδιαίτερα παλιά. Σε κατάλογο εγγράφων της Μονής Αγίου Αντωνίου
αναφέρεται στις 25 Νοεμβρίου 1675 ο παπάς Μάρκος Οικονόμου, σε
πράξη ανταλλαγής κτήματος με τον Ανδρέα Σορώτο. Πρόκειται για μία από τις
παλαιότερες μέχρι σήμερα γνωστές μαρτυρίες του επωνύμου στο νησί.
Από τις Λεύκες και τη
Μάρπησσα στην Παροικιά
Η οικογένεια συνεχίζει να
εμφανίζεται στις παριανές πηγές και κατά τους επόμενους αιώνες. Το 1843
αναφέρεται σε λευκιανή διαθήκη ο ιερέας Νικόλαος Οικονόμου, ενώ τον 19ο
αιώνα μέλη της οικογένειας καταγράφονται στη Μάρπησσα ως φανοποιοί,
μαίες, εργάτες και ναυτικοί.
Κατά τον 20ό αιώνα ο κλάδος
συναντάται και στην Παροικιά, όπου οι Οικονόμου δραστηριοποιούνται ως
κτηματίες, έμποροι και ναυτικοί. Ο Αντώνιος Οικονόμου ξεχωρίζει και στην
κοινοτική ζωή της Παροικιάς, καθώς στις κοινοτικές εκλογές του 1954
έλαβε τον μεγαλύτερο αριθμό σταυρών του συνδυασμού του.
Μια οικογένεια με μακρά
συνέχεια
Από τον παπά Μάρκο
Οικονόμου του 1675 έως τους Οικονόμου της Παροικιάς του 20ού αιώνα, οι
μαρτυρίες αποκαλύπτουν μια οικογενειακή παρουσία στην Πάρο που εκτείνεται σε τουλάχιστον
τρεισήμισι αιώνες. Η διαδοχική εμφάνιση του επωνύμου σε Λεύκες, Μάρπησσα
και Παροικιά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της συνέχειας παλαιών παριανών
οικογενειών μέσα στον χρόνο.
–1675. Ο ιερέας Μάρκος
Οικονόμου σε Κατάλογο των εγγράφων του οσίου Αντωνίου στις 25 Νοεμβρίου 1675
«Ανταλλαγή κτήματος του παπά Μάρκου Οικονόμου μετά του Ανδρέα Σορώτου.
–1843. Σε Λευκιανή διαθήκη του
1843 αναφέρεται ο ιερέας Νικόλαος Οικονόμου.
–1854. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις
28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αντώνιος Αναστασίου Οικονόμου (γεν.
1854), ετών 49, φανοποιός, έγγαμος.
–1858. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις
28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρία Αντωνίου Οικονόμου (γεν. 1858),
ετών 45, Μαία, έγγαμος.
–1881. Το 1881 γεννιέται ο Οικονόμου
Αναστάσιος του Μιχαήλ κτηματίας κάτοικος Παροικιάς.
–1886. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις
28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Δημήτριος Αντωνίου Οικονόμου (γεν.
1886), ετών 17, εργάτης, άγαμος.
–1887. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις
28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Στυλιανή Αντωνίου Οικονόμου (γεν.
1887), ετών 16, άνευ, άγαμος.
–1888. Το 1888 γεννιέται ο Οικονόμου
Δημήτριος του Αντωνίου έμπορος κάτοικος Παροικιάς.
–1888. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις
28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αναστάσιος Αντωνίου Οικονόμου (γεν.
1888), ετών 15, ναύτης, άγαμος.
–1891. Το 1891 γεννιέται ο Οικονόμου
Αναστάσιος του Αντωνίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.
–1936. Στην Α’ Παγκυκλαδική Έκθεση Σύρου
αγροτικών, πτηνοτροφικών και βιομηχανικών προϊόντων στις 16-23 Αυγούστου 1936
αναφέρεται το μέλος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Πάρου Οικονόμου
Αναστάσιος.
–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς
του 1946 είναι εγγεγραμμένοι οι Οικονόμου Αναστάσιος του Μιχαήλ κτηματίας και ο
Οικονόμου Αναστάσιος του Αντωνίου κάτοικοι Παροικιάς.
–1949. Στον εκλογικό κατάλογο της
Παροικιάς του 1949 είναι εγγεγραμμένος ο Οικονόμου Δημήτριος του Αντωνίου
έμπορος κάτοικος Παροικιάς.
–1950. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς
του 1950 είναι εγγεγραμμένη η Οικονόμου Αγγερού
όνομα συζύγου Αναστάσιος, όνομα πατρός Νικ. Δελαγραμμάτης κάτοικος Κοιν.
Παροικιάς.
–1953. Στο εκλογικό κατάλογο
Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Τσαντάνη Ρούλα όνομα συζύγου Ιωάννης,
το γένος Δημήτριος Οικονόμου.
–1954. 21 Νοεμβρίου 1954
ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΠΑΡΟΙΚΙΑ: Εψήφισαν εν όλω
έγκυρα ψηφοδέλτια 1152 Έλαβον:
ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ
«ΛΑΟΣ – ΕΡΓΑ» 625.
Σταυρούς
κατά σειράν προτιμήσεως: Αντ. Οικονόμου 586, Ιωαν. Φραγκούλης 584, Παν. Γ.
Κρητικός 375, Ιωάν. Μεν. Μαύρης 229, Γεώργιος Σπ. Δαφερέρας 222, Μιχ. Γ.
Κανδεράκης 173, Ιωάννης Α. Μπουρέλης 168, Β. Μεσολογγίτης 139, Χρυς. Σαρρής 136
και Δημ. Ν. Μαύρης 119.
ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ
«ΠΡΟΟΔΟΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» 526.
Σταυρούς
κατά σειράν προτιμήσεως: Ανδρέας Αυλήτης 387, Βαπτιστής Μάτσας 377, Μιχ. Δ.
Πρωτόδικος 274, Γρ. Γ. Γράβαρης 272, Βας. Δ. Φωκιανός 237, Κ. Χαρατσάρης 189,
Μιχ. Π. Ραγκούσης 162 κλπ.
Οι
δύο πρώτοι έρχονται εκ της μειοψηφίας επειδή όμως δεν αποδέχονται, θα εισέλθουν
οι δύο επόμενοι, ήτοι ο Μιχ. Πρωτόδικος και ο Γρηγόριος Γράβαρης.
–1970. Βίκτωρας Οικονόμου,
καταγωγή από Λέσβο, έτος 1970.
–Ορφανός: Το Ορφανός είναι
αρχικά παρωνυμικό επώνυμο, προερχόμενο από τη λέξη «ορφανός», που δήλωνε
το παιδί χωρίς γονείς και κατ’ επέκταση αποτέλεσε προσωνύμιο που με τον χρόνο
καθιερώθηκε ως οικογενειακό όνομα.
Από το Αϊβαλί στη Νάουσα
Ο παριανός κλάδος των Ορφανών
συνδέεται με το Αϊβαλί (Κυδωνίες). Ήδη το 1834 αναφέρεται ο Ιωάννης
Ορφανός, πλοίαρχος «από το Αϊβαλί», κάτοικος Νάουσας, ο οποίος πούλησε το
πλοίο του Πρόδρομος. Η μαρτυρία αυτή αποτελεί σαφή ένδειξη της
εγκατάστασης Αϊβαλιωτών στην Πάρο κατά τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους.
Οι Ορφανοί στη Νάουσα
Η παρουσία της οικογένειας στη
Νάουσα είναι ήδη διαπιστωμένη από το 1832, όταν σε έγγραφο της Σχολής
του Αγίου Αθανασίου αναφέρεται ο Προκόπης Ορφανός. Το 1834 μνημονεύεται
επίσης αμπέλι «των Ορφανών» στα Γλησίδια, ενώ το 1844 ο 64χρονος Προκόπης
Ορφανός καταγράφεται ως αλυρομυλωνάς.
Κατά τον 19ο αιώνα αρκετά μέλη
της οικογένειας ασχολήθηκαν με τη ναυτιλία. Ο Ανδρέας Ορφανός
καταγράφεται το 1859 ως ναυτικός κάτοικος Πάρου και την ίδια χρονιά συμμετείχε
στην αγορά του πλοίου Ομόνοια. Αργότερα, ο Ανδρέας του Προκόπη
εμφανίζεται στους εκλογικούς καταλόγους της Νάουσας του 1883 και 1885 ως
ναυτικός.
Μια οικογένεια Αϊβαλιωτών
στην Πάρο
Οι Ορφανοί αποτελούν
χαρακτηριστικό παράδειγμα των οικογενειών από τα παράλια της Μικράς Ασίας
που εγκαταστάθηκαν στην Πάρο κατά τις πρώτες δεκαετίες του ελληνικού κράτους. Η
παρουσία τους στη Νάουσα συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη ναυτιλία, το εμπόριο και
την αγροτική οικονομία, ενώ οι σχετικές καταγραφές δείχνουν ότι μέσα σε
λίγα χρόνια είχαν ενταχθεί ενεργά στην κοινωνική και οικονομική ζωή της Πάρου.
–1832. Εν Ναούση της Πάρου τη
27 Μαρτίου 1832 σε έγγραφο της σχολής του Αγίου Αθανασίου, αναφέρεται ο
Προκόπης Ορφανός.
–1834. Έγγραφο Παροικιάς,
1834: ένα αμπέλιον των Ορφανών εις τα Γλησίδια με ναό του Αγίου Παντελεήμονος.
–1834. Ο πλοίαρχος Ιωάννης
Ορφανός, από το Αϊβαλί που κατοικούσε στη Νάουσα πώλησε το πλοίο «Πρόδρομος»
στον Νικόλαο Κομνηνό, Ποντιακής καταγωγης από τη Μυτιλίνη, αντί 186 ταλήρων
διστήλων της Ισπανίας. Νάουσα 26 Νοεμβρίου 1834. (ΓΑΚ, κωδ. 213 φ. 133r).
–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις
18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος
ο 64χρονος αλυρομυλωνάς Προκόπιος Ορφανός.
–1859. Στις 5
Οκτωβρίου 1859 σε συμβολαιογραφική πράξη [Παρακατάθεση] στην Σύρου αναφέρεται
ότι ο κάτοικος Πάρου Ανδρέας Ορφανός ναυτικός.
–1859. Στις 9 Οκτωβρίου 1859 μνημονεύεται σε
συμβολαιογραφική πράξη [απόδειξη] στην Σύρο ο κάτοικος Πάρου ναυτικός Ορφανός
Ανδρέας.
–1859. Στις 12
Δεκεμβρίου 1859 σε συμβολαιογραφική πράξη [Ιδιοκτησία] στην Σύρου αναφέρεται
ότι ο κάτοικος Πάρου Ορφανός Ανδρέας ναυτικός και ο Δημήτρης Μπαρμπαρήγος
ναυτικός, να αγοράζουν πλοίο τον ναυπηγό Σύρου Νικόλαο Σολωμό ονόματι Ομόνοια.
–1883. Σε εκλογικό κατάλογο
της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Ορφανός Ανδρέας του Προκόπη, 63
ετών, ναυτικός.
–1885. Σε εκλογικό κατάλογο
της Νάουσας του 1885, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι, Ορφανός Ιωάννης του Γ., 49
ετών, από τη Νάουσα και ο Ορφανός Ανδρέας του Προκόπιου, 65 ετών, από τη
Νάουσα.
–Ουκόλαφ: Εξαιρετικά σπάνιο επώνυμο, πιθανότατα ξενικής προέλευσης.
Η μορφή του ενδέχεται να αποτελεί εξελληνισμένη απόδοση τύπου Ukolov/Ukolof,
χωρίς όμως να υπάρχει μέχρι σήμερα ασφαλής τεκμηρίωση για την ακριβή καταγωγή
του.
–1953. Στο εκλογικό κατάλογο
Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Δελαγραμμάτη Πάντα, όνομα συζύγου
Φραγκίσκος όνομα πατρός Ιωάννης Ουκόλαφ.
–Ουρκέρογλου: Μικρασιατικό επώνυμο, που συνδέεται με την
προσφυγική εγκατάσταση στην Πάρο μετά το 1922. Το επώνυμο καταγράφεται στη Νάουσα
μεταξύ των οικογενειών Μικρασιατών προσφύγων, ενώ απαντά και σε νεότερες
καταγραφές εκτός Πάρου.
Για οικόσημα βλέπε εδώ…
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου