Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ&G, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ &C&Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω

*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα παλιών εγγράφων παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Ονοματολογία και οικοσημολογία περί Πάρου

Την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ισοπέδωσης γεγονότων και ιδεών, κρατών και λαών, η γενεαλογική έρευνα σαν ιστορική και κοινωνιολογική επιστήμη παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη δημοτικότητα σε πολλές χώρες του κόσμου. Οι άνθρωποι δείχνουν ενδιαφέρον για την φυλετική τους καταγωγή, την εθνική του καταγωγή, τις οικογενειακές τους ρίζες και γενικά για τους προγόνους τους. Στην αναζωπύρωση αυτού του ενδιαφέροντος συντέλεσε και η δημιουργία πολυεθνικών κρατών (ΗΠΑ, Αυστραλία) που εμφανίστηκαν τους τελευταίους δύο αιώνες και τα ισχυρά μεταναστευτικά ρεύματα που ακολούθησαν αυτούς τους αιώνες.

Η ενασχόληση και η έρευνα για την γενεαλογία και τα οικόσημα είναι μια ευγενής πολιτιστική πράξη. Οι πηγές για την καταγωγή των οικογενειών μας επιθέτων είναι τα ιστορικά αρχεία των δημοσίων αρχών και ιδιωτικές συλλογές. Μέσα στις δημοτικές βιβλιοθήκες, ιστορικά αρχεία, εκκλησιαστικά αρχεία μπορούμε να βρούμε έγγραφα, προικοσύμφωνα, νοταριακές πράξεις, μητρώα, τα οποία σηματοδοτούν την καταγωγή μας. Τα εκάστοτε μαρμάρινα οικόσημα, είναι εντοιχισμένα σε οικίες, εκκλησίες, κοιμητήρια, αποτελούν και αυτά μέρος των πηγών αναδεικνύοντας τα σύμβολα των οικογενειακών μας επιθέτων.

Οι πρώτοι και οι πιο σημαντικοί ερευνητές ονοματολογίας στην Ελλάδα υπήρξαν οι Ν. Ανδριώτης και Α. Σιγάλας τον 19ο αιώνα και ο Μ. Τριανταφυλλίδης και Μ. Χατζιδάκης, Χρυς. Τσικριτσή-Κατσιανάκη τον 20ο αιώνα. Έρευνα για τα οικόσημα της Πάρου και αντίστοιχες δημιουργίες έχουν κάνει ο καθηγητής Νίκος Αλιπράντης, ο αρχαιολόγος-αρχιτέκτονας Αναστάσιος Ορλάνδος ο λαογράφος Ζαχαρίας Στέλλας, όπως φυσικά και ο φίλος και πολύτιμος συνεργάτης του blog Ιωάννης Βασιλειόπουλος. Σημειώνουμε ακόμα και τους ξένους Μεσαιωνιστές ιστοριοδίφες όπως ο Γερμανός Κ. Χοπφ, οι Άγγλοι Ο. Μίλλερ και Φ.Ο. Χασλουκ, ο Γάλλος Α. Μπισόν και ο Ολλανδός Β. Σλότ.

Η τοπική ονοματολογία και τα επίθετα της Πάρου χωρίζονται σε ομάδες.

Προέλευση - Καταγωγή

1. Ελληνικά – Παλαιοβυζαντινά βυζαντινά π.χ Αγαλλιανός, Αργυρόπουλος, Αρχολέως, Αλισαφής (πριν το 1204).

2. Φράγκικα - Δυτικά κυρίως Ισπανικά, Ιταλικά και Λοβαρδοβενέτικα π.χ. Κουαρτάνος, Τσιγώνιας, Αλιφιέρης, Αλιπράντης (μετά το 1204). Οι Φράγκοι κατέλαβαν την Πάρο το 1207 και προς ασφάλεια έκτισαν κάστρο στην Παροικιά και αργότερα στη Νάουσα και στα χωριά του Κεφάλου. Οι Παριανοί κατά ένα μεγάλο ποσοστό έχουν Ενετικά-Δυτικά επώνυμα αυτό οφείλεται.

α) στην Βενετοκρατούμενη Πάρο για πάνω απο 3 αιώνες κατα τον μεσαίωνα όπου πολλοί δυτικοί αποίκησαν.

β) μετά τον πόλεμο στην Κρήτη μεταξύ Κρητων, Κρητοβενετών εναντίων των Οθωμανών και νίκη των τελευταίων, πολλοί Κρητοβενετοί κατέφυγαν στις Κυκλάδες

Τα οικογενειακά ονόματα Ενετικής προέλευσης προέρχονται

α) από αναγνωρισμένα και υιοθετημένα νόθα παιδιά των Ενετών,

β) από μικτούς γάμους,

γ) από εξελληνισμένους Βενετούς, που λόγω πτώχευσης έχασαν πρώτα την ευγένειά τους και ύστερα το εθνικό τους φρόνημα,

δ) από βενετικά βαφτιστικά και

ε) πιθανόν και μερικά να προέρχονται από ονόματα Βενετών που επικράτησαν ως παρωνύμια για λόγους σκωπτικούς.

3. Μεταγενέστερα της άλωσης του Μωριά από τους Οθωμανούς και μετά την αποτυχημένη επανάσταση του Ορλόφ. Σε αυτή τη περίοδο κατέφευγαν στις Κυκλάδες πολλές οικογένειες του Μωριά. π.χ. Τριπολιτσιώτης, Δημητρακόπουλος, Μωραΐτης, Αναγνωστόπουλος, Ζησημόπουλος, Γραμματικόπουλος κ.α.

4. Πρόσφυγες. Αρκετοί και οι πρόσφυγες κυρίως από τα Παράλια της Μικράς Ασίας αλλά και απο τα Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μετά τον 19ο αιώνα. Τρία τα μεγάλα κύματα προσφύγων, το 1814 από τα Παράλια, το 1822-24 από Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και το 1922 πάλι από τα παράλια της Μικράς Ασίας που έμελε να είναι και το τελειωτικό χτύπημα για τον Ελληνισμό της περιοχής.

Κατηγορίες

Εθνικά ή Πατριδωνυμικά-Toπωνυμιακά. Οικογενειακά ονόματα εννοούμε τα ονόματα εκείνα που φανερώνουν τον τόπο όπου ξενοδούλεψε και έζησε ο παρονομασμένος: Πολίτης από την Πόλη, ή πολύ συχνότερα τον τόπο απ’ όπου ήρθε, το χωριό απ’ όπου μετοίκησε. Οι καταλήξεις των πατριδωνυμικών που ακούμε στην Πάρο είναι οι: -αίος, ήτης, -ίτης, -ιος, -ιώτης. Μεταγενέστερες και νεότερες: -αϊτης, -ιάτης, -άνος, -ηνός, -ινός, -(ια)κός.

Επάγγελμα-παρατσούκλι, όπως π.χ. Ράπτης, Μυλωνάς, Χασούρης, Καρποδίνης, Ακάλεστος, Γαλανός, Μαούνης, Μαλαματένιος, κ.α.

Βαπτιστικά, όπως Δημητρίου, Γεωργίου, ή Παυλάκης, Γιαννάκης κ.α.

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ & Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω


*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα σε παλιά έγγραφα παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Παριανά επίθετα Ε

Για οικόσημα βλέπε εδώ…
E
Ελευθερίου:
–1833. Σε κατάλογο της εν Παροίκια Ελληνοδιδακτικής Σχολής μαθητευόντων παιδιών στις 28 Απριλίου 1833 αναφέρεται ο Μ. Ελευθερίου.
–1873. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 27χρονος ξυλουργός Νικόλαος Διαμ. Ελευθερίου, άγαμος. Έδωσε όρκο στις 30 Μαρτίου 1873.
–1898. Πίναξ του Συνδέσμου των εν Λαυρίω, Αθήναις περιχώροις και Πειραιει ΠΑΡΙΩΝ, εμφαίνων ονοματεπώνυμων μελών της Περιόδου 1ης Ιουνίου 1898 ο Ελευθερίου Θ. Ιωάννης.
–1914. Στις 2 Οκτωβρίου 1914 ο 31χρονος ναυτικός από την Πάρο Γεώργιος Καλαματιανός του Σταύρου [κηπουρός] και της Τριανταφυλλιάς Ελευθερίου [κάτοικοι Πάρου] παντρεύεται στην Ερμούπολη την 19χρονη από την Κρήτη Μαρία Βαρουχάκη, του Γεωργίου [υποδηματοποιός], και της Καλλιόπης Καστελλάκη.

Επιτροπάκης: Πρόσφυγες από τα Αλάτσατα της Μικράς Ασίας, πλησίον του Τσεσμέ (Κρήνη). Τα Αλάτσατα συγκροτήθηκαν πριν περίπου 300 χρόνια από Κρήτες, Κυκλαδίτες και Ευβοιώτες πρόσφυγες. Στην Πάρο τους έδωσε γη η Εκατονταπυλιανή στα προσφυγικά που βρίσκονται απέναντι από το άλσος, όπως και στις υπόλοιπες οικογένειες που έφτασαν στο νησί το 22’. Το επώνυμο είναι παρωνύμιο/επαγγελματικό.
–1890. Το 1890 γεννιέται η Επιτροπάκη Ξανθίππη του Δημητρίου κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.
–1909. Το 1909 γεννιέται η Επιτροπάκη Δέσποινα του Δημητρίου κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.
–1946. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1946 υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι Επιτροπάκης Γεώργιος του Κωνσταντίνου (γεν. 1893) αλιεύς, ο Επιτροπάκης Δημήτριος του Αναστασίου (γεν. 1905) εργάτης, ο Επιτροπάκης Κωνσταντίνος του Ιωάννη (γεν. 1914) εργατικός, ο Επιτροπάκης Γεώργιος του Ιωάννη (γεν. 1917) ναυτικός, ο Επιτροπάκης Στυλιανός του Ιωάννη (γεν. 1920) και ο Επιτροπάκης Κωνσταντίνος του Γεωργίου (γεν. 1921) εργατικός  κάτοικοι Παροκιάς.
–1950. Στον εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Παροικιάς στις 17 Μαΐου 1950 είναι εγγεγραμμένη η Επιτροπάκη Μαρία (γεν. 1902), όνομα συζύγου Γεώργιος, όνομα πατρός Γ. Δελφής.
–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Επιτροπάκη Ουρανία, όνομα συζύγου Ιωάννης, όνομα πατρός Ι. Μακαρώνας.
–1974. Σε ομαδική σχολική φωτογράφιση της Α’ Τάξης του Γυμνασίου Πάρου το 1974, απεικονίζεται η Ειρήνη Επιτροπάκη.

Ευθυμίου: Πατρωνυμικό επώνυμο.  
–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Ευθυμίου Σπύρος του Ευθυμίου, 54 ετών, μουσικός.
–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Ευθυμίου Σπύρος του Ευθύμιου, 56 ετών, μουσικός από τη Νάουσα.

Ευδαίμονος:
–1883. Το 1883 γεννιέται η Ευδαίμονος Μαρία του Ιάκωβου κάτοικος κοιν. Παροικιάς.
–1912. Το 1912 γεννιέται η Ευδαίμονος Ζαμπέτα του Ιάκωβου κάτοικος κοιν. Παροικιάς.
–1950. Σε φωτογραφεία του 1950(?) της ΣΤ τάξης του Δημοτικού σχολείου Παροικιάς διακρίνεται ο μαθητής Ν. Ευδαίμονος.
–1952. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1952 είναι εγγεγραμμένη η Ευδαίμονος Ζαμπέτα,  και η αδερφή της Μαρία του Ιάκωβου.

Ευλογίας ή Ευλογιάς: Επώνυμο παρωνύμιο.
–1847. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 35χρονος έμπορος Ευλογιάς Αρτέμιος.
–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Ευλογίας Ελευθέριος του Αρτέμη 32 χρονών έμπορος.
–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Μάρπησσας στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Ευλογιάς Γεώργιος του Ελευθέριου, 64 ετών γεωργός, ο Ευλογιάς Ελευθέριος του Γεωργίου 33 ετών ναυτικός, ο Ευλογιάς Αντώνιος του Γεωργίου 31 ετών ναυτικός και ο Ευλογιάς Αρτέμιος του Γεωργίου 26 ετών ναυτικός, κάτοικοι Μάρπησσας.
–1950. Σε εκλογικό κατάλογο του 1950 του Δήμου Μάρπησσας είναι εγγεγραμμένη η Ευλογία Μαρουσώ σύζυγος Αρτέμιος, όνομα πατρός Στ. Αλιπράντης, κάτοικος Μάρπησσας.

Ευρυπαίος: Πατριδωνύμιο από τον Ευρίπο σήμ. Χαλκίδα.
–1933. Επ' ευκαιρία της εκλογικής περιόδου. Χειμώνας 1933(?), στη Φράγκα Σκάλα, ιδιοκτησίας τότε Πέτρου Ι. Αυλήτη. Ευρυπαίος, υποψήφιος βουλευτής Κέντρου Φιλελευθέρων (Βενιζέλος), φίλος του Ανδρέα Αυλήτη.

Ευρυπιώτης: Σύμφωνα με τον κύριο Γ. Ευρυπιώτη. Η αρχική ονομασία ήταν Νεγρεποντε (έτσι ονομαζόταν η γέφυρα της Χαλκίδας στον Εύριπο) και όταν μετοίκησαν στην Μικρά Ασία –Αϊβαλή ονομάστηκαν κατά το ελληνικότερο Ευρυπιωτης. Στην συνέχεια ως έμποροι μετοίκησαν στα νησιά του Αιγαίου = Μυτιληνη-Χιο – Ναξο- Τηνο–Πάρο και στις αρχές του αιώνα στην Ν. Υόρκη (αρχεία Elis island).
–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 30χρονος εργάτης Νικόλαος Ι. Ευρυπιώτης, ο 40χρονος εργάτης Γιώργος Ευρυπιώτης, ο 54χρονος εργάτης Ευρυπιώτης Δημήτριος, ο 28χρονος βαρελοποιός Ιωάννης Ευρυπιώτης.
–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Ευριπιώτης Γεώργιος του Νικολάου, 43 ετών, Μυλωθρός, ο Ευριπιώτης Δημήτριος του Ιωάννη, 34 ετών, παπουτσής, κάτοικος Χίου. Ο Ευριπιώτης Ιωάννης του Δημητρίου, 73 ετών, βαρελάς. Ο Ευρηπιώτης Νικόλαος του Γεωργίου 74 ετών, εργάτης. Ο Ευριπιώτης Σπύρος του Νικολάου, 38 ετών, εργάτης και ο Ευριπιώτης Στυλιανός του Ιωάννη27 ετών, υπηρέτης κάτοικος Σύρου, μετέφερε τα δικαιώματά του στον Πειραιά.
–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι, Ευριπιώτης Στέφανος του Ιωάννη, 27 ετών, βαρελοποιός από τη Νάουσα, Ευριπιώτης Γεώργιος του Νικολάου, 45 ετών, μυλωθρός από τη Νάουσα, Ευριπιώτης Δημήτριος του Ιωάννη, 36 ετών, υποδηματοποιός, από τη Νάουσα, κάτοικος Χίου, Ευριπιώτης ...νης, του Δημήτριου, 75 ετών, βαρελοποιός από τη Νάουσα, Ευριπιώτης Νικόλαος του Γεωργίου, 76 ετών, εργάτης από τη Νάουσα και Ευριπιώτης Σπύρος του Νικολάου, 40 ετών, εργάτης από τη Νάουσα.
–1901. Στις 15 Νοεμβρίου 1901 ο 23χρονος γεωργός από την Πάρο Βατίστας Ευρυπιώτης του Γεωργίου και της Φλωρέντζας Βιτσαρά, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 17χρονη από την Σύρο Ειρήνη Καφούρου, του Ανδρέα και της Ζηνοβίας.
–1915. Στις 17 Ιουνίου 1915 ο 40χρονος μάγειρας από την Πάρο Αντώνιος Ευρυπιώτης του Γεωργίου [μυλωθρός] και της Φλώρας Βιτσαρά [κάτοικοι Πάρου] παντρεύεται στην Ερμούπολη την 34χρονη από την Τήνο Άννα Μαρινάκη, του Άγγελου [ιερεύς], και της Μαριέττας Κονταρίνη.
–1919. Το 1919 γεννιέται ο Ευριπιώτης Γεώργιος του Παναγιώτη ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.
–Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 49χρονος μάγειρας Αντώνιος Γ. Ευρυπιώτης έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 24 Ιανουαρίου 1920.
–1920. Το 1920 γεννιέται ο Ευρυπιώτης Δημήτρης του Γρηγόρη, κάτοικος Νάουσας, μετέπειτα αρτεργάτης.
–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας στις 30 Απριλίου 1946, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 69χρονος κάτοικος Νάουσας, Ευριπιώτης Γρηγόριος του Σπυρίδωνα, εργάτης.

Ευσταθίου: Επώνυμο πατρωνυμικό.
–1878. Στις 4 Αυγούστου 1878 ο παριανός μαουνιέρης Ευσταθίου Δημήτριος 30 ετών κάτοικος Σύρου δηλώνει τον θάνατο της συζύγου τους Ερατώ Μακρή του Ιωάννη και της Αγγελικής 25ετών κάτοικος Ερμούπολης. Ασθένεια: Φθίσις. Τόπος θανάτου Βόλος.

Ευστρατίου: Επώνυμο πατρωνυμικό.
–1825. Εισήλθε στη Μονή της Λογγοβάρδας ο μοναχός Δανιήλ Ευστρατίου το 1825 σε ηλικία 28 ετών.
–1854. Μοναχός Λογγοβάρδας ο Δανιήλ Ευστρατίου στον κατάλογο της Μονής το 1854, φέρεται ως έχων πατρίδα την Μυτιλήνη, 57 ετών, μεγαλόσχημος.

Εφραίμ ή Εφραιμίδης: Σύμφωνα με τον Καθηγητή- ερευνητή Νικόλαο Αλιπράντη, τα παιδιά του ιερέα Εφραίμ, ίσως να έλαβαν το βαπτιστικό όνομα του πατέρα τους και μετέπλασαν το επώνυμο σε Εφραιμίδης, όπως μαρτυρά και ο μαθητικός κατάλογος Παροικιάς του 1830. Η κτηματική περιουσία που διέθετε ο π. Εφραίμ ήταν στις τοποθεσίες Κουλλούρι (Παλαιοεκκλησιά) και Κορμός, στα νότια της Παροικιάς, στην πλαγιά του βουνού.
–1827. Ο ιερέας Παροικίας Εφραίμ υπογράφει την απόφαση του Κοινού για την λειτουργία Ελληνικής και Αλληλοδιδασκαλικής Σχολής στις 8 Αυγούστου 1827.
–Στις 30 Ιανουαρίου 1828 ο παπά Εφραίμ υπογράφει ανταλλαγή χωραφιού στην Παροικιά.
–Το 1829 στην Ελληνική Σχολή της Παροικιάς φοιτούσαν, σύμφωνα με τον Κατάλογο των μαθητών της Σχολής, ο Νικόλαος Π. Εφραίμ και ο Πέτρος Π. Εφραίμ.
–Από το 1830 και έπειτα το επώνυμο μαρτυρείται ως Εφραιμίδης. Ονομαστικός Κατάλογος μαθητών Παροικιάς, αναφέρονται οι: Πέτρος και Νικόλαος Εφραιμίδης.
–Στις 30 Ιανουαρίου 1831 μνημονεύεται το χωράφι του παπακυρ- Εφραίμ.
–Ο ιερέας Εφραίμ διορίζεται Έφορος του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου Παροικιάς μαζί με τους Δημήτριο Χαμάρτο και Βασίλειο Μαυρομμάτη στις 24 Φεβρουαρίου 1832.
–Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 22χρονος σπουδαστής Πέτρος Εφραιμίδης. Έδωσε όρκο στις 27 Ιουλίου 1837.
–Η πρεσβυτέρα του Τάρισα (ή Τάρσα) Κοντού, το γένος Νικόδημου Κοντού, και ο ηγούμενος της μονής Λογγοβάρδας Ιερόθεος Α’ Βοσυνιώτης, είχαν προβεί σε «αφιερωτικό συμφωνητικό», «… και του συζύγου της Εφραίμ ιερέως…» στις 26 Ιανουαρίου 1850.
–Ο ιερέας Εφραίμ αναφέρεται στο 1851 ως «πλησιαστής» στα κτήματα της μονής Ευαγγελίστριας Παροικιάς.

Για οικόσημα βλέπε εδώ…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων