Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ&G, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ &C&Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω

*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα παλιών εγγράφων παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Ονοματολογία και οικοσημολογία περί Πάρου

Την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ισοπέδωσης γεγονότων και ιδεών, κρατών και λαών, η γενεαλογική έρευνα σαν ιστορική και κοινωνιολογική επιστήμη παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη δημοτικότητα σε πολλές χώρες του κόσμου. Οι άνθρωποι δείχνουν ενδιαφέρον για την φυλετική τους καταγωγή, την εθνική του καταγωγή, τις οικογενειακές τους ρίζες και γενικά για τους προγόνους τους. Στην αναζωπύρωση αυτού του ενδιαφέροντος συντέλεσε και η δημιουργία πολυεθνικών κρατών (ΗΠΑ, Αυστραλία) που εμφανίστηκαν τους τελευταίους δύο αιώνες και τα ισχυρά μεταναστευτικά ρεύματα που ακολούθησαν αυτούς τους αιώνες.

Η ενασχόληση και η έρευνα για την γενεαλογία και τα οικόσημα είναι μια ευγενής πολιτιστική πράξη. Οι πηγές για την καταγωγή των οικογενειών μας επιθέτων είναι τα ιστορικά αρχεία των δημοσίων αρχών και ιδιωτικές συλλογές. Μέσα στις δημοτικές βιβλιοθήκες, ιστορικά αρχεία, εκκλησιαστικά αρχεία μπορούμε να βρούμε έγγραφα, προικοσύμφωνα, νοταριακές πράξεις, μητρώα, τα οποία σηματοδοτούν την καταγωγή μας. Τα εκάστοτε μαρμάρινα οικόσημα, είναι εντοιχισμένα σε οικίες, εκκλησίες, κοιμητήρια, αποτελούν και αυτά μέρος των πηγών αναδεικνύοντας τα σύμβολα των οικογενειακών μας επιθέτων.

Οι πρώτοι και οι πιο σημαντικοί ερευνητές ονοματολογίας στην Ελλάδα υπήρξαν οι Ν. Ανδριώτης και Α. Σιγάλας τον 19ο αιώνα και ο Μ. Τριανταφυλλίδης και Μ. Χατζιδάκης, Χρυς. Τσικριτσή-Κατσιανάκη τον 20ο αιώνα. Έρευνα για τα οικόσημα της Πάρου και αντίστοιχες δημιουργίες έχουν κάνει ο καθηγητής Νίκος Αλιπράντης, ο αρχαιολόγος-αρχιτέκτονας Αναστάσιος Ορλάνδος ο λαογράφος Ζαχαρίας Στέλλας, όπως φυσικά και ο φίλος και πολύτιμος συνεργάτης του blog Ιωάννης Βασιλειόπουλος. Σημειώνουμε ακόμα και τους ξένους Μεσαιωνιστές ιστοριοδίφες όπως ο Γερμανός Κ. Χοπφ, οι Άγγλοι Ο. Μίλλερ και Φ.Ο. Χασλουκ, ο Γάλλος Α. Μπισόν και ο Ολλανδός Β. Σλότ.

Η τοπική ονοματολογία και τα επίθετα της Πάρου χωρίζονται σε ομάδες.

Προέλευση - Καταγωγή

1. Ελληνικά – Παλαιοβυζαντινά βυζαντινά π.χ Αγαλλιανός, Αργυρόπουλος, Αρχολέως, Αλισαφής (πριν το 1204).

2. Φράγκικα - Δυτικά κυρίως Ισπανικά, Ιταλικά και Λοβαρδοβενέτικα π.χ. Κουαρτάνος, Τσιγώνιας, Αλιφιέρης, Αλιπράντης (μετά το 1204). Οι Φράγκοι κατέλαβαν την Πάρο το 1207 και προς ασφάλεια έκτισαν κάστρο στην Παροικιά και αργότερα στη Νάουσα και στα χωριά του Κεφάλου. Οι Παριανοί κατά ένα μεγάλο ποσοστό έχουν Ενετικά-Δυτικά επώνυμα αυτό οφείλεται.

α) στην Βενετοκρατούμενη Πάρο για πάνω απο 3 αιώνες κατα τον μεσαίωνα όπου πολλοί δυτικοί αποίκησαν.

β) μετά τον πόλεμο στην Κρήτη μεταξύ Κρητων, Κρητοβενετών εναντίων των Οθωμανών και νίκη των τελευταίων, πολλοί Κρητοβενετοί κατέφυγαν στις Κυκλάδες

Τα οικογενειακά ονόματα Ενετικής προέλευσης προέρχονται

α) από αναγνωρισμένα και υιοθετημένα νόθα παιδιά των Ενετών,

β) από μικτούς γάμους,

γ) από εξελληνισμένους Βενετούς, που λόγω πτώχευσης έχασαν πρώτα την ευγένειά τους και ύστερα το εθνικό τους φρόνημα,

δ) από βενετικά βαφτιστικά και

ε) πιθανόν και μερικά να προέρχονται από ονόματα Βενετών που επικράτησαν ως παρωνύμια για λόγους σκωπτικούς.

3. Μεταγενέστερα της άλωσης του Μωριά από τους Οθωμανούς και μετά την αποτυχημένη επανάσταση του Ορλόφ. Σε αυτή τη περίοδο κατέφευγαν στις Κυκλάδες πολλές οικογένειες του Μωριά. π.χ. Τριπολιτσιώτης, Δημητρακόπουλος, Μωραΐτης, Αναγνωστόπουλος, Ζησημόπουλος, Γραμματικόπουλος κ.α.

4. Πρόσφυγες. Αρκετοί και οι πρόσφυγες κυρίως από τα Παράλια της Μικράς Ασίας αλλά και απο τα Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μετά τον 19ο αιώνα. Τρία τα μεγάλα κύματα προσφύγων, το 1814 από τα Παράλια, το 1822-24 από Νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και το 1922 πάλι από τα παράλια της Μικράς Ασίας που έμελε να είναι και το τελειωτικό χτύπημα για τον Ελληνισμό της περιοχής.

Κατηγορίες

Εθνικά ή Πατριδωνυμικά-Toπωνυμιακά. Οικογενειακά ονόματα εννοούμε τα ονόματα εκείνα που φανερώνουν τον τόπο όπου ξενοδούλεψε και έζησε ο παρονομασμένος: Πολίτης από την Πόλη, ή πολύ συχνότερα τον τόπο απ’ όπου ήρθε, το χωριό απ’ όπου μετοίκησε. Οι καταλήξεις των πατριδωνυμικών που ακούμε στην Πάρο είναι οι: -αίος, ήτης, -ίτης, -ιος, -ιώτης. Μεταγενέστερες και νεότερες: -αϊτης, -ιάτης, -άνος, -ηνός, -ινός, -(ια)κός.

Επάγγελμα-παρατσούκλι, όπως π.χ. Ράπτης, Μυλωνάς, Χασούρης, Καρποδίνης, Ακάλεστος, Γαλανός, Μαούνης, Μαλαματένιος, κ.α.

Βαπτιστικά, όπως Δημητρίου, Γεωργίου, ή Παυλάκης, Γιαννάκης κ.α.

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων

Α, Β, Γ, Δ & D, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ & Q, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω


*Η ορθογραφία που είναι από αποσπάσματα σε παλιά έγγραφα παραμένει όπως είναι στο πρωτότυπο.

Παριανά επίθετα Μ

Για οικόσημα βλέπε εδώ…

M

–Μαβρίκος: Βλέπε Μαυρίκος

 

–Μαβρουδής: Βλέπε Μαυρουδής

 

–Μαγγιώρος: Η οικογένεια Μαγγιώρου εμφανίζεται στη Νάουσα της Πάρου κατά τον Μεσοπόλεμο, με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη.

1933. Στα δημοτολόγια της Νάουσας εγγράφεται ο Λεωνίδας Μαγγιώρος του Ιωάννη, ηλικίας 33 ετών, φανοποιός, με τόπο καταγωγής την Κωνσταντινούπολη. Η καταχώριση αποτελεί την παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά του επωνύμου Μαγγιώρος στην Πάρο και τεκμηριώνει την εγκατάσταση της οικογένειας στη Νάουσα κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα.

Η παρουσία του Λεωνίδα Μαγγιώρου, ως τεχνίτη προερχόμενου από την Κωνσταντινούπολη, προσθέτει μία ακόμη περίπτωση οικογένειας που εγκαταστάθηκε στη Νάουσα κατά τη νεότερη περίοδο.

–1933. Μαγγιώρος Λεωνίδας του Ιωάνν, 33 ετών, φανοποιός από την Κωνσταντινούπολη. Έτος εγγραφής στα δημοτολόγια Ναούσης το έτος 1933.

 

–Μάγειρας: Το επώνυμο Μάγειρας είναι παρωνυμικό και απαντά στην Πάρο ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Η παλαιότερη οικογένεια Μάγειρα εντοπίζεται στην Παροικιά, όπου οι αναφορές των αρχείων μαρτυρούν την παρουσία της και τη συμμετοχή της στην τοπική κοινωνία. Το 1826, σε διαθήκη της 6ης Ιανουαρίου, αναφέρεται ο Νικόλαος Πέρου Μάγειρας, ενώ το 1827, σε διανομή κληρονομιάς της 8ης Μαρτίου, αναφέρονται η Σταματούλα Νικολάου Μάγειρα και η Νικολέτα Μάγειρα. Την ίδια χρονιά, σε προικοσύμφωνο της 8ης Οκτωβρίου, αναφέρεται ο Βασίλης Μάγειρας, με χωράφι στη Βίγλα. Η οικογένεια εμφανίζεται και στους σχολικούς καταλόγους της Παροικιάς: το 1829 καταγράφονται στην Αλληλοδιδακτική Σχολή ο Γεώργιος Μάγειρας, 5 ετών, ο Πέτρος Μάγειρας, 11 ετών, και η Στελιανή Μάγειρα, 3 ετών, ενώ το 1833 στην Ελληνοδιδακτική Σχολή αναφέρονται ο Γ. και ο Κ. Μάγειρας.

Η μεταγενέστερη παρουσία του επωνύμου στην Πάρο δεν φαίνεται να συνδέεται με την παλαιά αυτή οικογένεια. Το 1965 αναφέρεται σε έγγραφα της Παροικιάς ο Παναγιώτης Μάγειρας, αστυνομικός στην Πάρο, με καταγωγή από την Ιστιαία Ευβοίας. Είχε μία κόρη, η οποία ακολούθησε επίσης το επάγγελμα του αστυνομικού. Το 1975, στη «Φωνή της Πάρου», αναφέρεται η Θεοδώρα Μάγειρα, η οποία κατέλαβε την τρίτη θέση στον ακοντισμό θηλέων στους μαθητικούς αγώνες του Γυμνασίου Πάρου.

Έτσι, το επώνυμο Μάγειρας παρουσιάζει στην Πάρο δύο διακριτές οικογενειακές παρουσίες: την παλαιά οικογένεια της Παροικιάς, τεκμηριωμένη από τις αρχές του 19ου αιώνα, και την οικογένεια του Παναγιώτη Μάγειρα, που ήρθε στην Πάρο τον 20ό αιώνα από την Ιστιαία της Εύβοιας.

–1826. Σε διαθήκη στις 6 Ιανουαρίου 1826 αναφέρεται ο Νικόλαος Πέρου Μάγειρας.

–1827. Σε διανομή κληρονομιάς της 8 Μαρτίου 1827 αναφέρεται η ποτέ Σταματούλα Νικολάου Μάγειρα και η Νικολέτα Μάγειρα.

–1827. Σε προικοσύμφωνο της 8 Οκτωβρίου 1827 αναφέρεται ο Βασίλης Μάγειρας με χωράφι στην Βίγλα.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μάγειρας Γεώργιος ετών 5, Μάγειρας Πέτρος ετών 11 και η Μάγειρα Στελιανή ετών 3.

–1833. Σε κατάλογο της εν Παροίκια Ελληνοδιδακτικής Σχολής μαθητευόντων παιδιών στις 28 Απριλίου 1833 αναφέρεται ο Γ. και ο Κ. Μάγειρας.

–1965. Σε έγγραφα Παροικιάς αναφέρεται ο Παναγιώτης Μάγειρας. Αστυνομικός Πάρου από την Ιστιαία Εύβοιας. Είχε μια κόρη που επίσης ακολούθησε το επάγγελμα του Αστυνομικού.

–1975. Στην «Φωνή της Πάρου» του 1975 διαβάζουμε τα αποτελέσματα των μαθητικών αγώνων του Γυμνασίου Πάρου. Στον ακοντισμό θηλέων ο Θεοδώρα Μάγειρα κατέλαβε την τρίτη θέση.

 

–Μαγίμογλου: Το επώνυμο Μαγίμογλου εμφανίζεται στην Πάρο με μικρασιατική καταγωγή και συνδέεται με την Νάουσα. Η μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά μαρτυρεί την εγκατάσταση στην περιοχή ενός Μικρασιάτη κατοίκου, ενταγμένου στη Νάουσα κατά τη νεότερη περίοδο. Η παρουσία του επωνύμου αποτελεί μία ακόμη ένδειξη των μετακινήσεων οικογενειών από τη Μικρά Ασία προς την Πάρο και ιδιαίτερα προς τη Νάουσα.

 

–Μάγκος: Βλέπε Μάνγκος

 

–Μάγνης: Το επώνυμο Μάγνης απαντά στην Πάρο ήδη από τις αρχές του 18ου αιώνα και συνδέεται με την κοινωνία της Παροικιάς. Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά εντοπίζεται το 1730, σε πρακτικό εκλογής απεσταλμένου του κοινού της Παροικιάς προς την Κωνσταντινούπολη, της 28ης Ιανουαρίου 1730, όπου μαρτυρείται ο παπά Ντεμένεγος Μάγνης. Η αναφορά αυτή, πέρα από την παλαιότητα του επωνύμου, δείχνει και τη συμμετοχή του Μάγνη στα κοινοτικά πράγματα της Παροικιάς, καθώς συνδέεται με τη διαδικασία εκπροσώπησης της παριανής κοινότητας στην Κωνσταντινούπολη.

–1730. Πρακτικό εκλογής απεσταλμένου του κοινού της Παροικιάς στην Κωνσταντινούπολης στις 28 Ιανουαρίου 1730 μαρτυρείται ο παπά Ντεμένεγος Μάγνης.

 

–Μαγνησάλης: (βλέπε Μαγνωσιώτης)

 

–Μαγνησιώτης ή Μαγνήσαλης ή Μαγνωσάλης: Το επώνυμο Μαγνησιώτης, στις παριανές μορφές Μαγνήσαλης ή Μαγνωσάλης, είναι πατριδωνυμικό και δηλώνει τον καταγόμενο από τη Μαγνησία της Μικράς Ασίας. Στην Πάρο το επώνυμο απαντά με διαφορετικές τοπικές μορφές, όπως Μαγνήσαλης, ενώ αλλού συναντώνται οι τύποι Μανησάλης και Μανσαλής, χαρακτηριστικές της φωνητικής εξέλιξης του επωνύμου.

Η οικογένεια καταγράφεται στη Μάρπησσα κατά την περίοδο εγκατάστασης Μικρασιατών στην Πάρο. Στα δημοτολόγια του Δήμου Μαρπήσσης, στις 18 Ιανουαρίου 1927, είναι εγγεγραμμένος ο Ερωτόκριτος Αναστασίου Μαγνησαλής, 35 ετών, κάτοικος Τσιπίδου, γεωργός και άγαμος. Η καταχώριση αποτελεί τεκμήριο της παρουσίας Μικρασιάτη κατοίκου στην περιοχή και συνδέει το επώνυμο με τη Μαγνησία της Μικράς Ασίας και τη νεότερη ιστορία της Μάρπησσας.

–1927. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 18 Ιανουαρίου 1927, είναι εγγεγραμμένος ο Ερωτόκριτος Αναστασίου Μαγνησαλής, ετών 35, κάτοικος Τσιπίδου, γεωργός, άγαμος.

 

–Μαγουλάς: Το επώνυμο Μαγουλάς είναι παρωνύμιο και απαντά στις Λεύκες ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα. Στο Μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών καταγράφεται, με έτος γέννησης 1914, ο Στέφανος Μαγουλάς του Ιωάννη, γεγονός που τεκμηριώνει την παρουσία της οικογένειας στις Λεύκες κατά την περίοδο αυτή.

–1914. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1914 στις Λεύκες ο Μαγουλάς Στέφανος του Ιωάννη.

 

 

–Μαγρηνές: Το επώνυμο Μαγρηνές απαντά στην Πάρο ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα και συνδέεται με την Παροικιά. Στη διαθήκη του Νικολάου Γ. Μπιζά, που συντάχθηκε στην Παροικιά στις 13 Μαρτίου 1826, αναφέρεται ο Ιωάννης Μαγρηνές. Η αναφορά αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα το παλαιότερο γνωστό τεκμήριο για το επώνυμο στην Πάρο.

–1826. Στη διαθήκη του Νικολάου Γ. Μπιζά (Παροικιά 13 Μαρτίου 1826) αναφέρεται ο Ιωάννης Μαγρηνές.

 

–Μαδράκης: Το επώνυμο Μαδράκης, που στην ίδια καταχώριση απαντά και ως Μαθράκης, είναι γνωστό στην Πάρο ήδη από τον 19ο αιώνα. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1870, στην Ερμούπολη, παντρεύτηκε ο Ηλίας Χαλκίτης του Νικολάου και της Σταμάτας Μανιάτη, 27 ετών, βυρσοδέψης από την Πάρο, με την Αγγελικώ Μαδράκη [Μαθράκη], 19 ετών, επίσης από την Πάρο, κόρη του Μιχαήλ και της Ελένης. Η καταχώριση αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα τη γνωστή αναφορά του επωνύμου Μαδράκης και επιβεβαιώνει την παρουσία της οικογένειας στην Πάρο κατά τον 19ο αιώνα.

–1870. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1870 ο 27χρονος βυρσοδέψης από την Πάρο Ηλίας Χαλκίτης του Νικολάου και της Σταμάτας Μανιάτη, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 19χρονη από την Πάρο Αγγελικώ Μαδράκη [Μαθράκη], του Μιχαήλ και της Ελένης.

 

–Μαθιακάκης: Το επώνυμο Μαθιακάκης είναι πατρωνυμικό και προέρχεται από το Μαθιός, λαϊκό τύπο του ονόματος Ματθαίος. Η κατάληξη -άκης αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο κρητικής καταγωγής, χωρίς όμως αυτό να μπορεί να θεωρηθεί βέβαιο μόνο από το επώνυμο. Η οικογένεια εμφανίζεται στη Νάουσα ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα.

Το 1822, στα δημοτολόγια του Δήμου Νάουσας της επαρχίας Νάξου, είναι εγγεγραμμένος ο Κωνσταντίνος Μαθιακάκης. Στις 18 Μαρτίου 1844, σε εκλογικό κατάλογο του ίδιου δήμου, καταγράφεται και πάλι ο Κωνσταντίνος Μαθιακάκης, 37 ετών, μεταπράτης. Η οικογένεια συνεχίζεται στην επόμενη γενιά και εμφανίζεται με περισσότερα μέλη στους εκλογικούς καταλόγους της Νάουσας. Το 1883 καταγράφονται ο Ιωάννης Μαθιακάκης του Κωνσταντίνου, 46 ετών, κρεοπώλης από τη Νάουσα και κάτοικος Παροικιάς, ο Θεόδωρος Μαθιακάκης του Κωνσταντίνου, 38 ετών, μάγειρας από τη Νάουσα και κάτοικος Αθηνών, και ο Γεώργιος Μαθιακάκης του Κωνσταντίνου, 30 ετών, εργάτης από τη Νάουσα. Τα ίδια τρία αδέλφια καταγράφονται και στον εκλογικό κατάλογο του 1885, με αντίστοιχα επαγγέλματα και τόπους κατοικίας.

Η παρουσία του επωνύμου στη Νάουσα από το 1822 και η συνέχεια της οικογένειας μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα αποτελούν ένδειξη μιας παλαιάς οικογένειας της περιοχής, με μέλη που σταδιακά μετακινήθηκαν και εγκαταστάθηκαν και εκτός Πάρου.

–1822. Στα δημοτολόγια του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου) το 1822, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαθιακάκης Κωνσταντίνος.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 37χρονος μεταπράτης Μαθιακάκης Κωνσταντίνος.

–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι, Μαθιακάκης Ιωάννης του Κωνσταντίνου, ετών 46, κρεοπώλης από τη Νάουσα, κάτοικος Παροικιάς, Μαθιακάκης Θεόδωρος του Κωνσταντίνου, ετών 38, μάγειρας από τη Νάουσα, κάτοικος Αθήνας και Μαθιακάκης Γεώργιος του Κωνσταντίνου, 30 ετών, εργάτης από τη Νάουσα.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι, Μαθιακάκης Ιωάννης του Κωνσταντίνου, ετών 44, κρεοπώλης από τη Νάουσα, κάτοικος Παροικιάς, Μαθιακάκης Θεόδωρος του Κωνσταντίνου, ετών 40, μάγειρας από τη Νάουσα, κάτοικος Αθήνας και Μαθιακάκης Γεώργιος του Κωνσταντίνου, 32 ετών, εργάτης από τη Νάουσα.

 

–Μαθιουδάκης: Το επώνυμο Μαθιουδάκης είναι βαπτιστικό και προέρχεται από τα ονόματα Ματθαίος και Μαθιός, ενώ η κατάληξη -άκης και οι ιστορικές μαρτυρίες το συνδέουν με κρητική καταγωγή.

Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά του επωνύμου στην Πάρο εντοπίζεται το 1827 και συνδέεται με την παρουσία Κρητών στην περιοχή. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους, σε συμφωνία σχετικά με τη δράση του αϊβαλιώτη ναυτικού Παναγιώτη Ιντζέ, ιδιοκτήτη του πλοίου «Πέραμα», καταγράφεται περιστατικό αρπαγής προβάτων από τον Άγιο Προκόπιο της Νάξου. Τα πρόβατα μεταφέρθηκαν στην Πάρο και πουλήθηκαν στον Γιαννιό Παπαδάκη, τον Νικόλαο Μαθιουδάκη, τον Αναγνώστη Κληρονόμο και τον Γεώργιο Αμανίτη, οι οποίοι αναφέρονται ρητά ως Κρήτες. Η αναφορά αυτή αποτελεί σημαντικό τεκμήριο όχι μόνο για την παρουσία του επωνύμου Μαθιουδάκης στην Πάρο, αλλά και για την κρητική καταγωγή της οικογένειας.

Η μαρτυρία του 1827 τοποθετεί, επομένως, τους Μαθιουδάκηδες ανάμεσα στις κρητικές οικογένειες που είχαν ήδη εγκατασταθεί ή δραστηριοποιούνταν στην Πάρο κατά τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους, με παρουσία και οικονομική δραστηριότητα στην περιοχή του Δρυού.

–1827. Τον Αύγουστο του 1827 ο Αϊβαλιώτης ναυτικός Παναγιώτης Ιντζές, ιδιοκτήτης του πλοίου «Πέραμα», και ο Αθανάσιος Κομίλος, αϊβαιώτης, κάτοικος Νάξου, συμφωνούν τα εξής: Ο Κομίλος να αναλάβει όλα τα έξοδα του Ιντζέ, του πλοίου του και των ναυτών του και ο Ιντζές με το καράβι του «να περιέρχεται να λαφυραγωγεί δια θαλάσσης και δια ξηράς…». Ο Κομίλος, όντας κάτοικος της Νάξου και γνώστης των πραγμάτων, ειδοποιεί τον καπετάν Ιντζέ ότι ξέρει πως τα πρόβατα, που ανήκουν στους βοσκούς Ζόρηδες, βρίσκονται σε παραλιακή περιοχή της Νάξου, στον Άη Προκόπη, «και να μεταβεί για την αρπαγή τους». Ο Ιντζές, το βράδυ της ημέρας, που πήρε αυτή την είδηση, ξεκίνησε από την Πάρο «και εισήλθε προς το μέρος του Αγίου Προκοπίου δια νυκτός, και όσα πρόβατα ηύρον τα ελαφυραγώγησαν και το πρωί τα έφεραν με το πλοίο του προς το μέρος του Δρυού της Πάρου, και τα επώλησεν προς τους Κρήτας, Γιαννιόν Παπαδάκην, Νικόλαον Μαθιουδάκην, Αναγνώστην Κληρονόμον και Γεώργιον Αμανίτην, από τους οποίους αγόρασας έλαβον την συμπεφωνημένην των αυτών προβάτων και τα διένειμεν εν τω μεταξύ τους…»

 

–Μαθράκης: Βλέπε Μαδράκης.

 

–Μαιζος: Το επώνυμο Μαίζος απαντά στην Πάρο ήδη από τον 17ο αιώνα και συνδέεται με την Παροικιά και την κοινοτική ζωή της πόλης. Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά εντοπίζεται στις 7 Μαΐου 1674, σε έγγραφο με το οποίο η κοινότητα της Παροικιάς παραχωρεί στους Πατέρες Ιησουίτες της Νάξου οικόπεδο, από κτήματα της Παναγίας Εκατονταπυλιανής, για την ανέγερση μοναστηριού και σχολείου.

Μεταξύ των προσώπων που υπογράφουν το έγγραφο, ως μέλη της κοινότητας της Παροικιάς, αναφέρεται ο Κώστας Μαίζας. Η παρουσία του ανάμεσα στους εκπροσώπους της κοινότητας, μαζί με ιερείς, κληρικούς και άλλους επιφανείς κατοίκους της Παροικιάς, αποτελεί σημαντική μαρτυρία για την παρουσία του επωνύμου ήδη από το 1674 και για τη συμμετοχή της οικογένειας στα κοινοτικά πράγματα της Πάρου κατά τον 17ο αιώνα.

–1674. Στις 7 Μαΐου του 1674 η κοινότητα της Παροικιάς δώρισε στους Πατέρες Ιησουίτες εν Νάξο, εκ των κτημάτων του ναού της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής, οικόπεδο για την ανέγερση Μονής. «Εις δόξαν χριστού αμήν 1674 εις τας 7 του μαϊου εν καστέλιω Παροικίας οι αιδεσιμωτάτοι πατέραις εκ της συντροφίας του Ιησού, διά να κτίσουσι μοναστήρι και σκολιό, και μην ευρίσκοντας τόπον αρμόδιον διά την αυτήν υπόθεσιν, διά τούτο θέλωμεν ημείς οι κατωθεν υπογεγραμμένοι, και εις το όνομα της κοινώτητος και δίδωμεν διά έργον χάρις των άνωθε αιδεσιμωτάτων πατέρων ένα κομμάτι χωράφι από της παναγίας μας της Καταπολιανής, εις το μάκρος ποδάρια του μέτρου εκατό δέκα και εις πλάτος άλλον τόσον και εις τούτο ομπληγαρόμαιστα οπώταν εις κανένα καιρόν ήθελε σικοθή τινάς να γυρέψει δικαιώματα εις το άνωθε κομμάτι το χωράφι όπου των χαρίζωμεν να ήμαιστε ημείς ομπληγάδοι να το πληρονωμεν της παναγίας, όθεν διά το βέβαιον απογράφωμεν διά χειρίσμας και εις το όνομα της άνωθε κοινότητος.

Οικονόμος Παροικίας, σακελλάριος Παροικίας, Νικόλαος ιερεύς πρωτοπαπάς Παροικίας, Πέτρος ιερεύς Βιτζαράς, Κώστας Μαίζας, Τεμένιγος ιερεύς, παπα Ιω. Γαλανός, Ελευθέριος ιερεύς Λουρδας, Νικόλαος ιερεύς…, παπα Ιωάννης …, παπα Πέτρος Μπουλαξής, παπα Στέφανος Βυτζαράς, παπα Φραντζέσκος Βιτζαράς, Γιακουμής Πατέλας, παπα Μιχαλής Κοντα΄ρατος, Μάρκος ιερεύς, Χωροεπίσκοπος Παροικιάς, Τζουάνες Σκληρός, Νικολός Κοντίλης, Μανόλης Αλισάφης, Μιχαήλ Βιτζαράς, Νικολός Κοτίλης, Γιώργης …, Μανώλης Αλεξάκης, Φραντζέσκος Μιχαλέτος Γραμματικός, Ιω. Βιτζαράς, Ιω. Σκιάδος, Ιω. Βιτζαράς, Κωστάκης Γαλανός, Τζώρτζης Ρουτες, Ιω. Σκιάδας, Γεώργης Μαυρομάτης, Ιω. Σπυρίδος, Δημήτρης Ταργέτας, Νικολός …, Μιχελής Δημητ…, Ιω. Πατελας, Ιω. Τουτέσκος, Bartolo Rozza, Γιαννούλης Ταργέντας, Αντώνης Αλλησάφης, τζουάνες Γιράρδης, Τζώρτζης Νταμόστος, Ιω. Του μαστρο Γιάκουμου, Γιόνης Μυστράτος, Δημήτρης Μαβρομάτης, Giacomo Zellini, Domenico Ferrari, Γιάννης Ντελαγραμμάτικας, Γεώργης Τακορόνιας.

Εμμανουήλ Κομητας επίτροπος βεβαιώνω ως άνωθεν και δια όνομα όλης της Κοινότητος»

 

–Μάϊνας: Το επώνυμο Μάϊνας είναι παρωνύμιο και απαντά στην Αντίπαρο κατά τον 20ό αιώνα. Στον εκλογικό κατάλογο της Αντιπάρου, της 11ης Ιανουαρίου 1950, είναι εγγεγραμμένη η Καλλιόπη Μάϊνα, σύζυγος Ευάγγελου, θυγατέρα του Α. Τριαντάφυλλου. Η καταχώριση αποτελεί μέχρι σήμερα τη γνωστή μαρτυρία για την παρουσία του επωνύμου στην Αντίπαρο.

–1950. Σε εκλογικό κατάλογο της Αντιπάρου στις 11 Ιανουαρίου 1950 υπάρχει εγγεγραμμένη η Μάϊνα Καλλιόπη, όνομα συζύγου Ευάγγελος, όνομα πατρός Α. Τριαντάφυλλος.

 

–Μακαρίτης: Το επώνυμο Μακαρίτης είναι επίθετο-παρατσούκλι και απαντά στην Πάρο ήδη από τον 17ο αιώνα. Η παλαιότερη γνωστή αναφορά εντοπίζεται το 1639, όταν αναφέρεται ο Μανώλης Μακαρίτης, ιδιοκτήτης της Μονής του Αγίου Αντωνίου. Η παρουσία του επωνύμου συνεχίζεται και κατά τον 19ο αιώνα, όταν το βρίσκουμε στα Μάρμαρα, γεγονός που μαρτυρεί τη διαχρονική παρουσία της οικογένειας στην παριανή κοινωνία.

–1639. Μακαρίτης Μανώλης, ιδιοκτήτης της Μονής του Αγίου Αντωνίου το 1639.

–19ως αιώνας στο χωριό Μάρμαρα βρίσκουμε το επίθετο Μακαρίτης.

 

–Μακάς: Το επώνυμο Μακάς εμφανίζεται στην Πάρο κατά τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους και συνδέεται με τη Χίο. Το 1834, ο Κοσμάς Μακάς, Ελληνοδιδάσκαλος από τη Χίο, δίδασκε στην Πάρο «εις τα λεγόμενα τρία χωριά του Κεφάλου». Η παρουσία του καταγράφεται σε έκθεση του διδασκάλου Λεοντίου Αναστασιάδη, ο οποίος εξέτασε τον Κοσμά στο Ναύπλιο στις 2 Ιουνίου 1834, προκειμένου να διαπιστώσει την ικανότητά του για διορισμό από το Δημόσιο ως διδασκάλου. Η αναφορά αυτή αποτελεί μαρτυρία για την παρουσία στην Πάρο ενός Χιώτη εκπαιδευτικού και για τη συμβολή του στην εκπαίδευση των κατοίκων των χωριών του Κεφάλου.

–1834. Ο Κοσμάς Μακάς, Ελληνοδιδάσκαλος, από τη Χίο, διδάσκει «εν Πάρω εις τα λεγόμενα τρία χωριά του Κεφάλου», όπως αναφέρει σε έκθεσή του ο διδάσκαλος Λεόντιος Αναστασιάδης, «ο οποίος εξέτασε στο Ναύπλιο στις 2 Ιουνίου 1834 τον Κοσμά προκειμένου να βεβαιωθεί η ικανότητα του για να διορισθεί από το Δημόσιο διδάσκαλος».

 

–Μακεδάκης: Το επώνυμο Μακεδάκης απαντά στη Νάουσα κατά τον 19ο αιώνα. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885 είναι εγγεγραμμένος ο Χρύσος Μακεδάκης του Γεωργίου, 63 ετών, μεταπράτης από τη Νάουσα, κάτοικος Σύρου. Η καταχώριση αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα τη γνωστή μαρτυρία για το επώνυμο και δείχνει ότι μέλος της οικογένειας, με καταγωγή από τη Νάουσα, είχε ήδη εγκατασταθεί στη Σύρο.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο, Μακεδάκης Χρύσος του Γεωργίου, ετών 63, μεταπράτης από τη Νάουσα, κάτοικος Σύρου.

–Μακράκης: Το επώνυμο Μακράκης απαντά στην Πάρο κατά τον 19ο αιώνα και συνδέεται με οικογένεια που δραστηριοποιήθηκε επαγγελματικά εκτός του νησιού. Στα δημοτολόγια της Ερμούπολης, το 1850, είναι εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Μακράκης, 21 ετών, σιδηρουργός από την Πάρο, ο οποίος έδωσε όρκο την 1η Μαρτίου 1850. Η καταχώριση αυτή αποτελεί μαρτυρία της παρουσίας παριανής οικογένειας στη Σύρο και της επαγγελματικής δραστηριότητας των μελών της στην αναπτυσσόμενη Ερμούπολη.

–1850. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 21χρονος σιδηρουργός Νικόλαος Μακράκης. Έδωσε όρκο στις 1 Μαρτίου 1850.

 

–Μακρής: Το επώνυμο Μακρής είναι παρωνύμιο και απαντά στην Πάρο ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα, με παλαιότερες μαρτυρίες στην Παροικιά. Το 1829, στους μαθητευόμενους της Αλληλοδιδακτικής Σχολής της πόλεως Παροικιάς, αναφέρεται ο Ανέστης Μακρής, 20 ετών. Το 1831, σε προικοσύμφωνο της Παροικιάς, αναφέρεται η Αρμελινιώ, θυγατέρα του ποτέ Στέλιου Μακρή, η οποία, ως σύζυγος του Γεώργη Καμινάρη, προσφέρει προίκα στη Μαρία Μπαρμπαρή, μεταξύ άλλων «δέκα εικόνες και μία καρδιά ασημένια με τίμιον ξύλο μέσα». Η οικογένεια συνεχίζει να καταγράφεται στην Παροικιά και κατά τα επόμενα χρόνια. Το 1847, στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς, στον οποίο περιλαμβάνεται και η Αντίπαρος, είναι εγγεγραμμένος ο Αναστάσιος Μακρής, 30 ετών, γεωργός.

Κατά τον 19ο αιώνα μέλη της οικογένειας απαντούν και στη Σύρο, διατηρώντας όμως την παριανή τους καταγωγή. Το 1876, ο Κωνσταντίνος Μακρής, 45 ετών, παριανός κάτοικος Σύρου, μαζί με την Ελένη Βάλβη, δήλωσαν τον θάνατο της δίχρονης κόρης τους Καλλιόπης στην Ερμούπολη. Το 1878, η Μαριγώ Μακρή αναφέρεται ως μητέρα του Ευάγγελου Βιδάλη, ενώ συγγενής του, ο παριανός λιθοξόος Νικόλαος Σαρρής, κάτοικος Σύρου, δήλωσε τον θάνατό του.

Στις αρχές του 20ού αιώνα το επώνυμο συνδέεται και με τον Κωνσταντίνο Μακρή, ειρηνοδίκη, ο οποίος εμφανίζεται σε ομαδική φωτογράφηση του 1900 μαζί με τη Ναταλία Δημητρακοπούλου-Μακρή. Το «Αιγαίον», την 1η Ιουλίου 1901, αναγγέλλει τον γάμο του Κωνσταντίνου Μακρή με τη Ναταλία Παν. Δημητρακοπούλου, κόρη του Παναγιώτη Δημητρακόπουλου και της Αικατερίνης Κρίσπη. Η Ναταλία, γεννημένη στην Πάρο το 1877, πέθανε σε νεαρή ηλικία το 1905, αφήνοντας έναν γιο, τον Δημήτρη.

Η παρουσία του επωνύμου συνεχίζεται στην Πάρο και κατά τον 20ό αιώνα. Σε ομαδική φωτογράφηση στην περιοχή Καλάμι, στις 27 Ιουλίου 1929, απεικονίζεται ο Δημήτριος Μακρής, ενώ το 1975, στη «Φωνή της Πάρου», ο Γεώργιος Μακρής αναφέρεται ως δεύτερος στη δισκοβολία στους μαθητικούς αγώνες του Γυμνασίου Πάρου. Οι αναφορές αυτές δείχνουν τη μακρά παρουσία του επωνύμου Μακρής στην Πάρο, από την Παροικιά των αρχών του 19ου αιώνα έως τη νεότερη εποχή.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μακρής Ανέστης ετών 20.

–1831. Στο προικοσύμφωνο Ιωάννη Ζηλιτζήρη (γονείς του: Νικολός και η Ελένη Ζηλιτζήρη) και Μαρίας Μπαρμπαρή (Παροικιά 20 Φεβρουαρίου 1831). «η κυρία Αρμελινιώ, θυγάτηρ ποτέ Στέλιου Μακρή και σύζυγος νυν του Γεώργη Καμινάρη έχουσα η ρηθείσα Αρμελίνα με τον προαποθανόντα σύζυγόν της Μανόλην Πέτρου Μπαρμπαρή ονόματι Μαρίαν, δίδει δέκα εικόνες και μία καρδιά ασημένια με τίμιον ξύλον μέσα». (ΓΑΚ, 219, 137ν)

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 30χρονος γεωργός Αναστάσιος Μακρής.

–1876. Στις 23 Μαΐου 1876 ο παριανή Μακρής Κωνσταντίνος 45 ετών και Ελένη Βάλβη κάτοικοι Σύρου δηλώνουν τον θάνατο της κόρης τους Καλλιόπη 2 ετών κάτοικο Ερμούπολης. Ασθένεια: Δυσεντερία.

–1878. Στις 18 Μαρτίου 1878 ο παριανός λιθοξόος Σαρρής Νικόλαος 30 ετών κάτοικος Σύρου δηλώνει τον θάνατο του συγγενή του Βιδάλη Ευάγγελου του Φρατζ. κάτοικος Ερμούπολης. Ασθένεια: πνιγμός. Μητέρα του η Μαριγώ Μακρή.

–1900. Σε ομαδική φωτογράφηση στις 7 Οκτωβρίου του 1900 απεικονίζεται ο Κωνσταντίνος Μακρής, ειρηνοδίκης και η Ναταλία Δημητρακοπούλου - Μακρή.

–1901. Στο πρώτο φύλλο της 1ης Ιουλίου 1901, το «Αιγαίον» αναγγέλλει τον γάμο του Κωνσταντίνου Μακρή και της Ναταλίας Παν. Δημητρακοπούλου: «Ο τέως ειρηνοδίκης μας κ. Κων. Μακρής ετέλεσε τους γάμους του εν μέσω γενικής χαράς συγγενών και φίλων μετά της δεσποινίδος Ναταλίας Π. Δημητρακόπουλου». Η Ναταλία ήταν ένα από τα επτά παιδιά που είχε αποκτήσει ο Παναγιώτης Δ. Δημητρακόπουλος (1847-1910), διευθυντής του οινοποιείου Ζάννου και Ρώς στην Πάρο, με την Αικατερίνη Κ. Κρίσπη (1855-1945). Γεννήθηκε στην Πάρο το 1877 και πέθανε στην Αθήνα το 1905 σε ηλικία μόλις 28 ετών αφήνοντας ένα γιό, τον Δημήτρη. Το «Αιγαίον» αναγγέλλει τον θάνατό της Ναταλίας στο φ.175, 10 Μαΐου 1905, ως εξής: «Μετά βραχείαν νόσον, καθ’ ής μάταιαι πάσαι αι προσπάθειαι της Επιστήμης και αι φιλόστοργοι περιποιήσεις των οικείων απέβησαν, απέθανε πρό ημερών εν Θήβαις εν νεαρωτάτη ηλικία η ενάρετος και έγκριτος δέσποινα Ναταλία Μακρή, σύζυγος προφιλής του συμπολίτου κ. Κ. Μακρή, ειρηνοδίκου και θυγάτηρ του εγκρίτου εν Πάρω συμπολίτου κ. Π. Δημητρακόπουλου». 

–1929. Σε ομαδική φωτογράφηση στην περιοχή Καλάμι στις 27 Ιουλίου 1929 απεικονίζεται ο Δημήτριος Μακρής.

–1975. Στην «Φωνή της Πάρου» του 1975 διαβάζουμε τα αποτελέσματα των μαθητικών αγώνων του Γυμνασίου Πάρου. Στην Δισκοβολία ο Μακρής Γεώργιος κατέλαβε την δεύτερη θέση.

 

–Μακριδάκης: Το επώνυμο Μακριδάκης απαντά στις Λεύκες ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα. Στον εκλογικό κατάλογο των Λευκών του 1844 είναι εγγεγραμμένοι ο Ιωάννης Μακριδάκης, 40 ετών, σιδηρουργός, και ο Κυριάκος Μακριδάκης, 60 ετών, γεωργός. Η οικογένεια συνεχίζει να καταγράφεται και λίγα χρόνια αργότερα, καθώς στον εκλογικό κατάλογο των Λευκών του 1847 αναφέρεται και πάλι ο Ιωάννης Μακριδάκης, πλέον 43 ετών, με το επάγγελμα του σιδηρουργού.

Οι καταχωρίσεις αυτές τεκμηριώνουν την παρουσία του επωνύμου στις Λεύκες κατά τις πρώτες δεκαετίες του ελληνικού κράτους, με μέλη της οικογένειας να ασχολούνται τόσο με την σιδηρουργία όσο και με τη γεωργία.

–1844. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών το 1844 είναι εγγεγραμμένος ο 40χρονος σιδηρουργός Ιωάννης Μακριδάκης και ο 60χρονος γεωργός Κυριάκος Μακριδάκης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 43χρονος σιδηρουργός Μακριδάκης Ιωάννης.

 

–Μακρογιάννης: Το επώνυμο Μακρογιάννης εμφανίζεται στην Πάρο κατά την περίοδο της εγκατάστασης προσφύγων, μετά τα γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης. Στην απογραφή προσφύγων της Νάουσας του 1829 αναφέρεται ο Ιωάννης Μακρογιάννης, 33 ετών, ναύτης. Η καταχώριση αποτελεί την παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή μαρτυρία για την παρουσία του επωνύμου στη Νάουσα και εντάσσει την οικογένεια στο προσφυγικό στοιχείο που εγκαταστάθηκε στην Πάρο κατά τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους.

–1829. Σε απογραφή προσφύγων της Νάουσας του 1829 αναφέρεται ο Ιωάννης Μακρογιάννης 33 ετών ναύτης.

 

–Μακρόγλους ή Μακρόγλου: Το επώνυμο Μακρόγλους, ή Μακρόγλου, απαντά στην Πάρο κατά τον 19ο αιώνα και συνδέεται με τις Λεύκες. Στον εκλογικό κατάλογο των Λευκών του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο Κυριάκος Μακρόγλους, 63 ετών, γεωργός. Η καταχώριση αποτελεί μέχρι σήμερα τη γνωστή μαρτυρία για την παρουσία του επωνύμου στις Λεύκες και εντάσσει την οικογένεια στο παλαιότερο πληθυσμιακό δυναμικό του χωριού.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 63χρονος γεωργός Κυριάκος Μακρόγλους.

 

–Μαλαγαρδής: Μαλαγαρδής: Μια παλιά παριανή οικογένεια με δυτική και κρητική καταγωγή. Το επώνυμο Μαλαγαρδής είναι σύνθετο και παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως προς την προέλευσή του. Συνδέεται με τις λέξεις mala, από το λατινικό malus («κακός»), και garbin, που σχετίζεται με το γαρμπή, τον νοτιοδυτικό άνεμο. Η παριανή οικογένεια Μαλαγαρδή καταγόταν από τον Μυλοπόταμο Ρεθύμνου, ενώ παλαιότερα φαίνεται ότι είχε μετακινηθεί από τη Δύση, πιθανώς από περιοχές που βρίσκονταν υπό βενετική επιρροή. Στην Πάρο δημιούργησε έναν ιδιαίτερα αξιόλογο μονοκλαδικό οικογενειακό πυρήνα, με σημαντική παρουσία στην κοινωνική, πνευματική και επαγγελματική ζωή της Παροικιάς.

Το οικογενειακό αρχοντικό των Μαλαγαρδήδων, ένα όμορφο υστεροαναγεννησιακό κτίσμα, βρίσκεται μπροστά από κήπο, στη γωνία του οποίου βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Κυριακής, που ανεγέρθηκε προς τιμήν της Κυριακής Μαλαγαρδή. Σε επαφή με το αρχοντικό βρίσκεται σήμερα η Δημοτική Βιβλιοθήκη «Ιωάννης Α. Γκίκας», διατηρώντας ζωντανό ένα τμήμα της παλιάς εικόνας της Παροικιάς.

Από την οικογένεια ξεχώρισαν κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα αρκετές σημαντικές προσωπικότητες. Ο Νικόλαος Στυλ. Μαλαγαρδής, γεννημένος στην Πάρο το 1861, υπήρξε φιλόλογος και γυμνασιάρχης. Παντρεύτηκε αρχικά τη Μαρία, με την οποία απέκτησε τον Νικόλαο και τον Νικήτα, και αργότερα την Κυριακή Χαλκιά, με την οποία απέκτησε τον Βαγγέλη, τη Μαρουσώ, την Ελένη και την Αικατερίνη. Πέθανε το 1929. Αδελφός του ήταν ο Ευάγγελος Στυλ. Μαλαγαρδής, γεννημένος στην Πάρο το 1864, απόφοιτος της Νομικής Σχολής, ο οποίος πέθανε το 1942. Και οι δύο διακρίθηκαν στα γράμματα και στα επαγγέλματά τους, ενώ το όνομά τους εμφανίζεται συχνά στον πνευματικό και κοινωνικό βίο της Πάρου των αρχών του 20ού αιώνα.

Ετεροθαλής αδελφός τους ήταν ο Νικόλαος Μαλαγαρδής (1852-1907), ιερέας και δάσκαλος. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πάρο, σπούδασε στην Ιερατική Σχολή Σύρου και χειροτονήθηκε ιεροδιάκονος. Για πολλά χρόνια δίδαξε στην Πάρο σε ιδιωτική σχολή. Το 1907, έχοντας μεταβεί στην Αθήνα για λόγους υγείας, επέστρεψε με το ατμόπλοιο «Πειραιεύς» της εταιρείας Διακάκη, αλλά πέθανε μέσα στο πλοίο, έξω από τη Σύρο, σε ηλικία περίπου 55 ετών.

Η οικογένεια είχε έντονη παρουσία και στην καθημερινή ζωή της Παροικιάς. Ο Μιχαήλ Ι. Μαλαγαρδής αναφέρεται το 1902 σε δημοσίευμα της εφημερίδας «Αιγαίον», ενώ την ίδια χρονιά αφιέρωσε ένα τετράστιχο στη μνήμη της 17χρονης Ιακωβίνας Καμπάνη. Το 1903 ο Ευάγγελος Στυλ. Μαλαγαρδής αρθρογραφεί στο «Αιγαίον», ενώ ο Νικόλαος Στυλ. Μαλαγαρδής δημοσιεύει νεκρολογία για τον Νικόλαο Ι. Κρίσπη. Την ίδια περίοδο το όνομα Μαλαγαρδής εμφανίζεται και στην εκπαίδευση: το 1903, ο Στυλ. Μαλαγαρδής συγκαταλέγεται στους αριστεύσαντες μαθητές του Ελληνικού Σχολείου της Πάρου.

Σημαντική ήταν και η επαγγελματική δραστηριότητα άλλων μελών της οικογένειας. Το 1904 η εφημερίδα «Αιγαίον» αναφέρεται στον Μιχαήλ Μαλαγαρδή, γνωστό καλλιτέχνη και ράπτη της Πάρου, ο οποίος είχε επεκτείνει το κατάστημά του με νέα εμπορεύματα και είδη οικιακής χρήσεως. Το 1907 συναντούμε τον Σπύρο Φρ. Μαλαγαρδή, 21 ετών, υπάλληλο από την Πάρο, εγγεγραμμένο στα δημοτολόγια της Ερμούπολης. Την ίδια χρονιά ο Μιχαήλ Φρ. Μαλαγαρδής, έμπορος-ράπτης στην Παροικιά, εμφανίζεται σε δημοσίευμα του «Αιγαίον» να διαμαρτύρεται για την κατάσταση καθαριότητας της συνοικίας όπου βρισκόταν το κατάστημά του.

Η οικογενειακή συνέχεια παραμένει ζωντανή και στις επόμενες δεκαετίες. Το 1908 τελέστηκε στην Πάρο ο γάμος του Ελευθερίου Ν. Μαλαγαρδή, γεννημένου το 1885, με την Ελένη Μαρκέζη. Ο Ελευθέριος ήταν γιος του ιερέα Νικολάου Μαλαγαρδή και ανιψιός του Νικολάου Στυλ. Μαλαγαρδή και του Ευάγγελου Στυλ. Μαλαγαρδή. Το 1921 ο Σπύρος Μαλαγαρδής του Φραγκίσκου και της Μαρίας Κομνηνού, 35 ετών, υπάλληλος από την Πάρο, παντρεύτηκε στην Ερμούπολη την Ελένη Στάβαρη, επίσης από την Πάρο. Το 1929 πέθανε ο διακεκριμένος φιλόλογος και γυμνασιάρχης Νικόλαος Στυλ. Μαλαγαρδής, ενώ σε φωτογραφία του 1931 μπροστά στην Εκατονταπυλιανή διακρίνονται η Πανδώρα και η Μάχη Μαλαγαρδή. Ακόμη, στον εκλογικό κατάλογο της Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Αικατερίνη Μαλαγαρδή.

Η ιστορία των Μαλαγαρδήδων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα παριανής οικογένειας με σύνθετη καταγωγή και έντονη παρουσία στην πνευματική και κοινωνική ζωή του νησιού. Από τον Μυλοπόταμο της Κρήτης και την παλαιότερη δυτική τους προέλευση, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Πάρο και συνδέθηκε για πολλές γενιές με την Παροικιά, αφήνοντας το αποτύπωμά της στην εκπαίδευση, τη δικαιοσύνη, την ιεροσύνη, το εμπόριο και την κοινωνική ζωή της πόλης.

–1852  Ο ιερέας, επίσης Νικόλαος Μαλαγαρδής (1852-1907), που πέθανε ξαφνικά στο πλοίο το 1907, ετεροθαλής αδελφός των Νικολάου Στυλ. Μαλαγαρδή και Ευάγγελου Στυλ. Μαλαγαρδή.

–1861. Ο Φιλόλογος και γυμνασιάρχης ο Νικόλαος Στυλ. Μαλαγαρδής γεννήθηκε στην Πάρο το 1861. Παντρεύτηκε σε πρώτο γάμο τη Μαρία και έκαναν δυο παιδιά, το Νικόλαο και το Νικήτα, και σε δεύτερο γάμο την Κυριακή Χαλκιά και έκαναν τον Βαγγέλη, τη Μαρουσώ, την Ελένη και την Αικατερίνη. Απεβίωσε το 1929.

–1864. Γεννιέται στην Πάρο το 1864 ο Ευάγγελος Στυλ. Μαλαγαρδής, αδερφός του ο Νικόλαος Στυλ. Μαλαγαρδής. Απόφοιτος της Νομικής Σχολής. Απεβίωσε το 1942.

–1885. Το 1885 γεννιέται ο Ελευθέριος Ν. Μαλαγαρδής. ήταν ανιψιός του καθηγητή Νικολάου Στυλ. Μαλαγαρδή και του Ευάγγελου Στυλ. Μαλαγαρδή, ο δε πατέρας του ήταν ο ιερέας, επίσης Νικόλαος Μαλαγαρδής (1852-1907), που πέθανε ξαφνικά στο πλοίο το 1907, ετεροθαλής αδελφός των ανωτέρω.

–1901. Έγγραφο Παροικιάς του 1901 «Το καλικαίρι του 1901 φθάνουν εις την ημετέραν πόλιν οι κ.κ. Βασίλειος Γράβαρης, καθηγητής [ύστερα γυμνασιάρχης, παππούς του ναυάρχου του Λ.Σ. Βασίλειου Γ. Γράβαρη], ο κ. Ευάγγελος Σ. Μαλαγαρδής [αδερφός του καθηγητή φιλολόγου γυμνασιάρχου Νικολάου Μαλαγαρδή] και Ελευθέριος Αυλήτης (sic) συμπολίται μας».

–1902. Η Ιακωβίνα Καμπάνη άφησε τη ζωή στα 17 χρόνια της τον Μάιο του 1902. Στη μνήμη της ο Μιχαήλ Ι. Μαλαγαρδής αφιέρωσε το εξής τετράστιχο. «Μόλις διήλθε δεκαεπτά ανοίξεις του Μαΐου κι ο Χάρος την αφήρπασε εκ του προσκαίρου βίου, Απ’ τας αγκάλας των γονιών την έρριψε στο μνήμα να την χαρή παντοτινά μεγάλο που είναι κρίμα!…»

–1902. Στις 13 Ιουλίου 1902 ανυπόκριτης της εφημερίδας «Αιγαίον» στην Πάρο ο Μιχαήλ Ι. Μαλαγαρδής.

–1903. Η εφημερίδα «ΑΙΓΑΙΟΝ» γράφει στις 5 Ιουλίου 1903.: «Υπό επιτυχίας αρίστης ετέφθησαν αι εξετάσεις του Ελλην. Σχολείου μας δικαιώσασαι την περί του Στολάρχου μας κ. Ιακ. Κυπραίου και των συναδέλφων αυτού κ.κ Ανδρομανάκου και Πατέλη κρατούσαν αρίστην φήμην ως διδασκάλων λαμπρών και του καθήκοντος. Επιφυλασσόμεθα δε εκτενέστερον να πραγματευθώμεν περί αυτών και των του Δημοτ. Σχολείου μας. Τοις αριστεύσασι μαθηταίς του Ελληνικού Σχολείου Στυλ. Μαλαγαρδή, Εμμ. Φωκιανό, Δ. Πατέλη, Δ. Τριαντάφυλλο, Ραγκούση, Αγγελάκη και Κυριαζάνο από καρδιάς συγχαίρομεν.

–1903. Στις 19 Ιουλίου 1903 ο Ευάγγελος Στυλ. Μαλαγαρδής αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Αιγαίον».

–1903. Στην έξοχη νεκρολογία του στον Νικόλαο Ι. Κρίσπη (εφημ. Αιγαίον Γ. 101, 1η Αυγούστου 1903, ο Νικόλαος Στυλ. Μαλαγαρδής αναφέρει ότι είχε αποκτήσει…

–1904. Από διαφήμιση στην εφημερίδα «Αιγαίον» στις 13 Μαρτίου 1904 διαβάζουμε: «Ο γνωστός εν Πάρω καλλιτέχνης κ. Μιχαήλ Μαλαγαρδής, ράπτης, θέλων να επεκτείνη τους … επλούτισεν εσχάτως το κατάστημά του διά νέων εμπορευμάτων και διά μεγάλης προμηθείας αποικιακών και λοιπών οικιακής χρήσεως πραγμάτων, τα οποία πωλεί εις τιμάς απιστεύτως ευθηνάς έχων ως αρχήν το εν τη καταναλώσει το κέρδος».

–1907. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 21 ετών υπάλληλος Σπύρος Φρ. Μαλαγαρδής άγαμος. Έδωσε όρκο στις 27 Ιανουαρίου 1907.

–1907. Ο ιερέας Νικόλαος Μαλαγαρδής γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πάρο. Σπούδασε στην ιερατική σχολή Σύρου από όπου και χειροτονήθει ιεροδιάκονος. Διετέλεσε και διδάσκαλος στην Πάρο επί σειρά ετών σε ιδιωτική σχολή. Τον Ιούλιο του 1907 μετέβη στη Αθήνα λόγω αρρώστιας του και 13 μέρες αργότερα του ίδιου μήνα, επέστρεψε με το ατμόπλοιο της εταιρίας Διακάκη «Πειραιεύς» εξέπνευσε την 4η πρωινή ώρα εντός του ατμόπλοιου και εξώθι στην Σύρο, σε ηλικία 55 περίπου ετών.

–1907. Εφημερίδα «Αιγαίον» 24 Σεπτεμβρίου 1907.: «Οι αρμόδιοι πρέπει να εξυπνήσουν και να μεριμνήσουν σπουδαίως διά την καθαριότητα της ατυχούς αυτής πόλεως φειδόμενα της υγείας των κατοίκων. Εικόνα ειδεχθη και απαισίαν παρουσιάζουν αι συνοικίαι της πόλεως (Παροικιά), ιδίως αι προς το νότιον μέρος της πόλεως, ο ενταύθα χρηστός έμπορορράπτης, κ. Μιχ. Φρ. Μαλαγαρδής, διεμαρτύρετο ο ατυχής άνθρωπος ότι υποφέρει εκ συνεχών κεφαλαλγίων ως εκ των επισεσωρευμένων πρό του καταστήματός του ακαθαρσιών της συνοικίας, ο δε ατυχής γέρων Δημοδιδάσκαλος, ιερεύς Ιωάννης Μαύρης κατοικών πλησίον εκεί τι να ειπή… Επικαλούμεθα το έλεος των αρμοδίων.»

–1908. Στα «Κοιωνικά» της 26ης Ιανουαρίου 1908 γράφει: «Την παρελθούσαν Παρασκευήν 18ην τρέχοντος μηνός Ιανουαρίου ετελέσθησαν εν Πάρω, εν μέσω συρροής συγγενών και φίλων οι γάμοι του αρίστου νέου κ. Ελευθέριου Ν. Μαλαγαρδή μετά της επ’ αρεταίς και μορφώσει διακεκριμένης δος Ελένης Μαρκέζη. Ως παράνυμφοι παρέστησαν η δις Αρχοντούλα Μπάου και ο αδελφός της νύφης κ. Χαράλαμπος Μαρκέζης».

Προφανώς ο γαμπρός (γεννήθηκε το 1885) ήταν ανιψιός του καθηγητή Νικολάου Στυλ. Μαλαγαρδή και του Ευάγγελου Στυλ. Μαλαγαρδή, ο δε πατέρας του ήταν ο ιερέας, επίσης Νικόλαος Μαλαγαρδής (1852-1907), που πέθανε ξαφνικά στο πλοίο το 1907, ετεροθαλής αδελφός των ανωτέρω.

–1921. Στις 10 Οκτωβρίου 1921 ο 35χρονος υπάλληλος από την Πάρο Σπύρος Μαλαγαρδής του Φραγκίσκου και της Μαρίας Κομνηνού παντρεύεται στην Ερμούπολη την 24χρονη από την Πάρο Ελένη Στάβαρη του Δημοσθένη και της Αθηνάς Κορκοδείλου.

–1929. Ο Παριανός Φιλόλογος και γυμνασιάρχης Νικόλαος Στυλ. Μαλαγαρδής πέθανε το 1929.

–1931, σε φωτογραφεία μπροστά στην Εκατονταπυλιανή, διακρίνεται η Πανδώρα και Μάχη Μαλαγαρδή.

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαλαγαρδή Στ. Αικατερίνη.

 

–Μαλαγαροτής: Το επώνυμο Μαλαγαροτής εμφανίζεται στην Πάρο κατά τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους και πιθανώς συνδέεται με οικογένεια προσφυγικής προέλευσης, χωρίς όμως η μέχρι σήμερα διαθέσιμη μαρτυρία να επιτρέπει ασφαλέστερο προσδιορισμό της αρχικής της καταγωγής.

Το 1825, στα δημοτολόγια της Παροικιάς, στα οποία περιλαμβανόταν και η Αντίπαρος, είναι εγγεγραμμένοι ο Νικόλαος Μαλαγαροτής, 31 ετών, και ο Μιχαήλ Μαλαγαροτής. Η παρουσία των δύο ανδρών ήδη από αυτή την πρώιμη περίοδο δείχνει ότι η οικογένεια είχε εγκατασταθεί στην περιοχή λίγο μετά την Επανάσταση. Η ίδια οικογένεια καταγράφεται και το 1847, στον εκλογικό κατάλογο της Παροικιάς, όπου αναφέρονται και πάλι ο Νικόλαος Μαλαγαροτής και ο Μιχαήλ Μαλαγαροτής, αμφότεροι 53 ετών και με το επάγγελμα του μεταπράτη.

Οι επαναλαμβανόμενες αυτές καταχωρίσεις, με διαφορά δύο και πλέον δεκαετιών, τεκμηριώνουν τη σταθερή παρουσία των Μαλαγαροτήδων στην Παροικιά και την ένταξή τους στην οικονομική ζωή της πόλης κατά τον 19ο αιώνα.

–1825. Στα δημοτολόγια Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 31χρονος Νικόλαος Μαλαγαροτής και ο Μιχαήλ Μαλαγαροτής.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 53χρονος μεταπράτης Νικόλαος Μαλαγαροτής και ο 53χρονος μεταπράτης Μιχαήλ Μαλαγαροτής.

 

–Μάλαγμας: Βλέπε Μάλαμας

 

–Μαλακης: Το επώνυμο Μαλάκης είναι παρωνυμικό και προέρχεται από τη λέξη «μαλακός». Απαντά στην Πάρο ήδη από τον 18ο αιώνα και συνδέεται με την Παροικιά.

Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά εντοπίζεται στις 14 Ιουλίου 1740, σε προικοσύμφωνο της Παροικιάς, όπου αναφέρεται η Ανούσα, θυγατέρα του Δημητράκη Μαλάκη, η οποία παντρεύτηκε τον Αντώνη Γιακουμή Βιτζαρά. Η καταχώριση αυτή αποτελεί σημαντική μαρτυρία για την παρουσία του επωνύμου στην Παροικιά ήδη από τα μέσα του 18ου αιώνα.

–1740. Σε προικοσύμφωνο Παροικίας στις 14 Ιουλίου 1740, του Αντώνη Γιακουμή Βιτζαρά με την θυγατέρα Δημητράκη Μαλακη ονόματι Ανούσα.

 

–Μάλαμας ή Μάλαγμας: Το Μάλαμας ή Μάλαγμας απαντά στην Πάρο ως βαπτιστικό όνομα, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις πέρασε και ως οικογενειακό επώνυμο. Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή μαρτυρία εντοπίζεται στην Παροικιά το 1825, σε προικοσύμφωνο της 25ης Ιανουαρίου, που αφορά τη Σμαραγδή, κόρη του Μιχαλάκη Βενιέρη.

Στο έγγραφο αναφέρεται η Μάλαμα, σύζυγος του ποτέ Μιχελάκη Βενιέρη, η οποία, κατά τη συμφωνία του γάμου της κόρης της με τον Νικόλαο Χαλκιά, προσφέρει στη Σμαραγδή ως μέρος της προίκας διάφορες εικόνες, μεταξύ των οποίων την εικόνα της Δευτέρας Παρουσίας, του Αγίου Χαραλάμπους και του Μεγάλου Ταξιάρχη Μιχαήλ.

Η αναφορά αυτή είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς δείχνει τη χρήση του Μάλαμα ως βαπτιστικού στην παριανή κοινωνία των αρχών του 19ου αιώνα και παράλληλα καταγράφει ένα χαρακτηριστικό δείγμα της θρησκευτικής περιουσίας και των εθίμων προικοδότησης της εποχής.

 

–Μαλαματένιος: Μαλαματένιος: Μια οικογένεια από τη Φώκαια της Μικράς Ασίας, με παριανή παρουσία στη Νάουσα και τη Μάρπησσα. Το επώνυμο Μαλαματένιος είναι επαγγελματικό-παρωνυμικό και συνδέεται με τη λέξη «αμάλαμα», δηλαδή το καθαρό μέταλλο, κυρίως τον χρυσό. Θα μπορούσε επομένως να δηλώνει άνθρωπο που ασχολούνταν με πολύτιμα μέταλλα ή με την εμπορία τους. Η οικογενειακή παράδοση των Μαλαματένιων τους συνδέει με τη Φώκαια της Μικράς Ασίας, στον Αδραμυτινό κόλπο, από όπου, σύμφωνα με την παράδοση, τρία αδέλφια ναυτικοί έφυγαν κυνηγημένοι. Οι δύο εγκαταστάθηκαν στη Νάουσα της Πάρου, όπου ασχολήθηκαν με την αλιεία και τις θαλάσσιες μεταφορές, ενώ ο τρίτος εγκαταστάθηκε στη Νάξο. Κλάδος της ίδιας οικογένειας διατηρήθηκε και στην ορεινή Νάξο, όπου οι απόγονοι ασχολήθηκαν με την κτηνοτροφία. Στην οικογενειακή μνήμη διατηρείται επίσης το παρωνύμιο «Κουίβερες», το οποίο φέρεται να μεταφέρθηκε από την Ιωνία.

Η παρουσία των Μαλαματένιων στην Πάρο ανάγεται τουλάχιστον στα τέλη του 18ου αιώνα. Το 1795 γεννήθηκε ο Αντώνιος Παντελής ή Μαλαματένιος, κτηματίας και κάτοικος Παροικιάς, ενώ το 1810 γεννήθηκε ο Μπατίστας Μαλαματένιος, έμπορος και κάτοικος Νάουσας. Η οικογένεια εμφανίζεται ήδη οργανωμένη στη Νάουσα κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Το 1829 καταγράφονται στο Αλληλοδιδακτικό Σχολείο της κωμόπολης οι Μιχαήλ, Ιωάννης και Πατίστας Μαλαματένιος, ενώ το 1832 ο Μπατίστας Μαλαματένιος αναφέρεται σε έγγραφο της σχολής του Αγίου Αθανασίου. Το 1843 και το 1844 ο ίδιος εμφανίζεται στους εκλογικούς καταλόγους της Νάουσας, ως μεταπράτης.

Κατά τον 19ο αιώνα οι Μαλαματένιοι εξελίχθηκαν σε πολυάριθμη οικογένεια της Νάουσας, με μέλη που ασχολούνταν με διαφορετικά επαγγέλματα, κυρίως το εμπόριο, τη γεωργία, την αλιεία και τη ναυτική δραστηριότητα. Το 1860, ο Γεώργιος Μαλαματένιος αναφέρεται ως κάτοικος Πάρου και κυβερνήτης πλοίου, ενώ το 1875 εμφανίζεται και κλάδος της οικογένειας στη Μάρπησσα, με τον Πέτρο Μαλαματένιο του Μπατίστα, 44 ετών, κτηματία. Η παρουσία αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς φαίνεται να συνδέεται με τον Μπατίστα Μαλαματένιο που είχε ήδη καταγραφεί στη Νάουσα.

Στη Μάρπησσα δημιουργήθηκε ένας ιδιαίτερος οικογενειακός κλάδος. Το 1881 δύο αδελφές από τη Μάρπησσα υιοθέτησαν από την Αθήνα δύο παιδιά, τον Σταμάτη και την Άννα, τα οποία αργότερα, το 1896, παντρεύτηκαν μεταξύ τους. Η ένωση αυτή φαίνεται ότι συνδεόταν και με τη διατήρηση της οικογενειακής περιουσίας. Τα παιδιά τους αποτέλεσαν τη συνέχεια του μαρπησσινού κλάδου. Στα δημοτολόγια της Μάρπησσας του 1903 καταγράφονται ο Πέτρος Μαλαματένιος, η σύζυγός του Ελένη, ο γιος τους Σταμάτης, η Άννα Σταμάτη Μαλαματένιου και τα παιδιά τους.

Στη Νάουσα, αντίθετα, η οικογένεια παρέμεινε πολυάριθμη και δραστήρια. Οι εκλογικοί κατάλογοι του 1885 καταγράφουν πολλά μέλη της οικογένειας: γεωργούς, ναύτες, αλιείς και εμπόρους, ενώ ένας από τους Μαλαματένιους, ο Εμμανουήλ του Πατίστα, είχε εγκατασταθεί και δραστηριοποιούνταν εμπορικά στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Η οικογένεια διατηρούσε έτσι έντονη ναυτική και εμπορική παρουσία, χαρακτηριστική της Νάουσας και των παραθαλάσσιων κοινοτήτων της Πάρου.

Στις αρχές του 20ού αιώνα οι Μαλαματένιοι κατείχαν πλέον εξέχουσα θέση στην κοινωνική ζωή της Νάουσας και της Μάρπησσας. Ο Σταμάτιος Δ. Μαλαματένιος, εμποροκτηματίας, διετέλεσε δήμαρχος Μάρπησσας το 1907, ενώ το 1911 αναφέρεται και πάλι ως δήμαρχος και εμποροκτηματίας. Την ίδια περίοδο ο Μπατίστας Λεονάρδου Μαλαματένιος ήταν έμπορος στη Νάουσα, ενώ ο Εμμανουήλ Μπατίστα Μαλαματένιος, που είχε εγκατασταθεί από μικρή ηλικία στην Αλεξάνδρεια, δραστηριοποιούνταν ως έμπορος.

Η οικογένεια εξακολούθησε να έχει έντονη παρουσία στη Νάουσα και κατά τον 20ό αιώνα. Το 1920, ο Λεονάρδος Μαλαματένιος συγκαταλέγεται στους ιδρυτές του «Εν Πειραιεί Συνδέσμου Ναουσαίων Πάρου», ενώ το 1947 ο Λεωνάρδος Μαλαματένιος συμμετείχε στο Κοινοτικό Συμβούλιο Νάουσας. Στις κοινοτικές εκλογές της 5ης Απριλίου 1959 εξελέγη κοινοτικός σύμβουλος ο Ν. Λεονάρδος Μαλαματένιος, γεγονός που επιβεβαιώνει τη διαχρονική κοινωνική παρουσία της οικογένειας στη Νάουσα.

Οι πολυάριθμες καταγραφές από τη Νάουσα, η δημιουργία ξεχωριστού κλάδου στη Μάρπησσα, η ναυτική και εμπορική δραστηριότητα και η συμμετοχή μελών της οικογένειας στα κοινά δείχνουν ότι οι Μαλαματένιοι αποτέλεσαν μία από τις οικογένειες μικρασιατικής καταγωγής που εγκαταστάθηκαν στην Πάρο και ενσωματώθηκαν βαθιά στην κοινωνική και οικονομική ζωή του νησιού. Η παράδοση της καταγωγής από τη Φώκαια, σε συνδυασμό με την παρουσία τους στην Πάρο ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα, εντάσσει την οικογένεια στο ευρύτερο κύμα των μικρασιατικών και ιωνικών μετακινήσεων προς τις Κυκλάδες.

–1795. Το 1795 γεννιέται ο Αντώνιος Παντελής ή Μαλαματένιος; (ίσως παρωνύμιο) Κτηματίας κάτοικος Παροικιάς.

–1810. Το 1810 γεννιέται ο Μπατίστας Μαλαματένιος, έμπορος κάτοικος Νάουσας.

–1829. Ο ονομαστικός κατάλογος των μαθητών του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου της Νάουσας του σχολικού έτους 1829.

«Οι μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της κομοπόλεως Ναούσης»

Μιχαήλ Μαλαγματένιος ετών 8, Ιωάννης Μαλαγματένιος ετών 7, Πατίστας Μαλαγματένιος ετών 17.

–1832. Εν Ναούση της Πάρου τη 27 Μαρτίου 1832, σε έγγραφο της σχολής του Αγίου Αθανασίου αναφέρεται ο Μπατίστας Μαλαματένιος.

–1833. Στο Δημοτολόγιο του Δήμου Μαρπήσσης της 28ης Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Πέτρος Μπατίστα Μαλαματένιος, ετών 70, κτηματίας, έγγαμος.

–1838. Στο Δημοτολόγιο του Δήμου Μαρπήσσης της 28ης Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Ελένη Πέτρου Μαλαματένιου, ετών 65, οικιακά, έγγαμος.

–1843. Σε ονομαστικό κατάλογο των εκλογικών αποτελεσμάτων Νάουσας στις 27 Οκτωβρίου 1843 αναφέρεται ο Μπατίστας Μαλαματένιος.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 33χρονος μεταπράτης Μαλαματένιος Μπατίστας

–1860. Στις 4 Μαΐου 1860 σε συμβολαιογραφική πράξη [Επιτροπικό] στην Σύρου αναφέρεται ο κάτοικος Πάρου Νικόλαος Μπαρμπαρήγος κυβερνήτης να διορίζει επιτροπικό σε ελλ. Πλοίο των τζερνίκιον «Αγιος Νικόλαος τον εν Πάρω Μαλαματένιο Γεώργιο.

–1871. Στο Δημοτολόγιο του Δήμου Μαρπήσσης της 28ης Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Σταμάτης Πέτρου Μαλαματένιος, ετών 32, έμπορος, έγγαμος.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαλαματένιος Πέτρος του Μπατίστα 44 ετών κτηματίας. 

–1878. Το 1878 γεννιέται στη Νάουσα ο μετέπειτα γεωργός Μαλαματένιος Αντώνιος του Επαμεινώνδα.

–1881. Στο Δημοτολόγιο του Δήμου Μαρπήσσης της 28ης Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Άννα Σταμάτη Μαλαματένιου, ετών 22, οικιακά, έγγαμος.

–1881. Το 1881 δύο αδερφάδες από την Μάρπησσα, η μία Μαλαματένιου από τον άντρα της (ίσως ο Πέτρος Μαλαματένιος του Μπατίστα)  υιοθετούν από την Αθήνα ένα αγόρι (η Μαλαματένιου …), τον Σταμάτη και ένα κορίτσι η άλλη αδερφή, την Άννα.

Τον Σταμάτη Μαλαματένιο και την Άννα, τα δυο υιοθετημένα παιδιά από τις δυο αδερφάδες, τους πάντρεψαν μεταξύ τους το 1896 ίσως για να μην χαθεί η περιουσία τους. Παιδιά τους ήταν ο Βατίστας, η Ελένη, η Εμμανουήλ, η Μαρίακα, ο Λεονάρδος, η Δήμητρα και ο Βατίστας.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι, Μαλαματένιος Αντώνιος του Μπατίστα, 35 ετών, γεωργός από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Βασίλειος του Μπατίστα, 44 ετών, ναύτης από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Γεώργιος του Μπατίστα, 47 ετών, ναύτης από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Εμμανουήλ του Πατίστα, ετών 39, έμπορος από τη Νάουσα, κάτοικος Αλεξάνδρειας, Μαλαματένιος Επαμεινώνδας του Πατίστα, ετών 31, γεωργός από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Λεονάρδος του Πατίστα, 40 ετών αλιεύς από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Μπατίστας του Λεονάρδου, ετών 72, κτηματίας από τη Νάουσα και Μαλαματένιος Νικόλαος του Γεωργίου, 24 ετών, ναύτης από τη Νάουσα, απεβίωσε.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι, Μαλαματένιος Αντώνιος του Μπατίστα, 37 ετών, γεωργός από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Βασίλειος του Μπατίστα, 46 ετών, ναύτης από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Γεώργιος του Μπατίστα, 49 ετών, ναύτης από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Εμμανουήλ του Πατίστα, ετών 41, έμπορος από τη Νάουσα, κάτοικος Αλεξάνδρειας, Μαλαματένιος Επαμεινώνδας του Πατίστα, ετών 31, γεωργός από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Λεονάρδος του Πατίστα, 42 ετών αλιεύς από τη Νάουσα, Μαλαματένιος Μπατίστας του Λεονάρδου, ετών 74, κτηματίας από τη Νάουσα και Μαλαματένιος Νικόλαος του Γεωργίου, 26 ετών, ναύτης από τη Νάουσα.

–1898. Στο Δημοτολόγιο του Δήμου Μαρπήσσης της 28ης Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Πέτρος Σταμάτη Μαλαματένιος, ετών 5, άνευ, άγαμος.

–1899. Στο Δημοτολόγιο του Δήμου Μαρπήσσης της 28ης Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Φραντζίδενα (?) Πέτρου Μαλαματένιου, ετών 4, άνευ, άγαμος.

–1904. Το 1904 γεννιέται στη Νάουσα ο Μαλαματένιος Λεονάρδος του Ανδρέα, ναυτικός.

–1907. Η εφημερίδα «Αιγαίον» στο φ. 260, 14 Ιουλίου 1907 ανακοινώνει: «Όπως πάντοτε εν πλήρει ησυχία και τάξει διεξήχθησαν την προπαρελθούσαν Κυριακήν αι δημοτικαί εκλογαί, εκλεχθέντων δημάρχων του μεν δήμου Πάρου του κ. Πέτρου Μπάου, επί οκταετίαν ήδη τοιούτου, Υρίας του κ. Φραγκ. Χανιώτου, Ναούσης του κ. Σπυρίδωνος Κονταρίνη και Μαρπίσσης κ. Σταματίου Μαλαματένιου. Δημοτικοί Σύμβουλοι εκ του Δήμου Πάρου εξελέγησαν κατά σειράν επιτυχίας οι κάτωθι: 1)Ηρακλής Φωκιανός 2) Ιωάν. Νικηφόρος 3) Γεώργιος Πελοποννήσιος 4) Ιωάν. Βιάζης 5) Δημ. Μαύρος 6) Νικόλαος Φραγκούλης 7) Αθανάσιος Μαρινόπουλος 8) Γ. Γράβαρης 9) Δημ. Καλλίερος 10) Χρ. Πανταζόπουλος 11) Αθαν. Μαύρος».

–1911. Σταμάτιος Δ. Μαλαματένιος εμποροκτηματίας και Δήμαρχος Μάρπησσας το 1911.

–1911. Εμμανουήλ Μπ. Μαλαματένιος, από την Νάουσα, εγκαταστάθηκα από μικρή ηλικία στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Έμπορος το 1911 στην οδό Ραμλίου.

–1911. Μπατίστας Λεον. Μαλαματένιος, έμπορος στη Νάουσα το 1911.

–1914. Στις 16 Μαρτίου 1914 ο 45χρονος εργάτης από την Πάρο Στυλιανός Βαβανός του Ιάκωβου και της Κυριακή Μαλαματένιου [κάτοικοι Πάρου] παντρεύεται στην Ερμούπολη την 40χρονη από την Νάξο Αυγουστίνα Μαρούλη, του Γεωργίου, και της Κυριακής Μπεμπένη [κάτοικοι Νάξου].

–1919. Το 1919 γεννιέται στη Νάουσα ο Μαλαματένιος Βασίλειος του Μπατίστα.

–1920 από τους ιδρυτές, όπως προκύπτουν από το βιβλίο πρακτικών του Συνδέσμου «Εν Πειραίει Συνδέσμου Ναουσαίων Πάρου» είναι ο Λεονάρδος Μαλαματένιος.

–1930. Το 1930 γεννιέται στη Νάουσα ο Μαλαματένιος Στυλιανός του Ιωάννη.

–1932. Το 1932 γεννιέται στη Νάουσα η Μαλαματένιου Νικολέτα του Σπύρου.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας στις 30 Απριλίου 1946, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 68χρονος κάτοικος Νάουσας, Μαλαματένιος Αντώνιος του Επαμεινώνδα, γεωργός, ο Μαλαματένιος Ιωάννης του Λεονάρδου, αλιεύς 62 ετών, ο Μαλαματένιος Νικόλαος του Λεονάρδου 61 ετών ναυτικός, ο 56χρονος ναυτικός Μαλαματένιος Γεώργιος του Μάρκου, ο 50χρονος κτηματίας Μαλαματένιος Βασίλειος του Μάρκου, ο 50χρονος αλιεύς Μαλαματένιος Λεονάρδος του Γρηγορίου, ο 33χρονος αλιεύς Μαλαματένιος Δημήτριος του Ανδρέα, ο 36χρονος αλιεύς Μαλαματένιος Γεώργιος του Γρηγορίου, ο 43χρονος ναυτικός Μαλαματένιος Σπυρίδων του Γρηγορίου, ο 22χρονος αλιεύς Μαλαματένιος Μάρκος του Γεωργίου, ο 28χρονος ναυτικός Μαλαματένιος Λεονάρδος του Νικολάου, ο 29χρονος γεωργός Μαλαματένιος Επαμεινώνδα του Αντωνίου, ο 26χρονος εργάτης Μαλαματένιος Νικόλαος του Αντωνίου, ο 24χρονος γεωργός Μαλαματένιος Βασίλειος του Αντωνίου, ο 30χρονος ναυτικός Μαλαματένιος Παναγιώτης του Ανδρέα, ο 26χρονος αλιεύς Μαλαματένιος Μπατίστας του Ιωάννη, ο 26χρονος αλιεύς Μπαλαματένιος Μπατίστας του Ανδρέα και ο 21χρονος γεωργός Μαλαματένιος Κωνσταντίνος του Αντωνίου.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Μάρπησσας στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαλαματένιος Σταμάτιος του Πέτρου, 75 ετών κτηματίας, ο Μαλαματένιος Βατίστας του Σταματίου 39 ετών εργάτης και ο 28χρονος εργάτης Μαλαματένιος Λεονάρδος του Σταμάτη.

–1947. Στις 20 Ιουνίου 1947, το στο Κοινοτικό Συμβούλιο Ναούσης συμμετέχει και ο Λεωνάρδος Μαλαματένιος.

–1950. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας στις 19 Αυγούστου 1950, υπάρχει εγγεγραμμένη η Μαλαματένιου Σπυράνη, όνομα συζύγου Λεονάρδος, όνομα πατρός Νικ. Μπαρμπαρήγος και η Μαλαματένιου Άννα, όνομα συζύγου Λεονάρδου, όνομα πατρός Εμμανουήλ Καρποδίνης.

–1952. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας του 1952, υπάρχει εγγεγραμμένη η Σπύρου Ζαμπία, όνομα συζύγου Παναγιώτης, όνομα πατρός Γρηγόριος Μαλαματένιος, η Κάπαρη Μαριγώ, όνομα συζύγου Ιωάννης, όνομα πατρός Γρηγόριος Μαλαματένιος, η Μαλαματένιου Ασπασία, όνομα συζύγου Λεονάρδος, όνομα πατρός Ιωάννης Σιφναίος, η Παντελαίου Άννα, όνομα συζύγου Παναγιώτης, όνομα πατρός Γρηγόριος Μαλαματένιος, η Μωραΐτη Παρασκευή, όνομα συζύγου Αθανάσιος, όνομα πατρός Γρηγόριος Μαλαματένιος, η Μαλαματένιου Φλώρα, όνομα συζύγου Δημήτριος, όνομα πατρός Λινάρδος Σκιαδάς, η Μαλαματένιου Αργυρώ, όνομα συζύγου Ανδρέας, όνομα πατρός Δημήτριος Καράντζας, η Μαλαματένιου Μαρουσώ, όνομα συζύγου Επαμεινώνδας, όνομα πατρός Δημήτριος Καρποδίνης, η Μαλαματένιου Ασπασία, όνομα συζύγου Γεώργιος, όνομα πατρός Αντώνιος Δαβερώνας.

–1954. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας του 1954, υπάρχει εγγεγραμμένη η Μαλαματένιου Ειρήνη του Δημητρίου, έτος γέννησης 1932.

–1959. 5 Απριλίου 1959. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΛΟΓΩΝ ΝΑΟΥΣΗΣ

Ψηφίσαντες 582 άκυρα 3

Συνδυασμός «ΕΞΩΡΑΪΣΜΟΣ» υπό του κ.κ. Σταύρον Κορτιάνον ψηφοδέλτια 325.

Εκλέγονται 4 οι εξής: Κορτιάνος Στ. σταυροί προτιμήσεως 227, Μπαφίτης Γ. Πέτρος 104, Μαλαματένιος Ν. Λεονάρδος 62 και Βελένζας Νικόλαος 58.

Συνδυασμός «ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ» υπό τον κ. Δημ. Καρποδίνην ψηφοδ. 153. Εκλέγονται δύο: Καρποδίνης Δ. με 127 και Βιτσαδάκης Παναγ. 37.

Συνδυασμός «ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΣ» ψηφοδ. 108. Εκλέγεται ο αρχηγός του Συνδυασμού και νυν Πρόεδρος της Κοινότητος κ. Αντώνιος Σιφναίος με ψήφους 72.

ΤΑ ΦΑΙΔΡΑ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΕΙΣ ΝΑΟΥΣΑΝ

Εις τας Κοινοτικάς εκλογάς εν Ναούση υπέβαλον υποψηφιότητα 35 υποψήφιοι διεκδικούντες τας 582 ψήφους εις έκαστον των οποίων αντιστοιχούσι 16 ψηφοφόροι!

Την ορθήν κρίσιν εις τους 35, οι πλείστοι των οποίων υπέβαλον υποψηφιότητα δια καθαρώς προσωπικούς και εγωιστικούς λόγους, έδωσε ψηφοφόρος, όστις αντί ψηφοδελτίου έρριψεν εις την ψηφοδόχον την «ΦΩΝΗΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ»

Είθε η «ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ» να εισέλθη πραγματικά εις τα ώτα των μη ακουόντων Ναουσαίων ίνα μη συμβούν παρόμοιαι ανοησίαι εις μελλούσας Κοινοτικάς εκλογάς.

 

–Μαλαξός: Το επώνυμο Μαλαξός, βυζαντινής καταγωγής και γνωστό από τον 16ο αιώνα, εμφανίζεται στην Πάρο ήδη από τον 17ο αιώνα και συνδέεται ιδιαίτερα με τη Νάουσα. Σημαντικό πρόσωπο της οικογένειας υπήρξε ο Νεόφυτος Μαλαξός, πάριος ιερομόναχος και Μητροπολίτης Νύσσης.

1674. Μεταξύ των ορθοδόξων προκρίτων της Νάουσας που υπέγραψαν την αίτηση για την εγκατάσταση των Καπουκίνων αναφέρεται ο Αντώνης Μαλαξός. Η οικογένεια συνεχίζει να εμφανίζεται στη Νάουσα και τον 18ο αιώνα. Το 1730, σε προικοσύμφωνο, αναφέρονται «τα δύο χωράφια του Μαλαξού εις την Αγίαν Ειρήνην», ενώ το 1748 ο Αντωνάκης Μαλαξός πωλεί χωράφι στη θέση Λιμπήδιο της Νάουσας. Οι αναφορές αυτές τεκμηριώνουν την παρουσία της οικογένειας στη Νάουσα ήδη από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

–1674. Γράφει ο ιστορικός της καθολικής κοινότητας Νάξου Ι. Μαρκόπολις, «Δια την χαρμόσυνον είδησιν εγκαταστάσεως των Καπουκίνων στην Νάουσαν, οι κάτοικοι της Ναούσης, καθολικοί και ορθόδοξοι, κατασυγκινηθέντες από τα επαγωγά διδάγματα των πατέρων Καπουκίνων, προέβησαν εις επανειλημμένας ενεργείας παρά τοις αρμοδίοις δια την μονίν εγκατάστασιν των πτωχών της Ασσίζης εις την πόλιν των. Επί μακράν σειράν ετών εξακολουθούν να απευθύνουν εγγράφους αιτήσεις προς τας προϊσταμένας αρχάς του τάγματος δια την εκπλήρωσιν του κοινού πόθου των. Επί τέλους το 1674 η αίτησις των εγένετο αποδεκτή. Απερίγραπτος υπήρξε η χαρά και πρωτοφανής ο ενθουσιασμός των κατοίκων της Ναούσης δια την χαρμόσυνον είδησιν περί οριστικής εγκαταστάσεως των Καπουκίνων εις την κωμόπολιν των. Επ’ ευκαιρία του ευφροσύνου αγγέλματος προσύλθον διάφοροι ορθόδοξοι ιερείς και οι προύχοντες της Ναούσης, καθολικοί και ορθόδοξοι, ενώπιον του Γάλλου υποπρόξενου , και υπέγραψαν το έγγραφον. Εις δόξαν Χριστού αμήν. Εν έτει 1674 Δεκεμβρίου 25, εν κάστρω Νάουσας, όλοι ομόγνωμα και ομονιασμένοι προσμένουμε τους αιδεσιμοτάτους πατέρες να έρθουν εδώ να κτίσουν ένα μοναστήρι και δια σημάδι και βεβαίωσιν πως τους δεχόμαστε με κάθε μας καρδίαν και πολλά μετά χαράς υπογράφομε το παρόν γράμμα οι υποκάτωθεν υπογεγραμμένοι…» (υπογράφουν 12 ορθόδοξοι ιερείς και δυο καθολικοί, ο π. Λεονάρδος Φρέρης εφημέριος του Αγίου Γεωργίου Νάουσας και ο π. Δομένιος Κρίσπης. Και 40 πρόκριτοι εκ των οποίων οι αδερφοί Γιράρδοι κ.α.). Ο Σακελλάριος Ναούσης, ο Σκευοφύλαξ Ναούσης παπά Νικόλαος Κορτιάνος, Πρωτόπαπας, Ηλίας ιερεύς και Σακελλάριος Ναούσης, Πρωτοσύγκελος Νικόδημος ιερομόναχος, παπα Νικόλαος Ρούσης (ίσως Ρούσσος), Παπα Δημητρης, Παπα Θεόδωρος Πατελάς (ίσως Πατέλης), Παπα Τζάνες Καλούργης (Καλλέργης), παπα Χριστόφορος, Παπα Γιώργης Πουλός, Θεόδωρος …, παπα Νικολός Μαρκαντάτος, Ανεγνώστης Ρινιέρης (Ρενιέρης), Ανδρέας Καλούργης (Καλλέργης), Ιωάννης Κορτιάνος, Ιωάννης Ντελαγραμμάτικας, Γιωάννης Νταμουλής, Γιάκουμος Ρούσος (Ρούσσος), Γεώργης Καλλέργης,  PRE Domenico Crispo, Νικηφόρος Γεράρδης, Μιχελέτος Σπυρίδος, Αντώνης Μαλαξός, Ανδρέας Σμυρνιός, Φρατζέσκος Γρίσπος, Γεώργης Σαλονικιός, Τζάνες Καζανόβας, Ιωάννης Λευκαρός, Μιχέλης Σαλονικιός, Marco Foscolo, Ιωάννης Μοσκονάς, Αντώνης Γρυπάρης, Ιωάννης Σκούταρης, Φρατζέσκος Καλέργης, Ανεγνώστης Καρτιάνος, Γεώργης…, Ντεμενεγος Μεντρινός (Μενδρινός), Δημήτρης Στοφιλάς, Αντώνης Γρυπάρης, Γεώργης …, Δημήτρης …, Γεώργης …, Γεώργης Αλαβάνος, Δημήτρης Βασταζής, Νικολής Μπάρμπερης, Δημήτρης …, Μπατίστας Γεράρδης, Νικόλαος Γεράρδης.

–1730. Σε προικοσύμφωνο Νάουσας 8 Νοεμ. 1730 «τα δύο χωράφια του Μαλαξού εις την Αγίαν Ειρήνην».

–1730. Μητροπολίτης Νύσσης ο πάριος Νεόφυτος Μαλαξός.

–1747. Το 1747 σε έγγραφο Ναούσης μνημονεύεται ο «Μαλαξός».

–1748. Το Ζαμπετάκι του σιορ Αντωνάκη Μαλαξού πωλεί ένα χωράφι στον Αντώνιο Τζαννάκη «εν τη θέση του Λιμπηδίου» (Νάουσα 6 Δεκ. 1748).

 

–Μαλατέστας:  Μια παλαιά οικογένεια της Νάουσας και της Πάρου. Το επώνυμο Μαλατέστας συνδέεται με παλαιά οικογένεια δυτικής/βενετικής καταγωγής, που από τη Νάξο εγκαταστάθηκε στην Πάρο. Η οικογένεια ανάγεται στους Μαλατέστα του Ρίμινι, οι οποίοι υπήρξαν ηγεμόνες της πόλης από το 1295 έως το 1500. Στη Νάξο μαρτυρούνται ήδη από τον 13ο αιώνα, ενώ στην Πάρο εμφανίζονται από τον 15ο αιώνα, με παρουσία στα Κραύγα και αργότερα κυρίως στη Νάουσα. Ο Σαγκριώτης συγκαταλέγει τους Μαλατέστα στις βενετικές οικογένειες που ασπάστηκαν την Ορθοδοξία.

Η παρουσία τους στην Πάρο τεκμηριώνεται ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα. Το 1610 αναφέρεται ο Ιωάννης Γεωργίου Μαλατέστας, ενώ το 1611 ο Κοσμάς Μαλατέστας ίδρυσε τη Μονή Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στα Κραύγα. Το 1614 μαρτυρείται ο ιερομόναχος και ηγούμενος της Μονής Ταξιαρχών Αρσένιος Μαλατέστας.

Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα έγγραφα της Νάουσας του 1663, όπου εμφανίζονται πολλά μέλη της οικογένειας, μεταξύ των οποίων ο Δημήτριος, ο Γεώργιος, ο Τζανίς και ο Ιωασάφ Μαλατέστας. Οι μαρτυρίες αυτές δείχνουν ότι οι Μαλατέστες αποτελούσαν ήδη τότε εδραιωμένη οικογένεια της Νάουσας, με κτήματα και κοινωνική παρουσία. Το επώνυμο εμφανίζεται και σε αιτήματα των Ναουσαίων προς τους Ιησουίτες το 1672 και 1675.

Κατά τον 18ο αιώνα οι Μαλατέστες εξακολουθούν να κατέχουν κτήματα και να συμμετέχουν στα κοινά της Πάρου. Αναφέρονται σε προικοσύμφωνα, αγοραπωλησίες και διαθήκες, ενώ μέλη της οικογένειας συμμετέχουν στις συνελεύσεις των κοινοτήτων και στις αποστολές προς την Κωνσταντινούπολη. Το 1743 ο Μακάριος Μαλατέστας εκλέγεται επίτροπος και προβλέπτης των κοινών της Πάρου, ενώ το 1755 αναφέρεται και πάλι μεταξύ των εκπροσώπων της Νάουσας.

Η οικογένεια διατηρεί την παρουσία της και κατά τον 19ο αιώνα. Το 1816 υπογράφει στην Παροικιά ο σκευοφύλαξ Μαλατέστας, ενώ το 1821 αναφέρεται ο Νικόλαος Μαλατέστας, αγωνιστής του 1821 και γενικός έφορος της Νάουσας. Το 1829 μέλη της οικογένειας καταγράφονται στα αλληλοδιδακτικά σχολεία Παροικιάς και Νάουσας, ενώ ο Νικόλαος Μαλατέστας υπηρέτησε ως δημογέροντας και το 1843 αναφέρεται ως δήμαρχος Νάουσας.

Στα μέσα του 19ου αιώνα το επώνυμο είναι πλέον καλά εγκατεστημένο τόσο στη Νάουσα όσο και στην Παροικιά. Οι εκλογικοί κατάλογοι του 1844 και 1847 καταγράφουν αρκετούς Μαλατέστες, γεωργούς και πλοιάρχους. Κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα συναντώνται επίσης Μαλατέστες στη Σύρο, κυρίως σε επαγγέλματα όπως η ξυλουργική, η βυρσοδεψία και η ναυτιλία.

Ιδιαίτερη μορφή υπήρξε ο Νικόλαος Φρ. Μαλατέστας, ιατρός από τη Νάουσα, ο οποίος το 1891 εγκαταστάθηκε στην Κεσσάνη και ταξίδευε στη Βιέννη και σε άλλες πόλεις της Δυτικής Ευρώπης για να παρακολουθεί τις εξελίξεις της ιατρικής.

Το επώνυμο Μαλατέστας διατηρείται μέχρι σήμερα στην Πάρο, με ισχυρή ιστορική παρουσία κυρίως στη Νάουσα και την Παροικιά. Η μακρά διαδρομή του, από τη δυτική αριστοκρατική οικογένεια των Μαλατέστα έως την παριανή οικογένεια που συμμετείχε στην τοπική κοινωνία, την Εκκλησία, τα κοινά και την οικονομική ζωή του νησιού, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ενσωμάτωσης παλαιών δυτικών οικογενειών στον παριανό πληθυσμό.

–1610. Στις 24 Φεβρουαρίου 1610. Αγορά του αγρού του Ιω. Γεωργίου Μαλατέστα.

–1611. Άγιος Ιωάννης του Θεολόγου στα Κραύγα ιδρύθηκε το 1611 από τον Κοσμά Μαλατέστα.  Στην αυλή της μονής υπάρχει μαρμάρινη πλάκα, η οποία έχει χαραγμένη την παρακάτψ επιγραφή: «Κοσμάς Μαλατέστας IC | XC NI | KA Ιουλήου ακ’ (21)».

–1614 ιερομόναχος στην μονή Ταξιαρχών ηγούμενος Αρσένιος Μαλατέστας.

–1663. Δωρεά κληροδοτήματος μοναχής Καλήστρατης στου πατέρες Ιησουήτες ARSI, Gallia 105, 1 φ. 457.

Εις δόξαν Χριστού αμήν 1663 ιούλιος 11.

Έστοντας και ποτέ λυρά Καλήστρατη μοναχή και να αφήση δια την ψυχήν της στα μοναστήρια του αγίου όρους ήγουν στην λάβραν και στην ασημόπετραν δυο σπιτια κατώγια με το εκλησιαδάκι του μέγαν Ταξιάρχην και με τα δικαιώματά των απόξω από το υγιαλόν και να των αφήση και 12 γρόσια να πλερόνουσι χαράτζι της αφεντίας και νάναι σήμερον 25 χρόνοι και επέκεινα και κανείς από τα μοναστίρια να μην τα γυρέψουν μόνον εχαλασθήκασι και αφτώονται και η εκκλησία να γίνη ωσάν αχούρι και ο κόσμος να πλερόνη τόσους χρόνους τοχαράτζι και να ζημιονούμεθα εις τούτο εμάθαμε πως οι πατέρες οι γεζουίταις (Ιησουήτες) θε να έρθουνε και κτίσουνε εδώ μοναστήρι δια την ψυχήν τως ήγουν ο προεστώς πατέρας γάσπα εμανουήλ (Γασπάρο Εμμανουήλ) από την συντροφίαν του Ιησού και να πάρη και άλλους τόπους εκέι κοντά εις τα άνωθεν χαλάσματα εις τούτο εθελήσαμεν εμείς οι υποκάτωθεν υπογεγραμμένοι παπάδες και γέροντες και η επίλοιπη κομουνιτά (κοινότητα) του καστελίου αγούση (Ναούσης) και δίνομεν του αυτού πατέρα τα άνωθεν σπίτια και τα δικαιώματά τως όλα και δίνομεν τους και το χαράτζι (κεφαλικός φόρος) γρόσια 12  δια να μην τα χάνη η χώρα από την σήμερον να τα κτίση να τα κάμη ως θέλει και βούλεται ωσάν καθολικά πράγματα εδικά του να τ’άχουσιν ως τον αιώνα του αιώνος που να στέκη ο κόσμος και κανείς να μην τους τα πέρνη ποτέ και εμείς όλοι μας να τους μαντινιέρωμεν (ιτ. =συντηρούμε) τους άνωθεν πατέρες σε παντοτινόν και αναπαμένον ποσέσο (ιτ. =αναμφισβήτητη κατοχή).

Δια το αληθές γράφομεν και ιδιοχείρος μας όσοι ξεύρομεν και όσοι δεν ηξεύρομεν βάνομεν άλλους να γράψουσιν δια λόγου μας.

Παπα αντώνις στέργω τα άνωθεν (δεν αναφερεται επωνυμο)

Σκελλάριος αγούσης (Σακελλάριος Ναούσης) στέργω τα άνωθεν και επίτροπος

Παπα δημήτρις τριαντάφυλος (Τριαντάφυλλος, πρώτη μαρτυρία) στέργω και επίτροπος

Παπα νικόλαος κρουτιανός στέργω (Κορτιάνος, πρώτη μαρτυρία)

Παπα δημήτρις γαρατιάς στέργω (ίσως Γρατσίας)

Πρωτόπαπας στέργω

Γαβριήλ ιερομόναχος στέργω

Γεώργις Μοσκωνάς στέργω (Μοσχονάς, γνωστό από το 1639).

Ιωάννης σκουτάριος στέργω και επίτροπος (πρωτη μαρτυρία)

Μαστρο γληγόρις μπηρμπηνιας στέργω και επίτροπος (Πιρπινιάς ή Περπινιάς, μαρτυρείται  από το 1652)

Ανεγνώστης Σκορδήλης στέργω (Σκορδίλης, γνωστό από το 1606 )

Παπα Θεόδωρος στέργω

Κωνσταντής Μοστράτος στέργω (μαρτυρείται από το 1658)

Παπα Τζάνες Καλέργης στέργω (μαρτυρείται από το 1652)

Παπα Χριστόφορος στέργω

Γιαννούλης Μπρούτος στέργω (μαρτυρείται από το 1658)

Νικόλα Μαραπότζο στέργω (πρώτη μαρτυρία, γνωστό ως τον 19ο αι.)

Αποστόλης Ραγούσης στέργω (μαρτυρείται από το 1501)

Ανδρέας Ακριβός στέργω (μαρτυρείται από το 1613 μέχρι τον 18ο αι.)

Βασίλης Σαλονικαίος στέργω (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 18ο αι.)

Δημήτρης Μαλατέστας στέργω (μαρτυρείται από το 1610)

Μιχέλης Ακριβός στέργω (μαρτυρείται από το 1613 μέχρι τον 18ο αι.)

Γεώργις Πιρπηνιάς στέργω (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 19ο αι.)

Δομένεγος Μεδρινός στέργω (Μενδρινός, μαρτυρείται από το 1610)

Τζόρτζης Μαρκαδιάντος στέργω (Πρώτη αναφορά, γνωστό μέχρι τον 19ο αι.)

Νικόλας Κουρτιάνος στέργω (πρώτη αναφορά)

Γεώργις Φωκάνας στέργω (ίσως Φωκιανός)

Ανεγνώστης Μπελόνιας στέργω (πρώτη αναφορά, γνωστό μέχρι τον 20ο αι.)

Γεώργις Μαλατέστας στέργω

Τζανίς Μαλατέστας στέργω (γνωστό από το 1610)

Φρατζέσκος Καλέργης στέργω (Καλλέργης, γνωστό από το 1652)

Ιωάννης Ραγούσης στέργω (γνωστό από το 1501)

Ιωάννης Γρατσίας στέργω (πρώτη μαρτυρία)

Γεώργιος Σαλονικαίος (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 18ο αι.)

 και νοτάριος του καστελίου Άγουσας (Νάουσας) έγραψαμεν με θέλημα της κομουνιτάς και στερεώνω τα άνωθεν και τα όπισθεν.

–1663. Αιτήσεις Ναουσαίων στον ηγούμενο Νάξου Γασπάρο Εμμανουήλ α)ARSI Galloa .455

Ευλαβέστατε και αιδεσιμώτατε εν Χω Πάτερ

Η ευχή της αγιωσύνης σου απάνω μας και εις όλον το νησίν τούτο. Έστοντας και από δεκατέσσερες χρόνους οπού λείπουσιν οι ευλαβέστατοι πατέρες της συντροφίας από το νησί μας επαρακαλέσαμεν πολλαίς φοραίς να γυρίσουν εδώ οπού τους είχαμε προτήτερα χρόνους επτά και ακόμη δεν εστραφήκασι αν καλά και πάντα μας ήταξαν καλήν όρεξιν. Τώρα οπού ακούομεν πως ήλθασι εις την Τήνο και εις την Μήλον πρέπον μας εφάνηκεν να δείξωμεν και εμείς την αγάπην και τον πόθον οπού είχαμεν να τους απολαύσωμεν εδώ και να παραλέσωμεν να μας τους επέμψη η αιδεσιμότης σου σαν εκείνος οπού τους ορίζει όλους και δεν γυρεύει άλλο παρά να τους στείλη εκεί οπού εμπορούσι να βοηθήσουν ταις ψυχαίς εις σωτηρίαν παντοτινήν και δόξαν του Θεού και απαντέχοντας τούτην την χάριν φιλούμεν τα χείρας της αιδεσιμότης σου όσοι εδώ κάτω υπογράψαμε.

Από την Πάρον στας 16 του ιουλίου 1663.

Νικόλαος (Ρούσσος) ιερεύς και οικονόμος αγούσης σακελλάριος στέργω τα άνωθεν

Παπα δημήτριος τριαντάφυλος στέργω

Ιωασάφ ιερομόναχος μαλατέστας στέργω

Παπα Τζάνες Καλέργης στέργω

Παπα δημήτρις γανάτζες στέργω

Νικηφόρος γιράρδης στέργω τα άνωθεν

Γεώργις μοσκονάς στέργω

Τζουάνες μοσκονάς δούλος της εντιμότης σας

Τζουάνες κωταρίς δούλος της αιδεσιμότης σας

Μαστρο γληγόρης (Περπινιάνης) δούλος της αιδεσιμότης σας

Ανδρέας καλέργης δούλος της αιδεσιμότης σας

Δημήτρις μαλατέστας δούλος της αιδεσιμότης σας

Νικήτας μεδρινός στέργω

Ανεγνώστης ραγούσης στέργω.

–1669. Το επώνυμο Μαλατέστας σε χρήση μέχρι σήμερα στη Νάουσα και στην Παροικιά, το έφεραν διακεκριμένα μέλη της οικογένειας. Αναφέρουμε τους Ναουσαίους ηγούμενος της Μονής Ιβήρων Μακάριο Αρσένιο Μαλατέστα και της Μονής Ταξιαρχών Κουνάδου Αρσένιο Μαλατέστα το 1669-1670.

–1670. Σε έγγραφο Ναούσης στις 25 Νοεμβρίου 1670 αναφέρεται ο Αρσένιος Μαλατέστας, ιερεύς, ηγούμενος της μονής Ταξιαρχών Κουνάδου «εις το σπίτι έμενα του υπογράφου Γεωργίου Σαλονικαίου και νοτάριου Άγουσας».

–1672. Σε αίτημα των παριανών προς τον προϊστάμενο της γαλλικής επαρχίας Πατέρα της Καθολικής Εκκλησίας  Jacques Dinet για να ζητήσουν πατέρες της καθολικής εκκλησίας να έρθουν στην Πάρο. «Ταπεινοπρεπώς παρακαλούμεν την πανοσιώτη σας, ωσάν προηγούμενος οικουμενικός και πατριάρχης της αγίας και υπέρ ενδόξου συντροφιάς υου Ιησού να συγκλίνει εις το να μας έλθουν ωδε εις τον τόπον μας πατέρες δια να κατοικήσουν εδώ έως εις τα άλλα νησιά δια να ημπορέσωμεν και ημείς να λάβωμεν εκείνη την βοήθειαν και ωφέλειαν της ψυχής μας μαζί κα την επιστήμην δια τους μεταγεναστέρους μας, επειδή ξεύρωμεν καλότατα ότι πως η πανοσιώτησας και η τρισκία της όλα ο σκοπός και ο πόθος άλλο δεν είναι εις όλα τα πάντα μόνον να γυρέψετε την μεγαλύτερην δόξα του Θεού και της σωτηρίας των ψυχών εις κάθε τόπον όπου ευρίσκονται…»

Πάρος: εν έτι σωτήριω 1672 εν μήνι μαίω (29) εις το παλαιόν: + Ταπεινός Μητροπολίτης Παροναξίας Μελέτιος.

Το πιο πάνω αίτημα υπογράφουν χριστιανοί, καθολικοί και ορθόδοξοι, κατοίκων της Νάουσας μεταξύ άλλων και ο Παπά Δημήτριος Μαλατέστας και ο Τζωάννης Μαλατέστας.

–1675. Στις 15 Μαΐου 1675. Σε επιστολή Ναουσαίων προς τον πρεσβευτή των Γάλλων, αιτώντας Καπουκίνους πατέρες  υπογράφει ο Δημήτρης Μαλατέστας.

–1700. Στις 1η Οκτωβρίου 1700 αναφέρεται σε έγγραφο πώλησης χωραφιού στον Τζιπίδο η Ειρήνη του ποτέ Γεώργιου Γερασίμου Καρυωτάκη θυγατέρα…» Ενώπιον του ιερέα και πρωτεκδίκου Κεφάλου Δημητρίου Λουκή η Ειρήνη κόρη του Γεωργίου Γερασίμου Καρυωτάκη πωλεί στον Μανόλη Παπάλεο ένα χωράφι στο Βαρσαμάδο για 15 ρεάλια, και στράτα κουμούνα (δημόσια οδό). Το υπογράφουν ο μοναχός, αγιογράφος Νικόδημος Γεράρδης, ο Νικ. Φιλινάκης? Και ο Ανεγνώστης Μαλατέστας.

Μετά τις υπογραφές έχουμε μια συμπληρωματική παράγραφο, είδος υστερόγραφου (κοντιτζίλε γράφεται στο χειρόγραφο) Υπογράφουν οι: ιερέας Μελέτιος Σιδεράκης, Γ. Τριβυζάς και ο ιερέας Δημήτριος Λουκής που έγραψε και το κοντίτζιλε.

–1717. Σε προικοσύμφωνο του Γ. Χειλά και Μαρκεζίνας Ροδαίου (Καστέλλι Νάουσας 21 Οκτ. 1717) «από δε τα ξωτικά το χωράφι οπού έχει εις το Ποδοβάτι σύμπλιον Ιωάννης Μαλατέστας».

–1719. Προικοσύμφωνο Γληνάκη Αξιώτη και Μαργαρίτας Αλιπράντε

(Καστέλλι Ναούσης, 21 Ιανουαρίου 1719)

Πάρος, Καστελλίω Νάουσα 21 Ιανουαρίου 1719. Εις δόξαν του παντοδύναμου και ζώντος Θεού. Εις την πρεσβείαν της αυτού μητρός, του αγίου μεγαλομάρτυρος Προκοπίου και πάντων των αγίων.

+Έθος παλαιόν και νόμος εδόθη παρά Θεού Παντοκράτορος προς το πληνθητικών (sic) των ανθρώπων, την ευλογίαν ενέλαβον ο Αβραάμ και η Σάρρα ελθέτω και όσοι τους νύν συμφωνούντας την σήμερον ήλθον εις συνίβασιν υπανδρείας τα δύο μέρη από το εν μέρος ο μαστρο Γλημάκης Αξώτης και από το έτερον η κερά Μαρούσα γυνή του ποτέ Μιχαήλ Αλιπράντε έχων η ρηθείσαν Μαρούσα θυγατέραν ονόματι Μαργαρίτα όπως την λάβη ο ρηθείς Γλημάκης διά γυναίκαν του νόμιμην και ευλογητικήν καθώς προστάζου οι θείοι και ιεροί νόμοι των θειων κανόνων εν πρώτοις και διά χάριν ποιρκός τάζει η κερά Μαρούσα της θυγατρός αυτής πρώτον τας ευχάς του Δεσπότου Χριστού και της Παναγίας, των γονέων της του πατρός της και την εδικήν της έπειτα της δώνει την εικόνα της Παναγίας το Γενέσιον να την εορτάζουν διά ψυχικήν των σωτηρίαν τα σπίτια όλα ανώγια και κατώγιον κάτωθεν και το αργαστήρι κάτωθεν των αυτών σπιτιών περό να της δώνη ο γαμπρός της ο μαστρο Γλημάκης ρεάλια μετρητά είκοσι πέντε, νούμερο ρεάλια 25- να τα κάνη ως βούλεται. Δύο τηλάρια, σεντόνια ζεύγη πέντε, κουρτίνες δύο, ένα πάπλωμα, πολίτικο μαξελάρια ζεύγη τέσσερα με τα ντύματάν τως από τις φορεσιές ης μπουστομάνικα ζευγη πέντε, τα τρία μεταξωτά μπουστομπράτζολα ζεύγη τρία χρυσά, κάρτζες ζευγη δυο κόκκινες, το ένα χρυσές και το άλλο σκλέτες, δύο ζεύγη μάνικες βελούδες, ένα καβάδι τζαητουνί να το κάμη ρούχο, τέσσερα κομμάτια δακτυλίδι μισή ντουζίνα περονοκούταλα ασημένια και μίαν κούπα ασημένη, ένα λύχνος της βίδας, μίαν ντουζίνα πιάτα και έξι απλάδενες του Αγκώνα, ένα χάλκωμα μικρό και ένα τηγάνι, δύο κασέλες, ένα τραπέζι το μεγάλο, ένα κατρέπτη μεγάλο μαύρο, μίαν τουζίνα πετζέτες και ένα ταβλομάντηλο, ένα βατζέλι μαρμαρένιο, από δε τα εξωτικά, το αμπέλι εν τη θέσει Κούμπαρένιος πλησίος Γεωργάκη Λευκάρου, τα χωράφια εν τη θέσει Αμπελά όλα, πλησίον του Ιωάννου Βασιλειόπουλου, το χωράφι εν τη θέσει Ξιφάρας με όλας του τα δικαιώματα, πλησίον Γερμάνου Κοντιτζά και ένα κρασοβούτζι, άλλο και την ευχήν της. Από δε το έτερον μέος ο μαστρο Γλημάκης πρώτον τας ευχάς του Δεσπότου Χριστού και της Παναγίας και των γονέων του το χωράφι εν τη θέσει Προκόπου, πλησίον Αγγελετάκη Νταμία, το έχει αγορά από την Κατερίνα του Ιωάννου Νταμία, έτερο χωράφι εν τη θέσει Βορού, πλησίον Ιωάννου Ντελέντα, ένα κομμάτι αμπέλι εν τη θέσει Μαράθι, πλησίον Δημήτρη Αναπλιώτη, ένα χάλκωμα της ρακής και ένα μικρό και οκτώ σαχάνια τρία παπλώματα πολίτικα, δύο πεύκια, ένα ζευγάρι μπουστομάνικα μεταξωτά και ρεάλια μετρητά τριακόσια, νούμερο ρεάλια 300. Άλλο και την ευχήν των γονέων του. Ξεκαθαρίζοντας τέρμεν δύο χρόνους με τον ερχομόν του να στεφανωθού ή και πρωτύτερα έλθει να έχει άδειαν να στεφανώνεται ειδέ και παντρευτεί ο Γλημάκης να παίρνη η κοπέλα από τα τίποτις των πενήντα γροσώ πράγμα ο μόνμπλιλέ (μόμπιλε), ο στάμπλιλέ είδε και πανδρευτή η κοπέλα να πάρη ο Γλημακης από των πραγμάτων της πενήντα γροσώ πράγμα.

Ακόμα λέσει και ετούτην  την κοντετζιόν, όντας έλθη το θέλημα του αφέντη του Θεού να στεφανωθού και αποβιώσου χωρίς να αφήσουν κληρονόμους να πηγαίνουν τα άνω γεγραμμένα πράγματα εις τους πλέον σιμωτέρους των συγγενών τος μην εξουσιάζοντας άλλο η νύμφη πάρεξ είκοσι γροσώ πράγμα να αφήνη διά την ψυχήν της ο στάμπιλε ο μόνμπιλε και ούχι περισσότερο, εις τούτο είναι στερκτή και τα δύο μέρη. Και εις ένδειξιν εγεγόνει το παρόν διαμαρτυρικόν των κάτωθεν αξιοπίστων και παρακαλετών μαρτύρων εις ασφάλειαν. Ακόμα δώνει η κερά Μαρούσα της θυγατρός της τις μάνδρες και σπιτότοπους κείμενες εις την Βρύση.

Διαμάρτυρας Γεώργιος Μοσχονάς.

Ιωάννης Κορτιάνος μάρτυρας παρακαλετός

… Anduano Afermo quanto [di] sopra [=βεβαιώνω ως άνωθεν]

Ιωάννης μάρτυρας παρακαλετός ο Μαλατέστας

Τζάνες ο Καλλέργης πιστώς γέγραφα.

–1723. Στις 20 Νοεμβρίου 1723 προικοσύμφωνο Νάουσας του Γεωργάκη Νταμιράλια.

«Ο Μάρκος Νταμιράλιας και η σύζυγός του Κατερίνα δίδουν στον γιό τους Γεώργιο (…)» «Η Μαρούσα γυνή του ποτέ Αντωνάκη Μαλατέστα δίδει στην κόρη της Καλήτζα (…)».

–1724. Απόφαση του κοινού της Παροικιάς για την διατίμηση των προϊόντων και την απογραφή της κτηματικής περιουσίας όλων των κατοίκων. Κατά τη Γενική Συνέλευση της 13 Δεκεμβρίου 1724, αναφέρεται ο Ντεμένεγος Μαλατέστας.

–1723. «Προικοσύμφωνο Μιχαλάκη Μαλατέστα και Κατερίνας Βαβανού» Νάουσα 13 Νοεμβρίου 1723.

«Η Καλίτζα Ιωάννου Βαβανού δώνει στην κόρη της Κατερίνα μίαν εικόνα …. Και ο ευγενής αφέντης Ιωαννάκης Μαλατέστας ομού με την αρχόντισσαν του κυρίαν Βαρβαράκη τον δίνει (του γιού του) δύο εικόνες…».

–1729. «Προικοσύμφωνο του Γεωργίου Μοστράτου και Ειρήνης Μαλατέστα» Νάουσα, 8 Δεκεμβρίου 1729. «Η Ειρήνη, κόρη του αποθανόντος Αντωνάκη Μαλατέστα, προσφέρει (…)» (ΕΒΕ, Ξ 659)

–1732. Πώληση  χωραφιών, Τζιπίδος, 29 Μαΐου 1732. Ενώπιον του παπα Μάρκου Μπάρπου που συνέταξε το έγγραφο και μαρτυρεί, και των μαρτύρων Αναγνώστη Μαλατέστα και Αντώνη Ρίτζου, η κερά Φλωρέντζα σύζυγος του μακαρίτη Ιωάννη Λουμπαρδάρη πωλεί στον Αναγνώστη Παπαδόπουλο δυο χωράφια που βρίσκονται, το ένα στον Ποταμό (ίσως της Μακρυαλίμνης) και το άλλο στου Μουγκού. Σύμπλιοι σ’ αυτά είναι οι Αναγνώστης Τριβυζάς και ο Σταμάτης Μονόπατος. Τα δυο αυτά χωράφια τα εστιμάρισε (=τα εξετίμησε) ο κυρ Στεφανής Λιμπράντος δια ρεάλια δεκατρία.

–1733. Πρακτικό εκλογής απεσταλμένων του κοινού της Νάουσας στην Κωνσταντινούπολη στις 26 Οκτωβρίου 1733 αναφέρεται ο Φραγκέσκος Μαλατέστας.

–1735. Ο Ντεμένεος Μαλατέστας στην διαθήκη του (Καστέλλι Παροικιάς Ιανουάριου 1735) αφήνει στον ιερέα Ντεμένει Μαούνη ένα πουλάρι.

–1738. Μαρτυρία υπερασπίσεως συμπατριώτη τους ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα προς τον καπουδάν πασά (για αντίδραση στην συγκέντρωση της φορολογίας), κατά τη Γενική Συνέλευση από τα κοινά της Πάρου, της 16 Ιουλίου 1738, υπογράφει ο Ιωάννης και ο Δημήτρης Μαλατέστας από τη Νάουσα της Πάρου.

–1743. Εκλογή κατά τη Γενική Συνέλευση «επιτρόπου και προβλέπτη» απεσταλμένου από τα κοινά της Πάρου, στις 20 Φεβρουαρίου 1743 αναφέρεται ο Μακάριος Μαλατέστας.

–1743. Γράμμα των κοινών της Πάρου προς τον Νικόλαο Μαυρογένη στις 20 Φεβρουαρίου 1743. Οι επίτροποι των κοινών παρακαλούν τον Ν. Μαυρογένη να γίνει βοεβόδας του νησιού τους και να αναλάβει την φορολογία του, προκειμένου να αποφύγουν τον ανεπιθύμητο Μακάριο Μαλατέστα από τη Νάουσα.

–1747. Σε πρακτικό εκλογής απεσταλμένου στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό της Παροικιάς σε Γενική Συνέλευση στις 26 Οκτωβρίου 1747 μαρτυρείται ο Αντώνιος Μαλατέστας.

–1750. Σε Πρακτικό εκλογής απεσταλμένου των επτά κοινών της Πάρου (Παροικιάς, Νάουσας, Κεφάλου, Τζιπίδου, Λευκών, Μαρμάρων, Δραγουλάς) στην Κωνσταντινούπολη της 23 Αυγούστου 1750, μαρτυρείται ο Αντώνης Μαλατέστας από τη Νάουσα.
–1751. Σε έγγραφο στις 4 Νοεμβρίου 1751, αναφέρεται ο Αντωνάκης Μαλατέστας με χωράφι στην θέση Χιροτρυπιά.

–1754. Σε Πωλητήριο έγγραφο στη Νάουσα 22 Σεπτ. 1754, ο ηγούμενος της Μονής Αγ. Ανδρέα Μελέτιος πωλεί «ένα χωράφι κείμενον εις τόπον θέσιν της Καρδιώτισσας πλησίον Μαρία του ποτέ Ιωάννη Πάντιμου και στράτα κοινή, η οποία στράτα το χωρίζει από του προηγούμενου Μακαρίου Μαλατέστα».

–1755. Σε εκλογή απεσταλμένου στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό Πάρου σε Γενική Συνέλευση στις 23 Αυγούστου 1755 μαρτυρείται ο προηγούμενος Μακάριος Νάουσας Μαλατέστας και ο Αντώνης Μαλατέστας από τη Νάουσα.

–1790. Γεννιέται στην Πάρο ο κτηματίας και ιδιοκτήτης ανεμόμυλου από τη Νάουσα Μαλατέστας Νικόλαος.

–1800. Πώληση χωραφιού. Πάρος εν τη Νάουσα 1800 Μαγίου 27. Την σήμερον διά του παρόντος μου δηλοποιώ εγώ ο υποκάτωθεν υπογεγραμμένος ότι πουλώ του ενδαισιμωτάτου αγίου σακελλαρίου Μοστράτου, ένα κομμάτι ξαμπέλισμα εις την Πηγάδα του Καγκιλιέρη πλησίον το αμπέλι του Αννακιού θυγατρός Γεωργίου Πρωτονεταρίου: διά γρόσια είκοσι: ήτοι: 20: καθώς το απόκοψιν ο Γιακουμάκης Βιτζαράς, τα οποία του τα εμλετρησεν εις χείρας σωστά και καλά μένοντας πληρωμένος και ευχαριστημένος και από την σήμερον του το απαραιτεί εις την εξουσίαν του να το κάνη ως θέλει και βούλεται ως ίδιος και καθολικός νοικοκύρης υποσχόμενος να το κουματιτέρη (;) εις παντοτεινό ποσέσιον και κόντρα του κάθε εναντίου: ο δε συγχύσας το παρόν να πέφτη είς … και κουντάνα της ευρισκομένης αυθεντίας, γρόσια πάλι είκοσι: και πάλιν το παρόν να έχη το κύρος και την ισχύν όθεν του δίνει την παρόν πουλησία βεβαιωμένη με την υπογραφήν μου εις ασφάλειαν. Φραντζέσκος Μαλατέστας βεβαιώνω το παρόν. Μανόλης Μαλατέστας γέγραφα το παρόν και μαρτυρώ.

–1804. Σε πωλητήριο χωραφιού του 1804 στη περιοχή Κραύγα Νάουσας, πλησίων Παρασκευή Μαλατέστα.

–1810. Στον Ντριό, όπου ναυλοχούσε ο τουρκικος στόλος με αρχηγό τον Χατζή Χουσεήν Μπέη «και σερασκέρη [αρχιναύαρχο] της άρσπης θάλασσας [Αιγαίου Πελάγους]», και με την παρουσία του Μητροπολίτη Παροναξίας Νεοφύτου Λαχοβάρη (1780-1811), ο οποίος «μαρτυρεί και βεβαιοί», διευθετήθηκε η διαφορά μεταξύ της Αυγουστινιώς, «γυνής του ποτέ Φραντζέσκου Νταμία», ιδιοκτήτριας της μονής του Αγίου Μηνά στο Μαράθι, και των αδελφών, οικονόμου Ναούσης Νταμία και Μάρκου Νταμία, ζητώντας, η πρώτη, να εφαρμοσθούν τα όσα διαλαμβάνει η διαθήκη της και «να μην αποτολμήση τινάς ίνα παραβαρύνη το άνωθεν μοναστήριον…».

Έτσι, με το ανωτέρω σούλφι (συμβιβασμός, συμφωνία) που συντάχθηκε «Εις Τριόν» 7 Αυγούστου 1810, στο χοζούρι (αναπαυτήριο, γραφείο) του Χουσεήν Μπέη, κανονίσθηκε ώστε το μοναστήρι, «ομού και ο Μαρκάκης», να δίδουν στην Αυγουστινιώ «τριάντα γρόσια τον καθέκαστον χρόνον και πέντε οκάδες μέλι και μισή οκά κερί….».

Το έγγραφο, που απευθύνεται προς τους προεστούς της Πάρου, υπογράφουν, μεταξύ άλλων, οι Πέτρος Μάτζας Μαυρογένεης, Νικόλαος Καλαβρός, κοινός επιστάτης, Τζάνες Κορτιάνος, Μαν. Μαλατέστας.

–1816. Ο Ρεφερενδάριος σκευοφύλαξ Μαλατέστας υπογράφει έγγραφο Παροικιάς στις 30 Σεπτεμβρίου 1816.
–1818. Κατάλογος Παροικιάς 22 Μαΐου 1818 "αμπ. Χωριδάκι σύμπλιος Αντώνη Μαλατέστα.
–1821. Αγωνιστής του 1821 Νικόλαος Μαλατέστας υπήρξε και γενικός Έφορος Ναούσης. ζ-Εικόνα της Θεοσκέπαστης δίδει ως προίκα στην αδερφή της Άννα Κασιώτη η Κατερίνη Αντ. Μαλατέστα. (προικοσύμφωνο Νάουσας, 17 Ιαν. 1823).

–1822. Σε έγγραφο των Παριανών στους Υδραίους στις 13 Απριλίου 1822 αναφέρεται ο Νικόλαος Μαλατέστας από τη Νάουσα.

–1822. Στις 30 Απριλίου 1822. Αστυνομικός Νάουσας Νικόλαος Μαλατέστας.

–1822. Πώληση χωραφιού. Επαρησιάσθη εις την Αστυνομίαν ο Γ. Φώτης Πανάς και λέγει ότι με ιδίαν του βουλή και γνώμη πουλεί ελευθέρως το χωράφι εις την Καρδιώτισσαν (Ναώνυμο τοπωνύμιο Ναούσης), εις τον Μάρκον Βλάσση, πλησίον: Χρίστος Αρματάς και Μανώλης Ρεκέρης (;) δια γρόσια τετρακόσια πενήντα πέντε, Νο455, ως εσυμφώνησαν εν τω αναμεταξύ τους, τα οποία γρόσια τα έλαβεν ο πουλητής σωστά και καλά και απαραιτεί το αυτό χωράφιον εις την παντελή εξουσίαν και κυριότητα του αγοραστού να το κάμνη ως θέλει και βούλεται ως ιδικόν του απόκτημα καλά πουλημένον και καλά αγορασμένον, ο συγχύσας την παρόν να υπόκειται εις τιμήν (;) και κουντάμα (;) της ευρισκομένης εξουσίας γρόσια διακόσια Ν: 200: διό και εις ένδειξιν έγινεν η παρούσα πούλησις υπογεγραμμένη τη ιδία του χειρί και παρά αξιοπίστων μαρτύρων εις ασφάλειαν. Νάουσα της Πάρου τη 7 Ιουλίου 1822. Φώτης Πανάς βεβαιώ το παρόν. Χρυσουλιώ γυνή Φώτη Πανά βεβεώνει την παρόν διά χειρός καμού σακελλαρίου Ναούσης και μαρτυρώ. Νικόλαος Μαλατέστας μάρτυς. Αντώνιος Κορτιάνος γέγραφα με θέλησιν του άνωθεν και μαρτυρώ.

–1823. Στην Περιοχή Νάουσας 17 Ιαν. 1823 «ένα χωράφι χέρισον οπού έχει μητρικόν της εις τοποθεσίαν Καλόγερο πλησίον Μανόλης Γαβαλάς, Νικόλαος Μαλατέστας και Βαγγέλης Καλογεράς, δια γρόσια εκατόν». Το ίδιο επώνυμο γράφεται και ως Καλόγηρος το 1831.

Στο ίδιο προικοσυμφωνο δίδει ως προίκα στην αδερφή της Άννα Κασιώτη η Κατερίνη Αντ. Μαλατέστα. (προικοσύμφωνο Νάουσας, 17 Ιαν. 1823). «Η κυρία το Κατερίνι γυνή ποτέ Αντωνάκη Μαλατέστα έχει αδερφή ονάματι Άννα Κασώτη, στην οποία δίδει τρία εικονίσματα, το ένα η Θεοσκέπαστη, η Δευτέρα Παρουσία και τα Άγια Φώτα». «Και ο κυρ Αντώνης Παρπόνης (ή Μπαρμπόνης) Χίος δεν προσφέρει εικόνα». (ΓΑΚ, κωδ. 213, 5v)

–1824. Σε διανομή κληρονομιάς στις 27 Νοεμβρίου 1824 αναφέρεται το χωράφι του πάλε ποτέ Μανουήλ Μαλατέστα και του Νικόλαου Μαλατέστα στη Νάουσα.

–1825. Ο Σκευοφύλαξ Αθανάσιος Μαλατέστας υπογράφει έγγραφο Παροικιάς στις 8 Φεβρουαρίου 1825.

–1825. Στις 19 Αυγούστου 1825 ο Ρεφερενδάριος σκευοφύλαξ Αθανάσιος Μαλατέστας συντάσσει τη διαθήκη της πρεσβυτέρας Μαλατέστα.

–1825. Χαρτοφύλαξ Νικόλαος Μαλατέστας, σε έγγραφο Νάουσας στις 11 Οκτωβρίου 1825.

–1826. Σε διαθήκη Παροικιάς στις 6 Ιανουαρίου 1826, ο διαθέτης προσφέρει «του σκευοφύλαξ και ρεφερενδάριος Παροικίας Αθανάσιου Μαλατέστα γρόσια είκοσι». (ρεφερενδάριος ήταν ένα από τα οφίκια ‘αξιώματα’ που δίδονταν κατά την εποχή της τουρκοκταρίας στους κληρικούς).

–1827. Σε εξόφληση κληρονομιάς στη Νάουσα στις 22 Μαΐου 1827 αναφέρεται ο Νικολάκης Μαλατέστας.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μαλατέστας Πέτρος ετών 9 και ο Μαλατέστας Ιωάννης ετών 7

–1829. Ο ονομαστικός κατάλογος των μαθητών του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου της Νάουσας του σχολικού έτους 1829.

«Οι μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της κομοπόλεως Ναούσης»

Αργυρώ Μαλατέστα ετών 15, Μαρία Μαλατέστα ετών 10 και Φραγκίσκος Μαλατέστας ετών 8.

–1829. Σε έγγραφο της Δημογεροντίας Πάρου και Αντιπάρου στις 19 Μαΐου 1829 υπογράφουν οι προσ. Επαρχ. Δημογέροντες: Δημήτριος Χαμάρτος, Νικόλαος Αρκάς, Νικ. Μαλατέστας, και ο Γραμματέας Ν. Βατιμπέλας.

–1829. Σε πληρεξούσιο στις 3 Ιουνίου του 1829 αναφέρεται ο Δημογέροντας Νικόλαος Μαλατέστας.

–1829. Στις 29 Σεπτεμβρίου 1829 αναφέρεται σε έγγραφο Παροικιάς ο Σκευοφύλαξ Αθανάσιος Μαλατέστας.

–1830. Από κατάλογο που είχε στείλει στο Υπουργείο Θρησκείας ο Επίσκοπος Παροναξίας Ιερόθεος στις 8 Φεβρουαρίου 1830, πληροφορούμαστε ότι η Πάρος διέθετε 52 ιερείς.

Κατωτέρω παραθέτουμε ονοματεπώνυμά με τα ανάλογα οφίκια που είχαν: Αθανάσιος Μαλατέστας σκευοφύλαξ.

–1830. Στις 12 Ιουλίου 1830 αναφέρεται σε πωλητήριο Παροικιάς ο Σκευοφύλαξ Αθανάσιος Μαλατέστας.

–1831. Στην Πάρο δημιουργούνται δύο στρατόπεδα: των Καποδιστριακών (Βιτσαράς, Χαμάρτος κ.α.) και των αντικαποδιστριακών (Κ. Κονδύλης, Λεον. Κονδύλης, Μιχ. Κρίσπης, Ν. Μαλατέστας κ.α.). Με παρακίνηση των Υδραίων επαναστατούν τα νησιά κατά του Καποδίστρια το 1831 και αντικαθιστούν τις τοπικές διοικήσεις ή τις κοινοτικές αρχές.

–1831. Σε έγγραφο του Παν. Δ. Δημητρακόπουλου στις 19 Οκτωβρίου 1831 αναφέρεις τον  Μαλατέστα ως κακοκέφαλον.

–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Νικόλαος Μαλατέστας καθώς και ο Ιωάννης Μαλατέστας από τα χωριά του Κεφάλου.

–1832. Εν Ναούση της Πάρου τη 27 Μαρτίου 1832, σε έγγραφο της σχολής του Αγίου Αθανασίου αναφέρεται ο Μαλατέστας Νικόλαος.

–1833. Στις 22 Οκτωβρίου 1833 ο Σκευοφύλαξ Αθανάσιος Μαλατέστας υπογράφει προικοσύμφωνο Παροικιάς του Δημητρίου Ι. Νίκα και της Αικατερίνης Γεωργίου Ζ. Μαύρη.

–1838. Σκευοφύλαξ Παροικιάς το 1838 αναφέρεται ο Αθανάσιος Μαλατέστας.

–1843. Στις 17  Οκτωβρίου 1843 η συνέλευση της αντιπολίτευσης επαναλαμβάνεται, αλλά πάλι χωρίς τον Δήμαρχο Θ. Καμπάνη ο οποίος κατηγορείται από τους παρευρισκομένους ότι «αισθάνεται ανώτερος του νόμου και προβάλει ανύπαρκτες προφάσεις». Η συνέλευση αποφασίζει να προχωρήσει στην εκλογή χωρίς τον Δήμαρχο! Πρόεδρος ανέλαβε ο Δ. Χαμάρτος και προσυπέγραψαν τα 5 γεροντότερα μέλη Ν. Πούλιος, Ιωάννης Καπαρός, Λεονάρδος Κονδύλης, Ηλίας Σαράντος, Νικόλαος Ρούσσος. Οι εκλογείς ήταν οι εξής:
Πόλις Παροικίας (Δήμαρχος Θ. Καμπάνης): Ζώρζης Μ Μαυρογένης, Δημήτριος Χαμάρτος, Πέτρος Μαυρομμάτης, Ν Α Ψαράκης, Αντ Ελ Χαμάρτος, Λεονάρδος Κονδύλης.
Κωμόπολις Λευκών (Πάρεδρος Κωνσταντίνος Χανιώτης): Εμμανουήλ Ν Αρκάς, Νικόλαος Γ Ρούσσος, Νικόλαος Γ Παντελαίος, Ιωάννης Α Δεσύλλας.

Κωμόπολις Ναούσης (Δήμαρχος Ν. Μαλατέστας): Δημήτριος Π Δημητρακόπουλος, Ηλίας Σαράντος, Ιωάννης Μεταξάς, Αντώνιος Κορτιάνος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).
Χωρίον Κώστου(Πάρεδρος Ιωάννης Α. Καπαρός): Ιωάννης Α Καπαρός, Αναστάσιος Ρούσσος
Χωρίον Δραγουλά (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Γεώργιος Κληρονόμος
Χωρίον Μαρμάρων (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Ιωάννης Γιαννουλάκης, Νικήτας Άγουρος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).

Χωρίον Τσιπίδου (Δήμαρχος Μαρπήσσης ΓΣ Δελαγραμμάτης): Νικόλαος Βατιμπέλας, Νικόλας Πούλιος, Γεώργιος Σ Δελαγραμμάτης (απών).

Χωρίον Ωλιάρου (Πάρεδρος Δ. Βιάζης): Παναγής Καλάργυρος, Ματθαίος Μαούνης.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν πληρεξουσίους Πάρου τους Δ. Π. Δημητρακόπουλο (21 ψήφοι) και Ζ. Μάτσα Μαυρογένη (21). Συμμετείχαν και οι Νικόλαος Ψαράκης (Παροικιά, 11 ψήφοι), Ν. Βατιμπέλας (Τσιπίδος, 7), Λεονάρδος Κονδύλης (Παροικία, 7), Νικόλαος Μαλατέστας (Νάουσα, 6 ψήφοι), Κωνσταντίνος Δαμίας (Παροικία, 6), Π. Μαυρομάτης (Παροικία, 6).

Ο Δήμαρχος Πάρου αρνήθηκε να επικυρώσει τις υπογραφές και συνεπώς την εκλογή.

–1843. Σε ονομαστικό κατάλογο των εκλογικών αποτελεσμάτων Νάουσας στις 27 Οκτωβρίου 1843 αναφέρεται ο Νικόλαος Μαλατέστας.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Μαλατέστας 54 ετών, κτηματίας, ο 27χρονος  γεωργός Κωνσταντίνος Μαλατέστας.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 30χρονος γεωργός Αντώνιος Δ. Μαλατέστας, ο 36χρονος γεωργός Γεώργιος Φ. Μαλατέστας, ο 33χρονος πλοίαρχος Δημήτριος Φ. Μαλατέστας, ο 28χρονος γεωργός Εμμανουήλ Μαλατέστας, ο 55χρονςο γεωργός Ιωάννης Μαλατέστας, ο 43χρονος γεωργός Ιωάννης Μαλατέστας και ο 28χρονος γεωργός Πέτρος Φ. Μαλατέστας.

–1852. Γεννιέται το 1852 ο Νικόλαος Μαλατέστας του Φραγκίσκου και της Ελένης. Σύζυγός του η Βικτωρία και τέκνα τους ο Φραγκίσκος, η Αγγελική (1904), η Ελένη (1906), ο Κώστας (1909) και ο Θεοδόσης (1915).

–1854. Γεννιέται το 1854 ο Δημήτριος Μαλατέστας του Φραγκίσκου και της Ελένης. Σύζυγός του η Καλλιόπη και τέκνα τους ο Φραγκίσκος, η Ελένη και ο Μανώλης.

–1859. Στις 13 Οκτωβρίου 1859 μνημονεύεται σε συμβολαιογραφική πράξη [πληρεξούσιο] στην Σύρο η κάτοικος Νάουσας Πάρου Αργυρό Νικ. Μαλατέστα.

–1860. Στις 16 Ιανουαρίου 1860 σε συμβολαιογραφική πράξη [Εξόφληση] στην Σύρου αναφέρεται ότι ο κάτοικος Πάρου Αντώνης Βεντουρής βυρσοδέψης και η σύζυγός του Μαρηγώ Μαλατέστα εξοφλούν τον κάτοικο Πάρου νοσοκομειακό υπάλληλο Κουτσοδόντη Εμμανουήλ.

–1870. Το 1870 η Άννα Μαλατέστα του Νικολάου 60 ετών, χήρα από την Πάρο, αναφέρεται σε απογραφή της Πόλης Ερμούπολης.

–1872. Το 1872 γεννιέται ο Μαλατέστας Σταμάτης του Μιχαήλ γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1873. Στις 3 Ιουνίου 1873 ο 24χρονος μαραγκός από την Πάρο Εμμανουήλ Μαλατέστας του Κωνσταντίνου και της Άννας, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 18χρονη από την Σύρο Ζαχαρώ Σαμοθράκη, του Κωνσταντίνου.

–1876. Στις 14 Σεπτεμβρίου 1876 ο παριανή ξυλουργός Μαλατέστας Δημήτρης 28 ετών κάτοικοι Σύρου δηλώνει τον θάνατο του φίλου του Νικόλαου Κ. Βιστιδουράκη 50 ετών από την Κρήτη  κάτοικο Ερμούπολης. Ασθένεια: Φθισικός.

–1880. Στις 21 Φεβρουαρίου 1880 ο 24χρονος βυρσοδέψης από την Πάρο Εμμανουήλ Μαλατέστας, του Πέτρου και της Φρατζέσκας, κάτοικος Σύρου παντρεύεται στην Ερμούπολη την 20χρονη από την Πάρο Μαρία Κότη, του Εμμανουήλ και της Κριούζας.

–1883. Το 1883 γεννιέται ο Μαλατέστας Ιωάννης του Κωνσταντίνου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1886. Το 1886 γεννιέται ο Μαλατέστας Ιωάννης του Κοσμά ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο, Μαλατέστας Νικόλαος του Φραγκίσκου, ετών 31, ιατρός από τη Νάουσα.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο, Μαλατέστας Νικόλαος του Φραγκίσκου, ετών 33, ιατρός από τη Νάουσα.

–1887. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 33χρονος βυρσοδέψης Εμμανουήλ Πέτρου Μαλατέστας, έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 29 Ιανουαρίου 1887.

–1891. Νικόλαος Φρ. Μαλατέστας, ιατρός, γεννήθηκε στη Νάουσα της Πάρου. Το 1891 εγκαθίσταται στη Κεσσάνη της Ευρωπαϊκής Τουρκίας, για 20 χρόνια. Εκ περιτροπής ταξίδευε στη Βιέννη και σε πολλές άλλες πόλης της Δυτικής Ευρώπης για να παρακολουθήσει τις εξελίξεις στην ιατρική επιστήμη.

–1892. Το 1892 γεννιέται ο Μαλατέστας Μιχαήλ του Ζαννέτου αλιεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1895. Στις 18 Σεπτεμβρίου 1895 ο παριανός Μαλατέστας Δημήτρης 45 ετών [θείος] Ξυλουργός κάτοικος Σύρου δηλώνει τον θάνατο του ανιψιού του Μανέτας Στ. Νικόλαος 7 μηνών κάτοικο Ερμούπολης. Μητέρα θανόντος Θεοφύλακτη Μαλατέστα. Ασθένεια: Διφθερίτις.

–1895. Στις 21 Σεπτεμβρίου 1895 ο παριανός Μαλατέστας Δημήτρης 45 ετών [θείος] Ξυλουργός κάτοικος Σύρου δηλώνει τον θάνατο του ανιψιού του Μανέτας Στ. Αναστάσιος 6 μηνών κάτοικο Ερμούπολης. Μητέρα θανόντος Θεοφύλακτη Μαλατέστα. Ασθένεια: Εκλαμψία.

–1897. Το 1897 γεννιέται ο Μαλατέστας Στέφανος του Πατίστα εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1902. Γεννιέται το 1902? Ο Φραγκίσκος Μαλατέστας του Νικολάου (1852) και της Βικτωρίας.

–1904. Γεννιέται το 1904 η Αγγελική Μαλατέστα του Νικολάου (1852) και της Βικτωρίας. Σύζυγός της ο Άγγελος Ζάννης και τέκνο τους η Λία.

–1905. Το 1905 γεννιέται ο Μαλατέστας Φίλιππος του Σταμάτη αγροφύλαξ κάτοικος Παροικιάς.

–1905. Μαλατέστα Ειρήνη, όνομα συζύγου: Φίλιππος, Κύριο όνομα και επώνυμο πατρός: Γ. Ρούσσος. Έτος γέννησης: 1905. Επάγγελμα: οικοκυρά.

–1906. Γεννιέται το 1906 η Ελένη Μαλατέστα του Νικολάου (1852) και της Βικτωρίας. Σύζυγός της ο Γιάγκος Πράσινος και τέκνο τους η Ελίνα.

–1907. Το 1907 γεννιέται ο Μαλατέστας Εμμανουήλ Ζαννέτος αλιεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1909. Γεννιέται το 1909 ο Κώστας Μαλατέστας του Νικολάου (1852) και της Βικτωρίας. Σύζυγός του η Ειρήνη και τέκνα τους ο Νίκος και η Βικτωρία.

–1911 Φραγκίσκος Ιω. Μαλατέστας από την Παροικιά, ανώτερος τηλεγραφικός υπάλληλος, υπηρέτησε στην τηλεγραφική διεύθυνση Σύρου.

–1912. Το 1912 γεννιέται ο Μαλατέστας Κωνσταντίνος του Πατίστα εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1912. Το 1912 γεννιέται ο Μαλατέστας Κωνσταντίνος του Ιωάννη εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1914. Το 1914 γεννιέται ο Μαλατέστας Μιχαήλ του Σταμάτη αλιεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1915. Γεννιέται το 1915 ο Θεοδόσης Μαλατέστας του Νικολάου (1852) και της Βικτωρίας. Σύζυγός του η Ζωή Δαλέκου (1923) του Παναγή και τέκνα τους ο Νίκος (1954) και ο Αντώνης.

–1915. Το 1915 γεννιέται ο Μαλατέστας Ιάκωβος του Ιωάννης γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1917. Το 1917 γεννιέται ο Μαλατέστας Γεώργιος του Ιωάννης ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1918. Το 1918 γεννιέται ο Μαλατέστας Κοσμάς του Ιωάννης υποδηματοποιός κάτοικος Παροικιάς.

–1919. Ναύτης κατά την περίοδο 1919-1922 ο Μαλατέστας Κωνσταντίνος.

–1919. Το 1919 γεννιέται ο Μαλατέστας Ζαννέτος του Μιχαήλ ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1921. Το 1921 γεννιέται ο Μαλατέστας Κωνσταντίνος του Μιχαήλ ξυλουργός κάτοικος Παροικιάς.

–1921. Το 1921 γεννιέται ο Μαλατέστας Δημήτριος του Ιωάννης γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1922. Το 1922 γεννιέται ο Μαλατέστας Γεώργιος του Ανδρέα γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1922. Το 1922 γεννιέται ο Μαλατέστας Κοσμάς του Νικολάου γεωργός κάτοικος Παροικιάς. Το 1949 διαγράφηκε από τους εκλογικούς καταλόγους ως ανυπότακτος επιστράτευσης.

–1922. Το 1922 γεννιέται ο Μαλατέστας Ιωάννης του Μιχαήλ ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1922. Το 1922 γεννιέται ο Μαλατέστας Κοσμάς του Νικολάου ξυλουργός κάτοικος Παροικιάς. Διαγράφετε το 1949 από τον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς ως εγγραφέντας σε άλλη Κοινότητα.

–1924. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 25χρονος υπηρέτης Ανδρέας Κ. Μαλατέστας άγαμος. Έδωσε όρκο στις 24 Ιανουαρίου 1924.

–1924. Το 1924 γεννιέται ο Μαλατέστας Δημήτριος του Μιχαήλ ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1924. Το 1924 γεννιέται ο Μαλατέστας Φραγκίσκος του Ανδρέα γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1924. Στις 20 Ιουνίου 1924 ο 25χρονος υπάλληλος από την Πάρο Ανδρέας Μαλατέστας του Κωνσταντίνου και της Ευφροσύνης Μακρή παντρεύεται στην Ερμούπολη την 25χρονη από την Σύρο Ασημίνα Γεωργαλά του Μιχαήλ και της Πηνελόπης Κρητικού.

–1925. Το 1925 γεννιέται η Μαλατέστα Παρασκευή του Ιωάννη κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μαλατέστας Σταμάτιος του Νικολάου εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μαλατέστας Γεώργιος του Ιωάννη εργατικός κάτοικος Παροικιάς.

–1928. Το 1928 γεννιέται ο Μαλατέστας Ευστάθιος του Νικολάου φανοποιός κάτοικος Παροικιάς.

Διαγράφετε το 1949 από τον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς ως εγγραφέντας σε άλλη Κοινότητα.

–1929. Το 1929 γεννιέται ο Μαλατέστας Γεώργιος του Νικολάου κάτοικος της Κοιν. Παροικιάς.

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαλατέστα Μαργαρίτα, όνομα συζύγου Εμμανουήλ όνομα πατρός Κοσμάς Δαβαρίας.

–1959. 5 Απριλίου 1959 ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΠΑΡΟΙΚΙΑ: Εγγεγραμμένοι 2.614 εψήφισαν 1.392, άκυρα και λευκά 3.

Ο Συνδυασμός κ. Ανδρέα Μαρινόπουλου έλαβεν 764 ο δε Συνδυασμός του κ. Μιχ. Κρίσπη 628.
Παραθέτομεν εν λεπτομερεία τους σταυρούς προτιμήσεως τους οποίους έλαβεν έκαστος.

1) Μαρινόπουλος Αθαν. Ανδρέας 626, Δενέγρης Στυλιανός 110, Μονδάνος Ανδ. Αντ. 105, Κατρής Ν. Αγαπητός 103, Βενιζέλος Π. Ραγκούσης 94, Μπάος Π. Αντ. 66, Μαύρης Γ. Αντ. 66, Καπούτσος Γ. Δημ. 60, Σιλβέστρος Π. Κωνστ. 55, Καλακώνας Μενέγου Σάββας 44, Μαλατέστας Μιχ. Κωνστ. 41 κλπ.

2) Κρίσπης Ν. Μιχαήλ 380, Φραγκούλης Νικολ. Ιωάννης 158, Σαρρής Μιχ. Νικόλαος 111, Τσαντάνης Φ. Παναγ. 82, Κυριαζάνος Ι. Μάρκος 66, Αργυρόπουλος Δημ. Ιωάννης 63, Μουρλάς Σπ. Γεώργιος 61, Φωκιανός Δημ. Βασίλειος 53, Κρητικός Γ. Παναγ. 49, Γκίκας Ι. Αναστ. 45, Σπανός Εμμαν. Αντ. 41 κλπ οι οποίοι παραλείπονται ελλείψει χώρου.

Σύμβουλοι εξελέγησαν οι 5 πρώτοι εκ του πρώτου Συν/σμού και οι 4 εκ του δευτέρου.

 

–Μαλινδρέτος: Το επώνυμο Μαλινδρέτος πιθανότατα έχει δυτική/λατινική προέλευση και ερμηνεύεται ως σύνθετο των λέξεων Male και Andrea, δηλαδή «ο κακός Ανδρέας».

Ο παριανός κλάδος της οικογένειας κατάγεται από την Κυδωνία Χανίων. Γενάρχης του κλάδου στην Πάρο θεωρείται ο Γεώργιος Μαλινδρέτος του Ιωάννη και της Μαρίας, ο οποίος το 1920 παντρεύτηκε την Ελένη Εμμανουήλ Ρενιέρη, από την Κίσσαμο Χανίων. Η παρουσία της οικογένειας στην Πάρο είναι επομένως σχετικά νεότερη και κρητικής προέλευσης.

Το 1906 γεννήθηκε ο Γεώργιος Μαλινδρέτος, ενώ μεταγενέστερα η οικογένεια εγκαταστάθηκε και ρίζωσε στην Πάρο. Το 1980 μαρτυρείται ο Χαράλαμπος Μαλινδρέτος του Γεωργίου, μαθηματικός στο Γυμνάσιο Παροικιάς.

Οι μέχρι σήμερα γνωστές μαρτυρίες δείχνουν μια νεότερη παριανή οικογένεια κρητικής καταγωγής, η οποία εντάχθηκε στην κοινωνία της Παροικιάς κατά τον 20ό αιώνα.

–1906. Ο Γεώργιος Μαλινδρέτος γεννήθηκε το 1906.

–1980. Χαράλαμπος Μαλινδρέτος του Γεωργίου, Μαθηματικός στο Γυμνάσιο Παροικιάς το 1980.

 

–Μαμάσης: Το επώνυμο Μαμάσης συνδέεται με οικογένεια προσφυγικής καταγωγής από τη Μικρά Ασία. Παριανός κλάδος της οικογένειας εγκαταστάθηκε στην Πάρο το 1974, προερχόμενος από τον Πειραιά.

Η παρουσία της οικογένειας στο νησί είναι νεότερη, χωρίς μέχρι σήμερα παλαιότερες ιστορικές μαρτυρίες στην Πάρο.

 

 

–Μαμεδάκης: Το επώνυμο Μαμεδάκης πιθανότατα συνδέεται με κρητική καταγωγή. Η πρώτη γνωστή μαρτυρία στην Πάρο χρονολογείται από το 1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σε επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο του Αιγαίου Πελάγους σχετικά με τα προβλήματα μεταξύ των Κρητών νεοαποίκων και των ντόπιων, υπογράφει ο Γ. Μαμεδάκης από τα χωριά του Κεφάλου.

Η αναφορά αυτή αποτελεί πρώιμη ένδειξη παρουσίας της οικογένειας στην Πάρο, πιθανότατα στο πλαίσιο της εγκατάστασης Κρητών στο νησί.

–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Γ. Μαμεδάκης από τα χωριά του Κεφάλου.

 

–Μάναλης: Το επώνυμο Μάναλης μαρτυρείται στην Πάρο ήδη από τις αρχές του 18ου αιώνα. Το 1715, σε έγγραφο που αφορά χωράφι στη θέση Προκόπος, αναφέρεται ως σύμπλιος ο Δημητράκης Μάναλης.

Η αναφορά αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα την παλαιότερη γνωστή μαρτυρία του επωνύμου στην Πάρο.

–1715. Χωράφι στο Προσκόπο σύμπλιος Δημητράκης Μάναλης.

 

–Μαναρέλη: Βλέπε Μαναρόλη

 

–Μαναρόλης ή Μαναρέλη ή Μηναρέλη: Το επώνυμο Μαναρόλης, που απαντά και ως Μαναρέλη ή Μηναρέλη, θεωρείται δυτικής προέλευσης, πιθανότατα από τη Λομβαρδία.

Η οικογένεια μαρτυρείται στην Πάρο ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα. Το 1818 αναφέρεται ο Νικόλας Μαναρόλης σε κατάλογο της ακίνητης περιουσίας της Παναγίας Ξεχωριανής. Το 1822 ο Γιαννούλης Μαναρόλης καταγράφεται ως κάτοικος Μαρμάρων, ενώ το 1831 ο Χρουσής Μαναρόλης υπογράφει, μαζί με άλλους κατοίκους των χωριών του Κεφάλου, την επιστολή των Παριανών σχετικά με τα προβλήματα μεταξύ Κρητών νεοαποίκων και ντόπιων.

Το επώνυμο συνεχίζει να εμφανίζεται κατά τον 19ο αιώνα. Στους εκλογικούς καταλόγους του 1844 και 1847 καταγράφονται Μαναρόληδες στα Μάρμαρα και τη Μάρπησσα, ενώ το 1875 αναφέρεται ο Ιωάννης Μαναρόλης του Νικολάου, παπουτσής.

Οι μαρτυρίες δείχνουν μια παλαιά παριανή οικογένεια με δυτική καταγωγή, η οποία είχε παρουσία κυρίως στα Μάρμαρα και τη Μάρπησσα.

–1818. Κατάλογος της ακίνητης περιουσίας της Παναγίας Ξεχωριανής 16 Απρ. 1818, χωράφι εις τους Άγιους Πάντες πλησίον Φίδα πλησίον Νικόλας Μαναρόλης.

–1822. Σε έγγραφο των Παριανών στους Υδραίους στις 13 Απριλίου 1822 αναφέρεται ο Γιαννούλης Μαναρόλης κάτοικος Μαρμάρων.

–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Χρουσής Μαναρόλης από τα χωρία του Κεφάλου..

–1840. «Υρία της Πάρου της 5 Μαϊου 1840. Ο υποφαινόμενος δι’ άλλου Ιωάννης Δ. Πούλιος, δημότης και κάτοικος του Δήμου Μαρπήσσης πωλεί προς τον Παναγιώτην Ιωάν. Αιγενήτην, δημότην και κάτοικον του Δήμου Υρίας, μια ψαρόγαν, έχει αγοράν από τους δυο του αδερφούς Περούλην και Βασίλειον Πουλίους, κείμενη εν τη θέσεις ονομαζόμενη Λαγκάδα, πλησίον Ιωάννης Εμμ. Μονόπατος εκ Μαρπήσσης και Γιανούλης Μαναρόλης…»

–1844. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μαρμάρων το 1844 είναι εγγεγραμμένος ο 35χρονος εργάτης Αντώνιος Μαναρόλης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 33χρονος σκυτοτόμος Μαναρόλης Ιωάννης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Μαρμάρων του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 25χρονος εργάτης Γεώργιος Μαναρόλης.

–1861. Στις 27 Σεπτεμβρίου 1861 ο 27χρονος ναύτης από την Πάρο Αθανάσιος [Αντώνιος] Αρματάς του Γεωργίου και της Αργεντού, παντρεύεται στην Ερμούπολη την επίσης παριανή Κυριακή Μηναρέλη [Μαναρέλη], του Εμμανουήλ και της Αικατερίνης.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαναρόλης Ιωάννης του Νικολάου 50 ετών παπουτσής.

 

–Μανγκός: Βλέπε Μάνκος.

 

–Μανέτας: Το επώνυμο Μανέτας είναι παλαιό στην Πάρο και γνωστό μέχρι σήμερα στην Παροικιά και την Αντίπαρο. Ο Κεφαλληνιάδης και ο Slot συγκαταλέγουν τους Μανέτες στις απλές καθολικές οικογένειες δυτικής ευρωπαϊκής καταγωγής.

Σημαντική μορφή της οικογένειας υπήρξε ο Δημήτριος Μανέτας, Παριανός αγωνιστής του 1821, ο οποίος υπηρέτησε αρχικά ως υπαξιωματικός και αργότερα ως αξιωματικός. Πολέμησε με τους Σαμίους υπό τον Λογοθέτη Λυκούργο και έπεσε σε μάχη το 1822.

Το 1886, η Ευφροσύνη Δ. Μανέτα χρηματοδότησε εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας στην Αγία Τριάδα Λευκών, όπως μαρτυρεί η αφιερωματική επιγραφή.

Το επώνυμο συνεχίζεται στους νεότερους χρόνους και παραμένει γνωστό στην Παροικιά και την Αντίπαρο μέχρι σήμερα.

–1821. Παριανός αγωνιστής του 1821 ο Μανέτας Δημήτριος (Μ.Υ.16131) Υπαξιωματικός Β΄τάξης. Αργότερα πήρε τον βαθμό του Αξιωματικού Ζ’ τάξης (Μ.Α.3321). Υπηρέτησε με Σάμιους υπό Λογοθέτη Λυκούργο μέχρι 1822, οπότε έπεσε σε μάχη.

–1886. Σε εικόνα της Παναγίας βρεφοκρατούσας του Χριστού στην Αγία Τριάδα Λευκών, αναφέρει η αφιερωματική επιγραφή: «Εγένετο δι’ εξόδων Ευφροσύνης Δ. Μανέτα 1886».

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Δενέγρη Κούλα όνομα συζύγου Ιωάννης, όνομα πατρός Νικ. Μανέτας.

 

–Μανιάτης ή Μηνιάτης: Το επώνυμο Μανιάτης ή Μηνιάτης είναι πατριδωνυμικό και πιθανότατα δηλώνει καταγωγή από τη Μάνη. Στην Πάρο εμφανίζεται ήδη από τον 17ο αιώνα και συνδέεται με πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή του Κεφάλου και της Νάουσας.

Η παλαιότερη γνωστή αναφορά χρονολογείται από το 1665, όταν σε νοταριακό έγγραφο των Μαρμάρων υπογράφει ως νοτάριος ο Παντολέων Μηνιάτης. Η παρουσία του επωνύμου συνεχίζεται και στα τέλη του 17ου αιώνα. Το 1677, στην έκθεση του Καπουτσίνου Σεραφείμ De Riom για τα γεγονότα της Νάουσας, αναφέρεται ο Δημήτριος Μανιάτης, βοεβόδας της Παροικιάς, γεγονός που δείχνει ότι η οικογένεια είχε ήδη αποκτήσει κοινωνική και διοικητική παρουσία στο νησί.

Το 1685, ο π. Ιωάννης Μηνιάτης εμφανίζεται ως νοτάριος σε μαρτυρική κατάθεση του Νικολάου Μοστράτου σχετικά με κουρσάρικη επιδρομή στον Κέφαλο. Η αναφορά αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιβεβαιώνει τη χρήση και των δύο μορφών του επωνύμου, Μανιάτης και Μηνιάτης, στην ίδια ιστορική περίοδο.

Η οικογένεια εξακολουθεί να καταγράφεται στην Πάρο κατά τον 18ο και 19ο αιώνα. Το 1789 στη Νάουσα μνημονεύεται σε διαθήκη ο Πνευματικός Μανιάτης, ενώ το 1870 η Σταμάτα Μανιάτη αναφέρεται ως μητέρα του Ηλία Χαλκίτη, σε γάμο Παριανών στην Ερμούπολη.

Η μακρά παρουσία του επωνύμου, ήδη από τα μέσα του 17ου αιώνα, δείχνει ότι πρόκειται για παλαιά παριανή οικογένεια, με την πιθανή μανιάτικη καταγωγή να αποτελεί την πιθανότερη ερμηνεία της ονομασίας.

–1665. Στις 15 Απριλίου του 1665 μνυμονεύεται ο μαστρο Μικές Παδιάτης «προσκαλεσμένος απέ τον μαστρο Κομνενόν Φραντζή» Το έγγραφο Μαρμα΄ρων υπογράφουν και μαρτυρούν οι: Νεόφυτος ιερομόναχος Τζάρουχας, ο Ιωάννης Χαρχαντήλης. Νοτάριος ο Παντολέ(ων) ο μηνιάτ(Ης).

–1677. Ο αρχηγός της ιεραποστολής των Καπουτσίνων στη Νάουσα Σεραφείμ De Riom έστειλε έκθεση με τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στη Νάουσα στις 20 Ιουλίου 1677 στον ηγούμενο της μονής Καπουτσίνων στη Νάξο «Εν ονόματι του Κυρίου ημών ποιούμαι έναρξιν πιστής εκθέσεως των κατά την εν Ναούση άφιξιν του πασά Σαρδάρ συμβάντων. Εμάθατε βεβαίως, αιδεσιμότατε μοι πάτερ, ότι ο Σαρδάρ κατέπλευσεν εις Νάουσαν τη 20 Ιουλίου συνοδευόμενος υπό 25 γαλέρων. Μαθών ούτος ότι επι της νήσου ταύτης ευρίσκοντο εκατόν περίπου λεβέντες εκ Δύσεως, διαμοίρασε το στράτευμα του, αφήκε δύο γαλέρας εδώ εις Νάουσαν, απέστειλεν ετέρας δύο εις το στενόν της Αντιπάρου, τρείς εις Κέφαλον και το επίλοιπον του στόλου του εις Παροικία, προς τον σκοπόν να παρακωλύση την γαλιόταν και τους λεβέντες του καπιτάν Αντώνη από του να διαφύγωσιν. Την γαλιόταν ταύτην εύρον πλησίον της Παροικιάς έν τινι κολπίσκω εφωδιασμένην δια παντός είδους πολεμοφοδίων και ζωοστροφών, καθόσον οι λεβέντες ατής δεν έσχον το θάρρος ούτε τα όπλα των να παραλάβωσι μεθ’ εαυτών εις τα όρη όπου επί ματαίω προσεπάθουν να κρύπτωνται εν τοις σπηλαίοις και τοις βαράθροις. Ο Σαρδάρ, θέλων επιμόνως να συλλάβη αυτούς, ηνάγκασε τους χωριανούς της νήσου ταύτης, δια ραβδισμών πιπτόντων επί των ράχεων αυτών ως χάλαζα, να εξέλθωσι και, δια δέκα κυνών, ερευνήσωσι και εκβάλωσι ους λεβέντας από τα κρησφύγετα αυτών και τους φέρωσιν ενώπιόν του εν τη γαλέρα. Εν τούτου δεν κατώρθωσαν να εύρωσι τον αρχηγόν των πειρατών, ον ο Σαρδάρ επιμόνως ήθελε ζώντα ή νεκρόν. Ούτος εφρόντισε να κρυβή τόσον ασφαλώς ώστε ν’ αποφύγη την ορμήν των Ναουσαίων, οίτινες πολλούς κόπους κατέβαλον προς ανεύρεσιν και σύλληψιν αυτού.

Η ορμή του λαού τούτου, συνοδευομένου μακρόθεν εις τα όρη υπό τινών γενιτσάρων, έφθασε και περειτέρω. Ηθέλησε να ερευνήση εν απάσαις ταις οικίας της Ναούσης άνευ εξαιρέσεως, ηνέωξε και αυτούς τάφους προς έρευναν. Εννοείται ότι και ο ημέτερος οίκος δεν εξηρέθη, αλλ’ εξηρευνήθη υπό δέκα Τούρκων και των κατοίκων της Κωμοπόλεως. Κατά πρώτον ήλθον μόνοι πέντε Τούρκοι αίτινες παρεβίασαν την θύραν μας. Εις εξ αυτών, ον εξελαβον ως ερχόμενον να με χαιρετίση, μοι κατέφερεν ισχυρότατον γρονθοκόπημα κατά πρόσωπον, ώστε με απώθησεν εις απόστασιν δύο βημάτων. Οι λοιποί τέσσερες παρετήρουν εν τω οίκω μήπως ευρίσκετό τις εν αυτώ κεκρυμμένος προσεπάθησαν δε ν’ ανοίξωσι δι αντίκλειδος τα κιβώτια, εν οις είχομεν προπεφυλαγμένα διάφορα ημών εφόδια αλλά μη δυνηθέντες και μη έχοντες διαταγήν να καταστρέψωσι τι, αφήκαν αυτά ανέπαφα. Δέσαντές με, τότε, με έφερον ενώπιον του Αγά του Σαρδάρ διαμένοντος εν τη οικία του Μιχελέτου, γαμβρού του κ. Νικηφόρου (Γεράρδη), όστις ανηλεώς και με τρόπον φρικώδη έδερε κατ’ εκείνην την ώραν άνδρας τε και γυναίκας δια ροπάλου.

Ο ρηθείς Αγάς, επί παρουσία ενός άλλου, ου τον βαθμόν αγνοώ, με ρώτησε ποιος είμαι. Κατόπιν με ηρώτησε αν είμαι Γάλλος και τω απήντησα καταφατικώς. Συνεπεία δε της απαντήσεως μου ταύτης, με απέλυσε παρευθύς, και επανήλθον εις τον ημέτερον οίκον, τον οποίον εύρον εν ακαταστασία μεγίστη, άνευ όμως μεγάλων ζημιών.

Αλλ’ εν τη απερισκεψία μου και τω συνεχόντι με φόβω, είχον προηγουμένως μεταφέρει εις γειτονικήν τινα οικίαν διάφορα εκκλησιαστικά πράγματα προς διαφύλαξιν ήσαν δε ταύτα παραπετάσματα των ιερών βημάτων και διάφορα άλλα μικρά τεμάχια, ων πάντων η αξία δεν υπερέβαινε τα 6 γρόσια. Οι Τούρκοι, ανακαλύψαντες την κρύπτην, παρέλαβον πάντα ταύτα και απήλθον.

Η τραγωδία αυτή δεν έληξεν εν μια ημέρα. Ο Σαρδάρ βλέπων συντελεσθείσαν την σύλληψιν πάντων των λεβεντών της γαλιότας πλην του αρχηγού αυτών, ωρκίσθη, καθ’ α ελέχθη, ότι εάν δεν τω φέρωσι τον αρχηγόν, θα αιχμαλωτίση πάντας τους άνδρας και θα κατασφάξη τας γυναίκας και τα τέκνα των. Ταύτα ακούσαντες οι ατυχείς κάτοικοι προέβησαν πάλιν, τρις ή τετράκις, εις την εν ταις οικίας έρευναν.

Ο ημέτερος οίκος δεν εξηρέθη της ερεύνης ταύτης. Ο γυναικάδερφος του κ. Γαβριήλ και εις άλλος χωρικός, ενέπνευσαν τι θάρρος εις δέκα Τούρκους να έλθωσι να ανασκαλεύσωσι πάλιν τον οίκον μας.

Οι Τούρκοι ούτοι, ρίψαντες το βλέμμα επί των αντικειμένων τα οποία είχομεν, μοι είπον «βρε παπά, δε μας λές, πώς γίνεται και λες πως είσαι φτωχός αφού έχεις τόσα ρούχας;»  Εις ταύτα απήντησα ότι τα κιβώτια ήσαν κενά. «Αχ μωρέ κιντή!...» μοι απήντησεν ο εις, δάκνων πεισματωδώς τον δάκτυλόν του. Τότε παρατηρήσαντες κάτοπτρον τι, ανήκον εις τον βοεβόδαν Παροικιάς Δημήτριον Μανιάτην, με ηρώτησεν εις εξ αυτών. «Τι πράγμα είν αυτό;» «Εικών», τω ειπον. Τότε βλέπων ότι δεν τω έλεγα την αλήθειαν, έσυρε κατά το ήμισυ το γιαταγάνι του, προσποιούμενος ότι δοκιμάζει αν είναι αρκετά κοπτερόν, αλλά περιωρίσθη έως εδώ διέταξε μόνον ένα εκ των συντρόφων του να καταβιβάση το κάτοπτρον και μεταφέρη αυτό εν τη γαλέρα. Υπέστην και τούτο μεθ’ υπομονής, αν και η αξία του κατόπτρου ήτο 15 έως 20 σκούδων.

Τέλος, ο Σαρδάρ, βαρυθυμών ένεκα της μακράς του διαμονής εν Ναούση διότι έμεινεν επί 8 ημέρας, έδωκε το σημείον της αναχωρήδεως. Μηξ δυνηθείς να συλλάβη τον αρχηγόν των πειρατών, παρέλαβε μεθ’ εαυτού 35 λεβέντες, μεταξύ των οποίων και τον ατυχή γυναικάδερφον του Δημητρίου Τζαν Λούκα, και ένα ιερέα. Οι Τούρκοι, ολίγον προ της αναχωρήσεως των, εισήλθον εν τη ημετέρα εκκλησία, κατέστρεψαν το άγιο βήμα, αφήρεσαν το κανδήλιο και το ωόν στρουθοκαμήλου, όπερ εκρέματο άνωθεν αυτού.

Εκ των κατοίκων της κωμοπόλεως ταύτης ολίγοι μεν εκακοποιήθησαν, αλλά και ολίγοι ήσαν οι μη υποστάντες ζημίας, διότι οι Τούρκοι μάλλον προς λαφυραγωγίαν εξήλθον ή σύλληψιν του πειρατού και των λεβεντών αυτού. Ο στόλος απέπλευσε την Παρασκευήν προς το εσπέρας, 27 Ιουλίου κατά το παλαιόν, και διηυθύνθη προς την Σίφνον. Εάν δεν επανέλθη, δυνάμεθα να είπωμεν ότι αι συμφοραί ημών έληξαν…

Της υμετέρας αιδεσιμότατος δούλος

Σεραφείμ

Νάουσα 5 Αυγούστου 1677.

–1685. Στις 22 Μαΐου 1685 σε έγγραφο Κεφάλου (Μάρμαρα) ο παπά Ιωάννης Χριστόφορος αναφέρεται σε μαρτυρική κατάθεση του Νικολάου Μοστράτου σχετικά με αυθαιρεσίες και βιαιοπραγίες κουρσάρων που έγιναν μέσα στο σπίτι του, στον Κέφαλο κάποια νύχτα του 1682. «Την σήμενος ενεφανίστην εις την μπαρρησίαν καμού του υπογράφοντος νοταρίου ο ευγενής μισέρ Νικολάκης Μοστράτος από το νησίν της Πάρου, από το Καστέλλι του Κεφάλου και μαρτυρά και λέγειν πως σήμερον τρεις χρόνοι εκαπιτάρησεν ο μισέρ Τζάνε Κοντοφρέος εις τον Κέφανον δια δουλειά οπού είχεν. Όθεν ο άνωθεν μισέρ Νικολάκης επίρεν τον άνωθεν, μισέρ Τζάνε εις το σπίτιν του και εκοιμούντα αντάμα την εκείνη νύκτα. Όθεν την αυτήν νύκταν ήλθασι από την Μπαρκιά πέντε νομάτοιν φελουδιάροιν εις Κέφαλον και επήγασιν εις το σπίτιν οπού εκοιμούνταν και εκτυπήσασιν πως είναι καλοί άνθρωποι. Και θαρρώντας πως είναι καλοί άνθρωποι των ήνοιξαν μέσαν και ως ήμπασιν εσφαλίσασιν τις πόρτες του σπιτιού και επυροβολήσασιν ατοί τως και ήψασιν φως και ως ήψαν το φως λέσιν του άνωθεν Νικολάκι: Πού’ ναι το μάλαμα και τα ρεάλια που κρατεί ο άνωθεν Τζάνε;Αυτός επηλογήθην και είπεν τως: Εγώ δεν είδα μήτε ρεάλια να έχη μήτε μάλαμα. Εκοίνοι εβγάλασιν στο στελέτον και εδώκαν του μια στελετιά εις το… και λέγειν του: Μολόγησε μας, ειδέ σκοτώνομεν σε. Εκείνος επηλογήθην και ειπέ τως: Εγω δεν ξέρω να’ χη τίποτις, ειμή και αν τα’ χη στου παπά Ιωάννη Χριστόφορου, όπου ήτανε εκεί προτύτερα.

Έτσι τον επήρασιν τον αυτόν μισέρ Νικολάκην και είπαν του: Έλα να πάμε στου παπά μα να του πης ετούτον τον λόγον ήγου να του πης, πως ο Τζάνες αποθαίνει και να’ ρθην να τόνε μεταλάβην.

Έτσι πήγε στον παπά και χτήπησε ο μισέρ Νικολάκης και σηκώθηκε ο παπάς και είπε τα άνωθεν. Λοιπόν ήπηραν τον παπά και επήγασιν εις του Τζάνε, που’ τονε στο σπίτιν του Νικολάκιν, και λέγει του ο παπάς του μισέρ Τζάνε: Πότε μου’ φερές εμένα στο σπίτι μου ή γρόσιν ή μάλαμας; Λέγει του ο Τζάνες: Εγώ δεν τως είπα τίποτας μα ετούτοι το λέσιν έτζιν και γυρεύγουσιν μου γρόσα.

Και εγύρευάν του 50 ρεάλια. Αυτός μη ξεύροντας πώς να γλυτώση από τα χέριαν τως επήγε στου Βασιλάκιν του Μουσελίμη που ήτονε εκεί και επήρε τρία ρεάλια δανεικά και ήδωσεν τως τα. Εκείνοι του εγυρεύασιν και άλλα ετούτος μη έχοντας τι να κάμη, έφυγεν τως κρυφά και επήγεν εις το σπίτι του μισέρ Γιαννάκιν Ντελλαγραμμάτικα να κρυφτήν και εκείνοι τον επήρασιν ξωπίσων και επήγασιν και εμπήκασιν και αυτοίν μέσα στο σπίτιν του Νικολάκι και ήδωκεν τως τα. Τούτο μαρτυρά και άλλο δεν κατέχειν.

Νικόλαος Μοστράτος βεβαιώνω ως άνωθεν

Νικόλαος Μπάνκαλος αντιμάρτυρας ως ήκουσεν από άνωθεν Νικολάκι υπό χειρός καμού του υπογράφοντος μη γράφοντος αυτός.

Ο π. Ιωάννης Μηνιάτης, νοτάριος έγραψα.

–1789. Στις 16 Ιουλίου 1789 στη Νάουσα μνημονεύεται σε διαθήκη ο Πνευματικός Μανιάτης.

–1870. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1870 ο 27χρονος βυρσοδέψης από την Πάρο Ηλίας Χαλκίτης του Νικολάου και της Σταμάτας Μανιάτη, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 19χρονη από την Πάρο Αγγελικώ Μαδράκη [Μαθράκη], του Μιχαήλ και της Ελένης.

 

–Μανιός: Το επώνυμο Μανιός προέρχεται πιθανότατα από το βαφτιστικό Μανώλης, όπως και οι τύποι Μανέας, Μανούκος και άλλες λαϊκές παραλλαγές του ονόματος. Ο παριανός κλάδος της οικογένειας έχει καταγωγή από τη Νάξο και εγκαταστάθηκε μεταγενέστερα στην Πάρο.

Η μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά στην Πάρο χρονολογείται από το 1952. Στον εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας είναι εγγεγραμμένη η Κασαλιά Ζαμπέτα, σύζυγος Αλεξάνδρου, με πατέρα τον Ιωάννη Μανιό.

Η αναφορά αυτή επιβεβαιώνει την παρουσία του επωνύμου στη Νάουσα κατά τα μέσα του 20ού αιώνα, ενώ η ναξιακή καταγωγή του παριανού κλάδου προσθέτει ένα ακόμη παράδειγμα μετακίνησης οικογενειών από τα γειτονικά Κυκλαδονήσια προς την Πάρο.

–1952. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας του 1952, υπάρχει εγγεγραμμένη η Κασαλιά Ζαμπέτα, όνομα συζύγου Αλέξανδρος, όνομα πατρός Ιωάννης Μανιός.

 

–Μάνκος ή Μανγκός ή Μάγκος: Το επώνυμο Μάνκος ή Μανγκός ή Μάγκος είναι παρωνυμικό και εμφανίζεται στην Πάρο ήδη από τον 17ο αιώνα, συνδεδεμένο ιδιαίτερα με τη Νάουσα και την καθολική κοινότητα του νησιού.

Η παλαιότερη γνωστή αναφορά χρονολογείται από το 1672. Στις 29 Μαΐου του έτους αυτού, σε αίτημα των Παριανών προς τον Γάλλο Καπουκίνο Jacques Dinet, προϊστάμενο της γαλλικής επαρχίας της Καθολικής Εκκλησίας, για την αποστολή πατέρων στην Πάρο, υπογράφει μεταξύ των κατοίκων της Νάουσας ο ιερεύς Ιωάννης Μάνκος. Το αίτημα, στο οποίο συμμετείχαν τόσο Καθολικοί όσο και Ορθόδοξοι κάτοικοι, ζητούσε την εγκατάσταση πατέρων ώστε να προσφέρουν θρησκευτική και εκπαιδευτική βοήθεια στους κατοίκους.

Τρία χρόνια αργότερα, στις 15 Μαΐου 1675, σε νέα επιστολή των Ναουσαίων προς τον Γάλλο πρεσβευτή, με αίτημα την αποστολή Καπουκίνων πατέρων, υπογράφει ο ιερεύς Γιώργος Μανγκός, ο οποίος αναφέρεται και ως καντζελάριος της Νάουσας.

Οι δύο αυτές μαρτυρίες δείχνουν ότι το επώνυμο Μάνκος – Μανγκός ήταν ήδη εγκατεστημένο στη Νάουσα από τα μέσα του 17ου αιώνα και συνδεόταν με πρόσωπα που κατείχαν θρησκευτικό και διοικητικό ρόλο στην τοπική κοινωνία.

–1672. Σε αίτημα των παριανών προς τον προϊστάμενο της γαλλικής επαρχίας Πατέρα της Καθολικής Εκκλησίας  Jacques Dinet για να ζητήσουν πατέρες της καθολικής εκκλησίας να έρθουν στην Πάρο. «Ταπεινοπρεπώς παρακαλούμεν την πανοσιώτη σας, ωσάν προηγούμενος οικουμενικός και πατριάρχης της αγίας και υπέρ ενδόξου συντροφιάς υου Ιησού να συγκλίνει εις το να μας έλθουν ωδε εις τον τόπον μας πατέρες δια να κατοικήσουν εδώ έως εις τα άλλα νησιά δια να ημπορέσωμεν και ημείς να λάβωμεν εκείνη την βοήθειαν και ωφέλειαν της ψυχής μας μαζί κα την επιστήμην δια τους μεταγεναστέρους μας, επειδή ξεύρωμεν καλότατα ότι πως η πανοσιώτησας και η τρισκία της όλα ο σκοπός και ο πόθος άλλο δεν είναι εις όλα τα πάντα μόνον να γυρέψετε την μεγαλύτερην δόξα του Θεού και της σωτηρίας των ψυχών εις κάθε τόπον όπου ευρίσκονται…»

Πάρος: εν έτι σωτήριω 1672 εν μήνι μαίω (29) εις το παλαιόν: + Ταπεινός Μητροπολίτης Παροναξίας Μελέτιος.

Το πιο πάνω αίτημα υπογράφουν χριστιανοί, καθολικοί και ορθόδοξοι, κατοίκων της Νάουσας μεταξύ άλλων και ο Ιερεύς Μάνκος Ιωάννης.

–1675. Στις 15 Μαΐου 1675. Σε επιστολή Ναουσαίων προς τον πρεσβευτή των Γάλλων, αιτώντας Καπουκίνους πατέρες  υπογράφει ο Γιώ ιερεύευς Μανγκός και καντζελάριος Αγούσης.

 

–Μαννασίδης: Το επώνυμο Μαννασίδης εμφανίζεται στην Πάρο κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα.

Κατά την περίοδο 1922–1924, η Αθηνά Μαννασίδου υπηρέτησε ως διδάσκαλος στο Δημοτικό Σχολείο Παροικιάς. Η αναφορά αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα τη γνωστή μαρτυρία για την παρουσία του επωνύμου στην Πάρο.

–1922. Διδάσκαλος στο Δημοτικό Σχολείο Παροικιάς κατά την περίοδο 1922-24 η Αθηνά Μαννασίδου.

 

–Μάννης: Το επώνυμο Μάννης είναι ιδιαίτερα γνωστό στη Σχοινούσα, ενώ μαρτυρείται στην Πάρο ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα και διατηρείται μέχρι σήμερα.

Η παλαιότερη γνωστή αναφορά στην Πάρο χρονολογείται από το 1827. Σε έγγραφο της Παροικιάς, της 15ης Απριλίου 1827, αναφέρεται ο Δημήτριος Μάννης. Δύο ημέρες αργότερα, στις 17 Απριλίου 1827, στην καταγραφή των χρεών των κοινοτήτων της Πάρου προς την Κωνσταντινούπολη, καταγράφεται επίσης ομολογία του Δημητρίου Μάννη, ύψους 100 γροσίων.

Οι δύο αυτές αναφορές επιβεβαιώνουν την παρουσία της οικογένειας στην Πάρο κατά την επαναστατική περίοδο, ενώ η διατήρηση του επωνύμου μέχρι σήμερα δείχνει τη συνέχεια της οικογένειας στο νησί.

–1827. Σε έγγραφο της 15 Απριλίου 1827 της Παροικιάς Πάρου μαρτυρείται ο Δημήτριος Μάννης.

–1827. Καταγραφή των (μερικών) χρεών των κοινοτήτων του κάθε Μέρους κοινού της Πάρου εις την Κωνσταντινούπολιν. 17 Απριλίου 1827.

Ομολογία Δημητρίου Μάννη Κεφάλαιον γρ. 100.

 

–Μάνος: Το επώνυμο Μάνος είναι βαπτιστικό πατρωνυμικό, προερχόμενο από το όνομα Μανώλης και τις παλαιότερες μορφές του.

Στην Πάρο μαρτυρείται ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα. Το 1816 αναφέρεται ο δραγουμάνος Μιχάλης Μάνος, γεγονός που δείχνει την παρουσία του επωνύμου στην παριανή κοινωνία της εποχής.

Το 1821, στην καταγραφή των κοινών χρεών της Νήσου Πάρου προς την Κωνσταντινούπολη, καταγράφεται ομολογία του Κωτσάκη Μάνου, ύψους 3.000 γροσίων.

Οι αναφορές αυτές επιβεβαιώνουν την παρουσία του επωνύμου στην Πάρο κατά την ύστερη οθωμανική περίοδο και τις παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης.

–1816. Το 1816 απαντάται ο δραγουμάνος Μάνος Μιχάλης.

–1821. Καταγραφή των κοινών χρεών της Νήσου Πάρου εγείνον εις Κωνσταντινούπολιν εις εκφόρους αποστολάς κατά το τελευτάτον _ καταχωρημένον εις τον κοινόν Κώδημα καθού είς του τελευταίου χρόνου απεσταλμένων. Μ. Τσιγώνια, και Ιω. Κορτιάνου λογαριασμούς, τα οποία μένουν ενεξόφλητα τα κεφάλαια ομολογιών οι δε τόκοι αυτών είναι πληρωμένοι μέχρι του χιλιοστού οκτακοσιοστού έτους.

Ομολογία Κωτσάκη Μάνου γρ. 3000.

 

–Μανουσάκης: Το επώνυμο Μανουσάκης είναι βαπτιστικό και απαντάται ιδιαίτερα στα Σφακιά της Κρήτης, γεγονός που αποτελεί ένδειξη πιθανής κρητικής προέλευσης του παριανού κλάδου.

Η πρώτη γνωστή αναφορά στην Πάρο χρονολογείται από το 1847. Στον εκλογικό κατάλογο της Παροικιάς, στον οποίο περιλαμβάνεται και η Αντίπαρος, είναι εγγεγραμμένος ο 37χρονος σιδηρουργός Νικόλαος Π. Μανουσάκης.

Η παρουσία της οικογένειας συνεχίζεται και κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Το 1864, η 20χρονη Μοσχάτη Μανουσάκη, Παριανή, παντρεύτηκε στην Ερμούπολη τον Νικόλαο Σφακιανό, γεωργό από την Πάρο. Το 1887 γεννήθηκε η Μαρουσώ Μανουσάκη του Παναγιώτη, κάτοικος Παροικιάς, ενώ το 1896 καταγράφεται ο Βασίλειος Μανουσάκης του Νικολάου, εργάτης και κάτοικος Παροικιάς.

Η οικογένεια εξακολουθεί να καταγράφεται στις αρχές του 20ού αιώνα. Το 1949, οι αδελφοί Βασίλειος και Κωνσταντίνος Μανουσάκης του Νικολάου, εργάτες και κάτοικοι Παροικιάς, διαγράφονται από τον εκλογικό κατάλογο, καθώς είχαν εγγραφεί σε άλλη Κοινότητα.

Οι συνεχείς αναφορές από το 1847 έως τον 20ό αιώνα δείχνουν σταθερή παρουσία της οικογένειας στην Παροικιά, ενώ η σύνδεση του επωνύμου με τα Σφακιά ενισχύει την πιθανότητα κρητικής καταγωγής του παριανού κλάδου.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 37χρονος σιδηρουργός Μανουσάκης Π. Νικόλαος.

–1864. Στις 20 Οκτωβρίου 1864 ο 38χρονος γεωργός από την Πάρο Νικόλαος Σφακιανός, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 20χρονη Παριανή Μοσχάτη Μανουσάκη.

–1887. Το 1887 γεννιέται η Μανουσάκη Μαρουσώ του Παναγιώτη κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.

–1896. Το 1896 γεννιέται ο Μανουσάκης Βασίλειος του Νικολάου εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1949. Το 1949 τα αδέρφια Μανουσάκης Βασίλειος και Κωνσταντίνος του Νικολάου εργάτες κάτοικος Παροικιάς διαγράφονται από τον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς ως εγγραφέντας σε άλλη Κοινότητα.

 

–Μανούσου ή Μανούσος: Το επώνυμο Μανούσου ή Μανούσος μαρτυρείται στην Πάρο ήδη κατά τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους.

Το 1829, σε κατάλογο μαθητευομένων της Αλληλοδιδακτικής Σχολής της Παροικιάς, αναφέρεται ο Δημήτριος Μανούσου, ηλικίας επτά ετών. Η καταγραφή αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα την παλαιότερη γνωστή μαρτυρία του επωνύμου στην Πάρο και επιβεβαιώνει την παρουσία της οικογένειας στην Παροικιά κατά την περίοδο της ίδρυσης των πρώτων οργανωμένων σχολείων του νησιού.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μανούσου Δημήτριος ετών 7.

 

–Μαντζουράνης: Το επώνυμο Μαντζουράνης μαρτυρείται στην Πάρο κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα.

Κατά την περίοδο 1919–1922 αναφέρεται ο Γρηγόριος Μαντζουράνης, ο οποίος υπηρετούσε ως ναύτης.

Η αναφορά αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα τη γνωστή μαρτυρία για την παρουσία του επωνύμου στην Πάρο.

–1919. ναύτης κατά την περίοδο 1919-1922 ο Μαντζουράνης Γρηγόριος.

 

–Μανωλάκης: Το επώνυμο Μανωλάκης είναι πατρωνυμικό, σχηματισμένο από το όνομα Μανώλης, με την υποκοριστική κατάληξη -άκης.

Στην Πάρο μαρτυρείται στη Νάουσα κατά το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα. Το 1883, στον εκλογικό κατάλογο της Νάουσας, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Μανωλάκης του Ιωάννη, 46 ετών, υπάλληλος, κάτοικος Άνδρου.

Η ίδια καταγραφή επαναλαμβάνεται το 1885, όπου ο Γεώργιος Μανωλάκης του Ιωάννη, 48 ετών, αναφέρεται ως υπάλληλος από τη Νάουσα και κάτοικος Άνδρου. Οι δύο καταγραφές επιβεβαιώνουν την παρουσία του επωνύμου στη Νάουσα κατά την περίοδο αυτή, αν και η μόνιμη κατοικία του συγκεκριμένου προσώπου φαίνεται να ήταν στην Άνδρο.

–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μανωλάκης Γεώργιος του Ιωάννη, 46 υπάλληλος, κάτοικος Άνδρου.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο, Μανωλάκης Γεώργιος του Ιωάννη, 48 ετών, υπάλληλος από τη Νάουσα, κάτοικος Άνδρου.

–Μανωλάκος: Το επώνυμο Μανωλάκος είναι πατρωνυμικό, προερχόμενο από το βαπτιστικό Μανώλης/Εμμανουήλ, με την υποκοριστική κατάληξη -άκος, χαρακτηριστική της Πελοποννήσου.

Η παρουσία του επωνύμου στην Πάρο καταγράφεται σε νεότερη εποχή και συνδέεται με πρόσωπο που εγκαταστάθηκε στο νησί για υπηρεσιακούς λόγους.

1967–1968. Διοικητής του Σταθμού Χωροφυλακής της Κοινότητας Λευκών Πάρου διετέλεσε ο Θωμάς Μανωλάκος, καταγόμενος από τα Κοκκάλα Λακωνίας. Η αναφορά αυτή δείχνει παρουσία του επωνύμου στην Πάρο κατά τον 20ό αιώνα, χωρίς να τεκμηριώνεται παριανή καταγωγή της συγκεκριμένης οικογένειας.

–1967-68. Διοικητής του Σταθμού Χωροφυλακής της Κοινότητας των Λευκών Πάρου από το 1967-68 ο Θωμάς Μανωλάκος από τα Κοκκάλα Λακωνίας.

 

–Μανωλάς: Το επώνυμο Μανωλάς είναι πατρωνυμικό και προέρχεται από το βαπτιστικό Μανώλης/Εμμανουήλ.

1953. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μανωλά Φωτεινή, σύζυγος Λεωνίδα, με πατέρα τον Αθανάσιο Μαρινόπουλο. Η συγκεκριμένη καταγραφή αποτελεί μέχρι σήμερα γνωστή μαρτυρία του επωνύμου στην Παροικιά, χωρίς να παρέχει στοιχεία για παλαιότερη παριανή καταγωγή της οικογένειας.

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μανωλά Φωτεινή όνομα συζύγου Λεωνίδας, όνομα πατρός Αθ. Μαρινόπουλος.

 

–Μανωλίτσης: Βλέπε Μανολίκης

 

–Μανολικής ή Μανωλίτσης:

–1932. Σε εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 19 Ιουνίου 1954 υπάρχει εγγεγραμμένη η Ελένη Μανολική του Ελευθέριου, κάτοικος Αντιπάρου, έτος γέννησης 1932.

–1954. Σε εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 26 Νοεμβρίου 1954 υπάρχει εγγεγραμμένη η Μανωλίτσα Μαρία όνομα συζύγου Ελευθέριος, όνομα πατρός Θεόδ. Μωράκης, κάτοικος Αντιπάρου.

 

–Μαούνης:  Στην ιστορία κάθε τόπου υπάρχουν οικογένειες που το όνομά τους κρύβει μέσα του στοιχεία από την κοινωνία, τα επαγγέλματα, τις μετακινήσεις και τις αλλαγές που πέρασαν μέσα στους αιώνες. Μία από αυτές τις παλιές παριανές οικογένειες είναι οι Μαούνηδες, ένα επώνυμο που συναντάμε στην Πάρο ήδη από τον 17ο αιώνα και που πιθανόν συνδέεται με τη μεγάλη ναυτική παράδοση του νησιού.

Η λέξη Μαούνης πιθανόν προέρχεται από τη λέξη μαούνα, η οποία έχει ρίζες στο αραβικό ma(v)una και δηλώνει βοηθητικό φορτηγό σκάφος χωρίς κατάστρωμα, ένα πλωτό μέσο που χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά εμπορευμάτων. Σε πολλές περιπτώσεις στον ελληνικό χώρο, επαγγελματικές ιδιότητες ή παρατσούκλια πέρασαν με τον χρόνο ως οικογενειακά επώνυμα.

Η ιστορική παρουσία των Μαούνηδων στην Πάρο, όμως, δεν περιορίζεται μόνο στη ναυτική αυτή πιθανή σύνδεση. Τα παλαιότερα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας μάς οδηγούν στην Παροικιά της περιόδου της Βενετοκρατίας.

Η πρώτη μαρτυρία: Παροικιά, 1680 – Το Καινούργιο Πηγάδι

Σε συμβολαιογραφική πράξη της Παροικιάς του έτους 1680, η οποία αφορά την πώληση κατοικίας στην περιοχή Καινούργιο Πηγάδι, εμφανίζεται ως μάρτυρας:

«Δια μαρτυρίας του Ιωάννη Γεωργίου Μαούνη»

Η αναφορά αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μας δείχνει ότι το επώνυμο Μαούνης υπήρχε στην Πάρο ήδη κατά τον 17ο αιώνα.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η περιοχή αυτή ήταν γνωστή ως η καθολική συνοικία της Παροικιάς. Το Καινούργιο Πηγάδι, με καθολική ενορία του τότε τον Άγιο Νικόλαο τον Αρρανό, αποτελούσε έναν χώρο όπου κατοικούσαν πολλές καθολικές οικογένειες της Πάρου.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί ένα ενδιαφέρον ιστορικό ερώτημα:
Μπορεί οι πρώτοι Μαούνηδες της Πάρου να συνδέονταν με την καθολική κοινότητα του νησιού;

Ο Ντομένεγος Μαούνης και η καθολική παράδοση της εποχής

Στις αρχές του 18ου αιώνα συναντάμε μια ακόμη σημαντική μορφή της οικογένειας: τον παπά Ντομένεγο Μαούνη.

Το όνομα Ντομένεγος (Domenico) είναι χαρακτηριστικό της ιταλοβενετσιάνικης και καθολικής παράδοσης που ήταν έντονη στην Πάρο κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας.

Ο Ντομένεγος Μαούνης εμφανίζεται σε διάφορα έγγραφα της Παροικιάς:

·        το 1716 σε πρακτικό εκλογής νοταρίου – καγκελαρίου του Κοινού της Παροικιάς,

·        το 1724 σε διαδικασία εκλογής εκτιμητών,

·        το 1733 ως απεσταλμένος του Κοινού της Παροικιάς στην Κωνσταντινούπολη,

·        το 1739 σε πρακτικό εκλογής κοινοτικών επιστατών.

Η παρουσία του δείχνει ότι οι Μαούνηδες είχαν ήδη σημαντική θέση στην κοινωνία της Παροικιάς.

Δεν μπορούμε σήμερα να αποδείξουμε με βεβαιότητα ότι η οικογένεια Μαούνη ήταν αρχικά καθολική και στη συνέχεια πέρασε στην ορθόδοξη κοινότητα. Ωστόσο, η κατοίκηση στην καθολική συνοικία, το όνομα Ντομένεγος και η χρονική περίοδος δημιουργούν μια πολύ ενδιαφέρουσα υπόθεση.

Η Πάρος άλλωστε της Βενετοκρατίας ήταν ένας τόπος όπου καθολικές και ορθόδοξες οικογένειες συνυπήρχαν, συνεργάζονταν και πολλές φορές αφομοιώνονταν μέσα στην ίδια κοινωνία.

Από τη Βενετοκρατία στη νεότερη Πάρο

Η παρουσία των Μαούνηδων συνεχίζεται και τους επόμενους αιώνες.

Τον 18ο αιώνα συναντάμε:

·        τον Γεώργιο Μαούνη ως εκτιμητή κτήματος στα Φυρόγια (1785),

·        αναφορά ιδιοκτησίας Μαούνη στην περιοχή Αλωνάκια (1786).

Τον 19ο αιώνα το επώνυμο εμφανίζεται σε εκλογικούς καταλόγους και δημοτολόγια της Παροικιάς, της Μάρπησσας και της Αντιπάρου.

Οι Μαούνηδες ασχολούνται με διάφορα επαγγέλματα: γεωργοί, εργάτες, μυλωνάδες, αλλά και άνθρωποι της θάλασσας.

Η θάλασσα και η οικογένεια Μαούνη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ναυτική παρουσία της οικογένειας.

Ο Χριστόδουλος Μαούνης (1878) αναφέρεται ως ναυτικός και ιδιοκτήτης εμπορικών καϊκιών. Σύμφωνα με οικογενειακή παράδοση, ταξίδευε συχνά στη Μικρά Ασία, ενώ ένα από τα καΐκια του χάθηκε στη Μικρασιατική Καταστροφή και ένα δεύτερο στον βομβαρδισμό του Πειραιά το 1940.

Ένα παριανό επώνυμο που συνεχίζει την ιστορία του

Από τον Ιωάννη Γεωργίου Μαούνη του 1680, τον παπά Ντομένεγο Μαούνη της Βενετοκρατίας, μέχρι τους ναυτικούς και τους κατοίκους της νεότερης Πάρου, το επώνυμο Μαούνης αποτελεί ένα μικρό κομμάτι της κοινωνικής ιστορίας του νησιού.

Μέσα από τα έγγραφα βλέπουμε μια οικογένεια που πέρασε μέσα από διαφορετικές εποχές: τη βενετική κυριαρχία, τη συνύπαρξη καθολικών και ορθοδόξων, τη ναυτική ανάπτυξη των Κυκλάδων και τη νεότερη κοινωνία της Πάρου.

Και ίσως το όνομα να μας θυμίζει ακόμη τη θάλασσα που καθόρισε τη ζωή τόσων παριανών οικογενειών.

–1680  Σε έγγραφο Παροικιάς του 1680, αναφέρονται μερικές καθολικές οικογένειες της Πάρου που ζούσαν στην  συνοικία Νιό (Καινούργιο) Πηγάδι Παροικιάς. Η συνοικία αυτή γνωστή μέχρι πρόσφατα ως Καθολική συνοικία.

+Εις δόξαν Χριστού αμήν. 1680 εν μηνί Φλεβαρίου 2 εις το Καστέλι της Παροικίας και εις εμένα το νοτάριο Παροικίας και εις τους κάτωθεν αξιοπίστους με όλον της το θέλημα και με καλήν της γνώμην η κερά Μαρία Τζανή Μπαρμπαρή μαζί με την θυγατέραν της την Κατερίνα δόνουν και ελεύθερα πουλούσι του ευλαβεστάτου πρέ Φραντζέσκου Κρίσπου ένα σπίτι κατόγι οπού έχουσι εις το Καινούριον Πηγάδι σιμά εις τον Άγιον Νικόλαον (πρόκειται για τον Άγιο Νικόλαο τον Αρρανό που ήταν η καθολική ενορία) με όλαν του τα δικαιώματα διά ριάλια δώδεκα ήτοι 12 ως καθώς το εποκόψασι ο κύρ Νικολός Φώσκολος και ο κυρ Φραγκούλης Ιωάννου Κονταράτου σύμπλιος εις το αυτό σπίτι Γεώργης Νικολού Ντουλόνος και ο Άγιος Νικόλαος, τα οποία ριάλια 12 τα μετρά την σήμερα των άνωθεν πουλητάδων ημπρεζέντζια των κάτωθε μαρτύρων και από την σήμερον να είναι το αυτό σπίτι του άνωθεν πρε Φραντζέσκου και των αυτού διαδόχων, πουλήση, χαρίση, προικοδοτήση, να το κάμη ως θέλει και βούλεται ωσάν καλά οπού το επλήρωσε να παίρνοντες οι άνωθεν πουλήτρες να μαντηνίρουν και να ντεφεντέρουν τον αυτόν αγοραστήν εις κάθε καιρόν που ήθελε τον εναντιωθή τινάς, μην ημπορώντας κανείς δια κανένα καιρόν να … δικαιώματα εις πένα και κοντά… του κατά καιρού ζαπτιτζή ριάλια 6 και πάντα το παρόν να έχει το βέβαιον.

… εις πίστωσιν του παρόντος βάνοντε και παρακαλετοί μάρτυρες.

Δια μαρτυρίας του Ιωάννη Γεωργίου Μαούνη

Πέτρος ιερεύς Βητζαράς νοτάριος Παροικιάς έγραψα

ATONIO SPIRIDO PER LA GERENISSIMO REPUBLICA DI VENEZIA CONSOLE DI PAROS

Πιστοποιώ το βέβαιον της υπογραφής του νοτάριου παπα Πέτρου Βητζαρά και του αντιγράφου της ανωτέρω πράξεως.

Πάρος 6 Μαΐου 1684 νέο ANTONIO SPIRIDO CONSOLE VENETO

Εμμανουήλ Κομητάς πρόξενος καντζιλιέρης.  

ΠΗΓΗ: Νικ. Χ. Αλιπράντη - Σίμου Συμεωνίδη, Το Καινούργιο Πηγάδι Παροικίας, συνοικία Καθολικών τον 17ο αι., Παριανά Δʹ, τ. 13, 1983, σελ. 126 - 132). 4. ΦΕΚ 209/Β/17-3-1989 και 426/Β/3-7-1992

–1716. Σε πρακτικό εκλογής νοταρίου – καγκελαρίου από το κοινό της Παροικιάς στη Γενική Συνέλευση της 14 Ιανουαρίου 1716, μαρτυρείται ο παπάς Ντομένεγος Μαούνης.

–1724. Σε πρακτικό εκλογής εκτιμητών του κοινού της Παροικιάς στις 13 Δεκεμβρίου 1724 κατά τη Γενική Συνέλευση μαρτυρείται ο παπά Ντομένεγος Μαούνης.

–1733. Απεσταλμένος στην Κωνσταντινούπολη του Κοινού της Παροικιάς στις 7 Οκτωβρίου 1733 ο παπά Ντομένεγος Μαούνης.

–1734. Στις 24 Φεβρουαρίου 1734, οι προεστοί και επίτροποι του κοινού Παροικιάς Πάρου, με συστατικό γράμμα βεβαιώνουν ότι ο κάτοικος του νησιού τους, γαλλικής καταγωγής, Γιόζε Ντάλες, δια της βίας και παρά τη θέλησή του συνεργάστηκε με ξένους πειρατές, ένας εκ αυτών είναι ο παπά Ντομένεγος Μαούνης.

–1735. Ο Ντεμένεος Μαλατέστας στην διαθήκη του (Καστέλλι Παροικιάς Ιανουαρίου 1735) αφήνει στον ιερέα Ντεμένει Μαούνη ένα πουλάρι.

–1738. Σε προικοσύμφωνο Παροικίας στις 8 Απριλίου 1738, ο Μιχελέτος του Σπιρίδου με την κερα Νικολέττα θυγατέρα του Γεωργίου Σκιαδά, αναφέρεται ο παπά Ντομένεγος Μαούνης με χωράφι στις Δάφνες.

–1739. Πρακτικό εκλογής κοινοτικών επιστατών του ναού της Εκατονταπυλιανής σε Γενική Συνέλευση του κοινού της Παροικιάς στις 10 Μαρτίου 1739 αναγράφεται ο παπά Ντομένεγος Μαούνης.

–1785. Στις 7 Σεπτεμβρίου 1785 ο ιερέας Μαργαρίτης Μιχαήλ συντάσσει και υπογράφει πωλητήριο χωραφιού στον Τζιπίδου. «Ενώπιον των μαρτύρων Αντώνη Τζιγώνια, Πετράκη Καντιώτου, Γεωργίου Σκορδίλη και του ιερέως Μιχαήλ Μαργαρίτη, ο οποίος συνέταξε το έγγραφο, το κερά Μαρουσάκι γυνή ποτέ Δημητράκη Ρούσου πωλεί στον ανιψιό της χωρεπίσκοπο Άγουρο ένα κομμάτι χωράφι τοποθεμένο εις τα Φυρόγια, σύνορον Ερινάκι Ιωαννάκη Μαυρουδή θυγάτηρ για 30 γρόσια». Εκτιμητής του κτήματος ήταν ο Γεώργιος Μαούνης.

–1786. Έγγραφο Τζιπίδου, 30 Νοέμ. 1786: «πουλεί ο κυρ Γεώργης Μαούνης την μπάρτη του τις μάνδρες και την πάρτη του μακαρίτη υιού του εις τοποθεσίαν Αλωνάκια.

–1827. Σε προικοσύμφωνο της 8 Οκτωβρίου 1827 αναφέρεται ο Αντώνιος Μαούνης με χωράφι στην Φλώγα με εκκλησία του Αγίου Ιωάννη.

–1833. Σε κατάλογο της εν Παροίκια Ελληνοδιδακτικής Σχολής μαθητευόντων παιδιών στις 28 Απριλίου 1833 αναφέρεται ο Ι. Μαούνης και ο Π. Μαούνης.

–1843. Στις 17  Οκτωβρίου 1843 η συνέλευση της αντιπολίτευσης επαναλαμβάνεται, αλλά πάλι χωρίς τον Δήμαρχο Θ. Καμπάνη ο οποίος κατηγορείται από τους παρευρισκομένους ότι «αισθάνεται ανώτερος του νόμου και προβάλει ανύπαρκτες προφάσεις». Η συνέλευση αποφασίζει να προχωρήσει στην εκλογή χωρίς τον Δήμαρχο! Πρόεδρος ανέλαβε ο Δ. Χαμάρτος και προσυπέγραψαν τα 5 γεροντότερα μέλη Ν. Πούλιος, Ιωάννης Καπαρός, Λεονάρδος Κονδύλης, Ηλίας Σαράντος, Νικόλαος Ρούσσος. Οι εκλογείς ήταν οι εξής:
Πόλις Παροικίας (Δήμαρχος Θ. Καμπάνης): Ζώρζης Μ Μαυρογένης, Δημήτριος Χαμάρτος, Πέτρος Μαυρομμάτης, Ν Α Ψαράκης, Αντ Ελ Χαμάρτος, Λεονάρδος Κονδύλης.
Κωμόπολις Λευκών (Πάρεδρος Κωνσταντίνος Χανιώτης): Εμμανουήλ Ν Αρκάς, Νικόλαος Γ Ρούσσος, Νικόλαος Γ Παντελαίος, Ιωάννης Α Δεσύλλας.

Κωμόπολις Ναούσης (Δήμαρχος Ν. Μαλατέστας): Δημήτριος Π Δημητρακόπουλος, Ηλίας Σαράντος, Ιωάννης Μεταξάς, Αντώνιος Κορτιάνος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).
Χωρίον Κώστου(Πάρεδρος Ιωάννης Α. Καπαρός): Ιωάννης Α Καπαρός, Αναστάσιος Ρούσσος
Χωρίον Δραγουλά (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Γεώργιος Κληρονόμος
Χωρίον Μαρμάρων (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Ιωάννης Γιαννουλάκης, Νικήτας Άγουρος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).

Χωρίον Τσιπίδου (Δήμαρχος Μαρπήσσης ΓΣ Δελαγραμμάτης): Νικόλαος Βατιμπέλας, Νικόλας Πούλιας, Γεώργιος Σ Δελαγραμμάτης (απών).

Χωρίον Ωλιάρου (Πάρεδρος Δ. Βιάζης): Παναγής Καλάργυρος, Ματθαίος Μαούνης.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν πληρεξουσίους Πάρου τους Δ. Π. Δημητρακόπουλο (21 ψήφοι) και Ζ. Μάτσα Μαυρογένη (21). Συμμετείχαν και οι Νικόλαος Ψαράκης (Παροικιά, 11 ψήφοι), Ν. Βατιμπέλας (Τσιπίδος, 7), Λεονάρδος Κονδύλης (Παροικία, 7), Νικόλαος Μαλατέστας (Νάουσα, 6 ψήφοι), Κωνσταντίνος Δαμίας (Παροικία, 6), Π. Μαυρομάτης (Παροικία, 6).

Ο Δήμαρχος Πάρου αρνήθηκε να επικυρώσει τις υπογραφές και συνεπώς την εκλογή.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο Δήμου Μάρπησσας του 1844 υπάρχει εγγεγραμμένος ο 50χρονος πλοίαρχος Δημήτριος Μαούνης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Ωλιάρου είναι εγγεγραμμένος ο 55χρονος γεωργός Αντώνιος Μαούνης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 30χρονος γεωργός Αντώνιος Γ. Μαούνης, ο 48χρονος γεωργός Μιχαήλ Μαούνης, ο 63χρονος γεωργός Μένεγος Μαούνης (απεβίωσε), ο 30χρονος μυλωνάς Πολυχρόνης Μαούνης, ο 38χρονος γεωργός Γεώργιος Μαούνης, ο 41χρονος γεωργός Νικόλαος Μαούνης και ο 33χρονος γεωργός Τσάνας Μαούνης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 53χρονος γεωργός Μαούνης Δημήτριος.

–1850. Σε δημοτολόγιο της Παροικιάς του 1850 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαούνης …

–1867. Το 1867 γεννιέται ο Μαούνης Κωνσταντίνος του Μάρκου, κάτοικος Αντιπάρου.

–1871. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1871 ο 40χρονος βυρσοδέψης από την Πάρο Φραντζέσκο Καλλέργης του Ιωάννη και της Ειρήνης, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 35χρονη από την Πάρο Δέσποινα Μαούνη, του Μιχαήλ.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαούνης Ιωάννης του Δημητρίου 29 ετών εργάτης. Αλλά και ο Γεώργιος Μαούνης του Δημητρίου 37 ετών εργάτης.

–1875. Το 1875 γεννιέται ο Μαούνης Πολυχρόνης του Δημητρίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1877. Το 1877 γεννιέται ο Μαούνης Χριστόδουλος του Δημητρίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1878. Ο Μαούνης Χριστόδουλος του Δημητρίου γεννήθηκε το 1878. Παντρεύτηκε τη Μαρία Βεντουρή (ταμπάκενα) και απέκτησαν πέντε παιδιά. Ήταν ναυτικός το επάγγελμα και είχε καΐκια εμπορικά σωστό το (παρατσούκλι – επάγγελμα μαούνα-Μαούνης). Ταξίδευε συχνά στη Μ. Ασία, μάλιστα το ένα καΐκι το έχασε στη μικρασιατική καταστροφή και το άλλο στο μεγάλο βομβαρδισμό του Πειραιά το 1940. Το παρατσούκλι “ Μπιρικής “ το πήρε ο μεγάλος του γιός Δημήτρης γιατί τον ρωτούσαν τι έμαθες στη Σμύρνη, κι αυτός είχε μάθει να μετράει ένα (μπι) δύο (ρι) τρία (κι) στα τούρκικα.

–1880. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1880 κάτοικος Αντιπάρου Μαούνης Μάρκος του Ματθαίου, γεωργός.

–1885. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1885 κάτοικος Αντιπάρου Μαούνης Μπενεδέτος του Ματθαίου, γεωργός και ο Μαούνης Ιωάννης του Θεοδοσίου, καφφεπώλης.

–1887. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 39χρονος σοβατζής Φραντζέσκος Δημ. Μαούνης, έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 29 Ιανουαρίου 1887.

–1888. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1888 κάτοικος Αντιπάρου Μαούνης Θεμιστοκλής του Ζάννε, εργάτης.

–1888. Το 1888 γεννιέται ο Μαούνης Δημήτριος του Νικολάου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1895. Το 1895 γεννιέται η κάτοικος Αντιπάρου Μαούνη Τριανταφυλλιά του Ζαννή, μετέπειτα σύζυγος Αριστείδη Σγαρδέλλη.

–1900. Το 1900 γεννιέται ο Μαούνης Αριστείδης του Νικολάου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1902. Το 1902 γεννιέται ο Μαούνης Δημήτριος του Αντωνίου αλιεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1905. Το 1905 γεννιέται ο Μαούνης Ιωάννης του Αντωνίου αλιεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1906. Το 1906 γεννιέται ο Μαούνης Ηλίας του Νικολάου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1908. Το 1908 γεννιέται ο Μαούνης Εμμανουήλ του Αντωνίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1909. Το 1909 γεννιέται ο Μαούνης Δημήτριος του Χριστόδουλου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1911. Το 1911 γεννιέται ο Μαούνης Δημήτριος του Πολυχρόνης ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1912. Στο μνημείο πεσόντων στο Δημοτικό Σχολείο Αντιπάρου αναγράφονται ως πεσόντος του 1912-13 ο στρ. Ιωαν. Θ. Μαούνης.

–1914. Το 1914 γεννιέται ο Μαούνης Γεώργιος του Χριστόδουλου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1918. Στις 18 Φεβρουαρίου 1918 ο 34χρονος εργάτης από την Πάρο Νικόλαος Μαούνης του Ιωάννη [κάτοικος Σμύρνης] και της Ελένης Κ. Μπαρμπαρή [κάτοικος Πάρου] παντρεύεται στην Ερμούπολη την 25χρονη από την Σύρο Μαρίκα Λεστάρη, του Χρήστου και της Ελένης.

–1920. Το 1920 γεννιέται ο Μαούνης Ευάγγελος του Αντωνίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1922. Το 1922 γεννιέται ο Μαούνης Αντώνιος του Χριστόδουλου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1923. Το 1923 γεννιέται ο Μαούνης Νικόλαος του Δημητρίου εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μαούνης Ματθαίος του Μπενέδετου γεωργός κάτοικος Αντιπάρου.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μαούνης Θεόδωρος του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Αντιπάρου.

–1928. Το 1928 γεννιέται ο Μαούνης Παναγιώτης του Μάρκου, κάτοικος Αντιπάρου.

–1930. Σε φωτογραφία του Δημοτικού Σχολείου Παροικίας το 1930, διακρίνεται η νεαρή μαθήτρια Μαρία Μαούνη.

–1931. Σε εικόνα στον Αγιο Γεώργιο Παροικιάς, στην πλ. Βεντουρή, αφιερωτική επιγραφή Δαπάνη Ν. Δ. Μαούνη, 1931.

–1931. Το 1931 γεννιέται ο Μαούνης Αντώνιος του Ιωάννη ναυτικός κάτοικος της Κοιν. Παροικιάς.

–1950. Σε καφενείο της Παροικιάς το 1950 (?) διακρίνεται σε φωτογραφεία ο Δημήτρης Μαούνης (Μπιρικής).

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαούνη Ροδυνιά του Στυλιανού.

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαούνη Ζαμπέτα όνομα συζύγου Δημήτριος, όνομα πατρός Γεώργιος Δαβαρίας.

–1967. Στην εφημερίδα Φωνή της Πάρου του 1967 αναφέρετε ο αγώνας ποδοσφαίρου μεταξύ του Γυμνασίου Πάρου και του Νηρέα Νάουσας. Στην σύνθεση του Γυμνασίου ο μαθητής Μαούνης Σπύρος.

 

–Μαραγκόπουλος:

–1953. Σε μαρμάρινη πλάκα, που έχει εντοιχισθεί στην πρόσοψη του Αγίου Νικολάου Λευκών, αναφέρει: «Ανεκαινίσθη ο ιερός ούτος ναός εν έτει 1953 χορηγία αξιεπαίνω Χρυσ. Μαραγκοπούλου και υιού αυτής Κωνσταντίνου | φροντίδι δε Μαρίας Βιτζηλαίου και Νικολάου Κων. Καστανιά».

 

–Μαραγκός: Δυτική η προέλευση του επωνύμου, από το λατινικό Marego και marangon, ο ξυλουργός. Ο παριανός κλάδος έλκει την καταγωγή του από την Σύρο, γενάρχης ο Λαυρέντιος (Λορέντζος)  Μαραγκός. Καθολικού δόγματος. Σήμερα το επώνυμο στη Νάουσα συνεχίζει από θηλυγονία, Μαριάννα Μαραγκού Τριπολιτσιώτη του Λορέντζου. 

–1926. Το 1926 γεννιέται η Μαραγκού Χρυσούλα του Λαυρέντιου κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.

–1952. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικίας του 1952 είναι εγγεγραμμένη η Μαραγκού Χρυσούλα του Λαυρέντιου κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.

 

–Μαραμανίας ή Μαραμαμενιάς: 

–1750. Στις 29 Μαρτ. 1750. Αφιέρωση του ζεύγους Κωνσταντάκη Μαραμανία και της περιουσίας τους στην Ξεχωριανή.

–1761. Διαθήκη του Κωνσταντάκη Μαραμανία Τζιπίδος, 29 Δεκ. 1761 εις το χωριό Κέφαλος Τζιπίδος.
–1806. Κατάλογος κινητής και ακίνητης περιουσίας της Παναγίας Ξεχωριανής 15 Σεπτ. 1806. Έτερον χωράφι εις την Κοντιανή κοντά στου Κωνσταντή Μαραμενία.

–1818. Κατάλογος της ακίνητης περιουσίας της Παναγίας Ξεχωριανής 16 Απρ. 1818, χωράφι εις την Κοντιανή στου Κωνσταντή Μαραμενία.

 

–Μαραμάς:

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Πώλου Μαρία όνομα συζύγου Αντώνιος, το γένος Ιωάννη Μαραμά.

 

–Μαρανός?:

–1820. Σε έγγραφο του χωριού Κεφάλου (Μάρμαρα) προς τον υπουργό της θρησκείας σχετικά με τον Άγιο Αντώνιο «Ελάβομεν την διαταγήν του Ιερού Υπουργείου της θρησκείας διορίζουσαν τον Κύριον Στέφανον Μαυρογένην προστάτην του μεγάλου Αντωνίου και τον κύριον Αθανάσιον Ιεροκήρυκα, ηγούμενον τούτου διά να συνάγουσιν όλα τα εισοδήματα και να υποσυρθή εις τα ίδια ο σκευοφύλαξ των χωριών Κεφάλου όστις πρότερον εδιωρίσθη ηγούμενος τούτου παρά του αυτού Ιερού υπουργείου βλέπομεν ότι το υπουργείον της θρησκείας ενασχολούμενον εις αναγκαιοτέρας υποθέσεις δεν δύναται να εξετάση ακριβώς την αλήθειαν. Η Κυρία Μαδώ του Μαυρογένη διά αναφοράς της ηπάτησε το υπουργείον τούτο λέγουσα ότι είναι κτήμα πατρικόν της εις τα συγκίλια τούτου με το από ΄κτήμα πατρικόν της είς της κοινότητος τούτο το μοναστήριον πρό χρόνων το εκαταξουσίαζεν δυναστικώς η Δόμνα του Μαυρογένους, ως εκ τούτου εφαντάζετο η απόγονος της ότι είναι κτήμα πατρικόν των ημείς λοιπόν, σεβασμιώτατε, δεν ημπορούμεν να αποχωρίσωμεν το δίκαιον της κοινότητος αλλά θέλουμεν να δικαιολογηθούμεν προς το Ιερόν τούτο υπουργείον καθώς και ο ίδιος παραστάτης μας θέλει σας πληροφορήσει όλην την αλήθειαν δια να μην απατάται και διατάττει τοιαύτας επιταγάς παρακαλούμεν λοιπόν να μη νομίσητε τούτο μας το φέρσιμον απείθειαν προς την σεβαστήν διοίκησιν μένομεν με όλον το σέβας. Τη 20 Οκτωβρίου 1823 των χωρίων Κεφάλου. Υπογράφει ο κάτοικος Τζηπίδου Μαρανός Κωνσταντής κ.α. (Τ.Σ. ΠΑΡΟΣ ΜΑΡΜΑΡΑ 1820) (Γ.Α.Κ.).

 

–Μαραμπότος ή Μαραπότζος:

–1663. Δωρεά κληροδοτήματος μοναχής Καλήστρατης στου πατέρες Ιησουήτες ARSI, Gallia 105, 1 φ. 457.

Εις δόξαν Χριστού αμήν 1663 ιούλιος 11.

Έστοντας και ποτέ λυρά Καλήστρατη μοναχή και να αφήση δια την ψυχήν της στα μοναστήρια του αγίου όρους ήγουν στην λάβραν και στην ασημόπετραν δυο σπιτια κατώγια με το εκλησιαδάκι του μέγαν Ταξιάρχην και με τα δικαιώματά των απόξω από το υγιαλόν και να των αφήση και 12 γρόσια να πλερόνουσι χαράτζι της αφεντίας και νάναι σήμερον 25 χρόνοι και επέκεινα και κανείς από τα μοναστίρια να μην τα γυρέψουν μόνον εχαλασθήκασι και αφτώονται και η εκκλησία να γίνη ωσάν αχούρι και ο κόσμος να πλερόνη τόσους χρόνους τοχαράτζι και να ζημιονούμεθα εις τούτο εμάθαμε πως οι πατέρες οι γεζουίταις (Ιησουήτες) θε να έρθουνε και κτίσουνε εδώ μοναστήρι δια την ψυχήν τως ήγουν ο προεστώς πατέρας γάσπα εμανουήλ (Γασπάρο Εμμανουήλ) από την συντροφίαν του Ιησού και να πάρη και άλλους τόπους εκέι κοντά εις τα άνωθεν χαλάσματα εις τούτο εθελήσαμεν εμείς οι υποκάτωθεν υπογεγραμμένοι παπάδες και γέροντες και η επίλοιπη κομουνιτά (κοινότητα) του καστελίου αγούση (Ναούσης) και δίνομεν του αυτού πατέρα τα άνωθεν σπίτια και τα δικαιώματά τως όλα και δίνομεν τους και το χαράτζι (κεφαλικός φόρος) γρόσια 12  δια να μην τα χάνη η χώρα από την σήμερον να τα κτίση να τα κάμη ως θέλει και βούλεται ωσάν καθολικά πράγματα εδικά του να τ’άχουσιν ως τον αιώνα του αιώνος που να στέκη ο κόσμος και κανείς να μην τους τα πέρνη ποτέ και εμείς όλοι μας να τους μαντινιέρωμεν (ιτ. =συντηρούμε) τους άνωθεν πατέρες σε παντοτινόν και αναπαμένον ποσέσο (ιτ. =αναμφισβήτητη κατοχή).

Δια το αληθές γράφομεν και ιδιοχείρος μας όσοι ξεύρομεν και όσοι δεν ηξεύρομεν βάνομεν άλλους να γράψουσιν δια λόγου μας.

Παπα αντώνις στέργω τα άνωθεν (δεν αναφερεται επωνυμο)

Σκελλάριος αγούσης (Σακελλάριος Ναούσης) στέργω τα άνωθεν και επίτροπος

Παπα δημήτρις τριαντάφυλος (Τριαντάφυλλος, πρώτη μαρτυρία) στέργω και επίτροπος

Παπα νικόλαος κρουτιανός στέργω (Κορτιάνος, πρώτη μαρτυρία)

Παπα δημήτρις γαρατιάς στέργω (ίσως Γρατσίας)

Πρωτόπαπας στέργω

Γαβριήλ ιερομόναχος στέργω

Γεώργις Μοσκωνάς στέργω (Μοσχονάς, γνωστό από το 1639).

Ιωάννης σκουτάριος στέργω και επίτροπος (πρωτη μαρτυρία)

Μαστρο γληγόρις μπηρμπηνιας στέργω και επίτροπος (Πιρπινιάς ή Περπινιάς, μαρτυρείται  από το 1652)

Ανεγνώστης Σκορδήλης στέργω (Σκορδίλης, γνωστό από το 1606 )

Παπα Θεόδωρος στέργω

Κωνσταντής Μοστράτος στέργω (μαρτυρείται από το 1658)

Παπα Τζάνες Καλέργης στέργω (μαρτυρείται από το 1652)

Παπα Χριστόφορος στέργω

Γιαννούλης Μπρούτος στέργω (μαρτυρείται από το 1658)

Νικόλα Μαραπότζο στέργω (πρώτη μαρτυρία, γνωστό ως τον 19ο αι.)

Αποστόλης Ραγούσης στέργω (μαρτυρείται από το 1501)

Ανδρέας Ακριβός στέργω (μαρτυρείται από το 1613 μέχρι τον 18ο αι.)

Βασίλης Σαλονικαίος στέργω (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 18ο αι.)

Δημήτρης Μαλατέστας στέργω (μαρτυρείται από το 1610)

Μιχέλης Ακριβός στέργω (μαρτυρείται από το 1613 μέχρι τον 18ο αι.)

Γεώργις Πιρπηνιάς στέργω (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 19ο αι.)

Δομένεγος Μεδρινός στέργω (Μενδρινός, μαρτυρείται από το 1610)

Τζόρτζης Μαρκαδιάντος στέργω (Πρώτη αναφορά, γνωστό μέχρι τον 19ο αι.)

Νικόλας Κουρτιάνος στέργω (πρώτη αναφορά)

Γεώργις Φωκάνας στέργω (ίσως Φωκιανός)

Ανεγνώστης Μπελόνιας στέργω (πρώτη αναφορά, γνωστό μέχρι τον 20ο αι.)

Γεώργις Μαλατέστας στέργω

Τζανίς Μαλατέστας στέργω (γνωστό από το 1610)

Φρατζέσκος Καλέργης στέργω (Καλλέργης, γνωστό από το 1652)

Ιωάννης Ραγούσης στέργω (γνωστό από το 1501)

Ιωάννης Γρατσίας στέργω (πρώτη μαρτυρία)

Γεώργιος Σαλονικαίος (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 18ο αι.)

 και νοτάριος του καστελίου Άγουσας (Νάουσας) έγραψαμεν με θέλημα της κομουνιτάς και στερεώνω τα άνωθεν και τα όπισθεν.

–1734. Στις 24 Φεβρουαρίου 1734, οι προεστοί και επίτροποι του κοινού Παροικιάς Πάρου, με συστατικό γράμμα βεβαιώνουν ότι ο κάτοικος του νησιού τους, γαλλικής καταγωγής, Γιόζε Ντάλες, δια της βίας και παρά τη θέλησή του συνεργάστηκε με ξένους πειρατές, ένας εκ αυτών είναι ο Νικόλαος Μαραμπότος.

–1737. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς την 1η Μαρτίου 1737 αναφέρεται ο Νικόλαος Μαραμπότος.

 

–Μαράτος:

–1820. Λογαριασμός των Απεσταλμένων της Κωνσταντινούπολης το 1821 έτος, υπόμεν το μέρος της κοινοτήτος Πάρου ο Μιχαήλ Τσιγώνιας, από δε το μέρος του ποτέ Πέτρου Μάτσα Μαυρογένους, ενοικιάζου των Σουλτανικών προσόδων και πολιτικών δικαιωμάτων της Νήσου μας, ως το συμφωνητικόν, αυτού του Ενοικιου του και Κοινότητος Γεγραμμένον τη 3: Δεκεμβρίου 1820 και καταχωρημένον εις τον Κώδηκα της κοινότητος, τον Ιωάννη Κορτιάνον, οίτινες απεσταλμένοι Τσιγώνιας και Κορτιάνος εξάλθησαν εξή να αγοράσουν αυτάς τας προσόδους, ετεί λογαριασμόν του ρηθατος; Ενοικιαζου.

Ομολογία Αντωνίου Μαράτου Κεφάλαιον γρ. 1500.

–1829. Καταγραφή των κοινών χρεών της Νήσου Πάρου εγείνον εις Κωνσταντινούπολιν εις εκφόρους αποστολάς κατά το τελευτάτον _ καταχωρημένον εις τον κοινόν Κώδημα καθού είς του τελευταίου χρόνου απεσταλμένων. Μ. Τσιγώνια, και Ιω. Κορτιάνου λογαριασμούς, τα οποία μένουν ενεξόφλητα τα κεφάλαια ομολογιών οι δε τόκοι αυτών είναι πληρωμένοι μέχρι του χιλιοστού οκτακοσιοστού έτους.

Ομολογία Αντωνίου Μαράτου γρ. 354.

 

–Μαργαρίτης: Επίθετο Βυζαντινό, πατριδωνύμιο ή παρωνύμιο. Ίσως από κάποιο χωρίο με το όνομα Μαργαρίτι. Στην Πάρο συναντάμε δύο κλάδους, της Νάουσας και της Παροικιάς. Και οι δύο ήρθαν από τη Νάξο (Αγερσανί) όμως η οικ. της Παροικιάς είναι πολύ μεταγενέστερη.

–1785. Στις 7 Σεπτεμβρίου 1785 ο ιερέας Μαργαρίτης Μιχαήλ συντάσσει και υπογράφει πωλητήριο χωραφιού στον Τζιπίδου. «Ενώπιον των μαρτύρων Αντώνη Τζιγώνια, Πετράκη Καντιώτου, Γεωργίου Σκορδίλη και του ιερέως Μιχαήλ Μαργαρίτη, ο οποίος συνέταξε το έγγραφο, το κερά Μαρουσάκι γυνή ποτέ Δημητράκη Ρούσου πωλεί στον ανιψιό της χωρεπίσκοπο Άγουρο ένα κομμάτι χωράφι τοποθεμένο εις τα Φυρόγια, σύνορον Ερινάκι Ιωαννάκη Μαυρουδή θυγάτηρ για 30 γρόσια». Εκτιμητής του κτήματος ήταν ο Γεώργιος Μαούνης.

–1817. Σε προικοσύμφωνο Νάουσας, 28 Οκτωβρίου 1817. Ο σκευοφύλακας Κεφάλου Θεόδωρος Παπαδόπουλος ηγούμενος της Μονής του Αγίου Αντωνίου Κεφάλου, δίδει ως προίκα στον γιό του Ιωάννη, που νυμφεύεται τη Ναουσαία Όρσα Κώνστα Μωραΐτη «το λιβάδι εις το Λιμνάκι πλησίον χωροεπίσκοπος Μαργαρίτης».

–1820. Προικοσύμφωνο Γεωργίου Τζαντουλή. Κηπίδος 1820, Ιανουαρίου 30. Ενώπιον του ιερέως Εμμανουήλ Μονόπατου, που συνέταξε το έγγραφο και μαρτυρεί, μαρτυρούντων του Ιωάννη Βαλσαμή και του Κωνσταντίνου Τζιγώνια, η Μαρία, σύζυγος του Δημητρίου Πούλιου, προικίζει τη θυγατέρα της Θεοφύλακτη, η οποία παίρνοι ως σύζυγο τον Γεώργιο Τζαντουλή, γιο του μακαριστού ιερέως του Τζιπίδου Γεωργίου Τζαντουλή. Στο προικοσύμφωνο αυτό μνυμονεύονται και οι σύμβιοι σε χωράφια, Δημήτριος Άγουρος, Ιωάννης Λιονταράκης, παπα Φραντζέσκος Μαργαρίτης, Νικόλαος Πούλιος, Αννέζα γυνή ποτέ Δημητρίου Μαυρίκου, Ιωάννης Βαλσαμής, παπα Εμμανουήλ Μονόπατος, Σπυρίδων Παπαδόπουλος, Μανώλης Κονταράτος, Αντώνιος Καντιώτης και Μανόλης Μελέχας. Πηγή Παριανά 158.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μαργαρίτη Ελένη ετών 10.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μαργαρίτης Πέτρος του Ιωάννη ναυτικός κάτοικος κοιν. Νάουσας.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας στις 30 Απριλίου 1946, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 27χρονος κάτοικος Νάουσας, Μαργαρίτης Γεώργιος του Ιωάννη, εργάτης και ο 24χρονος ναυτικός Μαργαρίτης Νικόλαος του Ιωάννη.

–1952. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας του 1952, υπάρχει εγγεγραμμένη η Μαργαρίτη Στυλιανή, όνομα συζύγου Νικόλαος, όνομα πατρός Βασίλειος Γαβαλάς.

–1978. Ζαχαροπλαστείο «Γλάρος» στην Νάουσα των Αδερφών Μαργαρίτη το 1978.

 

–Μαργαρώνης: Μητρωνυμικό επώνυμο.

–1827. Σε διανομή κληρονομιάς της 8 Μαρτίου 1827 αναφέρεται η Σταματούλα συζύγου ποτέ Κωνσταντή Μαργαρώνη.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 38χρονος εργάτης Αθανάσιος Μαργαρώτης και ο 58χρονος γεωργός Κωνσταντίνος Μαργαρώνης.

–1874. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 27χρονος βυρσοδέψης Νικόλαος Χ. Μαργαρώνης, άγαμος. Έδωσε όρκο στις 15 Απριλίου 1874.

–Στις 8 Ιουλίου 1879 ο 30χρονος βυρσοδέψης από την Πάρο Νικόλαος Μαργαρώνης, του Χαράλαμπου και της Μαρίας, κάτοικος Σύρου παντρεύεται στην Ερμούπολη την 22χρονη από την Χίο Θεοδώρα Στρουμπούλη, του Νικολάου και της Καλλιόπης.

–1899. Το 1899 γεννιέται ο Μαργαρώνης Δαμιανός του Αντωνίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μαργαρώνης Αντώνιος του Δαμιανού ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1928. Το 1928 γεννιέται ο Μαργαρώνης Γουλιέλμος του Δαμιανού ναυτικός κάτοικος κοιν.  Παροικιάς.

–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς το 1946 είναι εγγεγραμμένος ο Μαργαρώνης Δαμιανός του Αντωνίου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1949. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1949 είναι εγγεγραμμένος ο Μαργαρώνης Αντώνιος του Δαμιανού ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1975. Στην «Φωνή της Πάρου» του 1975 διαβάζουμε τα αποτελέσματα των μαθητικών αγώνων του Γυμνασίου Πάρου. Στον ακοντισμό αρρένων ο Μαργαρώνης Δημήτριος κατέλαβε την τρίτη θέση.

–2014. Μαργαρώνης Δαμιανός, ψυκτικός στην Πάρο το 2014.

 

–Μαρής: Γνωστό στην Κρήτη με τον τύπο Μαρής, Μαρρής και Μαράκης.

Από Mariono – Marin – Μαρής.

Σε έγγραφα Κρήτης του 1562 Δημήτριος Μαρής νοτάριος και Γεώργιος Μαρής σε έγγραφο του 1578. Παλιότερη αναφορά στην Κρήτη στην Απάνω Βιάννο σε επιγραφή εκκλησίας του 1360 Νικολέττος και Κώστας Μαρής από βενετούς πατρίκους Marini.

Στην Ζάκυνθο η οικογένεια Μαρή σε έγγραφα του 1676 και 1714.

–1638. το επώνυμο Μαρής απαντά σε ναξιακό έγγραφο του 1636.

–1660. Στις 10 Απριλίου του 1660. Στο Κουσάντασι (Νέα Έφεσο), πόλη και λιμάνι της Τουρκίας, ζούσαν Παριανοί τον 17ο αιώνα: η Φλουρέτζα, θυγατέρα Στέφανου Τζηφάκη (Σηφάκη), με έγγραφο συνταγμένο στο Κουσάντασι, στις 10 Απριλίου 1660, ομολογεί ότι πωλήθηκε το σπίτι της στον Τσιπίδο με μεσίτη τον Γεώργιο Αρχολέο και αγοραστή τον παπα-Σταύρο Παπαδόπουλο. Το έγγραφο, που υπογράφουν οι κάτοικοι του Κουσάντασι Μπονοφάτζος Μαρής, Νικολός Θωμά Μονόπατος και Σταμάτης Ασικρίτης, μας επιτρέπει να διαπιστώσουμε παρουσία Παριανών στα παράλια της Ιωνίας, όπου, κυρίως, εμπορεύονταν.

–1801. Μοναχός Μαρής Χρύσανθος αφιερωτής εικόνας της Παναγίας στον ναό Αγίου Σπυρίδωνος Ναούσης 1801.

–1804. Σε πωλητήριο στη Νάουσα το 1804 αναφέρει, Στέφανος Μαρής.

–1835. Στέφανος Μαρής κάτοικος Νάουσας Πάρου. Αναφαίρετε ως συνδρομητής σε βιβλίο του 1838 «Η Βοσκοπούλα του Αιγαίου Πελάγους» του Ιωάννη Γρυπάρη από την Μύκονο.

–Μαργιάνος: Βλέπε Μαριάνος

 

–Μαργιόρας:

–1820. Λογαριασμός των Απεσταλμένων της Κωνσταντινούπολης το 1821 έτος, υπόμεν το μέρος της κοινοτήτος Πάρου ο Μιχαήλ Τσιγώνιας, από δε το μέρος του ποτέ Πέτρου Μάτσα Μαυρογένους, ενοικιάζου των Σουλτανικών προσόδων και πολιτικών δικαιωμάτων της Νήσου μας, ως το συμφωνητικόν, αυτού του Ενοικιου του και Κοινότητος Γεγραμμένον τη 3: Δεκεμβρίου 1820 και καταχωρημένον εις τον Κώδηκα της κοινότητος, τον Ιωάννη Κορτιάνον, οίτινες απεσταλμένοι Τσιγώνιας και Κορτιάνος εξάλθησαν εξή να αγοράσουν αυτάς τας προσόδους, ετεί λογαριασμόν του ρηθατος; Ενοικιαζου.

Ομολογία Κωνσταντίνου Μαργιόρας Κεφάλαιον γρ. 400.

 

–Μαριάνος ή Μαριανός ή Μαργιάνος: Γνωστό επίθετο της Αντιπάρου έως και σήμερα. Λατινικό καθολικού δόγματος έως τα τέλη του 18ου αιω. Το επίθετο έχει μεταποιηθεί στην Σίφνο και αναφέρεται ως Μαργιάνος. Η οικογένεια της Νάουσας [Μαριανός] ίσως να είναι διαφορετικός κλάδος.

–1804. Σε πωλητήριο στην Νάουσα το 1804, «το λιβαδάκι εις την Αγίαν Τριάδα, τόπος ονομαζόμενος του Μορόνου, τόπος άνωθεν του Μοναστηριού πλησίον Μανωλάκης Μαριάνου.

–1820. Το 1820 αναφέρεται σε έγγραφο Πάρου ο Ιωάννης Μαργιάνος.

–1821. Ο Παναγιώτης Δ. Δημητρακόπουλος εμυήθη εγκαίρως στην Φιλική Εταιρία στην οποία ήταν και ο επικεφαλής στην Πάρο. Σε χειρόγραφο του τελετουργικού της μυήσεως στην Φιλική Εταιρία αναφέρεται η δράση σε σχετικό σημείωμα. 1821 των Φιλικών τη 29 Απριλίου. Εκαθιέρωσα τον Ιωάννην Σιφαν. Μαρή.  ‘Ελαβον γρόσια 150, 1 ζεύγος βραχιόλια χρυσά γρόσια 100.

–1824. την 25 Μαρτίου 1824 τα παιδιά του Αντιπαριώτη Κωνσταντή Μαριάνου έβοσκαν διακόσια δέκα γίδια εις πλησίον νήσον Στρογγυλόν λεγόμενον, επέρασεν από εκεί μια σακολέβα και ένας Νικόλας του Μανώλη Πρωτόγυρου, αδερφός του Καραγιάννη, εβγήκεν εις την νήσον, έδειρε ανηλεώς τα οαιδιά και όλο το ποίμνιο εμβαρκάρησε εις την σαρκολέβα και εξηφανίσθει.

–1828. Στις 7 Δεκεμβρίου 1828 αναφλερεται σε έγγραφο Νάουσας η Αικατερίνη γυνή Ιωάννου Μαριανού.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 42χρονος Μαριανός Ιωάννης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 50χρονος ποιμήν Μαργιάνος Ιωάννης, ο 73χρονος γεωργός Μαργιάνος Κωνσταντίνος και ο 26χρονος γεωργός Μαργιάνος Πέτρος.

–1872. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1872 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Γεώργιος του Μιχαήλ, συνταξιούχος. Διαγράφεται από τον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου το 1950.

–1876. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1876 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Αντώνιος του Νικολάου, εργάτης και ο Μαριάνος Πέτρος του Ματθαίου, εργάτης.

–1876. Το 1876 γεννιέται ο Μαριάνος Πέτρος του Ματθαίου εργάτης, κάτοικος Αντιπάρου. Διαγράφεται από τον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου το 1950.

–1879. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1879 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Πέτρος του Αντωνίου, εργάτης.

–1880. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1880 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Εμμανουήλ του Νικολάου, γεωργός.

–1881. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1881 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Ξενοφών του Νικολάου, εργάτης.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος, ο Μαριανός Μιχαήλ του Ιωάννη, 26 ετών, ναύτης από τη Νάουσα.

–1890. Στις 30 Ιανουαρίου 1890 ο 40χρονος ναυτικός από την Νάουσα της Πάρου Μιχαήλ Μαριανός του Ιωάννη και της Αντωνίας, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 30χρονη από την Σύρο Ελένη Αντωνίου, του Πέτρου και της Μαρίας.

–1896. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1896 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Νικόλαος του Ιωάννη, παντοπώλης.

–1899. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1899 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Βασίλειος του Γεωργίου, αγροφύλαξ.

–1901. Στις 22 Ιουνίου 1901 ο 18χρονος υποδηματοποιός από την Πάρο [Αντίπαρο] Κωνσταντίνος Μαργιάνος του Ιωάννη και της Ελένης Σκιάθου, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 19χρονη από την Σύρο Κατίνα Καλογιάννη, του Αθανασίου και της Λουκίας Γιαννούλενα.

–1903. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1903 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Αντώνιος του Πέτρου, ναυτικός και ο Μαριάνος Νικόλαος του Εμμανουήλ, εργάτης.

–1907. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1907 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Ιωάννης του Ξενοφών, παραγγελιοδόχος.

–1908. Το 1908 γεννιέται η κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνου Άννα του Εμμανουήλ, μετέπειτα σύζυγος Ρούσσου Θεοδοσίου.

–1909. Το 1909 γεννιέται η κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνου Μαρία του Ιωάννη, μετέπειτα σύζυγος Θεολόγου Καλάργυρου.

–1909. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1909 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Πιέρρος του Ξενοφών ναυτικός, ο Μαριάνος Γρηγόριος του Ιωάννη ναυτικός και ο Μαριάνος Ιωάννης του Κοσμά ναυτικός.

–1910; Πέτρος και Ματθαίος Μαριάνος, έμποροι στην Αντίπαρο.

–1911. Το 1911 γεννιέται στην Αντίπαρο η Μαριάνου Ξ. Κανδιό, όνομα συζύγου Αντώνιος.

–Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1911 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Νικόλαος του Αντωνίου εργάτης.

–1912. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1912 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Βασίλειος του Πέτρου ναυτικός.

–1914. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1914 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Ιωάννης του Πέτρου ναυτικός.

–1915. Το 1915 γεννιέται η κάτοικος Αντιπάρου Ανεζώ Ι. Μαριάνου, μετέπειτα σύζυγος Δαμιανού Βιάζη.

–1917. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1917 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Γεώργιος του Πέτρου ναυτικός.

–1918. Στο μνημείο πεσόντων στο Δημοτικό Σχολείο Αντιπάρου αναγράφονται ως πεσόντες του 1918-22 οι Μιχ Γ. Μαριάνος και ο Βασ. Δ. Μαριάνος.

–1920. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1920 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Νικόλαος του Ξενοφών ναυτικός, ο Μαριάνος Νικόλαος του Πέτρου ναυτικός και ο Μαριάνος Γεώργιος του Εμμανουήλ εργάτης.

–1922. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1922 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Μπενεδέτος του Ξενοφών εργάτης και ο Μαριάνος Κωνσταντίνος του Εμμανουήλ εργάτης.

–1924. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1924 κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Πιπίνος του Πέτρου ναυτικός.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μαριάνος Μιχαήλ του Βασιλείου γεωργός κάτοικος Αντιπάρου.

–1927. Το 1927 γεννιέται ο Μαριάνος Γεώργιος του Ξενοφών γεωργός κάτοικος Αντιπάρου.

–1927. Το 1927 γεννιέται ο Μαριάνος Γεώργιος του Κωνσταντίνου γεωργός κάτοικος Αντιπάρου.

–1928. Το 1928 γεννιέται ο Μαριάνος Γεώργιος του Βασιλείου ναυτικός κάτοικος Αντιπάρου.

–1928. Το 1928 γεννιέται ο Μαριάνος Πέτρος του Αντωνίου αλιεύς κάτοικος Αντιπάρου.

–1929. Το 1929 γεννιέται ο Μαριάνος Δημήτριος του Αντωνίου γεωργός, κάτοικος Αντιπάρου.

–1931. Το 1931 γεννιέται ο κάτοικος Αντιπάρου Μαριάνος Ιωάννης του Αντωνίου, αλιεύς.

–1951. Στις 10 Μαΐου 1951. Αποτελέσματα Κοινοτικών Εκλογών Αντιπάρου: Ψήφησαν 220: Του Κόμματος «Ρεύματος» (Φιλελευθέρων) έλαβον ψήφους: Στυλιανός Ι. Βιάζης 133, Ιωάννης Κ. Τριαντάφυλλος 130, Δημ. Εμμ. Πατέλης 128, Δαμιανός Γερ. Βιάζης 124 και Δημ. Γ. Καράντζας 119.

Του Κόμματος «Βιολέτα» (Λαϊκού) έλαβον: Στρατής Παναγιώτης Ρούσσος 104, Θεολόγος Παντελ. Καλάργυρος 102, Ιωάννης Ξενοφ. Μαριάνος 92 και Ιωάννης Κ. Φαρούπος 86.

–1952. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας του 1952, υπάρχει εγγεγραμμένη η Γαβαλά Στυλιανή, όνομα συζύγου Δημήτριος, όνομα πατρός Θεόδωρος Μαριάνος.

 

–Μαριδάκης: Πρόσφυγες.

–1829. Σε απογραφή προσφύγων της Νάουσας του 1829 αναφέρεται ο Παντελής Μαριδάκης 56 ετών άνεργος και η Ειρήνη Μαριδάκη.

 

–Μαρινάκης: Η πρώτη Οικογένεια Μαρινάκη ήρθε με το τάγμα των Καλλέργη στην Πάρο το 1822 από την Κρητική. Ένας δεύτερος κλάδος ήρθαν από την Φολέγανδρο την δεκαετία του 50'. Ανήκει στα Πατρωνυμικά ή Μητρωνυμικά επώνυμα, με κρητοβενέτικες ρίζες με το επώνυμο Marino που το συναντάμε συχνά σε έγραφα το Χάνδακα (σημ. Ηράκλειο) από τον 12ο αιώνα.

–1822. To μεγάλο και επιβλητικό αρχοντικό του Σιόρ Μιχελή Κρίσπη, Δημογέροντα και πληρεξουσίου, με τα υστεροαναγεννησιακά μαρμάρινα παράθυρα, δίπλα στην εκκλησία Σεπτεμβριανή, προικοδοτήθηκε στη Σύζυγό του Κατίγκω Ν. Μάτσα το 1822 από τη Μητέρα της Ραμπελιώ Ν. Μάτσα, γένος Νικολάου Ιωάν. Δελαγραμμάτη, καθώς και άλλα υποστατικά. Γόνοι του σιόρ Μιχελή Κρίσπη και της Κατίγκως Μάτσα-Δελαγραμμάτη είναι οι οικογένειες: Γιάννη Βασ. Γράβαρη, Συμβούλου Επικρατείας, Φλωρίτσας Ψαλτάκη-Βλάχου, Νικολάου και Μιχαήλ Κρίσπη, Ρένας Κρίσπη-Λάζαρη (σημερινή ιδιοκτήτρια), Γιάννη Μαρινάκη, Ειρήνη Ρούσσου, η οικογένεια Τώλη Δημητρακόπουλου, αντιναυάρχου, Αγνής Δημητρακοπούλου-Βάγια, Γιάννη Βάγια, καθηγητή Εθν. Μετσοβίου Πολυτεχνείου, Βασίλη Κατσουρού, Ρενέ Ζάννου, Ολυμπιάδος Βενιέρη – Αγγελοπούλου κ.α. 

–1822. Στο δημοτολόγιο του Δήμου Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος) το 1822, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Σίφης Μαρινάκης.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 50χρονος κηπουρός Μαρινάκης Σίφης.

–1864. Το 1864 γεννιέται ο Μαρινάκης Εμμανουήλ του Νικολάου ράπτης, κάτοικος Δήμου Μαρπήσσης.

–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαρινάκης Γεώργιος του Ιωσήφ, 58 ετών Ξυλουργός και ο Μαρινάκης Νικόλαος του Ιωσήφ, 46 ετών, Ξυλουργός.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχουν εγγεγραμμένοι οι, Μαρινάκης Γεώργιος του Ιωσήφ, 60 ετών, ξυλουργός από τη Νάουσα, Μαρινάκης Θεοχάρης του Γεώργιου, ετών 23, στρατιώτης από τη Νάουσα και Μαρινάκης Νικόλαος του Ιωσήφ, 48 ετών, ξυλουργός από τη Νάουσα. 

–1898. Πίναξ του Συνδέσμου των εν Λαυρίω, Αθήναις περιχώροις και Πειραιει ΠΑΡΙΩΝ, εμφαίνων ονοματεπώνυμων μελών της Περιόδου 1ης Ιουνίου 1898 ο Μαρινάκης Κωνσταντίνος.

–1901. Γεννιέται ο Μιχαήλ Ι. Μαρινάκης. Απεβίωσε το 1972. Ο τάφος του είναι στο οικογενειακό κοιμητήριο των Κρίσπη στα Λιβάδια Παροικιάς.

–1906. Γεννιέται η Ναταλία Μ. Μαρινάκη. Απεβίωσε το 2000. Ο τάφος της είναι στο οικογενειακό κοιμητήριο των Κρίσπη στα Λιβάδια Παροικιάς.

–1929. Γεννιέται η Ελισάβετ Ι. Μαρινάκη. Απεβίωσε το 2000. Ο τάφος της είναι στο οικογενειακό κοιμητήριο των Κρίσπη στα Λιβάδια Παροικιάς.

–1929. Σε ομαδική φωτογράφηση στην περιοχή Καλάμι στις 27 Ιουλίου 1929 απεικονίζεται η Ναταλία Μαρινάκη.

–1946. Στην εφημερίδα «Φωνή της Πάρου» στις 31 Μαρτίου 1946 διαβάζουμε το Νέο ΔΣ του Συλλόγου Μαρπησσαίων και Αρχιλοχιτών. Πρόεδρος: Άγγελος Ασπρόπουλος, Αντιπρόεδρος Δημ. Στέλλας, Γεν. Γραμματέας: Επαμ. Γαβαλάς, Ταμίας: Ζαχ. Χανιώτης, Έφορος: Αναστάσιος Μαρμαρινός. Σύμβουλοι οι κ.κ.: Ηλίας Θεοχαρόπουλος, Όθων Καπαρός, Δημ. Μαρινάκης και Αντώνιος Μπάλιος.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας στις 30 Απριλίου 1946, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 77χρονος κάτοικος Νάουσας, Μαρινάκης Μιχαήλ  του Γεωργίου, κτίστης και ο 28χρονος υποδηματοποιός Νικόλαος Μαρινάκης του Ιωσήφ.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Μάρπησσας στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαρινάκης Εμμανουήλ του Νικολάου, 72 ετών ράπτης.

–1950. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μαρπήσσης στις 4 Φεβρουαρίου 1950 διαγράπτεται ως αποβιώσαντας ο Μαρινάκης Εμμανουήλ του Νικολάου ράπτης.

–1950. Σε εκλογικό κατάλογο του 1950 του Δήμου Μάρπησσας είναι εγγεγραμμένη η Μαρινάκη Αντιγόνη (γεν. 1909) σύζυγος Γεώργιος, όνομα πατρός Ιωάννης Πουλάκης, κάτοικος Μάρπησσας.

–1965. Σε φωτογραφεία στην Παροικιά το 1965, διακρίνεται η …. Μαρινάκη.

 

–Μαρινάτος: Μητρονυμικό επώνυμο, μαρτυρείται στην Αντίπαρο.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 29χρονος μυλωνάς Αλέξανδρος Μαρινάτος, ο 33χρονος μυλωνάς Κοσμάς Μαρινάτος και ο 53χρονος μυλωνάς Μιχαήλ Μαρινάτος.

–1860. Στις 19 Μαρτίου 1860 σε συμβολαιογραφική πράξη [πωλητήριο] στην Σύρου αναφέρεται ότι η κάτοικος Πάρου Μαρία χήρα Μιχαήλ Μαρινάτου το γένος Λιβάνη να πωλεί κτήματα στον γιό της Εμμανουήλ Μαρινάτο κάτοικο Πάρου υπηρέτη.

–1888. Στις 21 Φεβρουαρίου 1888 ο 28χρονος καφεπώλης από την Πάρο Αντώνιος Μαρινάτος του Κοσμά και της Ειρήνης Παρού[ση], παντρεύεται στην Ερμούπολη την 18χρονη από την Πάρο Ελένη Αποκότου, του Εμμανουήλ και της Αγγελικής Δ. Σοβατζή.

–1889. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1889 κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτος Κωνσταντίνος του Ιωάννη, μυλωθρός.

–1894. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1894 κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτος Δαμιανός του Ιωάννη, ναυτικός.

–1909. Το 1909 γεννιέται ο κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτος Ιωάννης του Κοσμά ναυτικός.

–1910. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1910 κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτος Αναστάσιος του Κοσμά, ναυτικός.

–1912. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1912 κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτος Θεμιστοκλής του Αλέξανδρου ναυτικός.

–1914. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1914 κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτος Δαμιανός του Κοσμά ναυτικός.

–1915. Το 1915 γεννιέται η κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτου Φλώρα του Αλ., μετέπειτα σύζυγος Κωνσταντίνου Φαρούπου.

–1916. Το 1916 γεννιέται η κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτου Δέσποινα του Κασ., μετέπειτα σύζυγος Ιωάννης Μαριάνος.

–1918. Το 1918 γεννιέται η κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτου Κ. Σοφία, μετέπειτα σύζυγος Βασίλειος Πατέλης.

–1919. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1919 κάτοικος Αντιπάρου Μαρινάτος Πιέρρος του Κοσμά ναυτικός και ο Μαρινάτος Ιωάννης του Κωνσταντίνου ναυτικός. Απεβίωσε το 1949.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μαρινάτος Εμμανουήλ του Δαμιανού εργάτης κάτοικος Αντιπάρου.

–1927. Το 1927 γεννιέται ο Μαρινάτος Μιχαήλ του Θεμιστοκλή ναυτικός κάτοικος Αντιπάρου.

–1937. Σε επιτύμβια πλάκα στο Δημοτικό Σχολείο της Αντιπάρου αναγράφει "Δωρηταί Γηπέδου Σχολείου Αφοί Χαρα. και Θέμις Μαρινάτος 1937.

–1940. Στο μνημείο πεσόντων στο Δημοτικό Σχολείο Αντιπάρου αναγράφονται ως πεσόντες του 1940-49 οι Πιέρος Κ. Μαρινάτος Λοχίας και ο Γεώργιος Ξ. Μαρινάτος.

–1950. Σε εκλογικό κατάλογο της Αντιπάρου στις 11 Ιανουαρίου 1950 υπάρχει εγγεγραμμένη η Ευαγγελία Μαρινάτου, όνομα συζύγου Κωνσταντίνος, όνομα πατρός Μ. Γκίκας και η Μαρινάτου Πλυτώ, όνομα συζύγου Δαμιανός, όνομα πατρός Δ. Τριαντάφυλλος.

–1950. Σε εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 2 Σεπτεμβρίου 1950 υπάρχει εγγεγραμμένη η Μαρινάτου Καλλιόπη, όνομα πατρός Κ. Μαρινάτος.

–1965. Σε φωτογραφεία του 1965 στο λιμάνι της Παροικιάς, διακρίνεται ο … Μαρινάτος από την Αντίπαρο.

 

–Μαρινάς: Βλέπε Μαρίνος

 

–Μαρίνης: Βλέπε Μαρίνος

 

–Μαρινόπουλος: Πατρωνυμικό κοινότυπο επώνυμο, ο γιος του Μαρίνου. Τα Μωραΐτικα (πελοποννησιακά) επίθετα με την κατάληξη όπουλος δηλώνει πρόγονο, γιό κλπ δηλαδή ο γιός-εγγονός-παιδί του Μαρίνου. Καταγωγή από τα Καλάβρυτα Αχαΐας. Ήρθαν στην Πάρο το 1902, τα τρία παιδιά του Παναγιώτη Μαρινόπουλου, έμποροι στο επάγγελμα και εγκαταστάθηκαν μόνιμα οι δύο στη Παροικία και ο ένας στην Μάρπησσα. Ο Σπύρος (Σπήλιος), Θανάσης και ο Σωτήρης. Ο παριανός κλάδος ανήκει στον ίδιο συγγενικό κλάδο (πρώτα ξαδέρφια) με τους γνωστούς φαρμακοποιούς της Αθήνας Πάνο και Κωνσταντίνο Μαρινόπουλο, αλλά και των επιχειρηματιών γνωστών Super Market.

Το εμπορικό κατάστημα των Αδερφών Μαρινόπουλου ήταν απέναντι από το κτήριο Δημητρακόπουλου (σήμερα πολιτιστικό κέντρο του Δήμου Πάρου).

–1867. Γεννιέται στα καλάβρυτα το 1867 ο Σωτήρης Μαρινόπουλος του Παναγιώτη και της Αναστασίας. Σύζυγός του η παριανή Μαριγούλα Ζαφειροπούλου το γένος Φωκιανού. Τέκντα τους ο Παναγιώτης (1911) και η Φωτεινή (1913).

–1873. Γεννιέται στα Καλάβρυτα το 1873 ο Αθανάσιος Μαρινόπουλος του Παναγιώτη και της Αναστασίας. Σύζυγός του η Μαρουσώ Ν. Σιγάλα (1882). Απέκτησαν έξι παιδιά. Τον Παναγιώτη (1907), τον Νικόλαο (1908), τον Ιωάννη (1911), τον Ανάργυρο (1913), τον Ανδρέα (1916) και την Φωτεινή (1919).

–1876. Γεννιέται στα Καλάβρυτα το 1876 ο Σπύρος (Σπήλιος) Μαρινόπουλος του Παναγιώτη και της Αναστασίας. Σύζυγός του η Μαρπησσαία Ειρήνη Μ. Λουρίδη (1886). Τέκνα τους ο Παναγιώτης (1907), η Φωτεινή (1912), η Κατερίνα (1914), η Καλυψώ (1916), η Ξανθούλα (1920), η Μαρία (1921) και η Χριστίνα.

–1903. Τον Οκτώβριο του 1903, εποχή συγκομιδής του ελαιοκάρπου, αναγγέλλονται οι προσφορές ενοικιάσεως του φόρου της ελαιοδεκάτης, κατά την τελευταία δημοπρασία. Για τον Δήμο Πάρου προσφέρεται ο γνωστός έμπορος Αθανάσιος Μαρινόπουλος αντί 900 δρχ. για τον Δήμο Υρίας (Λευκών) ο Κωνσταντίνος Αιγινήτης αντί 3.680 δρχ., για τον Δήμο Μάρπησσας ο Αντώνιος Άγουρος 600 δρχ., και Ναούσης Πέτρος Αυλήτης 268 δρχ.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Σπυρίδων (Σπήλιος) Παναγιώτη Μαρινόπουλος, ετών 31, έμπορος, έγγαμος.

–1904. Μαρινοπούλου Έλλη, όνομα συζύγου: Ιωάννης, Κύριο όνομα και επώνυμο πατρός: Αν. Βαρούχας. Έτος γέννησης: 1904. Επάγγελμα: οικοκυρά.

–1905. Η εφημερίδα ΑΙΓΑΙΟΝ στις 25 Δεκεμβρίου 1905 μας πληροφορεί: «Χάριν των εορτών το μοναδικόν μας εμπορικόν κατάστημα των φιλοπροόδων Αδελφών Μαρινοπούλου επλουτίσθη τοσούτον ώστε δύναται τις να το ονομάση Παρισινόν κέντρον»

–1906. Ο γνωστός έμπορος της Παροικιάς Σπυρίδωνος Μαρινόπουλος, αδερφός των επίσης εμπόρων Αθανασίου και Σωτηρίου Μαρινόπουλου, παντρεύεται το 1906 στην Μάρπησσα την Ειρήνη Μιχ. Λουρίδου (Αιγαίον φ. 222, 22 Ιουλίου 1906).

–1906. Σε διαφήμιση της εφημερίδας Αιγαίον στις 22 Οκτωβρίου 1906 διαβάζουμε: «Εμπορικόν Κατάστημα ΑΔΕΛΦΩΝ ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΕΝ ΠΑΡΩ».

–1906. Σε διαφήμιση της εφημερίδας Αιγαίον στις 16 Δεκεμβρίου 1906 διαβάζουμε: «Χοιροτροφείον εν Παροικία Πάρου (εις θέσιν Παρασπόρον). Υπό την επίβλεψιν του ειδικωτάτου περί τα τοιαύτα κ. Εμμ. Λιακοπούλου. Εν τω τελειοτάτω τούτω χοιροτροφείω πωλούνται χοιρίδια γένους Μάλτας. Μέχρι ενός μηνός δρχ. 8, μέχρι ενός και ημίσεως μηνός δρχ. 12, μέχρι δύο μηνών δρχ. 15. Δια τα έχοντα ηλικίαν άνω των 2 μηνών ιδιαίτεραι συμφωνίαι. Οι επιθυμούντες ν’ αγοράσουν τοιαύτα παρακαλούνται ν’ απευθύνωνται εις τον εν Παροικία έμπορον κ. Αθαν. Μαρινόπουλον».

–1907. Η εφημερίδα «Αιγαίον» στο φ. 260, 14 Ιουλίου 1907 ανακοινώνει: «Όπως πάντοτε εν πλήρει ησυχία και τάξει διεξήχθησαν την προπαρελθούσαν Κυριακήν αι δημοτικαί εκλογαί, εκλεχθέντων δημάρχων του μεν δήμου Πάρου του κ. Πέτρου Μπάου, επί οκταετίαν ήδη τοιούτου, Υρίας του κ. Φραγκ. Χανιώτου, Ναούσης του κ. Σπυρίδωνος Κονταρίνη και Μαρπίσσης κ. Σταματίου Μαλαματένιου. Δημοτικοί Σύμβουλοι εκ του Δήμου Πάρου εξελέγησαν κατά σειράν επιτυχίας οι κάτωθι: 1)Ηρακλής Φωκιανός 2) Ιωάν. Νικηφόρος 3) Γεώργιος Πελοποννήσιος 4) Ιωάν. Βιάζης 5) Δημ. Μαύρος 6) Νικόλαος Φραγκούλης 7) Αθανάσιος Μαρινόπουλος 8) Γ. Γράβαρης 9) Δημ. Καλλίερος 10) Χρ. Πανταζόπουλος 11) Αθαν. Μαύρος».

–1907. Σε διαφήμιση της εφημερίδας Αιγαίον στις 24 Σεπτεμβρίου 1907 διαβάζουμε: «Εις το κατάστημα του κ. Αθανασίου Μαρινόπουλου και αδελφών εν Πάρω πωλούνται ραπτομηχαναί Νότμαν νεωτάτου συστήματος με μηνιαίας δόσεις και τοις μετρητοίς. Οι επιθυμούντες να αγοράσωσιν ας απευθυνθώσιν εις το ανωτέρω κατάστημα και θα ευρωσι προθυμίαν διά πάσαν πληροφορίαν.

–1907. Γεννιέται το 1907 ο Παναγιώτης Μαρινόπουλος του Αθανασίου και της Μαρουσώς.

–1907. Γεννιέται το 1907 ο Παναγιώτης Μαρινόπουλος του Σπύρου (Σπήλιου) Π. Μαρινόπουλου και της Ειρήνης Μ. Λουρίδη από τη Μάρπησσα.

–1908. Το 1908 γεννιέται ο Μαρινόπουλος Νικόλαος του Αθανασίου και της Μαρουσώς, δικηγόρος κάτοικος Παροικιάς.

–1910. Εκδότες (χορηγοί) βιβλίου οι Αδερφοί Μαρινόπουλοι έμποροι το 1910. Οι Αδερφοί Μαρινόπουλοι άφησαν εποχή ως έμποροι στο νησί, είχαν εκδώσει και κάρτ-ποστάλ με την ένδειξη: «Έκδοσις Αδερφών Π. Μαρινόπουλων» το 1910 ήταν χορηγοί του βιβλίου «Τα Πάρια» του Κυπραίου το 1911.Στην εφημερίδα «Αιγαίον», σε πολλά φύλλα του, διαφημιζόταν το κατάστημά τους.

–1911. Σπύρος Π. Μαρινόπουλος, στην Μάρπησσα. Έμπορος αποικιακών και υφασμάτων, πράκτωρ «Κυκλαδικής» το 1911.

–1911. Το 1911 γεννιέται ο Μαρινόπουλος Ιωάννης του Αθανασίου και της Μαρουσώς, δικηγόρος κάτοικος Παροικιάς.

–1911. Το 1911 γεννιέται ο Μαρινόπουλος Παναγιώτης του Σωτήρη Μαρινόπουλου του Παναγιώτη και της Αναστασίας, από τα Καλάβρυτα και της παριανής Μαριγούλας Ζαφειροπούλου το γένος Φωκιανού. Σύζυγός του η Ναουσαία Σωσώ (Μαρουσώ) Γαβαλά (1922) και τέκνα τους ο Σωτήρης (1948), η Μαριγούλα (1950) και η Αικατερίνη (1953).

–1912. Γεννιέται το 1912 η Φωτεινή Μαρινοπούλο του Σπύρου (Σπήλιου) Π. Μαρινόπουλου και της Ειρήνης Μ. Λουρίδη από τη Μάρπησσα. Κάτοικος Μάρπησσας.

–1913. Γεννιέται του 1913 η Φωτεινή Μαρινοπούλου του Σωτήρη Π. Μαρινόπουλου (1867) και της Μαριγούλας. Σύζυγός τους ο Ιωάννης Καραβίας (1899) και τέκνα τους ο Θεόδωρος και η Μαρία.

–1913. Το 1913 γεννιέται ο Μαρινόπουλος Αργύριος του Αθανασίου και της Μαρουσώς, δικηγόρος κάτοικος Παροικιάς.

–1914. Γεννιέται το 1914 η Κατερίνα Μαρινοπούλο του Σπύρου (Σπήλιου) Π. Μαρινόπουλου και της Ειρήνης Μ. Λουρίδη από τη Μάρπησσα. Κάτοικος Μάρπησσας.

–1916. Το 1916 γεννιέται ο Μαρινόπουλος Ανδρέας του Αθανασίου και της Μαρουσώς, έμπορος κάτοικος Παροικιάς. Σύζυγός του η μαία Λαυρεντία Ν. Κρητικού με την οποία απέκτησαν δυο παιδιά. Τον Θανάση και τον Νίκο.

–1916. Γεννιέται το 1916 η Καλυψώ Μαρινοπούλο του Σπύρου (Σπήλιου) Π. Μαρινόπουλου και της Ειρήνης Μ. Λουρίδη από τη Μάρπησσα. Κάτοικος Μάρπησσας.

–1919. Γεννιέται το 1919 η Φωτεινή Μαρινοπούλου του Αθανασίου και της Μαρουσώς, σύζ. Μανωλάς. Τέκνο του η Μαρουσώ.

–1920. Γεννιέται το 1920 η Ξανθούλα Μαρινοπούλο του Σπύρου (Σπήλιου) Π. Μαρινόπουλου και της Ειρήνης Μ. Λουρίδη από τη Μάρπησσα. Κάτοικος Μάρπησσας.

–1921. Γεννιέται το 1921 η Μαρία Μαρινοπούλο του Σπύρου (Σπήλιου) Π. Μαρινόπουλου και της Ειρήνης Μ. Λουρίδη από τη Μάρπησσα. Κάτοικος Μάρπησσας.

–1922. Μαρινοπούλου Μαρουσώ, όνομα συζύγου: Παναγιώτης, Κύριο όνομα και επώνυμο πατρός: Β. Γαβαλάς. Έτος γέννησης: 1922. Επάγγελμα: οικοκυρά.

–1924. Στη θύρα της προθέσεως στο ναό του Αγίου Γεωργίου του Λουρίδη στη Μάρπησσα,  εικονίζεται, ολόσωμος, ο Άρχων Μιχαήλ. Στο κάτω μέρος υπάρχει η επιγραφή: «Χείρ Ιωάσαφ Μεταξά αγιορείτου, 1924, τη ευγενή δαπάνη Σπυρίδων Μαρινόπουλος.

–1927. Σε φωτογραφεία στην Παροικιά το 1927, διακρίνεται ο Νίκος Μαρινόπουλος.
–1931. Σε ομαδική φωτογραφεία την Πρωτομαγιά του 1931 στην Παροικιά διακρίνεται ο Γιάννης Μαρινόπουλος, η Μαρουσώ και Φώτω Μαρινόπουλου.

–1933. Χειμώνας 1933(?), στη Φράγκα Σκάλα, στο εκλογικό του Ευρυπαίος, υποψήφιος βουλευτής Κέντρου Φιλελευθέρων, διακρίνεται ο Μαρινόπουλος Θανάσης.

–1935. Το 1935 ο Στρατηγός Ιωάννης Καραβίας παντρεύεται την αρχόντισσα του νησιού μας, τη Φωτεινή Σωτ. Μαρινόπουλου, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά, το Θεόδωρο τ. πρέσβη και Μαρία.

–1940. Σε φωτογραφεία στην Παροικιά 40’(?) διακρίνεται ο Νίκος Μαρινόπουλος.

–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1946 υπάρχουν εγγεγραμμένα τα αδέρφια Μαρινόπουλος Αθανάσιος (γεν. 1875) και Σωτήρης (γεν. 1874) του Παναγιώτη έμποροι κάτοικοι Παροικιάς.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Μάρπησσας στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαρινόπουλος Σπύρος του Παναγιώτη, 66 ετών κτηματίας και ο Μαρινόπουλος Παναγιώτης του Σπυρίδωνα 39 ετών έμπορος.

–1947. Στις 20 Ιουνίου 1947, το στο Κοινοτικό Συμβούλιο Παροικιάς συμμετέχει και ο Σωτήριος Μαρινόπουλος.

–1947. Διδάσκαλος στο Δημοτικό Σχολείο Παροικιάς, Νάουσας, Μάρπησσας και Αντιπάρου κατά την περίοδο 1947-48 η Αικατερίνη Μαρινοπούλου.

–1948. Γεννιέται το 1948 ο Σωτήρης Μαρινόπουλος του Παναγιώτη (1911) και της Σωσώς Γαβαλά (1922). Σύζυγος του η Βασιλική Πολύζου και τέκνα τους η Μαρουσώ και ο Παναγιώτης.

–1950. Σε εκλογικό κατάλογο του 1950 του Δήμου Μάρπησσας είναι εγγεγραμμένη η Μαρουδή Καλυψώ σύζυγος Κώστας, όνομα πατρός Σπύρος Μαρινόπουλος, κάτοικος Μάρπησσας.

–1950. Γεννιέται το 1950 η Μαριγούλα Μαρινοπούλου του Παναγιώτη (1911) και της Σωσώς Γαβαλά (1922).

–1950. Σε εκλογικό κατάλογο του 1950 του Δήμου Μάρπησσας είναι εγγεγραμμένη η Μαρινοπούλου Τασία σύζυγος Παναγιώτης, όνομα πατρός Ν. Τσιγώνιας, κάτοικος Μάρπησσας.

–1950. Στον εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Παροικιάς στις 17 Μαΐου 1950 είναι εγγεγραμμένη η Μαρινοπούλου Έλλη (γεν. 1904), όνομα συζύγου Ιωάννης, όνομα πατρός Αν. Βαρούχας.

–1950. Στον εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Παροικιάς στις 17 Μαΐου 1950 είναι εγγεγραμμένη η Μαρινοπούλου Ειρήνη (γεν. 1917), όνομα συζύγου Αθανάσιος, όνομα πατρός Ν. Σιγάλας.

–1953. Γεννιέται το 1953 η Αικατερίνη Μαρινοπούλου του Παναγιώτη (1911) και της Σωσώς Γαβαλά (1922).

–1959. 5 Απριλίου 1959 ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΠΑΡΟΙΚΙΑ: Εγγεγραμμένοι 2.614 εψήφισαν 1.392, άκυρα και λευκά 3.

Ο Συνδυασμός κ. Ανδρέα Μαρινόπουλου έλαβεν 764 ο δε Συνδυασμός του κ. Μιχ. Κρίσπη 628.
Παραθέτομεν εν λεπτομερεία τους σταυρούς προτιμήσεως τους οποίους έλαβεν έκαστος.

1) Μαρινόπουλος Αθαν. Ανδρέας 626, Δενέγρης Στυλιανός 110, Μονδάνος Ανδ. Αντ. 105, Κατρής Ν. Αγαπητός 103, Βενιζέλος Π. Ραγκούσης 94, Μπάος Π. Αντ. 66, Μαύρης Γ. Αντ. 66, Καπούτσος Γ. Δημ. 60, Σιλβέστρος Π. Κωνστ. 55, Καλακώνας Μενέγου Σάββας 44, Μαλατέστας Μιχ. Κωνστ. 41 κλπ.

2) Κρίσπης Ν. Μιχαήλ 380, Φραγκούλης Νικολ. Ιωάννης 158, Σαρρής Μιχ. Νικόλαος 111, Τσαντάνης Φ. Παναγ. 82, Κυριαζάνος Ι. Μάρκος 66, Αργυρόπουλος Δημ. Ιωάννης 63, Μουρλάς Σπ. Γεώργιος 61, Φωκιανός Δημ. Βασίλειος 53, Κρητικός Γ. Παναγ. 49, Γκίκας Ι. Αναστ. 45, Σπανός Εμμαν. Αντ. 41 κλπ οι οποίοι παραλείπονται ελλείψει χώρου.

Σύμβουλοι εξελέγησαν οι 5 πρώτοι εκ του πρώτου Συν/σμού και οι 4 εκ του δευτέρου.

–1960. Σε φωτογραφία στην παραλία της Παροικιάς το 1960 διακρίνεται η Λαύρα Μαρινόπουλου.

–1962. Γεννιέται το 1962 ο Αθανάσιος Μαρινόπουλος του Ανδρέα και της Λαυρεντίας, σύζυγος Ελένη Β. Λατσού.

–1964. Στις 10 Φεβρουαρίου 1964 πεθαίνει στην Πάρο ο Αθανάσιος Μαρινόπουλος. Ήταν ο ένας από τα τρία αδέρφια που ήρθαν στην Πάτο το 1904. Ήταν παντρεμένος με την Μαρουσώ Σιγάλα. Υπήρξε φιλάνθρωπος και πραγματικός, άδολος πατριώτης, αγαπώμενος από όλους τους Παριανούς.

–1964. Κοινοτικαί Εκλογαί 5 Ιουλίου 1964. Εις Παροικίαν κατήλθεν εις και μόνον Συνδυασμός εις τας εκλογάς με επί κεφαλής τον Πρόεδρον Κον Ανδρέαν Μαρινόπουλον.

Εψήφισαν 1356 και έλαβον:

Ανδρέας Μαρινόπουλος 1330, Γεώργιος Μπιζάς 1352, Ιάκ. Κόντες 1343, Ιωάννης Φραγκούλης 1254, Βασίλειος Αργυρόπουλος 1166, Αντώνιος Μονδάνος 1245, Βενιζέλος Ραγκούσης 1357, Γεώργιος Ναυπλιώτης 1018, Βασίλειος Μεσολογγίτης 949, Σάββας Καλακώνας 63, Αντώνιος Μαύρης 61, Αγαπητός Κατρής 30, Εμμ. Τσαντάνης 57, Κωνσταντίνος Σιλβέστρος 53 και Μιχαήλ Μαύρης 53.

Ο Ανδρέας Μαρινόπουλος Πρόεδρος και σύμβουλοι οι κ.κ. Γ. Ναυπλιώτης, Γ. Μπιζάς, Ιακ. Κόντες, Ιωάν. Φραγκούλης, Βας. Αργυρόπουλος, Αντών. Μονδάνος και Βενιζέλος Ραγκούσης.

–1975. Κοινοτικαί Εκλογαί 30 Μαρτίου 1975. Τα αποτελέσματα των εκλογών

Οι νέοι Πρόεδροι και Σύμβουλοι των Κοινοτήτων της Πάρου και Αντιπάρου

Σε δημόσια συνεδρίαση το Ειρηνοδικείο Πάρου ανακήρυξε τους προέδρους και τους τακτικούς συμβούλους των Κοινοτήτων Πάρου και Αντιπάρου.

ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΑΡΟΥ

Θ. Μπιζάς (πρόεδρος), Ε. Κόντες, Β. Σκαραμαγκάς, Α. Καλακώνας, Δ. Σιφναίος, Ι. Σαρρής (συνδυασμού «Νέα Πάρος») και Α. Μαρινόπουλος, Πολυξένη Κεμπάμπη, Ι. Αλιπράντης (του συνδυασμού «Πρόοδος») σύμβουλοι.

 

–Μαρίνος ή Μαρίνης ή Μαρινάς: Οίκος βενετικός Marino από το 1122 Marini – Marinello από βαφτιστικό Marino, πολύ συχνό την εποχή της βενετοκρατίας στην Κρήτη. Nicolaus Marino κάτοικος Χάνδακα έγγρ. 1281. Marino Marini de Candida έγγρ. 1383. Μεταξύ στρατευσίμων στην Κρήτη ο Nicolo Marino patron το 1552 και 1554. Μεταξύ παχτωτών οφειλετών Λασιθίου (1583) κ.α.

–1742. Το 1742 αναφέρεται ο δοτόρε Τζουάννης Αντ. Μαρίνης.

–1793. Στις 11 Σεπτεμβρίου 1793 αγοράζει ο Παΐσιος Καστρήνσιος μισό αμπέλι από τον Ελευθέριο Αντ. Μαρίνο, στην θέση Άμπελο ανατολικά της Παροικιάς.

–1862. Στις 18 Αυγούστου 1862 ο 25χρονος βυρσοδέψης από την Πάρο Αντώνιος Μαρίνος του Πέτρου και της Άννας Γεωργίου, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 18χρονη συριανή Αγγέλικα Ζαχαροπούλου, του Ευάγγελου και της Σταμάτας Μπουγιούκας.

–1882. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 42χρονος βυρσοδέψης Αντώνιος Π. Μαρινάς [Μαρίνος], έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 7 Μαΐου 1882.

 

–Μαρκέζης: Ίσως πρόσφυγας.

–1826. Στα δημοτολόγια Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 20χρονος Βασίλειος Μαρκέζης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 41χρονος μεταπράτης Βασίλειος Μαρκέζης.

–1908. Στα «Κοιωνικά» της 26ης Ιανουαρίου 1908 γράφει: «Την παρελθούσαν Παρασκευήν 18ην τρέχοντος μηνός Ιανουαρίου ετελέσθησαν εν Πάρω, εν μέσω συρροής συγγενών και φίλων οι γάμοι του αρίστου νέου κ. Ελευθέριου Ν. Μαλαγαρδή μετά της επ’ αρεταίς και μορφώσει διακεκριμένης δος Ελένης Μαρκέζη. Ως παράνυμφοι παρέστησαν η δις Αρχοντούλα Μπάου και ο αδελφός της νύφης κ. Χαράλαμπος Μαρκέζης».

Προφανώς ο γαμπρός (γεννήθηκε το 1885) ήταν ανιψιός του καθηγητή Νικολάου Στυλ. Μαλαγαρδή και του Ευάγγελου Στυλ. Μαλαγαρδή, ο δε πατέρας του ήταν ο ιερέας, επίσης Νικόλαος Μαλαγαρδής (1852-1907), που πέθανε ξαφνικά στο πλοίο το 1907, ετεροθαλής αδελφός των ανωτέρω.

–1931, σε φωτογραφεία μπροστά στην Εκατονταπυλιανή, διακρίνεται η Άννα Μαρκέζη.

 

–Μαρκαδάντος: Βλέπε Μαρκαντάτος

 

–Μαρκαντάντος ή Μαρκαντάτος ή Μαρκαδάντος ή Μαρκαδιάντος: Από το τούρκικο arkadas, σύντροφος, συνέταιρος κλπ. ή από τον βενετικό Mercanti –e, Mercatanti, Mercadantus και το ιταλικό Mercante, -I, Mercat(d)ante. Στην Κρήτη σε έγγραφο Μαλίων Πεδινού αναφέρεται ο Μανόλης Μαρκατάτος το 1708.

–1663. Δωρεά κληροδοτήματος μοναχής Καλήστρατης στου πατέρες Ιησουήτες ARSI, Gallia 105, 1 φ. 457.

Εις δόξαν Χριστού αμήν 1663 ιούλιος 11.

Έστοντας και ποτέ λυρά Καλήστρατη μοναχή και να αφήση δια την ψυχήν της στα μοναστήρια του αγίου όρους ήγουν στην λάβραν και στην ασημόπετραν δυο σπιτια κατώγια με το εκλησιαδάκι του μέγαν Ταξιάρχην και με τα δικαιώματά των απόξω από το υγιαλόν και να των αφήση και 12 γρόσια να πλερόνουσι χαράτζι της αφεντίας και νάναι σήμερον 25 χρόνοι και επέκεινα και κανείς από τα μοναστίρια να μην τα γυρέψουν μόνον εχαλασθήκασι και αφτώονται και η εκκλησία να γίνη ωσάν αχούρι και ο κόσμος να πλερόνη τόσους χρόνους τοχαράτζι και να ζημιονούμεθα εις τούτο εμάθαμε πως οι πατέρες οι γεζουίταις (Ιησουήτες) θε να έρθουνε και κτίσουνε εδώ μοναστήρι δια την ψυχήν τως ήγουν ο προεστώς πατέρας γάσπα εμανουήλ (Γασπάρο Εμμανουήλ) από την συντροφίαν του Ιησού και να πάρη και άλλους τόπους εκέι κοντά εις τα άνωθεν χαλάσματα εις τούτο εθελήσαμεν εμείς οι υποκάτωθεν υπογεγραμμένοι παπάδες και γέροντες και η επίλοιπη κομουνιτά (κοινότητα) του καστελίου αγούση (Ναούσης) και δίνομεν του αυτού πατέρα τα άνωθεν σπίτια και τα δικαιώματά τως όλα και δίνομεν τους και το χαράτζι (κεφαλικός φόρος) γρόσια 12  δια να μην τα χάνη η χώρα από την σήμερον να τα κτίση να τα κάμη ως θέλει και βούλεται ωσάν καθολικά πράγματα εδικά του να τ’άχουσιν ως τον αιώνα του αιώνος που να στέκη ο κόσμος και κανείς να μην τους τα πέρνη ποτέ και εμείς όλοι μας να τους μαντινιέρωμεν (ιτ. =συντηρούμε) τους άνωθεν πατέρες σε παντοτινόν και αναπαμένον ποσέσο (ιτ. =αναμφισβήτητη κατοχή).

Δια το αληθές γράφομεν και ιδιοχείρος μας όσοι ξεύρομεν και όσοι δεν ηξεύρομεν βάνομεν άλλους να γράψουσιν δια λόγου μας.

Παπα αντώνις στέργω τα άνωθεν (δεν αναφερεται επωνυμο)

Σκελλάριος αγούσης (Σακελλάριος Ναούσης) στέργω τα άνωθεν και επίτροπος

Παπα δημήτρις τριαντάφυλος (Τριαντάφυλλος, πρώτη μαρτυρία) στέργω και επίτροπος

Παπα νικόλαος κρουτιανός στέργω (Κορτιάνος, πρώτη μαρτυρία)

Παπα δημήτρις γαρατιάς στέργω (ίσως Γρατσίας)

Πρωτόπαπας στέργω

Γαβριήλ ιερομόναχος στέργω

Γεώργις Μοσκωνάς στέργω (Μοσχονάς, γνωστό από το 1639).

Ιωάννης σκουτάριος στέργω και επίτροπος (πρωτη μαρτυρία)

Μαστρο γληγόρις μπηρμπηνιας στέργω και επίτροπος (Πιρπινιάς ή Περπινιάς, μαρτυρείται  από το 1652)

Ανεγνώστης Σκορδήλης στέργω (Σκορδίλης, γνωστό από το 1606 )

Παπα Θεόδωρος στέργω

Κωνσταντής Μοστράτος στέργω (μαρτυρείται από το 1658)

Παπα Τζάνες Καλέργης στέργω (μαρτυρείται από το 1652)

Παπα Χριστόφορος στέργω

Γιαννούλης Μπρούτος στέργω (μαρτυρείται από το 1658)

Νικόλα Μαραπότζο στέργω (πρώτη μαρτυρία, γνωστό ως τον 19ο αι.)

Αποστόλης Ραγούσης στέργω (μαρτυρείται από το 1501)

Ανδρέας Ακριβός στέργω (μαρτυρείται από το 1613 μέχρι τον 18ο αι.)

Βασίλης Σαλονικαίος στέργω (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 18ο αι.)

Δημήτρης Μαλατέστας στέργω (μαρτυρείται από το 1610)

Μιχέλης Ακριβός στέργω (μαρτυρείται από το 1613 μέχρι τον 18ο αι.)

Γεώργις Πιρπηνιάς στέργω (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 19ο αι.)

Δομένεγος Μεδρινός στέργω (Μενδρινός, μαρτυρείται από το 1602)

Τζόρτζης Μαρκαδιάντος στέργω (Πρώτη αναφορά, γνωστό μέχρι τον 19ο αι.)

Νικόλας Κουρτιάνος στέργω (πρώτη αναφορά)

Γεώργις Φωκάνας στέργω (ίσως Φωκιανός)

Ανεγνώστης Μπελόνιας στέργω (πρώτη αναφορά, γνωστό μέχρι τον 20ο αι.)

Γεώργις Μαλατέστας στέργω

Τζανίς Μαλατέστας στέργω (γνωστό από το 1610)

Φρατζέσκος Καλέργης στέργω (Καλλέργης, γνωστό από το 1652)

Ιωάννης Ραγούσης στέργω (γνωστό από το 1501)

Ιωάννης Γρατσίας στέργω (πρώτη μαρτυρία)

Γεώργιος Σαλονικαίος (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 18ο αι.)

 και νοτάριος του καστελίου Άγουσας (Νάουσας) έγραψαμεν με θέλημα της κομουνιτάς και στερεώνω τα άνωθεν και τα όπισθεν.

–1663. Πωλητήριο οικίας Μοσκωνά στο μέσα Κάστρο Ναούσης στον ηγούμενο Ιησουϊτών Νάξου Γάσπαρο Εμμανουήλ. ARSI, Gallia 105, 1φ. 458.

Εις το όνομα του Χριστού αληθινού Θεού αμήν. 1663 ιουλίου 18 στο καστέλι της άγουσας από το ένα μέρος ο αφέντης γεωργάκης μοσκωνάς μαζί με την αρχόντισαν του κυράν μαρκέττα και από το άλλο μέρος ο αιδεσιμώτατος πατέρας γάσπαρ εμανουήλ προεστώς της ρεζιδέντζας (ιτ. =κατοικίας, μονής) της συντροφιάς του Ιησού στη ναξίαν και θεληματικώς του αυτού ανδρόγυνου επούλησαν ένα σπίτι οπού το έχουσιν αγορασμένον από τον αφέντη μιχελάκη πρωτόδικο καθώς φαίνεται από το γράμμα καμωμένον στην Παρκιάν στας 6 ιουνίου 1663 τοποθετημένον στο μέσα κάστρο της άγουσας σύμβιο το μισέρ γεώργη σαλονικαίου το σπίτι και αποκάτωθε του σπιτιού του εμανουήλ ραγούση και όξω από το σπίτι εκείνο και κάμεραν ακόμη επούλησεν και τον αέρα και αυλογυρησίαν οπού είχε μεριά του γυαλού με το πηγάδι και πάσαν κομοδιτά και κάθε δικαίωματα ελεύθερον και πάσαν κράτηξιν εξόχως από το χαράτζι της αφεντιάς γρόσια 8 ήγουν οκτώ. Και την παρούσαν πουλησίαν κάμνουσιν το άνωθεν ανδρόγυνο του άνωθεν πατέρα δια ρεάλια 70 .

Την αυτήν ημέραν έμπρωστεν εμού του ιδίου νοτάριου και μαρτύρων το αυτό ανδόγυνο ήγουν αυθέντης ο γεωργάκης μοσκωνάς με την αρχόντισάν τουεδώκασιν του αυτού πατέρα εμανουήλ από την σήμερον δονατζιόνε ίντερ δίδος (λατ., ιτ.= την δωρεα) εκείνου και των διαδόχων του την κάναβα οπού έχουσι σύμπλιο του άνωθεν πουλημένου σπιτιού και αέρα και αυλογυρισίν του με τα δικαιώματα της αυτής κάναβας και με τον αέρα και ανώγι της πορτιανικής κάμερας τον αέρα και κάθε δικαίωμα δια την ψυχήν των σίνωσι των άνωθεν πατέρων της συντροφίας του Ιησού δια να κάμουν εκεί μοναστίρι με την κονδιτζιω (ιτ. = προϋπόθεση) ετούτην αν ίσως και δεν θέλουσιν οι αυτοί πατέρες να κάμουσι μοναστίρι να στρέψουν το άνωθεν σπίτι αγορασμένον και πηγάδι κάναβαν και πορτινήν και κάμεραν με τα δικαίωματά τως στο άνωθεν ανδρόγυνο και εις τους κληρονόμους των και δια βεβαίωσιν του άνωθεν χαρισμάτου και δονατζιώ εγίνηκε το παρόν γράμα εις το οποίον υπογράφουσιν οι ευεργετάδες τάζοντας να το μαντινιέρουν των πατέρων εναντίον εις καθενίς υποχρέωσιν ως άνωθεν και κοντάννα (ιτ. = ποινή) αφεντίας ρεάλια 20 και όλα ελεύθερα και χωρίς άλλην κράτηξιν παρά γρόσια 8 κράτηξιν της αφεντίας.

Γεώργιος Μοσκωνάς στέργω τα άνωθεν για λόγους μου και για την γυναίκα μου Γάσμαρ Εμανουήλ προεστός και στέργω και ατζετάρω την άνωθεν πουλησίαν.

Γεώργις Μαρκαδιάντος, Μπερτουμίς Μπρούτος, Γεώργις και Κωνσταντή Φωκιανού, Γεώργις Σαλονικαίος και νοτάριος (ιτ. =συμβολαιογράφος) του καστελίου άγουσας (Νάουσας) με θέλημα των δύο μερίδων έγραψα και μαρτυρώ.

Τζουάνες Γεράρδης, Νικηφόρος Γεράρδης, Νικόλας Ραγούσης μαρτυρούμε τα άνωθεν.

–1672. Σε αίτημα των παριανών προς τον προϊστάμενο της γαλλικής επαρχίας Πατέρα της Καθολικής Εκκλησίας  Jacques Dinet για να ζητήσουν πατέρες της καθολικής εκκλησίας να έρθουν στην Πάρο. «Ταπεινοπρεπώς παρακαλούμεν την πανοσιώτη σας, ωσάν προηγούμενος οικουμενικός και πατριάρχης της αγίας και υπέρ ενδόξου συντροφιάς υου Ιησού να συγκλίνει εις το να μας έλθουν ωδε εις τον τόπον μας πατέρες δια να κατοικήσουν εδώ έως εις τα άλλα νησιά δια να ημπορέσωμεν και ημείς να λάβωμεν εκείνη την βοήθειαν και ωφέλειαν της ψυχής μας μαζί κα την επιστήμην δια τους μεταγεναστέρους μας, επειδή ξεύρωμεν καλότατα ότι πως η πανοσιώτησας και η τρισκία της όλα ο σκοπός και ο πόθος άλλο δεν είναι εις όλα τα πάντα μόνον να γυρέψετε την μεγαλύτερην δόξα του Θεού και της σωτηρίας των ψυχών εις κάθε τόπον όπου ευρίσκονται…»

Πάρος: εν έτι σωτήριω 1672 εν μήνι μαίω (29) εις το παλαιόν: + Ταπεινός Μητροπολίτης Παροναξίας Μελέτιος.

Το πιο πάνω αίτημα υπογράφουν χριστιανοί, καθολικοί και ορθόδοξοι, κατοίκων της Νάουσας μεταξύ άλλων και ο Νικόλαος Μαρκαντάτος και ο Τζώρτζης Μαρκαντάτος.

–1674. Γράφει ο ιστορικός της καθολικής κοινότητας Νάξου Ι. Μαρκόπολις, «Δια την χαρμόσυνον είδησιν εγκαταστάσεως των Καπουκίνων στην Νάουσαν, οι κάτοικοι της Ναούσης, καθολικοί και ορθόδοξοι, κατασυγκινηθέντες από τα επαγωγά διδάγματα των πατέρων Καπουκίνων, προέβησαν εις επανειλημμένας ενεργείας παρά τοις αρμοδίοις δια την μονίν εγκατάστασιν των πτωχών της Ασσίζης εις την πόλιν των. Επί μακράν σειράν ετών εξακολουθούν να απευθύνουν εγγράφους αιτήσεις προς τας προϊσταμένας αρχάς του τάγματος δια την εκπλήρωσιν του κοινού πόθου των. Επί τέλους το 1674 η αίτησις των εγένετο αποδεκτή. Απερίγραπτος υπήρξε η χαρά και πρωτοφανής ο ενθουσιασμός των κατοίκων της Ναούσης δια την χαρμόσυνον είδησιν περί οριστικής εγκαταστάσεως των Καπουκίνων εις την κωμόπολιν των. Επ’ ευκαιρία του ευφροσύνου αγγέλματος προσύλθον διάφοροι ορθόδοξοι ιερείς και οι προύχοντες της Ναούσης, καθολικοί και ορθόδοξοι, ενώπιον του Γάλλου υποπρόξενου , και υπέγραψαν το έγγραφον. Εις δόξαν Χριστού αμήν. Εν έτει 1674 Δεκεμβρίου 25, εν κάστρω Νάουσας, όλοι ομόγνωμα και ομονιασμένοι προσμένουμε τους αιδεσιμοτάτους πατέρες να έρθουν εδώ να κτίσουν ένα μοναστήρι και δια σημάδι και βεβαίωσιν πως τους δεχόμαστε με κάθε μας καρδίαν και πολλά μετά χαράς υπογράφομε το παρόν γράμμα οι υποκάτωθεν υπογεγραμμένοι…» (υπογράφουν 12 ορθόδοξοι ιερείς και δυο καθολικοί, ο π. Λεονάρδος Φρέρης εφημέριος του Αγίου Γεωργίου Νάουσας και ο π. Δομένιος Κρίσπης. Και 40 πρόκριτοι εκ των οποίων οι αδερφοί Γιράρδοι κ.α.). Ο Σακελλάριος Ναούσης, ο Σκευοφύλαξ Ναούσης παπά Νικόλαος Κορτιάνος, Πρωτόπαπας, Ηλίας ιερεύς και Σακελλάριος Ναούσης, Πρωτοσύγκελος Νικόδημος ιερομόναχος, παπα Νικόλαος Ρούσης (ίσως Ρούσσος), Παπα Δημητρης, Παπα Θεόδωρος Πατελάς (ίσως Πατέλης), Παπα Τζάνες Καλούργης (Καλλέργης), παπα Χριστόφορος, Παπα Γιώργης Πουλός, Θεόδωρος …, παπα Νικολός Μαρκαντάτος, Ανεγνώστης Ρινιέρης (Ρενιέρης), Ανδρέας Καλούργης (Καλλέργης), Ιωάννης Κορτιάνος, Ιωάννης Ντελαγραμμάτικας, Γιωάννης Νταμουλής, Γιάκουμος Ρούσος (Ρούσσος), Γεώργης Καλλέργης,  PRE Domenico Crispo, Νικηφόρος Γεράρδης, Μιχελέτος Σπυρίδος, Αντώνης Μαλαξός, Ανδρέας Σμυρνιός, Φρατζέσκος Γρίσπος, Γεώργης Σαλονικιός, Τζάνες Καζανόβας, Ιωάννης Λευκαρός, Μιχέλης Σαλονικιός, Marco Foscolo, Ιωάννης Μοσκονάς, Αντώνης Γρυπάρης, Ιωάννης Σκούταρης, Φρατζέσκος Καλέργης, Ανεγνώστης Καρτιάνος, Γεώργης…, Ντεμενεγος Μεντρινός (Μενδρινός), Δημήτρης Στοφιλάς, Αντώνης Γρυπάρης, Γεώργης …, Δημήτρης …, Γεώργης …, Γεώργης Αλαβάνος, Δημήτρης Βασταζής, Νικολής Μπάρμπερης, Δημήτρης …, Μπατίστας Γεράρδης, Νικόλαος Γεράρδης. 

–1675. Στις 15 Μαΐου 1675. Σε επιστολή Ναουσσαίων προς τον πρεσβευτή των Γάλλων, αιτώντας Καπουκίνους πατέρες  υπογράφει ο καγκελάριος Νάουσας Γιώργης Μαρκαδάντος και ο παπά Νικολός Μαρκατάντος.

 

–Μαρκοπολίτης ή Πολίτης: Ναξιακής καταγωγής η Μαργαρίτα Μαρκοπολίτη, σύζυγος του Πέτρου Μάτζα- Μαυρογένη. Πατέρας της ο Φιλικός και Προεστός από τη Νάξο Μάρκος Πολίτης (Μαρκοπολίτης).

–1796. Ο Ζωρζάκης Μάτζας Μαυρογένης, ένας από τους εξέχοντες άρχοντες και δημογέροντες της Πάρου, ήταν γιός του Πετράκη Μάτζα Μαυρογένη. Τζελεπή αποκαλουμένου, διοικητή της Πάρου (1796 κέξ.), και της Μαργαρίτας Μαρκοπολίτη, από τη Νάξο. Σύζυγος του ήταν η Μαριώρα Βιτσαρά, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά: Ερατώ, Φλώρα και Αικατερίνη. Αδελφό είχε τον Μάρκο Μάτζα Μαυρογένη, Φιλικό, πρώτο δήμαρχο Πάρου και βουλευτή και αδερφή την Κατερίνα Μάτζα Μαυρογένη . Περισσότερα βλ. στον Αλιπράντη, Παρ. Μελετ. Α. 2003.

–1828. Το διώροφο αρχοντικό του Μάρκου Μάτζα Μαυρογένη, με τους στρογγυλούς ημικιονίσκους στην είσοδο και μεταλλαγμένη την όψη, με τους μεγάλους χώρους του 18ου αιώνα, που ζούσε με την πολυμελή οικογένειά του και τη μητέρα του Μαργαρίτα Μαρκοπολίτη (ενταφιασμένη στο προαύλιο της Εκατοταπυλιανής) και που υποδέχθηκε το 1828 το νέο τότε Δημοσιογράφο Νικόλαο Δραγούμη, βρίσκεται στο κέντρο της αγοράς της Παροικίας, απέναντι από τη δεύτερη βρύση του Νικ. Μαυρογένη. Η ελαιοπροσωπογραφία του Μ.Μ.Μ. με βυσσινί επίσημο φέσι και πράσινο αντερί, βρίσκεται στη Σάλατης εγγονής του Φοινικώς Π. Μπάου-Μαυρογένη, στο παραλιακό μεγάλο διώροφο αρχοντικό της, όπου βρίσκεται και η αντίστοιχη του Ηγεμόνος Νικολάου Μαυρογένη, με την αυλή του στο Βουκουρέστι.

 

–Μαρκόπουλος: πατρωνύμιο.

–1710. Χωράφι … σύμπλιος Ανδρουλάκης Σπυρίδος κεσίμι [έκαμα το αλλαξιά με τον Μαρκόπουλο χωράφι Καστροβούνι Καστέλλης κεσίμι άλλαξα το με τον όμοιον].

–1712. Χωράφι σιμά στον αμπελόκηπο από τον Μαρκόπουλο.

 

–Μάρκος ή Μάρκου: Πατρωνυμικό επώνυμο.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μάρκου Νικόλαος ετών 7.

–1870. Στις 27 Δεκεμβρίου 1870 ο 35χρονος ναύτης από την Πάρο Ιωάννης Μάρκου του Γεωργίου και της Διαμάντος, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 30χρονη από την Πάρο Ευαγγελία Δέδε, του Κυριάκου και της Μαρουσώς.

 

–Μάρκου: Βλέπε Μάρκος

 

–Μαρμαριανός: Βλέπε Μαρμαρινός

 

–Μαρμαρινός ή Μαρμαριανός: Ανάμεσα στα παλιά παριανά επώνυμα που συνδέονται άμεσα με τον τόπο καταγωγής τους, ξεχωρίζει το επώνυμο Μαρμαρινός ή Μαρμαριανός. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό πατριδωνυμικό επώνυμο, δηλαδή ένα επώνυμο που προέρχεται από τον τόπο προέλευσης μιας οικογένειας.

Όπως φανερώνει και η ονομασία, η αρχική σημασία του επωνύμου συνδέεται με τα Μάρμαρα της Πάρου. Με την πάροδο του χρόνου, ένας κάτοικος ή μια οικογένεια που προερχόταν από τα Μάρμαρα μπορούσε να αποκαλείται «ο Μαρμαριανός» ή «ο Μαρμαρινός», και αυτός ο χαρακτηρισμός σταδιακά να μετατραπεί σε μόνιμο οικογενειακό επώνυμο.

Ωστόσο, όπως συμβαίνει συχνά με τα πατριδωνυμικά επώνυμα, χρειάζεται προσοχή: το κοινό επώνυμο δεν σημαίνει πάντοτε κοινή καταγωγή. Σε πολλές περιπτώσεις διαφορετικές οικογένειες μπορούσαν να λάβουν το ίδιο επώνυμο επειδή προέρχονταν από τον ίδιο τόπο, ενώ το παλιότερο οικογενειακό τους όνομα είχε ξεχαστεί.

Η πιθανή σχέση με την οικογένεια Αλισάφη

Σύμφωνα με την έρευνα και την άποψη του καθηγητή Νίκου Αλιπράντη, οι Μαρμαρινοί αποτελούν πιθανό κλάδο της γνωστής παριανής οικογένειας των Αλισάφηδων.

Η σύνδεση αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι Αλισάφηδες αποτελούν μία από τις παλαιότερες οικογένειες που συναντούμε στην ιστορία της Πάρου. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν διαθέτουμε πλήρη γενεαλογική τεκμηρίωση ώστε να θεωρηθεί βέβαιη.

Η ίδια η εξέλιξη των επωνύμων στην Πάρο μας δείχνει ότι συχνά ένα παρατσούκλι ή ένας τοπικός προσδιορισμός μπορούσε να εξελιχθεί σε νέο οικογενειακό όνομα.

Οι παλιές ρίζες στα Μάρμαρα

Η περιοχή των Μαρμάρων αποτελεί έναν από τους παλαιούς οικισμούς της ανατολικής Πάρου και η παρουσία οικογενειών εκεί καταγράφεται ήδη από τους προηγούμενους αιώνες.

Εφόσον η οικογένεια Μαρμαρινού συνδέεται με παλαιούς κατοίκους των Μαρμάρων, η παρουσία της μπορεί να αναζητηθεί σε αυτή τη μακρά ιστορική συνέχεια του χωριού.

Το ίδιο το επώνυμο, πάντως, εμφανίζεται με σαφή μορφή ως Μαρμαρινός κυρίως μετά τις αρχές του 19ου αιώνα.

Ο Αρσένιος Μαρμαρινός και το ζήτημα του επωνύμου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση του Αρσενίου, ο οποίος αναφέρεται ως αρχιεπίσκοπος Τήνου.

Σε έγγραφο του 1722, κατά το έτος της προαγωγής του στην αρχιεπισκοπή Τήνου, εμφανίζεται με το επώνυμο Μενδρινός, ενώ το ίδιο επώνυμο φέρεται να χρησιμοποιεί και ο διάδοχός του Κύριλλος (1736–1742).

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί ένα ενδιαφέρον ιστορικό ερώτημα σχετικά με τη σχέση του Αρσενίου με το μεταγενέστερο επώνυμο Μαρμαρινός και δείχνει πόσο σύνθετη μπορεί να είναι η εξέλιξη των οικογενειακών ονομάτων στις παλαιότερες εποχές.

Οι Μαρμαρινοί τον 19ο αιώνα

Κατά τον 19ο αιώνα η οικογένεια εμφανίζεται πλέον καθαρά στα δημόσια αρχεία της Πάρου, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μάρπησσας.

Στα δημοτολόγια του Δήμου Μάρπησσας του 1903 καταγράφονται μέλη της οικογένειας που είχαν γεννηθεί αρκετές δεκαετίες νωρίτερα:

·        Μαρούσα Ιωάννη Μαρμαρινού (γεν. 1833), χήρα, οικιακά.

·        Γεώργιος Νικολάου Μαρμαρινός (γεν. 1833), γεωργός.

·        Μαρίνα Γεωργίου Ν. Μαρμαρινού (γεν. 1838).

·        Γεώργιος Ιωάννη Μαρμαρινός (γεν. 1858), μυλοθρός.

·        Κωνσταντινιά Γεωργίου Μαρμαρινού (γεν. 1859).

Οι καταγραφές αυτές μας αποκαλύπτουν και την επαγγελματική φυσιογνωμία της οικογένειας.

Οι Μαρμαρινοί εμφανίζονται κυρίως ως:

·        γεωργοί,

·        μυλοθροί,

·        άνθρωποι της αγροτικής οικονομίας της ανατολικής Πάρου.

Από τα Μάρμαρα και τη Μάρπησσα προς τη Σύρο

Η κινητικότητα των Παριανών προς τα μεγάλα εμπορικά κέντρα των Κυκλάδων φαίνεται και στην περίπτωση των Μαρμαρινών.

Το 1860, σε συμβολαιογραφική πράξη στην Ερμούπολη της Σύρου, αναφέρεται η κάτοικος Πάρου Ειρήνη Γεωργίου Φραντζή, η οποία εξοφλεί τον γεωργό Ιωάννη Μαρμαρινό, κάτοικο Πάρου.

Αργότερα, το 1894, συναντούμε στην Ερμούπολη δύο Παριανούς Μαρμαρινούς:

·        τον Νικήτα Ιωάννη Μαρμαρινό, 22 ετών, λεβητοποιό,

·        τον Νικόλαο Ιωάννη Μαρμαρινό, 30 ετών, εργάτη.

Ο Νικήτας μάλιστα, στις 25 Φεβρουαρίου 1894, παντρεύτηκε στην Ερμούπολη την Ανδριάνα Ιακώβου από τη Σύρο.

Η παρουσία αυτή δείχνει ότι, όπως πολλές παριανές οικογένειες του 19ου αιώνα, έτσι και οι Μαρμαρινοί συμμετείχαν στην οικονομική κινητικότητα του Αιγαίου.

Η παρουσία στον 20ό αιώνα

Η οικογένεια συνεχίζει να εμφανίζεται στην κοινωνική ζωή της Πάρου.

Το 1868 γεννήθηκε ο Αντώνιος Ιωάννη Μαρμαρινός, γεωργός, κάτοικος Αρχιλόχου, ο οποίος απεβίωσε το 1949.

Το 1927 γεννήθηκε ο Γεώργιος Μαρμαρινός του Μιχαήλ, γεωργός, κάτοικος Κοινότητας Αρχιλόχου.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οικογένεια συμμετέχει και στη συλλογική ζωή των χωριών.

Στην εφημερίδα «Φωνή της Πάρου» της 31ης Μαρτίου 1946 αναφέρεται το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Μαρπησσαίων και Αρχιλοχιτών.

Ανάμεσα στα μέλη του συμβουλίου συναντούμε τον:

Αναστάσιο Μαρμαρινό, ως Έφορο του Συλλόγου.

Λίγο αργότερα, το 1947, η εφημερίδα δημοσιεύει διαφήμιση της Νίκης Μαρμαρινού, η οποία εργάζεται ως μαία, δείχνοντας για ακόμη μία φορά τη συμμετοχή μελών της οικογένειας στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.

Μια οικογένεια δεμένη με τον τόπο

Η ιστορία των Μαρμαρινών είναι χαρακτηριστική της ιστορίας πολλών παριανών οικογενειών.

Ένα επώνυμο που πιθανότατα γεννήθηκε από έναν τόπο — τα Μάρμαρα — έγινε με τον χρόνο φορέας οικογενειακής μνήμης και ταυτότητας.

Μέσα από τους γεωργούς, τους μυλοθρούς, τους τεχνίτες και τα μέλη της κοινωνίας του 20ού αιώνα, οι Μαρμαρινοί αποτελούν μέρος της ιστορίας της ανατολικής Πάρου, μιας περιοχής όπου οι άνθρωποι συνδέθηκαν με τη γη, την εργασία και την κοινότητα.

Όπως συμβαίνει με όλες τις παλιές παριανές οικογένειες, κάθε νέο έγγραφο, κάθε παλιά επιγραφή ή οικογενειακή μαρτυρία μπορεί να προσθέσει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της ιστορικής μας μνήμης.

–1722. Σε έγγρ. Της 26ης Ιουνίου 1722, έτος προαγωγής του σε αρχιεπίσκοπο Τήνου, ο Αρσένιος Μαρμαρινός φέρει το επών. Μενδρινός και ο διάδοχος του Αρσενίου Κύριλλος (1736-1742) το ίδιο επώνυμο έφερε.

–1813. Οι προεστοί του χωριού Δαμαργιώνα της Νάξου αποφασίζουν, στις 25 Δεκεμβρίου 1813, να μειώσουν τη φορολογία τα χήρας συμπατριώτισσας τους του Πέτρου Μαρμαριανού, που αναγκάστηκε λόγω οικονομικής αδυναμίας, να καταφύγει στην Πάρο.

–1833. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρούσα Ιωάννη Μαρμαρινού (γεν. 1833), ετών 70, οικιακά, χήρα.

–1833. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Νικολάου Μαρμαρινός (γεν. 1833), ετών 70, γεωργός, έγγαμος.

–1838. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρίνα Γεωργίου Ν.Μαρμαρινού (γεν. 1838), ετών 65, οικιακά, έγγαμος.

–1853. Σε εικόνα του Αγίου Χαραλάμπους στο Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα στον Πρόδρομο, υπάρχει η επιγραφή: «Δι εξόδων Μαριγώς Γ. Μαρμαρινού, αωνγ’ (=1853)».

–1858. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Ιωάννη Μαρμαρινός (γεν. 1858), ετών 45, μυλοθρός, έγγαμος.

–1859. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Κωνσταντινιά Γεωργίου Μαρμαρινού (γεν. 1859), ετών 44, οικιακά, έγγαμος.

–1860. Στις 16 Ιανουαρίου 1860 σε συμβολαιογραφική πράξη [Εξόφληση] στην Σύρου αναφέρεται ότι η κάτοικος Πάρου Ειρήνη Γεωργίου Φραντζή υπηρέτρια εξοφλεί τον γεωργό Ιωάννη Μαρμαρινό κάτοικο Πάρου.

–1868. Το 1868 γεννιέται ο Μαρμαρινός Αντώνιος του Ιωάννη γεωργός, κάτοικος κοιν. Αρχιλόχου. Απεβίωσε το 1949.

–1868. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αντώνιος Ιωάννη Μαρμαρινός (γεν. 1868), ετών 35, μυλοθρός, έγγαμος.

–1868. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Κωνσταντίνος Γεωργίου Μαρμαρινός (γεν. 1868), ετών 35, γεωργός, έγγαμος.

–1873. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Ζαννέτα Αντωνίου Μαρμαρινού (γεν. 1873), ετών 30, οικιακά, έγγαμος.

–1873. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Γεωργίου Μαρμαρινός (γεν. 1873), ετών 30, γεωργός, έγγαμος.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαρμαρινός Γεώργιος του Ιωάννη 25 ετών εργάτης από τον Δραγουλά. Όπως και ο Μαρμαρινός Γεώργιος του Νικολάου 40 ετών γεωργός από τον Δραγουλά.

–1877. Σε εκλογικό κατάλογο του 1877, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαρμαρινός Κωνσταντίνος του Εμμανουήλ 21 ετών υπηρέτης από τα Μάρμαρα, κάτοικος Νάξου.

–1878. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρούσα Γεωργίου Μαρμαρινού (γεν. 1878), ετών 25, οικιακά, άγαμος.

–1878. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Σεβαστή Νικολάου Μαρμαρινού (γεν. 1878), ετών 25, οικιακά, έγγαμος.

–1885. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Γεωργίου Μαρμαρινός (γεν. 1885), ετών 18, εργάτης, άγαμος.

–1891. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Καλλιόπη Γεωργίου Μαρμαρινού (γεν. 1891), ετών 12, οικιακά, άγαμος.

–1893. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Μιχαήλ Αντωνίου Μαρμαρινός (γεν. 1893), ετών 10, μαθητής, άγαμος.

–1894. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 22 ετών Λεβητοποιός Νικήτας Ιω. Μαρμαρινός άγαμος και ο αδερφός του 30 ετών εργάτης Νικόλαος Ιω. Μαρμαρινός. Έδωσαν όρκο στις 25 Ιανουαρίου 1894.

–1894. Στις 25 Φεβρουαρίου 1894 ο 23χρονος λεβητόμος από την Πάρο Νικήτας Μαρμαρινός του Ιωάννη και της Μαρούσας, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 17χρονη από την Σύρο Ανδριάνα Ιακώβου, του Ιάκωβου και της Άννας.

–1895. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Αντωνίου Μαρμαρινός (γεν. 1895), ετών 8, άνευ, άγαμος.

–1896. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρούσα Νικολάου Μαρμαρινού (γεν. 1896), ετών 7, άνευ, άγαμος.

–1897. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αναστάσιος Γεωργίου Μαρμαρινός (γεν. 1897), ετών 6, άνευ, άγαμος.

–1897. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Αντωνίου Μαρμαρινός (γεν. 1897), ετών 6, άνευ, άγαμος.

–1899. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Κυριακή Αντωνίου Μαρμαρινού (γεν. 1899), ετών 4, άνευ, άγαμος.

–1901. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Κονταράτος Αντωνίου Μαρμαρινός (γεν. 1901), ετών 2, άνευ, άγαμος.

–1901. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Νικολάου Μαρμαρινός (γεν. 1901), ετών 2, άνευ, άγαμος.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Γιαννούλα Νικολάου Μαρμαρινού, ετών 2μηνών, άνευ, άγαμος.

–1927. Το 1927 γεννιέται ο Μαρμαρινός Γεώργιος του Μιχαήλ γεωργός, κάτοικος κοιν. Αρχιλόχου.

–1946. Στην εφημερίδα «Φωνή της Πάρου» στις 31 Μαρτίου 1946 διαβάζουμε το Νέο ΔΣ του Συλλόγου Μαρπησσαίων και Αρχιλοχιτών. Πρόεδρος: Άγγελος Ασπρόπουλος, Αντιπρόεδρος Δημ. Στέλλας, Γεν. Γραμματέας: Επαμ. Γαβαλάς, Ταμίας: Ζαχ. Χανιώτης, Έφορος: Αναστάσιος Μαρμαρινός. Σύμβουλοι οι κ.κ.: Ηλίας Θεοχαρόπουλος, Όθων Καπαρός, Δημ. Μαρινάκης και Αντώνιος Μπάλιος.

–1947. Στην εφημερίδα «Η Φωνή της Πάρου» το 1947 η Δις ΝΙΚΗ  ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΥ  έχει την διαφημισή της «ΜΑΙΑ».

–1975. Κοινοτικαί Εκλογαί 30 Μαρτίου 1975. Τα αποτελέσματα των εκλογών

Ε. Καβάλλης (πρόεδρος), Α. Μαρμαρινός, Χ. Πετρόπουλος (συνδυασμού «Ομόνοια-Πρόοδος»), Δ. Καπαρός και Β. Ρούσσος (συνδυασμού «Ένωσις-Εργατικότης-Πρόοδος») σύμβουλοι.

 

–Μαρμαροκόπος: Το επώνυμο Μαρμαροκόπος προέρχεται από το παρωνύμιο «μαρμαροκόπος», δηλαδή τον τεχνίτη ή εργάτη που ασχολούνταν με το μάρμαρο και την κατεργασία του.

–1729. Σε έγγραφο Τζιπίδου στις 11 Ιανουαρίου 1729, αναφέρεται η Εργίνα Αντωνάκη Μαρμαροκόπου.

 

–Μαρόλης: Το επώνυμο Μαρόλης πιθανότατα αποτελεί εξελιγμένο ή τοπικό τύπο παλαιότερου βαπτιστικού ή παρωνυμικού ονόματος. Η ακριβής ετυμολογία του δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα από τις διαθέσιμες αναφορές.

–1889. Γεννήθηκε το 1889 ο Μαρόλης Θεοχάρης, γονείς του ο Κωνσταντίνος και η Καριφυλιά. Ναυτικός, πολέμησε στους βαλκανικούς πολέμους και βραβεύθηκε με αριστείο ανδρείας. Μέτα τον πόλεμο του 12’ βρέθηκε στην Αμερική ως παλαιστής και εκεί πέθανε νέος από άγνωστους λόγους.

 

–Μαρουδής: Το επώνυμο Μαρουδής πιθανότατα συνδέεται με το βαπτιστικό Μαρούδης, υποκοριστικό ή παραλλαγή παλαιότερου ονόματος. Η ακριβής ετυμολογία του δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα από τα διαθέσιμα στοιχεία.

1844. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας αναφέρεται ο Αναστάσιος Μαρουδής, 40 ετών, γεωργός. Είναι η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά του επωνύμου στην Πάρο.

Στη Νάουσα το επώνυμο εμφανίζεται στα τέλη του 19ου αιώνα. Το 1883 και το 1885 καταγράφεται ο Κωνσταντίνος Μαρουδής του Ιωάννη, υπάλληλος, από τη Νάουσα και κάτοικος Αθηνών. Το 1911 αναφέρεται ο Ιωάννης Κων. Μαρουδής, από τη Νάουσα, ως συμβολαιογράφος στην Αθήνα.

Η παρουσία του επωνύμου συνεχίζεται στη Μάρπησσα και τον 20ό αιώνα. Το 1950 καταγράφεται στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας η Καλυψώ Μαρουδή, σύζυγος Κώστα, κόρη του Σπύρου Μαρινόπουλου και κάτοικος Μάρπησσας. Οι αναφορές μαρτυρούν την παρουσία του επωνύμου στην Πάρο για περισσότερο από έναν αιώνα, με συνδέσεις κυρίως με τη Μάρπησσα και τη Νάουσα.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1844 υπάρχει εγγεγραμμένος ο 40χρονος γεωργός Αναστάσιος Μαρουδής.

–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαρουδής Κωνσταντίνος του Ιωάννη, 48 ετών, υπάλληλος, κάτοικος Αθήνας.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαρουδής Κωνσταντίνος του Ιωάννη, 50 ετών, υπάλληλος από τη Νάουσα, κάτοικος Αθήνας.

–1911. Ιω. Κων. Μαρουδής, από τη Νάουσα, συμβολαιογράφος το 1911 στην Αθήνα.

–1950. Σε εκλογικό κατάλογο του 1950 του Δήμου Μάρπησσας είναι εγγεγραμμένη η Μαρουδή Καλυψώ σύζυγος Κώστας, όνομα πατρός Σπύρος Μαρινόπουλος, κάτοικος Μάρπησσας.

 

–Μαρούκας: Το επώνυμο Μαρούκας πιθανότατα αποτελεί εξελιγμένο τύπο βαπτιστικού ή παρωνυμικού ονόματος, ίσως συγγενικού με τα ονόματα Μαρούκος ή Μαρούκης. Η ακριβής ετυμολογία του, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα από τη συγκεκριμένη αναφορά.

1864. Σε συμβολαιογραφική πράξη της 23ης Αυγούστου 1864, που συντάχθηκε στην Πάρο από τον συμβολαιογράφο Βασίλειο Καμπάνη, αναφέρεται ο Εμμανουήλ Μαρούκας ως ιδιοκτήτης ακινήτου στην Παροικιά. Το ακίνητο βρισκόταν στην περιοχή κοντά στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου και στην οδό της Ελεούσης, γεγονός που επιβεβαιώνει την παρουσία της οικογένειας στην Παροικιά ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα.

–1864. Ανταλλαγή ακινήτου. Πάρος, 23 Αυγούστου 1864. Ενώπιον του συμβολαιογράφου Πάρου Βασιλείου Καμπάνη, ο οποίος και συνέταξε το έγγραφο, και ενώπιον των δημοτών Πάρου Νικολάου Ι. Κρίσπη, καθηγητού, και της συζύγου του Μαρουσώς γένους Μαύρου, και του Γεωργίου Αθαν. Μαύρου ως συμβαλλομένων, ανταλλάσσουν τα ακίνητα: Το ζεύγος Κρίσπη το αρχοντικό που ήταν προικώο της συζ΄θγου του Μαρουσώς Μαύρου, και τη συνεχόμενη δεύτερη οικία που είχε περιέλθει από κληρονομιά της κόρης τους Αικατερίνης, στην οποία οι γονείς της παρίστανται ήδη ως νόμιμοι και φυσικοί επίτροποι αυτής από το 1862 όταν είχε υιοθετηθή από την προμήτορά της Γαρουφαλλιά Δ. Δελαγραμμάτη, και μετά τον θάνατό της είχε περιέλθει στην κυριότητα της θυγατέρας του συζύγους Κρίσπη…. Του ενοποιημένου μεγαλοπρεπούς αρχοντικού, δηλαδή δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου, λοντά στην οδό της Ελεούσης. Συνορεύει δε με τα σπίτια των: Φραγκίσκο Αλέξ. Καμπάνη, του Παναγιώτη Πάσσου, της Γιακουμίνας Πανταζή Κορωναίου και με δημόσιους δρόμους… Το ανωτέρο ακίνητο το παραχωρούν εις ανταλλαγήν προς τον Γεώργιον Αθαν. Μαύρον…, ο οποίος ομολόγισε ότι δίδει αντί της ρηθείσης οικίας ανταλλακτικώς τα κτήματα που βρίσκονται στις τοποθεσίες Βορεινά Λιβάδια, καθώς και ένα οικόπεδο μέσα στην πόλη της Παροικιάς στην θέση Μεγάλη Βρύση ή Ποταμός, προς εξίσωσιν…

Ως μάρτυρες υπέγραψαν οι συμβαλλόμενοι Νικόλαος Ι. Κρίσπης, η σύζυγός του Μαρουσώ Μαύρου και ανιψιός του Φιλικού Αλεξάνδρου Μαύρου. Ως συνορεύοντες με τα ακίνητα, που ανήκουν πλεόν στο ζεύγος Κρίσπη, αναφέρονται οι: Παναγιώτης Κομνηνός, Κωνσταντίνος Μιχ. Κρίσπης, Κωνσταντίνος Μάρκου Δαμίας, Ιωάννης Δουλφής, Εμμανουήλ Μαρούκας, κληρονόμοι Σπύρου Κοντόσταυλου, Σπύρος Κρίσπης, Βιολέττα Μπιζά και Ιωάννης Ασπρόπουλος.

 

–Μαρουλής ή Μαρούλης: Το επώνυμο Μαρουλής ή Μαρούλης συνδέεται, σύμφωνα με την ονοματολογική παράδοση, με το ουσιαστικό μαρούλι, το οποίο θεωρείται υποκοριστικός σχηματισμός από το λατινικό amarula (lactuca). Το επώνυμο απαντά ιδιαίτερα στην Κρήτη, με διάφορες τοπικές μορφές, όπως Μαρουλάκης.

–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαρούλης Κωνσταντίνος του Εμμανουήλ, 44 ετών, μεταπράτης.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο, Μαρουλής Κωνσταντίνος του Εμμανουήλ, 46 ετών, μεταπράτης από τη Νάουσα.

 

–Μαρώνης: Το επώνυμο Μαρώνης πιθανότατα συνδέεται με το βαπτιστικό όνομα Μάρων ή Μαρών, με την κατάληξη -ης να δηλώνει οικογενειακό σχηματισμό. Η ακριβής ετυμολογία του, ωστόσο, δεν μπορεί να θεωρηθεί βέβαιη από τις διαθέσιμες αναφορές.

–1827. Στο δημοτολόγιο του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου) το 1827, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μανώλης Μαρώνης.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 40χρονος ναυτικός Μανώλης Μαρώνης

 

–Μάσος: Το επώνυμο Μάσος, σήμερα άγνωστο στην Πάρο, πιθανότατα ανήκε σε οικογένεια δυτικής/λατινικής προέλευσης, χωρίς όμως η καταγωγή αυτή να μπορεί να θεωρηθεί απολύτως βέβαιη. Ο τύπος του επωνύμου απαντά και εκτός Πάρου, ενώ σήμερα συναντάται κυρίως ως Μάσσος.

Η οικογένεια είναι γνωστή στην Παροικιά ήδη από τον 17ο αιώνα. Το 1674 σώζεται στην Αγία Μαρίνα, στα Χάλαρα, τάφος με οικόσημο του Τζώρτζη Μάσου, ενώ το 1698 ο Γεώργιος Μάσος αναφέρεται σε επιγραφή στο υπέρθυρο του παρεκκλησίου της Δευτέρας Παρουσίας στην Παναγία Εκατονταπυλιανή, ως χρηματοδότης της ανακαίνισής του μαζί με τη σύζυγό του Μοσκού.

Το 1740, σε προικοσύμφωνο της Παροικιάς, αναφέρονται «τα σπίτια όλα με τα δικαιώματά του εις τα Χάλαρα», τα οποία είχαν αγοραστεί από τον «μακαρίτη Μάσο». Η αναφορά αυτή πιθανότατα συνδέεται με τον παλαιότερο κλάδο της οικογένειας που κατοικούσε στη συνοικία Χάλαρα. Οι τελευταίες αυτές μαρτυρίες δείχνουν ότι οι Μάσοι αποτελούσαν παλαιά και οικονομικά ευκατάστατη οικογένεια της Παροικιάς, η οποία φαίνεται να εξέλιπε από την Πάρο κατά τον 18ο αιώνα.

–1674. Τάφος με οικόσημο του Τζώρτζη Μάσου του 1674, βρίσκεται στην Αγία Μαρίνα στα Χάλαρα Παροικιάς.  «Ο παμπλαν/ νεστατε χρόνε του βίου πλανε το(ν) νέον κ(αι) γηρεόν εμπεκτά όπλα δραμόν και μηδέτη κ(αι)ρώ ημέ λάρνακα κ(αι) πλάκα βαρηχούσαν.

Το οικόσημο περιγράφεται: Σε πεδίο οβάλ χωρισμένο κατά ζώνη ισοσκελής σταυρός με εκφύσεις φύλλων εις τα άκρα των κεραιών. Εκατέρωθεν του σταυρού τα γράμματα Α και Ν [Αντώνιος?] και επί της ταινίας η συντομογραφία του «και»

–1698. Σε επιγραφή που βρίσκεται στο υπέρθυρο του παρεκκλησίου της Δευτέρας Παρουσίας στο ναό της Καταπολιανής αναφέρεται ο Γεώργιος Μάσος το 1698 «Ανακενίστι εκ βάθρου ούτος ο θείος και πάντι μας ναός της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας άνω θεν εν τω Κοιμητηρίω δια συνδρομής κε εξόδου Γεωργίου κε της συμβίας αυτού Μοσκούς 1698.

–1740. Σε προικοσύμφωνο της Παροικιάς στις 18 Μαϊου 1740, στο οποίο η Μαρουσα Γιακουμή Βιτζαρά μεταξύ άλλων δίδει στο γιό της Αντώνη ως προίκα και «τα σπίτια όλα με τα δικαιώματά του εις τα Χάλαρα αγορά από τον μακαρίτη Μάσο». Προφανώς ο Μάσος τουεγγράφου υπήρξε άμεσος απόγονος του Τζώρτζη Μάσου, ίσως γιός του, αφού στη συνοικία Χάλαρα, όπου και τα σπίτια «του μακαρίτη Μάσου», βρίσκεται και η Αγία Μαρίνα όπου και ο τάφος με το οικόσημο του Τζώρτζη.

 

–Μάσχας: Το επώνυμο Μάσχας πιθανότατα αποτελεί οικογενειακό σχηματισμό από το βαπτιστικό ή παρωνυμικό όνομα Μάσχας, χωρίς να υπάρχουν μέχρι σήμερα αρκετά στοιχεία για ασφαλέστερη ετυμολογική ερμηνεία.

–1875. Το 1875 γεννιέται Μάσχα Μαλαματένια του Ισίδωρου. Απεβίωσε το 1953. (Δήμος Μαρπήσσης).

 

–Ματάκης: Το επώνυμο Ματάκης πιθανότατα αποτελεί υποκοριστικό ή πατρωνυμικό σχηματισμό από το όνομα Μάτα/Ματίας ή Ματθαίος, χωρίς όμως να μπορούμε να προσδιορίσουμε με βεβαιότητα την ακριβή προέλευσή του από τη συγκεκριμένη μαρτυρία.

–1881. Στις 29 Απριλίου 1881 ο 33χρονος κλητήρ από την Πάρο Αντώνιος Ροδίτης, του Ιωάννη και της Μοσχούλας Ματάκη, κάτοικος Σύρου παντρεύεται στην Ερμούπολη την 30χρονη από την Νάξο Σταυρούλα Κεραμιώτη, του Σταματίου και της Στυλιανής Τελμπετέρη.

 

–Ματζουκάτος: Το επώνυμο Ματζουκάτος πιθανότατα συνδέεται με το λατινικό mazuca, που σημαίνει ρόπαλο ή ράβδο, και εντάσσεται σε μια κατηγορία επωνύμων με δυτική/λατινική ονοματολογική προέλευση.

–1738. Καταγραφή [Παροικιά, 13 Νοεμ. 1738] της περιουσίας της Ευαγγελίστριας, κτήματα τους γειτονεύουν με τα κτήματα της Ευαγγελίστριας, Νικολός Ματζουκάτος και Χαμάρτος.

 

–Μάτσας ή Μάτζας και Μάτζας-Μαυρογένης (Για Μαυρογένης βλέπε Μαυρογένης): Οι Μάτσες ή Μάτζες της Πάρου

Από τη Σίφνο στην Παροικιά – η σύνδεση με τους Μαυρογένηδες και η παρουσία μιας οικογένειας στην πολιτική, κοινωνική και πνευματική ζωή της Πάρου

Το επώνυμο Μάτσας ή Μάτζας, καθώς και ο σύνθετος τύπος Μάτζας-Μαυρογένης ή Μάτσας-Μαυρογένης, ανήκει στις παλαιές και σημαντικές οικογένειες της Παροικιάς, με παρουσία που τεκμηριώνεται ήδη από τον 17ο αιώνα και συνεχίζεται αδιάλειπτα στους επόμενους αιώνες. Η οικογένεια συνδέθηκε στενά με μερικούς από τους ισχυρότερους παριανούς οίκους, όπως οι Μαυρογένηδες, Γράβαρηδες, Μπάοι, Καμπάνηδες και Βιτζαράδες, ενώ μέλη της κατείχαν θέσεις δημογερόντων, επιτρόπων, δημάρχων, βουλευτών, πληρεξουσίων, κτηματιών και τοπικών παραγόντων.

Η ετυμολογία του επωνύμου δεν είναι απολύτως βέβαιη. Έχει υποστηριχθεί δυτική προέλευση, με συσχέτιση προς το Matza ή Mazza, ενώ έχει προταθεί και η ιταλική λέξη mazza, που σημαίνει ρόπαλο, βαρύ ραβδί ή σκήπτρο. Η παλαιότερη παράδοση της οικογένειας συνδέεται με δυτικούς/λατίνους καθολικούς, ενώ στην πορεία ο παριανός κλάδος ενσωματώθηκε πλήρως στην ορθόδοξη κοινωνία του νησιού. Η παράδοση αναφέρει ότι ο γενάρχης του σημαντικού παριανού κλάδου ήλθε από τη Σίφνο. Η οικογένεια απέκτησε ιδιαίτερη ακτινοβολία όταν ένας κλάδος της συνδέθηκε με τους Μαυρογένηδες και, μέσω γάμων και συγγενειών, με την παλαιά παριανή αρχοντική κοινωνία.

Ήδη το 1674 συναντούμε τον Κώστα Μάτζα, οικονόμο της Παροικιάς. Η παρουσία αυτή αποτελεί μία από τις παλαιότερες γνωστές μαρτυρίες για το επώνυμο στην Πάρο και δείχνει ότι οι Μάτσες είχαν ήδη ενταχθεί στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Παροικιάς κατά τον 17ο αιώνα.

Οι Μάτσες και οι Μαυρογένηδες

Η σημαντικότερη εξέλιξη στην ιστορία του παριανού κλάδου υπήρξε η συγγένεια με την οικογένεια Μαυρογένη. Το 1728 γεννήθηκε ο Γεώργιος Μάτσας, ο οποίος νυμφεύθηκε την Ειρήνη Π. Μαυρογένη. Από τον γάμο αυτό γεννήθηκαν ο Πέτρος Μάτσα-Μαυρογένης, το 1757, και ο Νικόλαος Μάτσα-Μαυρογένης, το 1759. Έτσι δημιουργήθηκε ένας κλάδος όπου τα δύο επώνυμα συνδέθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν μαζί.

Ιδιαίτερη θέση στη σύνδεση των δύο οικογενειών κατέχει η Ειρήνη Μάτζα, το γένος Πέτρου Μαυρογένους, η οποία γεννήθηκε το 1738 και αργότερα παντρεύτηκε τον Τζώρτζη Μάτζα, από τη Σίφνο. Η Ειρήνη ήταν αδελφή του περίφημου ηγεμόνα της Βλαχίας Νικολάου Μαυρογένη. Πέθανε το 1790.

Ο Νικόλαος Μαυρογένης, που γεννήθηκε στην Πάρο το 1736 και πέθανε το 1790, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της οικογένειας Μαυρογένη. Διετέλεσε δραγουμάνος και αργότερα ηγεμόνας της Βλαχίας, ενώ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην οθωμανική πολιτική και στρατιωτική ζωή της εποχής. Η συγγένεια των Μάτσα με τον οίκο των Μαυρογένηδων προσέδωσε στην οικογένεια ιδιαίτερη κοινωνική θέση.

Από αυτή τη συγγένεια προήλθε και η χρήση του σύνθετου επωνύμου Μάτσα-Μαυρογένη. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Τζώρτζης Μάτζας δεν έφερε αρχικά το επώνυμο Μαυρογένης. Το όνομα προστέθηκε στον γιο του Πέτρο Μάτζα, μέσω της μητέρας του Ειρήνης Μαυρογένους και, σύμφωνα με την οικογενειακή παράδοση, με την άδεια του θείου της, ηγεμόνα Νικολάου Μαυρογένη.

Το 1757 γεννήθηκε ο Πέτρος Μάτσας-Μαυρογένης, γιος του Γεωργίου και της Ειρήνης. Παντρεύτηκε τη Μαργαρίτα ή Μαρία Μαρκοπολίτη, κόρη του Φιλικού και προεστού της Νάξου Μάρκου Πολίτη (Μαρκοπολίτη). Από τον γάμο αυτό προήλθε μία ακόμη ισχυρή συγγενική σύνδεση ανάμεσα στις παριανές οικογένειες και τους προκρίτους των γειτονικών Κυκλάδων.

Το αρχοντικό των Μαυρογένηδων και οι Μάτσες

Η ιστορία των Μάτσα-Μαυρογένη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με ένα από τα σημαντικότερα αρχοντικά της παλιάς Παροικιάς, το οποίο βρίσκεται στην παλιά αγορά, κοντά στο Κάστρο. Πρόκειται για το αρχοντικό των Μαυρογένηδων, γνωστό σήμερα ως αρχοντικό Παπαβασιλείου.

Στην είσοδο του κτιρίου υπάρχει εντοιχισμένη μαρμάρινη πλάκα με την επιγραφή:

«ΟΙΚΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΑΥΡΟΓΕΝΗ 1641»

ενώ σε άλλο σημείο του κτιρίου διατηρείται το μονόγραμμα Μ.Μ., το οποίο αποδίδεται στον Μαύρο Μαυρογένη. Στο μπαλκόνι σώζεται αργότερα το μονόγραμμα Α.Π., του Αθανασίου Παπαβασιλείου, ενώ στην κύρια είσοδο υπάρχει η μεταλλική επιγραφή «ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Α. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ».

Στα τέλη του 18ου αιώνα το αρχοντικό περιήλθε στον Τζώρτζη Μάτζα και στη συνέχεια στον γιο του Πετράκη Μάτζα-Μαυρογένη, ο οποίος είχε παντρευτεί τη Μαργαρίτα Μαρκοπολίτη. Στο σπίτι αυτό μεγάλωσε η οικογένεια και γεννήθηκαν τα παιδιά τους, μεταξύ των οποίων ο Γεώργιος ή Τζωρτζάκης, ο Μάρκος, η Αικατερίνη (Κατίγκω) και η Μαρούσα.

Το 1798 η χήρα του ηγεμόνα Νικολάου Μαυρογένη, Δόμνα Μαριώρα, πούλησε στον ανιψιό της Πέτρο Γ. Μάτζα-Μαυρογένη το αρχοντικό, μαζί με κτήματα στην περιοχή των Ψυχοπιανών. Έτσι το σπίτι συνδέθηκε ακόμη στενότερα με τον κλάδο των Μάτσα-Μαυρογένη.

Μετά τον θάνατο του Πέτρου, το 1821, το αρχοντικό περιήλθε ως προικώο στον γιο του Μάρκο Μάτσα-Μαυρογένη, ο οποίος το 1808 είχε παντρευτεί την Ελένη Δελαγραμμάτη.

Αργότερα, μέσω της Μαρουσώς Μάτσα-Μαυρογένους, η οποία παντρεύτηκε τον Δημήτριο Δημητρακόπουλο, και της κόρης τους Αργυρούς Δημητρακοπούλου, το αρχοντικό πέρασε στην οικογένεια Παπαβασιλείου, όταν η Αργυρώ παντρεύτηκε τον ιατρό και δήμαρχο Παροικιάς Αθανάσιο Παπαβασιλείου. Έτσι το ίδιο σπίτι, χωρίς να πουληθεί, πέρασε διαδοχικά από τους Μαυρογένηδες στους Μάτσα-Μαυρογένη, στους Δημητρακόπουλους και τελικά στους Παπαβασιλείου.

Ανάμεσα στα τέκνα του Αθανασίου Παπαβασιλείου και της Αργυρούς υπήρξαν ο αντιστράτηγος Ιπποκράτης Παπαβασιλείου, ο ιατρός-δερματολόγος Δημήτριος Παπαβασιλείου, ο στρατηγός και υπουργός Ναυτικών Όθων Παπαβασιλείου και ο Σωκράτης Παπαβασιλείου, μεταλλειολόγος, βουλευτής και γερουσιαστής. Το γεγονός ότι το αρχοντικό άλλαξε επώνυμα αλλά όχι ιδιοκτησιακή συνέχεια αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα της διαγενεακής συνέχειας των παλαιών αρχοντικών της Παροικιάς.

Η «γριά Μαυρογένησα» και ο Νικόλαος Δραγούμης

Το ίδιο αρχοντικό συνδέεται και με μία από τις πιο παραστατικές περιγραφές της παλιάς παριανής αρχοντικής ζωής.

Το 1828 πέθανε η Μαργαρίτα Μάτσα-Μαυρογένη, μητέρα του δημάρχου Παροικιάς Μάρκου Μάτσα-Μαυρογένους. Ενταφιάστηκε στο προαύλιο της Εκατονταπυλιανής.

Λίγο πριν από τον θάνατό της την επισκέφθηκε ο νεαρός δημοσιογράφος Νικόλαος Δραγούμης, ο οποίος ήθελε να μεταβεί στην Αντίπαρο και να επισκεφθεί το περίφημο σπήλαιο. Η ηλικιωμένη αρχόντισσα τον δέχθηκε στο ισόγειο του σπιτιού. Εκείνος θαύμασε την ενδυμασία της, όμως η ίδια του είπε ότι αυτά που φορούσε ήταν τα πρόχειρα καθημερινά της ρούχα. Έστειλε τότε την κόρη της στον επάνω όροφο να φορέσει τα «καλά» της και, σύμφωνα με την περιγραφή του Δραγούμη, εκείνος μέτρησε δεκαέξι διαφορετικά κομμάτια ενδυμασίας, ανάμεσα στα οποία μπουστομάνικα και άλλα πλούσια εξαρτήματα της παραδοσιακής αρχοντικής φορεσιάς.

Ο γιος της, Μάρκος Μάτζας-Μαυρογένης, τότε δήμαρχος Παροικιάς, δεν μπόρεσε να συνοδεύσει τον Δραγούμη στην Αντίπαρο επειδή είχε τραυματίσει το πόδι του. Φρόντισε όμως να του διαθέσει ζώα, σχοινιά, δάδες και ανθρώπους για την αποστολή. Από την Πούντα πέρασαν στην Αντίπαρο, επισκέφθηκαν το σπήλαιο και ο Δραγούμης επέστρεψε εντυπωσιασμένος από το θέαμα.

Η αφήγηση αυτή αποτελεί πολύτιμη μαρτυρία όχι μόνο για τους Μάτσα-Μαυρογένη, αλλά και για την κοινωνική ζωή της Παροικιάς κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα.

Η ιστορία του Τζαννάκη Μάτσα και του Αλή

Ιδιαίτερη θέση στην παράδοση της οικογένειας κατέχει η συγκλονιστική ιστορία του Τζαννάκη Μάτσα Βιάζη, που τοποθετείται περίπου γύρω στο 1770 στην Αντίπαρο.

Ο Τζαννάκης, καταγόμενος από τη γνωστή οικογένεια Μάτσα της Σίφνου, είχε εγκατασταθεί στην Αντίπαρο και είχε νυμφευθεί τη Φοινικώ, κόρη οικογένειας Γρυπάρη. Ήταν ένας από τους ευπορότερους κατοίκους του μικρού τότε οικισμού.

Κάποια χρονιά ένα οθωμανικό πλοίο αγκυροβόλησε στις ανατολικές ακτές της Αντιπάρου. Όταν αναχώρησε, εγκατέλειψε στο νησί ένα αγόρι περίπου οκτώ έως δέκα ετών, τουρκικής καταγωγής. Ο Τζαννάκης Μάτσας το περιμάζεψε και το μεγάλωσε σαν δικό του παιδί. Το αγόρι λεγόταν Αλής.

Ο Αλής έμαθε ελληνικά και εντάχθηκε στην οικογένεια και στην κοινωνία της Αντιπάρου. Η σύζυγος του Μάτσα, όμως, φοβόταν την παρουσία του και του έλεγε χαρακτηριστικά: «Τούρκο θρέξεις; Σκύλο θρέψεις». Ο Μάτσας απαντούσε με τη φράση που έμεινε στην οικογενειακή αφήγηση: «Κάμε το καλό και ρίξ’ το στο γυαλό».

Ύστερα από περίπου δέκα χρόνια ο Αλής έφυγε για την Κωνσταντινούπολη, εκμεταλλευόμενος τη διέλευση τουρκικού πλοίου. Χρόνια αργότερα, όμως, η μοίρα έφερε τους δύο άνδρες ξανά αντιμέτωπους.

Ένα τουρκοαλγερινό πειρατικό σκάφος επιτέθηκε στην Αντίπαρο. Ο Τζαννάκης Μάτσας κατόρθωσε να διαφύγει στα βουνά, αλλά η σύζυγός του Φοινικώ αιχμαλωτίστηκε μαζί με άλλη Αντιπαριώτισσα, τη Σουλτάνα. Οι πειρατές κατευθύνθηκαν προς τη Βόρεια Αφρική.

Ο Μάτσας, αποφασισμένος να βρει τη γυναίκα του, πήγε στην Παροικιά, συμβουλεύτηκε τους προεστούς και αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολη. Εκεί, με τη βοήθεια Παριανών ομογενών, παρουσιάστηκε στον Καπουδάν Πασά.

Η μεγάλη έκπληξή του ήταν ότι ο ισχυρός αξιωματούχος τον αναγνώρισε αμέσως. Ήταν ο Αλής, το παιδί που είχε μεγαλώσει στο σπίτι του στην Αντίπαρο.

Ο άλλοτε προστατευόμενος είχε γίνει πλέον Καπουδάν Πασάς. Θυμήθηκε τον ευεργέτη του, γονάτισε μπροστά του και θέλησε να του φιλήσει το χέρι. Κατόπιν διέταξε να διατεθεί πλοίο για την αναζήτηση των πειρατών και της αιχμάλωτης γυναίκας.

Το πλοίο, λόγω ισχυρών ανέμων, κατέφυγε στη Μύκονο, όπου ο Μάτσας βρήκε τελικά τη σύζυγό του. Κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας της είχε γεννηθεί ένα παιδί. Η Φοινικώ, όμως, εξαντλημένη από τις κακουχίες και τραυματισμένη, πέθανε λίγο αργότερα στη Μύκονο.

Ο Τζαννάκης επέστρεψε στην Αντίπαρο φέρνοντας μαζί του δώρα και έγγραφα εύνοιας του Καπουδάν Πασά, καθώς και προνόμιο ιδιοκτησίας των αλυκών του νησιού. Η ιστορία αυτή, που καταγράφηκε από τον Νικηφόρο Γ. Κυπραίο, αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές οικογενειακές παραδόσεις που συνδέουν τους Μάτσες με την Αντίπαρο και αποτυπώνουν τις ιδιαίτερες συνθήκες ζωής των Κυκλάδων κατά την ύστερη Τουρκοκρατία.

Ο Μάρκος Μάτζας-Μαυρογένης και η Επανάσταση

Στις αρχές του 19ου αιώνα οι Μάτσα-Μαυρογένη κατείχαν ήδη σημαντική θέση στην Παροικιά. Ο Μάρκος Μάτζας-Μαυρογένης (1784-1876) υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της οικογένειας. Ήταν Φιλικός, δημογέροντας, βουλευτής, επίτροπος και έφορος μοναστηριακών περιουσιών και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Παριανούς παράγοντες της προεπαναστατικής και επαναστατικής περιόδου.

Το όνομά του συναντάται ήδη σε έγγραφα της δεύτερης δεκαετίας του 19ου αιώνα. Το 1815 υπογράφει ως δημογέροντας της Παροικιάς μαζί με τον Ελευθέριο Χαμάρτο, τον Ιωάννη Κρίσπη, τον Δημήτριο Δελαγραμμάτη και τον Γ. Κυπριανό. Το 1818 εμφανίζεται σε πράξεις που αφορούν μοναστηριακές περιουσίες, ενώ το 1819 συμμετέχει ως μάρτυρας σε σημαντική διαθήκη.

Το 1822 το όνομά του περιλαμβάνεται μεταξύ των Παριανών που συνδέονται με τον τεκτονισμό και την Ελληνική Επανάσταση. Στον σχετικό κατάλογο χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος Παριανός Φιλικός μαζί με τον Παναγιώτη Δ. Δημητρακόπουλο.

Υπήρξε «παραστάτης του βουλευτικού» της Πάρου το 1823 και δημογέροντας της Παροικιάς το 1827. Το 1826 ο ηγούμενος της μονής Τιμίου Προδρόμου στις Λεύκες, ιερομόναχος Ησαΐας Παρούσης, τον όρισε επίτροπο. Το ίδιο έτος υπογράφει νοταριακά έγγραφα στην Παροικιά και το 1827 συμμετέχει στην απόφαση των προκρίτων για τη στέγαση της «Κοινής Σχολής» στο μετόχι της Ευαγγελίστριας.

Οι υπογραφές του σε έγγραφα της εποχής φανερώνουν έναν άνθρωπο που βρισκόταν στο κέντρο της δημόσιας ζωής του νησιού. Παράλληλα με τον πολιτικό του ρόλο, είχε έντονη παρουσία στη διαχείριση των μοναστηριακών κτημάτων. Αναφέρεται ως επίτροπος και έφορος των μετοχίων της μονής Αγίου Ιωάννη της Πάτμου, της Ευαγγελίστριας Παροικιάς, της Παναγίας Ξεχωριανής στον Τσιπίδο, του Τιμίου Προδρόμου των Επτά Βρυσών και του Αγίου Αντωνίου Κεφάλου.

Η συμμετοχή του στην Επανάσταση και στη διοίκηση της Πάρου δεν ήταν μεμονωμένο γεγονός. Η οικογένεια είχε ήδη διαμορφώσει ένα δίκτυο συγγενειών με τους Δελαγραμμάτηδες, τους Δημητρακόπουλους, τους Βιτζαράδες, τους Κρίσπηδες και άλλους ισχυρούς παριανούς οίκους.

Οι συγγενικές ενώσεις των Μάτσα

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο γάμος του Πέτρου Μάτζα-Μαυρογένη με τη Μαργαρίτα Μαρκοπολίτη. Τα παιδιά τους συνέχισαν να συνδέουν την οικογένεια με τους σημαντικότερους οίκους της Πάρου.

Ο Γεώργιος ή Ζωρζάκης Μάτζας-Μαυρογένης παντρεύτηκε τη Μαριώρα Βιτζαρά, ενώ ο Μάρκος παντρεύτηκε την Ελένη Δελαγραμμάτη. Η Αικατερίνη (Κατίγκω) παντρεύτηκε αρχικά τον Κωνσταντίνο Μαρ. Δαμία, αγωνιστή της Επανάστασης του 1821, και αργότερα τον Φιλικό Παναγιώτη Δ. Δημητρακόπουλο, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Οικονομικών και γερουσιαστής επί Καποδίστρια.

Η Μαρουσώ Μάτσα-Μαυρογένη παντρεύτηκε τον Δημήτριο Παν. Δημητρακόπουλο, ενώ η οικογένεια συνδέθηκε στη συνέχεια με τους Παπαβασιλείου.

Ένα χαρακτηριστικό τεκμήριο της οικογενειακής αυτής κοινωνικής δομής είναι το προικοσύμφωνο της 1ης Φεβρουαρίου 1808, όπου καταγράφονται οι περιουσίες των Μάτζα-Μαυρογένη και οι συγγενικές σχέσεις με τους Δελαγραμμάτηδες. Στις 9 Φεβρουαρίου του ίδιου έτους ο Πετράκης Μάτζας-Μαυρογένης δίνει τον γιο του Μάρκο ως σύζυγο στην Ελένη, κόρη του Τζώρτζη Δελαγραμμάτη.

Τα έγγραφα αυτά δείχνουν ότι οι γάμοι των παλαιών οικογενειών της Παροικιάς δεν ήταν απλές ιδιωτικές υποθέσεις. Μέσω των προικών, των κτημάτων, των εικόνων και των οικογενειακών περιουσιών δημιουργούνταν ένα σύνθετο δίκτυο συγγενικών και οικονομικών σχέσεων που ένωνε τους σημαντικότερους οίκους της πόλης.

Οι Μάτζες στη διοίκηση της Πάρου

Η παρουσία των Μάτσα-Μαυρογένη στα δημόσια πράγματα συνεχίζεται και μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους.

Ο Ζωρζάκης Μάτζας-Μαυρογένης, γεννημένος το 1799, υπήρξε δημογέροντας της Παροικιάς, βουλευτής και πληρεξούσιος της Πάρου στην Α΄ Εθνική Συνέλευση. Το 1843 εκπροσώπησε την Πάρο μαζί με τον Δημήτριο Δημητρακόπουλο.

Ο Μάρκος Μάτζας-Μαυρογένης υπήρξε δήμαρχος Παροικιάς και το 1837 αναφέρεται ως δήμαρχος του Δήμου Πάρου, ενώ στην Αντίπαρο, η οποία στα παλαιότερα διοικητικά χρόνια συνδεόταν στενά με την Πάρο, αναφέρεται την ίδια εποχή δήμαρχος Ι. Μάτσας.

Το 1834 ο Ζωρζάκης Μάτζας-Μαυρογένης καταγράφεται μεταξύ των δημογερόντων της πόλης Παροικιάς. Η οικογένεια εξακολουθεί να εμφανίζεται σε εκλογικούς καταλόγους, συμβόλαια, προικοσύμφωνα και πράξεις ιδιοκτησίας καθ' όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα.

Το 1847, στον εκλογικό κατάλογο της Παροικιάς, όπου περιλαμβανόταν και η Αντίπαρος, συναντούμε τον κτηματία Δημήτριο Μάτσα, τον κτηματία Ζώρζη Ν. Μάτσα και τον κτηματία Κωνσταντίνο Π. Μάτσα.

Ο ιατρός και δήμαρχος Ιωάννης Κ. Μάτσας

Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα ξεχωρίζει ιδιαίτερα ο Ιωάννης Κ. Μάτσας, γεννημένος το 1849 στη Σίφνο. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και αποφοίτησε το 1872.

Το 1873, σε ηλικία 24 ετών, παντρεύτηκε την 18χρονη Αικατερίνη ή Κατίγκω Μάτσα-Μαυρογένους, κόρη του βουλευτή και μεγαλοκτηματία της Πάρου Γεωργίου ή Τζωρτζάκη Μάτσα-Μαυρογένη. Μετά τον γάμο του εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Πάρο και άσκησε την ιατρική.

Ο Ιωάννης Μάτσας διετέλεσε δήμαρχος Πάρου επί περίπου δεκαπέντε χρόνια. Μετά την κατάργηση του δήμου διετέλεσε πρόεδρος της Κοινότητας Παροικιάς, ενώ υπήρξε και πρόεδρος του εκκλησιαστικού συμβουλίου της Εκατονταπυλιανής.

Κατά τη διάρκεια της δημαρχίας του πραγματοποιήθηκε μία από τις σημαντικότερες εκκλησιαστικές εργασίες της εποχής: η εκ βάθρων ανακαίνιση του ενοριακού ναού της Ζωοδόχου Πηγής Παροικιάς, το 1887. Η μαρμάρινη πλάκα του ναού αναφέρει ότι ο ναός, ο οποίος είχε οικοδομηθεί αρχικά το 1784, ανακαινίστηκε με τη συνδρομή των Παρίων και την επιμέλεια του δημάρχου Ιωάννη Κ. Μάτσα και των εκκλησιαστικών επιτρόπων.

Το 1889 του απονεμήθηκε ο Αργυρός Σταυρός των Ιπποτών του Βασιλικού Τάγματος του Σωτήρος, για τις υπηρεσίες του προς την πατρίδα.

Ο Ιωάννης και η Κατίγκω απέκτησαν δεκατρία παιδιά, από τα οποία τα δύο πέθαναν σε βρεφική ηλικία. Ανάμεσα στα υπόλοιπα ήταν ο Γεώργιος, ο Κωνσταντίνος, ο Πέτρος, ο Βαπτιστής, καθώς και οι Μαρία, Χαρίκλεια, Φλώρα, Ελένη, Ευτέρπη, Αντιγόνη και Αιμιλία.

Ο Ιωάννης Κ. Μάτσας πέθανε στην Πάρο στις 10 Φεβρουαρίου 1923. Αργότερα, με μέριμνα των γιων του Πέτρου και Βαπτιστή, τα οστά του μεταφέρθηκαν στον ναό της Γεννήσεως της Θεοτόκου στα Ψυχοπιανά.

Από τον 20ό αιώνα έως σήμερα

Η οικογένεια συνέχισε να εμφανίζεται στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή της Πάρου και κατά τον 20ό αιώνα. Το 1910 συναντούμε ξανά τον Ιωάννη Μάτσα ως δήμαρχο Πάρου, ενώ το 1911 ο Γεώργιος Ιω. Μάτσας υπηρετούσε ως τηλεγραφικός βοηθός στο τηλεγραφικό και ταχυδρομικό γραφείο Αθηνών. Ο Κωνσταντίνος Ιω. Μάτσας ήταν ταμίας στο υποκατάστημα της Τράπεζας Αθηνών στη Λάρισα, ενώ ο Πέτρος Ιω. Μάτσας υπηρετούσε στους Σιδηροδρόμους Πελοποννήσου.

Ο Βαπτιστής Μάτσας, γιος του Ιωάννη, εμφανίζεται σε εκλογικούς καταλόγους της Παροικιάς και το 1954 συμμετείχε στις κοινοτικές εκλογές της Παροικιάς, λαμβάνοντας σημαντικό αριθμό ψήφων.

Η παρουσία του επωνύμου δεν περιορίστηκε στην Παροικιά. Στην Αντίπαρο συναντούμε Μάτσες σε εκλογικούς καταλόγους και σε δημόσιες θέσεις. Το 1976 εκλέχθηκε πρόεδρος της Κοινότητας Αντιπάρου ο Γεώργιος Μάτσας, γεγονός που επιβεβαιώνει τη μακρά παρουσία του επωνύμου και στο γειτονικό νησί.

Στη σύγχρονη εποχή ξεχωρίζει ο Δημήτριος Μάτσας, παριανής καταγωγής, ο οποίος διετέλεσε Έφορος Αρχαιοτήτων και τιμήθηκε ως Επίτιμος Έφορος Αρχαιοτήτων.

Παράλληλα, η οικογένεια έχει αφήσει αποτύπωμα και πέρα από την Πάρο. Κλάδος της οικογένειας συνδέεται με τον Λουκά Κ. Μάτσα, γεννημένο στην Αμοργό το 1854, παριανής καταγωγής, ο οποίος το 1880 ίδρυσε ναυτιλιακή εταιρεία που συνδέθηκε με τη μακρά παρουσία του ονόματος Μάτσας στον ελληνικό ναυτιλιακό χώρο. Από παριανό κλάδο της οικογένειας προέρχεται επίσης ο ιδρυτής γνωστής κινηματογραφικής εταιρείας.

Ένα παριανό επώνυμο με πολλούς κλάδους

Η ιστορία των Μάτσα ή Μάτζα της Πάρου δεν αποτελεί την ιστορία μιας και μόνον οικογένειας με μία ευθύγραμμη γενεαλογική πορεία. Πρόκειται για ένα ευρύ οικογενειακό δίκτυο, που από τον 17ο αιώνα και εξής διακλαδώνεται στην Παροικιά, συνδέεται με τη Σίφνο και την Αντίπαρο και μέσω γάμων ενώνεται με τους Μαυρογένηδες, τους Δελαγραμμάτηδες, τους Βιτζαράδες, τους Δημητρακόπουλους, τους Κρίσπηδες, τους Καμπάνηδες, τους Γράβαρηδες και άλλες παλιές οικογένειες του νησιού.

Η προσθήκη του ονόματος Μαυρογένης σε τμήμα της οικογένειας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο τα επώνυμα των παλαιών κυκλαδίτικων αρχοντικών μπορούσαν να μεταβληθούν ή να εμπλουτιστούν μέσα από συγγένειες, υιοθεσίες και κοινωνικές σχέσεις. Ταυτόχρονα, τα προικοσύμφωνα, οι αγοραπωλησίες, οι διαθήκες, οι μοναστηριακές πράξεις και οι εκλογικοί κατάλογοι επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε την οικογένεια σχεδόν επί τρεις αιώνες.

Από τον Κώστα Μάτζα του 1674 έως τους Μάτσες της Παροικιάς του 20ού και του 21ου αιώνα, το επώνυμο παραμένει δεμένο με την ιστορία της Πάρου. Η πορεία του περνά από τα αρχοντικά της παλιάς αγοράς, τα κτήματα των Ψυχοπιανών, τις εκκλησίες και τα μοναστήρια, τα δημογεροντικά έγγραφα και τα επαναστατικά χρόνια, για να φθάσει στους δημάρχους, τους γιατρούς, τους κρατικούς υπαλλήλους, τους επιστήμονες και τους ανθρώπους που συνέχισαν να υπηρετούν το νησί.

Και ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της ιστορίας τους βρίσκεται ακριβώς στη συνέχεια: οι Μάτσες δεν έμειναν απλώς ως ένα παλιό παριανό επώνυμο, αλλά αποτέλεσαν έναν από τους οικογενειακούς κρίκους μέσα από τους οποίους η παλιά Παροικιά πέρασε από την εποχή των αρχόντων και των δημογερόντων στη νεότερη κοινωνία της Πάρου.

–1674. Οικονόμος Παροικίας Κώστας Μάτζα 1674.

–1728. Γεννιέται το 1728 ο Γεώργιος Μάτσας. Σύζυγός του η Ειρήνη Π. Μαυρογένη. Απέκτησαν δυο παιδιά, τον Πέτρο Μάτσα-Μαυρογένη (1757) και τον Νικόλαο Μάτσα-Μαυρογένη (1759).

–1738. Το 1738 γεννιέται η Ειρήνη Μάτζα το γένος Πέτρου Μαυρογένους, μετέπειτα σύζυγος του Τζώρτζη Μάτζα από την Σίφνο και αδερφή του ηγεμόνα της Βλαχίας Νικολάου Μαυρογένη. Απεβιωσε το 1790.

–1757. Γεννιέται ο Πέτρος Μάτσας-Μαυρογένης του Γεωργίου και την Ειρήνης. Παντεύτηκε την Μαργαρίτα Μ. Πολίτη και έκαναν τέσσερα παιδιά.

–1759. Γεννιέται ο Νικόλαος Μάτσας-Μαυρογένης του Γεωργίου και την Ειρήνης.

–1770. Βρισκόμαστε γύρω στα 1770. Συχνές ήταν τότε οι επιδρομές στα νησιά. Γνωστό δε είναι ότι τα παράλια της Αντιπάρου και του Δεσποτικού ήταν φωλιές πειρατών. Τη χρονιά, λοιπόν αυτή, κάποιο από τα οθωμανικά πειρατικά καράβια που η παρουσία τους πάντοτε προξενούσε φόβο και πανικό στους νησιώτες, φάνηκε στα ανατολικά παράλια της Αντιπάρου, κοντά στο Κάστρο. Η άφιξη του εδώ δικαιολογήθηκε ότι ήθελε τάχα να επανορθώσει κάποιες ζημιές που έγιναν κατά την διάρκεια του ταξιδιού του. Και πράγματι. Μετά από λίγες μέρες παραμονής στο νησί, αναχώρησε το καράβι αφού εγκατέλειψε, άγνωστο γιατί, ένα τουρκόπουλο, ηλικίας 8-10 ετών. Βλέποντάς το ο προύχοντας του χωριού και ένας από τους ευπορότερους κατοίκους της Αντιπάρου, που δεν ήταν τότε πάνω από διακόσιοι, ο Τζαννάκης Μάτσας Βιάζης, από οίκτο και ευσπλαχνία το περιμάζεψε και το περιέθαλψε σαν να ήταν πατέρας του.

Καταγόμενος από τη γνωστή οικογένεια της Σίφνου, ο Μάτσας, που είχε προσθέσει, δεν ξέρουμε για ποιο λόγο, το γνωστό επώνυμο της Αντιπάρου Βιάζης είχε νυμφευθή την ωραιοτάτη Φοινικώ, κόρη κάποιου Γρυπάρη, ευπατρίδη από την Σίφνο.

Το τουρκόπαιδο λεγόταν Αλής. Προσλήφθηκε στην ιδιαίτερη οικιακή και κτηματική υπηρεσία του Μάτσα και αποτέλεσε, τρόπον τινά, μέλος της οικογένειάς του, μια και η γυναίκα του δεν ευτύχησε να αποκτήσει παιδιά. Σιγά – σιγά έμαθε τα ελληνικά, τα ήθη και τα έθιμα του χωριού σαν να ήταν γνήσιος Έλληνας και έτσι μπορούσε πια να αντιλαμβάνεται και να ακούει συνέχεια τη Φοινικώ που έλεγε στον άντρα της: «-Τούρκο θρέξεις? Σκύλο θρέψεις». Και τον Μάτσα με ηρεμία και ψυχική πραότητα να απαντά: «Κάμε το καλό και ρίξ’ το στο γυαλό!».

Μετά από δέκα χρόνια περίπου ο Αλής, επωφελούμενος της ευκαιρίας από τη διέλευση τουρκικού πλοίου από την Αντίπαρο, έφυγε για την Κωνσταντινούπολη, αφού με ευγνωμοσύνη και συγκίνηση αποχαιρέτισε τους προστάτες του. Δεν πέρασαν, όμως πολλά χρόνια από την αναχώρηση του Αλή όταν ένα απόγευμα συνελαμβάνετο αιχμάλωτη ενός τουρκοαλγερινού πειρατικού σκάφους η σύζυγος του Μάτσα, η Φοινικώ, αφού δεν βρήκαν τον ίδιο που είχε δραπετεύσει στα βουνά όταν αντιλήφθηκε την είσοδο στο στενό της Αντιπάρου του εν λόγω πλοίου. Μαζί με την σύζυγο του Μάτσα οι πειρατές πήραν και κάποια όμορφη Αντιπαριώτισσα ονόματι Σουλτάνα, και κατευθύνθηκαν προς την Μπαρμπαριά (βόρεια Αφρική), όπου «ετελείτο πανηγυρικώς το μεγάλο παζάρι της ελληνικής λευκής σαρκός». Όταν απομακρύνθηκε από την Αντίπαρο το πειρατικό σκάφος, ο Μάτσας επέστρεψε στο σπίτι του. Το βρήκε έρημο και λεηλατημένο. Και σε λίγο μάθαινε περίλυπος και με δάκρυα στα μάτια από τους δικούς του και τους συμπολίτες του τα διατραξαντα. Την άλλη μέρα, χωρίς να χάνει καιρό, διαπεραιώθηκε με βάρκα στην Παροικιά, επισκέφθηκε τους δημογέροντες της πόλης και, αφού ζήτησε τη γνώμη τους για το συμβαν που τους το εξέθεσε λεπτομερώς, αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολη με τον πόθο και την ελπίδα ότι θα βρει τη σύζυγό του, ενώ για τη Σουλτάνα δεν ενδιαφερόταν. Μετά από πολύμηνο, περιπετειώδες και κουραστικό ταξίδι έφθασε στην Πόλη ο Μάτσας. Εκεί συνάντησε τους προύχοντες Παριανούς ομογενείς και ιδιαίτερα τους Μαύρους. Μετά από συστάσεις και εισηγήσεις τους παρουσιάσθηκε στον Καπουδάν Πασά, στον οποίο ανέφερε το ατύχημα του. Οποία, όμως, υπήρξε η έκπληξη και η απορία του προύχοντα Αντιπαριώτη όταν άκουσε τον «Υψηλότατο» Καπουδάν Πασά, να του λέει με γλυκύτητα και με προσήνεια μόλις τον αντίκρισε και τον αναγνώρισε: - Καλώς εκοπιάσατε κύριε Μάτσα. Πώς ήλθατε έως εδώ?. Τι σας συμβαίνει?. Ο Μάτσας χωρίς να αναγνωρίσει ότι αυτός ήταν ο άλλοτε υποτακτικός του, που σαν παιδί τον είχε, του εξέθεσε, με πολύ πόνο ψυχής και δάκρυα, τα γεγονότα της Αντιπάρου. Τότε ο πασάς αφού σηκώθηκε, θέλησε, γονατίζοντας, να εκδηλώσει στον Μάτσα τη βαθιά του ευγνωμοσύνη φιλώντας το χέρι του, αφού προηγουμένως του υπενθύμισε τις συνηθισμένος φράσεις που αντηλασσε με τη γυναίκα του και απλώς του έδωσε να καταλάβει ότι ήταν ο Αλής! Διέταξε να του προσφέρουν καφέ και τον καθησύχασε λέγοντάς του ότι σε λίγο σκάφος στο οποίο θα επέβαινε και ο ίδιος ο Πασάς, θα τεθή στη διάθεσή του προς ανεύρεση του πειρατικού που είχε αιχμαλωτίσει τη σύζυγό του. Το πλοίο αυτό, λόγω αντιθετων ισχυρών ανέμων προσορμίσθηκε στη Μύκονο και εκεί το βρήκε ο Μάτσας. Η χαρά του ήταν ανέκφραστη καθώς αντίκρισε τη σύζυγό του και το μικρό του παιδί που είχε γεννηθεί μέσα στο πειρατικό κατά την περίοδο της αιχμαλωσίας της. Αλλά, μοίρα κακή, σε λίγο η Φοινικώ πέθανε από τις κακουχίες που είχε περάσει και από τον τραυματισμό της με κουπί από κάποιον φανατικό Αλγερινό κατά την απόβαση της στη Μύκονο. Ο Τζαννάκης Μάτσας απαρηγόρητος και ταλαιπωρημένος από τις περιπέτειές του αυτές, επέστρεψε στην Αντίπαρο φέρνοντας μαζί του πλούσια δώρα του Πασά, την έγγραφη εύνοια του προς αυτόν καθώς και το ατομικό προνόμιο ιδιοκτησίας των αλυκών του νησιού. (ΜΝΗΜΩΝ, Νικηφόρος Γ. Κυπραίος)

–1774, Γεννιέται το 1774 ο Μάρκος Π. Μάτσας – Μαυρογένης. Σύζυγός του η Ελέγκω Τζ. Δελαγραμμάτη. Τέκνα τους ο Πέτρος (συζ. Καλυψώ), ο Επαμεινώνδας (συζ. Σοφία Σομαρίπα), ο Θεμιστοκλής, η Ερατώ (σύζ. Νικόλαος Κοντούλης), η Αγγελική (σύζ. Κων/νος Μαρ. Δαμίας) και η Μαρια – Μαρουσώ 1815-1862 (σύζ. Δημ. Δημητρακόπουλος). Απεβίωσε το 1821.

–1784. Ο Φιλικός Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης (1784-1876), ήταν ο πρώτος δήμαρχος Παροικιάς, βουλευτής, επίτροπος και έφορος μονών της Πάτμου και της Πάρου. Είχε χρηματίσει επίτροπος και έφορος των μετοχίων της μονής Αγίου Ιωάννη της Πάτμου, των μονών Ευαγγελίστριας Παροικιάς και Παναγίας Ξεχωριανής Τσιπίδου, καθώς και των μονών Τιμίου Προδρόμου των Επτά Βρυσών και του Αγίου Αντωνίου Κεφάλου. Είχε γεννηθεί στην Παροικιά το 1784 και πέθανε στην ίδια πόλη το 1876. Ήταν γιός του Πέτρου Μάτζα Μαυρογένη.

–1784. Το 1736 γεννιέται στην Πάρο ο Ηγεμόνας Νικόλαος Π. Μαυρογένης. Απεβίωσε το 1790. Υπήρξε Δραγουμάνος το 1770-1786. Στο αρχοντικό του (σήμερα Παναγιώτη Κ. Δημητρακόπουλου κοντά στο δίστρατο) ο Νικόλαος Μαυρογένης φιλοξενούσε τους υψηλούς προσκεκλημένους του, μεταξύ των οποίων και τον φίλο του Καπουδάν πασά Τζεζαερλή Χασάν, κατά την ετήσια άφιξη του Οθωμανικού στόλου στον όρμο του Δρυού. Η μοίρα όμως του επεφύλαξε να μη χαρεί για αρκετά χρόνια το αρχοντικό αυτό, αφού την άνοιξη του 1790, με απόφαση του Σουλτάνου Σελήμ Γ’, καθαιρέθηκε από το Ηγεμονικό αξίωμα καθώς και από την Αρχιστρατηγία των Οθωμανικών δυνάμεων, ως υπεύθυνος της ήττας και ολοκληρωτικής καταστροφής του Οθωμανικού στρατού κατά τη μάχη του Φωξανίου κατά τον Β΄Ρωσο-Τουρκικό πόλεμο (1787-1792). Κατόπιν τούτου την 1η Οκτωβρίου του 1790, αποκεφαλίζεται σε ηλικία πενήντα τεσσάρων ετών, με εντολή του Σουλτάνου.

Μετά από οκτώ χρόνια από τον θάνατο του Ηγεμόνα, το 1798, η σύζυγός του Δόμνα Μαριώρα (1756-1829), πωλεί στον ανιψιό τους Πέτρο Γ. Μάτζα – Μαυρογένη, (γιό της Ειρήνης, αδερφή του Ηγεμόνα),  το αρχοντικό καθώς και διάφορα κτήματα στην ειδυλλιακή τοποθεσία των Ψυχοπιανών.

Νέος ένοικος του αρχοντικού γίνεται πλέον ο Πέτρος Μάτζας – Μαυρογένης, που το 1784 είχε νυμφευθεί τη Μαρία ή Μαργαρίτα Μαρκοπολίτη, κόρη του Φιλικού και προεστού Μάρκου Πολίτη από τη Νάξο, και αποκτούν στο αρχοντικό αυτό τα παιδιά τους: το Γεώργιο (Τζωρτζάκη), μετέπειτα σύζυγος του η Μαριώρα Βιτσαρά, το Μάρκο (Μαρκάκη), σύζυγος του η Ελένη Τζώρτζη Δελαγραμμάτη, την Αικατερίνη (Κατίγκω), σύζυγος της σε α’ γάμο ο Κωνσταντίνος Μαρ. Δαμίας (Αγάς), αγωνιστής της Επανάστασης του 1821, τιμηθείς και με Αριστείο Ανδρείας, και σε β’ γάμο της, το Φιλικό Παναγιώτη Δ. Δημητρακόπουλο, υπουργό των Οικονομικών επί κυβερνήσεως Ζαΐμη το 1826 και Γερουσιαστή επί Καποδίστρια από το 1829 μέχρι το θάνατό του και ακόμη τη Μαρούσα (Κοκονιώ), σύζυγος της ο τότε Έπαρχος Πάρου Παναγιώτης Βαφιόπουλος.

Μετά τον θάνατο του Πέτρου, το 1821, το αρχοντικό περιήλθε ως προικώο στο γιο του Μάρκο Μάτσα – Μαυρογένη (1784-1876), που το 1808 είχε νυμφευθεί την Ελένη Δελαγραμμάτη.

–1795. Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης 1795-1849.

–1795. Το 1795 γενιέται η Αικατερίνη Π. Μάτζα Μαυρογένη, σύζυγός της ο Παναγιώτης Δ. Δημητρακόπουλος.

–1796. Ο Ζωρζάκης Μάτζας Μαυρογένης, ένας από τους εξέχοντες άρχοντες και δημογέροντες της Πάρου, ήταν γιός του Πετράκη Μάτζα Μαυρογένη. Τζελεπή αποκαλουμένου (αδεία του θείου του ηγεμόνα προσετέθη και το όνομα Μαυρογένης εις το Μάτσας), διοικητή της Πάρου (1796 κέξ.), και της Μαργαρίτας Μαρκοπολίτη, από τη Νάξο.

–1798. Μετά από οκτώ χρόνια από τον θάνατο του Ηγεμόνα, το 1798, η σύζυγός του Δόμνα Μαριώρα (1756-1829), πωλεί στον ανιψιό τους Πέτρο Γ. Μάτζα – Μαυρογένη, (γιό της Ειρήνης, αδερφή του Ηγεμόνα),  το αρχοντικό καθώς και διάφορα κτήματα στην ειδυλλιακή τοποθεσία των Ψυχοπιανών.

Νέος ένοικος του αρχοντικού γίνεται πλέον ο Πέτρος Μάτζας – Μαυρογένης, που το 1784 είχε νυμφευθεί τη Μαρία ή Μαργαρίτα Μαρκοπολίτη, κόρη του Φιλικού και προεστού Μάρκου Πολίτη από τη Νάξο, και αποκτούν στο αρχοντικό αυτό τα παιδιά τους: το Γεώργιο (Τζωρτζάκη), μετέπειτα σύζυγος του η Μαριώρα Βιτσαρά, το Μάρκο (Μαρκάκη), σύζυγος του η Ελένη Τζώρτζη Δελαγραμμάτη, την Αικατερίνη (Κατίγκω), σύζυγος της σε α’ γάμο ο Κωνσταντίνος Μαρ. Δαμίας (Αγάς), αγωνιστής της Επανάστασης του 1821, τιμηθείς και με Αριστείο Ανδρείας, και σε β’ γάμο της, το Φιλικό Παναγιώτη Δ. Δημητρακόπουλο, υπουργό των Οικονομικών επί κυβερνήσεως Ζαΐμη το 1826 και Γερουσιαστή επί Καποδίστρια από το 1829 μέχρι το θάνατό του και ακόμη τη Μαρούσα (Κοκονιώ), σύζυγος της ο τότε Έπαρχος Πάρου Παναγιώτης Βαφιόπουλος.

Μετά τον θάνατο του Πέτρου, το 1821, το αρχοντικό περιήλθε ως προικώο στο γιο του Μάρκο Μάτσα – Μαυρογένη (1784-1876), που το 1808 είχε νυμφευθεί την Ελένη Δελαγραμμάτη.

Ο Μάρκος και η Ελένη, απέκτησαν τέσσερα αγόρια: Τον Πετράκη, το Θεμιστοκλή, το Κωνσταντίνο, και τον Επαμεινώνδα, και τρία κορίτσια: Την Αγγελική, την Ερατώ και την Μαρουσώ, η οποία το 1835 παντρεύεται τον Δημήτριο Παν. Δημητρακόπουλο (1812-1873), μοναχοπαίδι του Φιλικού Παναγιώτη Δ. Δημητρακόπουλου (1781-1832), από τον α’ γάμο του, το 1804, με την Αργυρώ Γ. Βιτσαρά.

–1799. Το 1799 γεννιέται ο Τζωρτζης Μάτζα Μαυρογένης. Είχε χρηματίσει δημογέρων της Παροικιάς, βουλευτής, πληρεξούσιος της Α Εθνικής Συνέλευσης το 1843. Απεβίωσε το 1870. Η επιτύμβια πλάκα είναι τοποθετημένη όρθια στον δυτικό τοίχο του νάρθηκα της Εκατονταπυλιανής.

–1800. Γεννιέται το 1800 ο Γεώργιος (Ζωρζάκης) Μάτσας Μαυρογένης, του Πέτρου Μάτσα Μαυρογένη (Τζελεπή) και την Μαργαρίτας Μαρκοπολίτη. Σύζυγός του η Μαριώρα Βιτζαρά. Απέκτισαν την Ερατώ, σύζ. Αλέξ. Δαμία, την Φλώρα σύζ. Σπύρ. Μαύρου και την Αικατερίνη σύζ. Ιωάννη Κ. Μάτσα. Απεβίωσε το 1870.

–1808. Σε προικοσύμφωνο (Παροικιά, 1 Φεβρ. 1808) Μαρκάκη Πετράκη Μάτζα Μαυρογένη και Ελενάκης Τζ. Δελαγραμμάτικα «Κατ’ αρχάς οι άρχντες και οι υιοί του μακαρίτου Τζωρτάκη» δίδουν της αδελφής τους Ελενακίου την πατρικήν και μητρικήν τους περιουσίαν και είτα αγίας εικόνας…» «ο Πετράκης Μάτζας Μαυρογένης προικοδοτίζει τον υιόν του ονόματι Μαρκάκην και του δίδει τρείς αγίες εικόνες…»,«Χωράφι εις τον αυτόν τόπον το Μακρύ Λάκκωμα γονικών του». (ΓΑΚ, κωδ 212, 253v – 256r). –Γόνοι Δελαγραμματαίων Παροικίας: Τζώρτζης Συμ. Δελαγραμμάτης *1 (1770) Νοτάριος – Πρόξενος της Ρωσίας στα Ορλωφικά στην Πάρο: Ελένη Δελαγραμμάτη ¬ Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης *4 (Δήμαρχος-Βουλευτής) ¬ Μαρουσώ Δ. Δημητρακοπούλου, Ερατώ Νικ. Κονδύλη, Αγγελική Δαμία, Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης ¬ Καλυψώ Ζαννή Μάτζα ¬ Μάρκος Μαυρογένης ¬Χαϊδεμένη Σπ. Κρίσπη ¬ Καλυψώ Μάρκ. Μαυρογένη ¬ Κων/νος Ιω. Γράβαρης (Συμβολαιογράφος) ¬ Ιωάννης Κων. Γράβαρης (Συμβολαιογράφος) ¬ Μαρία Χανιώτη ¬ Κων/νος Ι. Γράβαρης (Επιχ/τίας) ¬ Αντιγόνη Γ. Βίγλα (Φαρμακοποιός). –Ραμπελιώ Δελαγραμμάτη ¬ Νικόλαος Μάτσας *6 ¬ Πέτρος Μάτσας, Τζώρτζης Μάτσας, Κατίγκω Μάτσα Κρίσπη ¬ Σιόρ Μιχελής Ιω. Κρίσπης *7 ¬ Δημήτριος Μάτσας ¬ Μαρία Δ. Χαμάρτου ¬ Ραμπελιώ Ν. Καμπάνη *8, Μαρουσώ Δ. Μαύρου, Νικόλαος Δ. Μάτσας, Γεώργιος Δ. Μάτσας ¬ Σμαράγδα Βιάζη ¬ Δημήτριος Μάτσας ¬ Αναστασία Ραγκούση ¬ Γεώργιος Δ. Μάτσας ¬ Καλυψώ Μέγκουλα ¬ Δημήτριος Γ. Μάτσας-Μαυρογένης (Αρχαιολόγος) ¬ Χρύσα Κ. Καραδήμα (Αρχαιολόγος).

–1808. Στις 9 Φεβρουαρίου 1808 ο ευγενέστατος άρχοντας Πετράκης Μάτζας Μαυρογένης δείνει τον υιός του ονόματι Μαρκάκη εις την θυγατέρα του μακαρίτη Τζορτζάκη Δελαγραμμάτικα ονόματι Ελενάκη, νόμιμων και ευλογητικής σύμβιον, καθώς οι θεοί και ιεροί νόμοι της αγίας του Χριστού αποστολικής καθολικής ανατολικής εκκλησίας διακελεύονται.

–1810. Στον Ντριό, όπου ναυλοχούσε ο τουρκικος στόλος με αρχηγό τον Χατζή Χουσεήν Μπέη «και σερασκέρη [αρχιναύαρχο] της άρσπης θάλασσας [Αιγαίου Πελάγους]», και με την παρουσία του Μητροπολίτη Παροναξίας Νεοφύτου Λαχοβάρη (1780-1811), ο οποίος «μαρτυρεί και βεβαιοί», διευθετήθηκε η διαφορά μεταξύ της Αυγουστινιώς, «γυνής του ποτέ Φραντζέσκου Νταμία», ιδιοκτήτριας της μονής του Αγίου Μηνά στο Μαράθι, και των αδελφών, οικονόμου Ναούσης Νταμία και Μάρκου Νταμία, ζητώντας, η πρώτη, να εφαρμοσθούν τα όσα διαλαμβάνει η διαθήκη της και «να μην αποτολμήση τινάς ίνα παραβαρύνη το άνωθεν μοναστήριον…».

Έτσι, με το ανωτέρω σούλφι (συμβιβασμός, συμφωνία) που συντάχθηκε «Εις Τριόν» 7 Αυγούστου 1810, στο χοζούρι (αναπαυτήριο, γραφείο) του Χουσεήν Μπέη, κανονίσθηκε ώστε το μοναστήρι, «ομού και ο Μαρκάκης», να δίδουν στην Αυγουστινιώ «τριάντα γρόσια τον καθέκαστον χρόνον και πέντε οκάδες μέλι και μισή οκά κερί….».

Το έγγραφο, που απευθύνεται προς τους προεστούς της Πάρου, υπογράφουν, μεταξύ άλλων, οι Πέτρος Μάτζας Μαυρογένεης, Νικόλαος Καλαβρός, κοινός επιστάτης, Τζάνες Κορτιάνος, Μαν. Μαλατέστας.

–1814. Στις 26 Απριλίου 1814 ο Επίτροπος Εκατονταπυλιανής Νικόλαος Μάτζας πωλεί  χέρσο χωράφι στο Μαράθι. Το πώλησε μαζί με τον Ιωάννη Πρωτονετάρη (Πρωτονοτάριο), στον οικονόμο Δαμία.

–1815. Σε έγγραφο Παροικιάς του 1815 υπογράφουν ως δημογέροντες οι: Ελευθέριος Χαμάρτος, Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης, Ιωάννης Κρίσπης, Δημήτριος Δελαγραμμάτης και ο Γ. Κυπριανός.

–1815. Γεννιέται η Μαρία (Μαρουσώ) Μάτσα Μαυρογένη του Μάρκου και της Ελέγκως. Απεβίωσε το 1862. Σύζυγός της Δημήτριος Δημητρακόπουλος (1815-1862).

–1816. Το 1816 γεννιέται ο Δημήτριος Ν. Μάτσας κτηματίας κάτοικος Παροικιάς.

–1817. Παροικιά της Πάρου 1817, Δεκεμβρίου 7. Εξόφληση χρέους. «Ενώπιον του κοινού καντζελλαρίου Πάρου Νικολάου Καλαβρού που συνέταξε το έγγραφο και των μαρτύρων Λεονάρδου Κονδύλη, που υπογράφει στο όνομα της πρωτοπρεσβυτέρας του Κεφάλου, του Ιωάννου Πρωτονετάρη που υπογράφει στο όνομα του Γεωργίου Τζαντουλή, του λογοθέτη Ιακώβου Παγκάλου, ταξιλδάρη, Πέτρου Μάτζα Μαυρογένη και Νικολάου Μάτζα, η πρωτοπαπαδιά του αειμνήστου πρωταπαπά Κεφάλου Νικολάου Τζαντουλή και ο ανδραδελφός της Γεώργιος Τζαντουλής. Κατά την σετέντζια που είχε συνταχθ’η στον Τζιπίδο, στις 9 Νοεμβρίου 1817, έλαβε η ρηθείσα κυρά πρωτοπαπαδιά τα γρόσια οκτακόσια και διά περισσοτέραν ευχαρίστησιν έλαβε και την οσπιστακίου ύλην».

–1818. Πρακτωσιά της Ξεχωριανής (Παροικιά, 2 Μαϊου 1818 Μάρκος Π. Μάτζας Μαυρογένης ο γράψας μαρτυρεί, ο Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης μάρτυς. 

–1818. Κατάλογος Παροικίας 22 Μαΐου 1818 "χφ Αγίας Ελένης σύμπλιος Νικόλαος Μάτζας.

–1819. Κατάλογος του κοινού χρεών της νήσου Αντιπάρου προς τους ντόπιους.

Προς τον κύριον Τζιαννάκην Μάτζα από το 1819 Οκτωβρίου 12 δι’ ομολογίας προς 12%.

–1819. Κατάλογος του κοινού χρεών της νήσου Αντιπάρου προς τους Παρίους.

Προς τον κύριον Πέτρον Μάτζα Μαυρογένην από 1819 Οκτωβρίου προς 12% γρ. 640.

–1819. Στον Άγιο Μηνά στις 13 Δεκεμβρίου 1819, ο οικονόμος Νεόφυτος Νταμίας υπαγορεύει τη διαθήκη του, που συντάσσει ο κοινός καντζελλάριος Πάρου Τζανής Νικ. Καμπάνης. Μάρτυρες: οι άρχοντες της Παροικιάς Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης, Ελευθέριος Χαμάρτος, Συμεών Δελαγραμμάτης και Μάρκος Πέτρος Μαυρογένης. Αφήνει κληρονόμο της μονής του Αγίου Μηνά τον αδερφό του Μάρκο.

–1820. Σε έγγραφο Τζιπίδου 1820 ο πριμικηρίος Σοφιανός επιβεβαιώνει στην αρχή  ο Ι. Μαυρογένης, ζαμπίτης (αστυνόμος) Πάρου «Παρησιασθέντες έμπροσθεν του πανευγενεστάτου άρχοντος τζελέπη Γιαννάκη Μαυρογένη ζαμπίτη μαε η κερα πρεσβυτέρα του αγίου πριμικηρίου Σοφιανού κάνοντας αγωγή κατά του Ιωάννη Τζιώτη δια τα οσπίτια της οπού είχε χαλασθούν εξαιτίας της εκκλησίας του οπού έκτισεν εις την Αγίαν Παρασκευήν.

–1822. To μεγάλο και επιβλητικό αρχοντικό του Σιόρ Μιχελή Κρίσπη, Δημογέροντα και πληρεξουσίου, με τα στεροαναγεννησιακά μαρμάρινα παράθυρα, δίπλα στην εκκλησία Σεπτεμβριανή, προικοδοτήθηκε στη Σύζυγό του Κατίγκω Ν. Μάτσα το 1822 από τη Μητέρα της Ραμπελιώ Ν. Μάτσα, γένος Νικολάου Ιωάν. Δελαγραμμάτη, καθώς και άλλα υποστατικά. Γόνοι του σιόρ Μιχελή Κρίσπη και της Κατίγκως Μάτσα-Δελαγραμμάτη είναι οι οικογένειες: Γιάννη Βας. Γράβαρη, Συμβούλου Επικρατείας, Φλωρίτσας Ψαλτάκη-Βλάχου, Νικολάου και Μιχαήλ Κρίσπη, Ρένας Κρίσπη-Λάζαρη (σημερινή ιδιοκτήτρια), Γιάννη Μαρινάκη, Ειρήνη Ρούσσου, η οικογένεια Τώλη Δημητρακόπουλου, αντιναυάρχου, Αγνής Δημητρακοπούλου-Βάγια, Γιάννη Βάγια, καθηγητή Εθν. Μετσοβίου Πολυτεχνείου, Βασίλη Κατσουρού, Ρενέ Ζάννου, Ολυμπιάδος Βενιέρη – Αγγελοπούλου κ.α.

–1822. Σε έγγραφο των Παριανών στους Υδραίους στις 13 Απριλίου 1822 αναφέρεται ο Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης και ο Μάρκος Π. Μάτζας Μαυρογένης από την Παροικιά.

–1822. Βιβλίο με τίτλο «Όψεις της ιστορίας του ελληνικού τεκτονισμού» (Άρης Κατωπόδης). Στο βιβλίο αυτό βρίσκουμε κατάλογο με τίτλο «Πίνακας τεκτονικών υπογραφών συμμετασχόντων στην ελληνική επανάσταση». Στον κατάλογο αυτόν εντοπίζουμε τους εξής Παριανούς:

1) Βαφιόπουλος Παναγιώτης. Πρώτος αντέπαρχος Πάρου – Αντιπάρου σύμφωνα με έγγραφο της 4/5/1822. Διετέλεσε και αστυνόμος Παροικίας.

2) Μάτζας Μαυρογένης Μάρκος. Ο σημαντικότερος Παριανός φιλικός μαζί με τον Παν. Δ. Δημητρακόπουλο. Διετέλεσε «παραστάτης βουλευτικού Πάρου» (1823) και δημογέροντας Παροικιάς (1827).

3) Χαμάρτος Δημήτριος. Δημόσιος νοτάριος Πάρου σύμφωνα με έγγραφο του 1827.

4) Κρίσπης Μιχαήλ. Επαναστάτησε στην Πάρο εναντίον της κυβέρνησης υπό τον Αυγουστίνο Καποδίστρια και Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Δολοφονήθηκε το 1832.

–1822. Στις 19 Νοεμβρίου 1822. Ο Αντέπαρχος Πάρου και Αντιπάρου Παναγιώτης Βαφιόπουλος αποστέλλει έγγραφο για την δολοφονία ενός Κωνσταντινουπολίτη στη Νάουσα από έναν Ζακυνθινό, προς τον προσωρινό υπουργό του Πολέμου της Ελλάδος. Το έγγραφο υπογράφουν και οι Γραμματείς, Δημήτριος Χαμάρτος, Γεώργιος Βιτζαράς, Τζαννής Νικολάου Καμπάνης και οι Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης, Ελευθέριος Χαμάρτος.

–1822. Σε αντίγραφο Κριτηρίου Πάρου της 18 Δεκεμβρίου 1822 αναφέρεται ο Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης.

–1824. Εναντίων του σακελάριου Πάρου στις 7 Μαΐου 1824 Άγουρου Δημήτριου καταφέρεται ο συμπολίτης του βουλευτής Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης.

–1825. Προικοσύμφωνο Παρασκευή 25 Ιαν. 1825 «ένα έτερον χωράφιον εν τη τοποθεσία Λυγαριώτισσα σύμπλιος ποτέ Νικολάκης Μάτζας.

–1825. Σε αποδεικτικό έγγραφο στις 30 Δεκεμβρίου 1825 αναφέρεται ο Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης.

–1826. Στη διαθήκη του ο ηγούμενος της μονής Τιμίου Προδρόμου στις Λεύκες ιερομόναχος Ησαΐας Παρούσης άφησε επιτρόπους τον Δημήτριο Αλιπράντη, τον ιερέα Ι. Ραγκούση και τον Μάρκο Μάτζα Μαυρογένη (Λεύκες, 7 Φεβρουαρίου 1826).

–1826. Ο Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης υπογράφει νοταριακό έγγραφο Παροικιάς στις 21 Απριλίου 1826.

–1826. Στις 21 Μαΐου 1826 γεννιέται στην Παροικιά ο γιός του σιορ Μιχελή Κρίσπη και Κατίγκως Μάτσα, Κωνσταντίνος Μ. Κρίσπης.

–1826. Διαθήκη Μαργαρώς Φιλιόγλου +Εις το όνομα του Κυρίου, Αμήν. Η κυρά Μαργαρώ θυγατήρ του ποτέ Χατζή-Ανδρέα Φιλιόγλου ηθέλησεν διαταχθήναι πρώτον μέν αφήνει πάσι τοις χριστιανοις την συγχώρησιν, είτα ζητεί και ατή το αυτό. Πρώτον μέν αφήνει την ψυχήν της εις χείρας Θεού ζωντος το μεν σώμα της εις τον ναόν της Θεοτόκου Ευαγγελίστρια είτα αφήνει του αυτού ναού το μαργαριτάρι της και των εφημερίων αυτού ένα σαρανταλείτουργο και του πνευματικού της πατήρ παπά Γαβριήλ Παντούνα ένα σαρανταλείτουργο. Αφήνει της Αγίας Μαρίνας εις την Μπάρον γρ. 25. Αφήνει της κιουράς Μαρουσάκης της Μακρυάς γρ. 15. Έτι αφήνει της γριάς της Κουζουλής γρ. 5. Έτι αφήνει εις την ημέρα του ενταφιασμού της γρ. 70. Να μοιράζουνταιν εις τους φτωχούς. Έτι αφήνει του παπά Τεμένοχου οπού είναι εις την Πάρον ένα σαραντάρι. Τούτα όλα απού αφήνει ψυχικά της και κόλυβα της όλον τον χρόνον ομολογά και λέγει να βγαίνουν από το μέτρημα της οπού βαστά ο άνδρας της. Και όσα περισσέψουν από το μέτρημα της να είναι του ανδρός της. Είτα αφήνει το ασημικό της αδελφής της Είτα αφήνει την μητέρα της και τον άνδρα της Επιτρόπους της ως τέλειους νοικοκύρους να δώσουν τούτα τα άνωθεν και όποτε αμελήσουν και δεν το κάμουν να είναι το βάρος εις την ψυχήν των. 1826 Ιουλίου 9 ημέρα Παρασκευή ώρα 9. Ο πνευματικός της πατήρ Γαβριήλ ιερομόναχος. Γεράσιμος Ψάλτης μάρτυς. Γεώργιος Πετρίδης μαρτυρώ.

Σημειώσεις:

1.Ηθέλησεν διαταχθήναι, Προφανώς η φράση αυτή έχει την έννοια: επεθύμησε να κάνει την διαθήκη της (διάταξη). Η διαθήκη, την εποχή της Τουρκοκρατίας, λεγόταν «διάταξις». Συνοδευόταν συνήθως με επίθετο: υστερινή διάταξις.

2.Προύκα. Η προίκα. Σε άλλα έγγραφα των Κυκλάδων γράφεται ως: προυκί.

Βεβαίωση-ομολογία. Αρ.51. Παρησιασθείσα προσωπικώς εις την δημοσίον ταύτην Νοταρίαν η υπογεγραμμένη Δεσποινούλα Χατζή Ανδρέου Φιδιόγλου, ομολογεί ότι έλαβε παρά του κυρίου Γεωργάκη πότέ γαμβρού της όπου η διαθήκη της αποθανών (SIC) κόρης της την εδώριζεν ως επίτροπος της και ο κατάλογος ο παρά της σεβαστής Διευθυντικής Επιτροπής διά να λάβη, τα έλαβον όλα σώα και ανελλιπή κατέμπροσθεν των κυρίων Εφόρων της Επαρχίας ταύτης, και εις το εξής μένει ακαταζήτητος ο ρηθείς κύριος Γεωργάκης, όσον από την ιδίαν καθού και από τους κληρονόμους της. Εις ενδείξις δε εγένετο το παρόν εκ της δημοσίου Νοταρίας βεβαιωμένον παρά της άνωθεν Δεσποινούλας και παρά των κυρίων Εφόρων και εδόθη τω κυρίω Γεωργάκη εις ασφάλειαν. Τη 23 Δεκεμβρίου 1826. Παροικία της Πάρου. Δεσποινούλα βεβαιώνω τα άνωθεν. Ηλίας Δεσποινούλας βεβειώνω τα άνωθεν. Ελευθέριος Χαμάρτος. Μ. Μάτζας Μαυρογένης. Ο δημόσιος νοτάριος Παροικίας Τζαννής Μ. Καμπάνης ο γράψας βεβαιώ.

–1826. Υπογράφων ως έφορος στις 29 Δεκεμβρίου 1826 ο Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης, στην Παροικιά.

–1827. Απόφαση των προκρίτων της Παροικιάς για την ενοικίαση του μετοχίου Ευαγγελίστριας για να στεγάσει την «Κοινη Σχολή» τους «Εν Παροικία της Πάρου τη 26 Φεβρουαρίου 1827. Οι πατριώτες και προκριτοδημογέροντες της Χώρας Παροικίας. Ελευθέριος Χαμάρτος, Μ. Μάτσας Μαυρογένης, Γεώργιος Βιτζαράς, Ιωάννης Κρίσπης, Τζώρτζης Χαμάρτος, Μιχαήλ Κρίσπης, Λεονάρδος Κονδύλλης, Γεώργιος Κυπριανός και Ζέπος Κυπριανός.

–1827. «Προικοσύμφωνο Μαρίνου Νικολάου Ρούσσου και της συζύγου αυτής Ειρήνης» Παροικιά, 13 Μαρτίου 1827. «Ο τζελεπής (ευγενής) Μαρκάκης Μάτζας Μαυρογένης προσφέρει στην Ειρήνη (εκ του πεθερού του αναθροφική κόρη του εκ Νάξου ποτέ Γεωργίου Νανά) ένα σταυρόν μαλαγματένιον με μαργαριτάρι. Και ο Νικόλαος Ρούσσος στον γιό του Μαρίνο αρχήν την εικόνα της Παναγιάς δια βοήθειά του» (ΓΑΚ, 215, 116ν). Η Ειρήνη ήταν αναθροφική του άρχοντα των Λευκών Τζώρτζη Δελαγραμμάτη, πεθερού του Μάρκου Μαυρογένη, αφού ο Μαυρογένης είχε πάρει γυναίκα του την Ελένη Τζώρτζη Δελαγραμμάτη.

–1827. Σε έγγραφο της 15 Απριλίου 1827 της Παροικιάς Πάρου μαρτυρείται ο Μαρκάρης Μάτσας Μαυρογένης και η Ραμπελιά Μάτσα.

–1827. Καταγραφή των (μερικών) χρεών των κοινοτήτων του κάθε Μέρους κοινού της Πάρου εις την Κωνσταντινούπολιν. 17 Απριλίου 1827.

Ομολογία Νικολάου Μάτσα Κεφάλαιον γρ. 3000, του Πέτρου Μάτσα-Μαυρογένους 6000 γρ. Ραμπελιού Μάτσα 100γρ. και 500γρ ομολογία από Μαρκάκη Μάτσα Μαυρογένους.

–1827. Ποσότης των μερικών χρεών του χωριού λευκών  εις την Επανάστασην το 1827: Αυγούστου 14:  τα οποία χρεωστεί με ομολογίας.

Εις Πέτρον Μ. Μαυρογένην γρ. 1200.

–1827. Σε προικοσύμφωνο της 8 Οκτωβρίου 1827 αναφέρεται ο Ζωρζης Πέτρου Μάτζα Μαυρογένους.

–1827. Συμφωνία καλλιέργιας αμπέλιού (Παροικία, 11 Οκτ. 1827) Μ. Μάτζας Μαυρογένης επίτροπος και έφορος του μετοχίου Ευαγγελισμού της Πάτμου.

–1827. 24 Νοεμβρίου 1827. Δημογέροντας της Παροικιάς Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης.

–1829. Αφιερωτής της εικόνας της Παναγίας Βρεφοκρατούσας και του Αγίου Γεωργίου του 1829 (Εκκλησιαστική Συλλογή Εκατονταπυλιανής) ο Ζώρζης Μάτζας.

–1829. Σε έγγραφο της Εκατονταπυλιανής «Εν Παροικία της Πάρου» την 19 Μαΐου 1829 αναφέρονται οι εκλογείς της επαρχίας Πάρου και Αντιπάρου: Αθανάσιος Μαύρος, Μ.Μ. Μαυρογένης, Δημήτριος Καλαβρός, Νικ. Μαλατέστας, Ιω. Μεταξάς, Θ. Ρικιέρης, Ιάκωβος Λουκής, Ν. Μωραΐτης, Μιχαήλ Τζιγώνιας, Ιω. Βαλσαμής, Ευστράτιος Στάμενας, Ζέπος Δελαγραμμάτης, Ν. Κονταράτος, Ν. Ρούσσος, Γεώργιος …, Τζανής Μάτζας, Δαμιανός Μπιάζης, Γεώργιος Βιτζαράς.

–1830. Εν Παροικία 18 Φεβρ. 1830. Οι πρόκριτοι της Πάρου Παρευρεθείς λέγω τα αυτά ως και οι πρόκριτοι περί τε της χρηστοηθείας και φιλομαθείας του νέου Τζώρτζη Μάτσα Μαυρογένη. 

–1830. Πωλητήριον. Παουσιασθείς εις το Δημόσιον τούτο Γραφείον ο κάτωθεν υποφαινόμενος κύριος Κοσμάς Λιβαθινόπουλος ιδία αυτού βουλή και γνώμη και αυτοπροαιρέτως εσυμφώνησαν μετά του ευγενεστάτου κυρίου Ελευθέριου Χαμάρτου και του πωλεί το υποστατικόν το οποίον έχει αγοράν από τον κύριον Αλέξανδρον Καμπάνην με όλα του τα δικαιώματα καθώς εστί και ευρίσκεται σήμερον κείμενον εις τοποθεσίαν Σαρακήνικον, πλησίον ο ίδιος αγοραστής κύριος Ελευθέριος Χαμάρτος (με) συναινέσει και της συζύγου του, διά φοίνικας τριακοσίους είκοσι αριθ. 320: ως εσυμφωνησαν εν τω αναμεταξύ τους και από την σήμερον και εις τον εξής είναι και λέγεται του κυρίου Ελευθέριου Χαμάρτου να το κάμη ως θέλει και βούλεται, ως καλώς πωλημένον και καλώς αγορασμένον ως έλαβεν την τιμήν ο κύριος Κοσμάς άχρι και του οβολού υπόσχεται δε και εις τον αγοράσαντα όλα τα έγγραφα και δεν ζητεί καμμίαν … …. από τον Χαμάρτον διά την υπόθεσιν του αυτού πράγματος η οποία ήτον εις κρισολογίαν και θέλει μένει ο αγοραστής ήσυχος. Και εις ένδειξιν εγένετο το παρόν συμφωνητικόν πωλητήριον γράμμα υπογεγραμμένον παρά των αξιοπίστων μαρτύρων. Και εδόθη εις χείρας του διαληφθέντος αγοραστού κυρίου Χαμάρτου του οποίου αντίγραφον καταχωρείται εις το Δημόσιον Γραφείον υπ’ αρ. (103) εις ασφάλειαν. Τη 2 Ιουνίου 1830. Παροικια της Πάρου.

Δετόρες Π. Κονταρίνης ζητηθείς παρά του κυρίου Κοσμά γράφω εις το όνομα του όστις στέργει το παρόν και ούτος καγώ μαρτυρώ. Γεώργιος Μπογιατζόγλους παρακληθείς παρά της κυρίας Λοξής, σύζυγος Κοσμά Λιβαθινόπουλου, ότι στέργει το παρόν καιούτως καγώ μαρτυρώ. Δημήτριος Δελαγραμμάτης μαρτυρώ. Ζώρζης Μάτσας Μαυρογένης μάρτυς.

–1831. Σε έγγραφο Παροικιάς, 20 Απρ. 1831, μνημονεύεται «το αμπέλιον κείμενο εις την Αμπέλαν πλησίον ο οικονόμος Βατιμπέλας.

–1832. Εν Ναούση της Πάρου τη 27 Μαρτίου 1832, σε έγγραφο της σχολής του Αγίου Αθανασίου αναφέρεται ο Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης.

–1832. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1832 ο Μιχαήλ Κρίσπης του Ιωάννη (γενάρχης των Κρίσπη) δολοφονείται μέσα στο ναό της Εκατονταπυλιανής ή κατά ζώσα παράδοση μπροστά στο ναό των Τριών Ιεραρχών, κοντά στο πατρικό του σπίτι στην Παροικιά από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Σύζυγος του σιόρ Μιχέλη, όπως αποκαλούνταν υπήρξε η Κατίγκω Μάτσα. Μοναδικό τους παιδί ο Κωνσταντίνος Μ. Κρίσπης.

–1832. Στις 26 Δεκεμβρίου 1832 ο ιερέας Ιωάννης Χανιώτης αγοράζει τα πατρικά σπίτια της Ελέγκως Τζωρτζάκη Δελαγραμμάτη στις Λεύκες, στη γειτονιά της Ανάστασης. Ελέγκο είχε παντρευτεί τον άρχοντα Παροικιάς, βουλευτή και Φιλικό Μάρκο Πέτρου Μάτζα Μαυρογένη.

–1833. Επίτροπος της μονής Τιμίου Προδρόμου (Καπαρού) Λευκών ο Φιλικός Μάτζας Μάρκος Μαυρογένης αναφέρεται σε έγγραφο στις 2 Ιουνίου 1833.

–1833. Επίτροπος της μονής Τιμίου Προδρόμου (Καπαρού) Λευκών ο Φιλικός Μάτζας Μάρκος Μαυρογένης αναφέρεται σε έγγραφο στις 5 Ιουνίου 1833.

–1834. Σε έγγραφο της Τοπικής Δημογεροντίας της πόλεως Παροκιάς προς το Βας. Επαρχείον Νάξου, Πάρου κλπ στις 2 Απριλίου 1834 υπογράφουν οι τοπικοί Δημογέροντες Ζ. Μάτζας Μαυρογένης, Β. Μαυρομμάτης και Θ. Καμπάνης.

–1834. Σε έγγραφο της Νομαρχίας Κυκλάδων στις 19 Απριλίου 1834 προς το Βασιλικό Επαρχείο Νάξου, Πάρου αναγράφει ως τοπικούς Δημογέροντες της Πόλης Παροικιάς τους: Ζ. Μάτσα Μαυρογένη, Β. Μαυρομμάτη και Θ. Καμπάνη. 

–1835. Στο προικοδοτήριο της 17ης Αυγούστου 1835 ο Μάρκος Μάτσας Μαυρογένης δίδει στην κόρη του Μαρουσώ «το χωράφι (που) έχει και Αγίαν Βαρβάραν πλησίον Νικ. ΒατιμπέλαΟ Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης με τη σύζυγό του Ελέγκω Τζώρτζη Δελαγραμμάτη προικοδοτούν την κόρη τους Μαρουσώ, σύζυγο του Δημητρίου Παν. Δημητρακόπουλου. Της δίδουν «μίαν εικόνα της Θεοτόκου να την εορτάζει προς βοήθειαν της». (Παριανά Ε’ 14, 1984).

Η Μαρουσώ Μάτζα - Μαυρογένη, οι οποίοι το 1835 παντρεύεται με τον  Δημήτριο Παν. Δημητρακόπουλο (1812-1873), μοναχοπαίδι του Φιλικού Παναγιώτη Δ. Δημητρακόπουλου (1781-1832), από τον α’ γάμο του, το 1804, με την Αργυρώ Γ. Βιτσαρά.

–1837. Οι δήμοι Πάρου το 1837 έχουν τους εξής δημάρχους και εισπράκτορες: Δήμος Πάρου (Παροικιά) Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης δήμαρχος, εισπράκτορας Κυπριανός Ιωσήφ. Ωλίαρος (Αντίπαρος ) Ι. Μάτσας δήμαρχος, Θ. Τριανταφύλλου εισπράκτορας.

–1839. Έτος 1839, Νικόλαος Μάτσας είχε κτηματική περιουσία στο Καλάμι, (Στο γενεαλογικό δένδρο των Μάτσα-Μαυρογένη, άγνωστο σε ποιο κλάδο της οικογένειας άνηκε.

–1840 Γεννιέται το 1840 η Μαρινιώ Μάτσα Μαυρογένη του Μάρκου και της Ελέγκως. Σύζυγός της ο Γεώργιος Ι. Ζάννος. Τέκνος του ο Γιάγκος.

–1843. Ο Ζωρζάκης Πέτρου Μάτζας (ή Μάτσας) Μαυρογένης είχε διατελέσει κατά την Ά Εθνοσυνέλευση πληρεξούσιος Πάρου μαζί με τον Δημήτριο Π. Δημητρακόπουλος στις 8 Νοεμβρίου 1843.

–1843. Ο Ζωρζάκης Πέτρου Μάτζας (ή Μάτσας) Μαυρογένης είχε διατελέσει κατά την Ά Εθνοσυνέλευση πληρεξούσιος Πάρου μαζί με τον Δημήτριο Π. Δημητρακόπουλος στις 18 Μαρτίου 1844.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 33χρονος κτηματίας Δημήτριος Μάτσας, ο 41χρονος κτηματίας Ζώρζης Ν. Μάτσας και ο 35χρονος κτηματίας Κωνσταντίνος Π. Μάτσας.

–1849. Σε πωλητήριο που συνέταξε στις 22 Νοεμβρίου 1849 εμφανίζεται ο Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης (1785-1849).

–1849. Στις 10 Ιανουαρίου του 1849 γεννιέται στην Σίφνο ο μετέπειτα ιατρός Δήμαρχος Πάρου Ιωάννης Κ. Μάτσας. Απεβίωσε στις 10 Φεβρουαρίου του 1923. Στις 31 Οκτωβρίου 1873 σε ηλικία 24 ετών νυμφεύθηκε την 18χρονη Αικατερίνη Ι. Μάτσα – Μαυρογένους κόρη του βουλευτή και μεγαλοκτηματία Πάρου Γεωργίου ή Τζώρτζη Μάτσα – Μαυρογένη και απέκτησαν  δεκατρία παιδιά. Ανάμεσά σε αυτά η Μαρία σύζυγος Εμμ. Αρκά, διδασκάλου, ο Π. Μάτσας, ο Βαπτιστής Μάτσας, η Αιμιλία Ζ. Ζάννου κ.α. Σπουδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και αποφοίτησε το 1872. Απεβίωσε το 1923.

–1855. Σε πωλητήριο στις 30 Απριλίου 1855 εμφανίζεται ο Κωνσταντίνος Μάρκου Μάτζας Μαυρογένης.

–1870. Το 1870 η Χαϊδεμένη Μάτζα του πατρός Γεωργίου Μαύρου 23 ετών έγγαμος από την Πάρο, αναφέρεται σε απογραφή της Πόλης Ερμούπολης.

–1873. Γεννήθηκε στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 1849. Σπούδασε ιατρική στο πανεπιστήμιο Αθηνών, αποφοιτώντας το 1872.

Στις 31 Οκτωβρίου 1873 παντρεύτηκε την 18χρονη Κατίγκω, κόρη του βουλευτή και μεγαλοκτηματία Πάρου, Τζωρτζάκη Μάτσα-Μαυρογένη και εγκαταστάθηκε μόνιμα στο νησί μας. Άσκησε την ιατρική και διετέλεσε δήμαρχος Πάρου επί 15ετία. Μετά την κατάργηση του δήμου, διετέλεσε πρόεδρος της κοινότητας Παροικιάς, καθώς και πρόεδρος του εκκλησιαστικού συμβουλίου της Παναγίας Εκατονταπυλιανής. Επί δημαρχίας του ανακαινίστηκε εκ βάθρων ο ενοριακός ναός της Ζωοδόχου Πηγής Παροικιάς, το 1887.

Ο Ιωάννης και η Κατίγκω απέκτησαν 13 τέκνα, εκ των οποίων τα δύο πέθαναν σε βρεφική ηλικία. Τα υπόλοιπα τέκνα ήταν 4 αγόρια, (Γεώργιος, Κωνσταντίνος, Πέτρος, Βαπτιστής) και επτά κορίτσια, (Μαρία, Χαρίκλεια, Φλώρα, Ελένη, Ευτέρπη, Αντιγόνη, Αιμιλία).

Στις 1 Νοεμβρίου 1889 του απενεμήθη ο Αργυρός Σταυρός των Ιπποτών του Βασιλικού Τάγματος του Σωτήρος, για τις πολλές και ποικίλες προς την πατρίδα υπηρεσίες του. Πέθανε στην Πάρο στις 10 Φεβρουαρίου 1923. Με μέριμνα των υιών του Πέτρου και Βαπτιστή, τα οστά του μεταφέρθηκαν στο ναό της Γεννήσεως της Θεοτόκου, ιδιοκτησίας τους, στα Ψυχοπιανά.

Πηγές: «Παριανά» τευχ. 55, του Ν. Χρ. Αλιπράντη.

–1880. Σε γενικό πληρεξούσιο εμφανίζεται ο Κωνσταντίνος Μάρκου Μάτζας Μαυρογένης 1880.

–1889. Μαρμάρινη πλάκα στον ενοριακό ναό της Ζωοδόχου Πηγής στην Παροικιά, η οποία σήμερα είναι εντοιχισμένη πάνω από τη νότια θύρα του ναού και η οποία αναγράφει τα εξής: «Ο ιερός ώδε ναός οικοδομηθείς το πρώτον εν έτει 1784 νυν εξ εδάφους ανεκαινίσθη συνδρομή ευσεβών Παρίων και επιμελεία Δημάρχου Ιωάννου Κ. Μάτσα και των εκκλησιαστικών επιτρόπων Δημητρίου Ζαφειρόπουλου, Ιωάννου Δ. Βιάζη και Γεωργίου Πατέλη, αρχιμανδρίτου 1889.

–1890. Το 1890 γεννιέται ο Μάτσας Βαπτιστής του Ιωάννη δημ. υπάλληλος κάτοικος κοιν.  Παροικιάς.

–1890. Σε έγγραφο στις 30 Ιουνίου 1890 υπογράφει ο Δήμαρχος Πάρου Ιωάννης Κ. Μάτσας

–1901. Τον Αύγουστο του 1901  η Χαρίκλεια Ι. Μάτσα, κόρη του ιατρού και δημάρχου Πάρου Ιωάννη Κ. Μάτσα (1849-1923) αρραβωνιάζεται τον εξα Αθηνών φαρμακοποιό Κωνσταντίνο Γερασίμου.

–1910. Ιωάννης Μάτσας, Δήμαρχος Πάρου 1910.

–1911. Ο Γεώργιος Ιω. Μάτσας από την Παροικιά, υπηρετεί το 1911 στο Τηλεγραφικό και ταχυδρομικό γραφείο Αθηνών ως Τηλεγραφικός βοηθός.

–1911. Κωνσταντίνος Ιω. Μάτσας, Ταμίας το 1911 Ταμίας στο υποκατάστημα της Τράπεζας Αθηνών στη Λάρισα.

–1911. Πέτρος Ιω. Μάτσας, υπηρετεί το 1911 στους Σιδηροδρόμους Πελοποννήσου. Είναι γιός του Ιατρού και Δημάρχου Πάρου Ιωάννη Μάτσα.

–1915. Οπλίτης του 1ου Παγκοσμίου Πολέμου 1915-1918 ο Κωνσταντίνος Μάτσας.

–1923. Το 1923 πεθαίνει ο ιατρός και Δήμαρχος Πάρου Ιωάννης Κ. Μάτσας.

–1923. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1923 κάτοικος Αντιπάρου Μάτσας Γεώργιος του Δημητρίου αστυφύλαξ.

–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Πέτρος Μάτσας του Ιωάννη κάτοικος Παροικιάς.

–1950. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1950 είναι εγγεγραμμένος ο Μάτσας Βαπτιστής του Ιωάννη δημ. υπάλληλος κάτοικος κοιν.  Παροικιάς.

–1954. 21 Νοεμβρίου 1954 ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΠΑΡΟΙΚΙΑ: Εψήφισαν εν όλω έγκυρα ψηφοδέλτια 1152 Έλαβον:

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ «ΛΑΟΣ – ΕΡΓΑ» 625.

Σταυρούς κατά σειράν προτιμήσεως: Αντ. Οικονόμου 586, Ιωαν. Φραγκούλης 584, Παν. Γ. Κρητικός 375, Ιωάν. Μεν. Μαύρης 229, Γεώργιος Σπ. Δαφερέρας 222, Μιχ. Γ. Κανδεράκης 173, Ιωάννης Α. Μπουρέλης 168, Β. Μεσολογγίτης 139, Χρυς. Σαρρής 136 και Δημ. Ν. Μαύρης 119.

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ «ΠΡΟΟΔΟΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» 526.

Σταυρούς κατά σειράν προτιμήσεως: Ανδρέας Αυλήτης 387, Βαπτιστής Μάτσας 377, Μιχ. Δ. Πρωτόδικος 274, Γρ. Γ. Γράβαρης 272, Βας. Δ. Φωκιανός 237, Κ. Χαρατσάρης 189, Μιχ. Π. Ραγκούσης 162 κλπ.

Οι δύο πρώτοι έρχονται εκ της μειοψηφίας επειδή όμως δεν αποδέχονται, θα εισέλθουν οι δύο επόμενοι, ήτοι ο Μιχ. Πρωτόδικος και ο Γρηγόριος Γράβαρης.

–1976. Εκλέγεται πρόεδρος στην Κοινότητα Αντιπάρου ο Γεώργιος Μάτσας.

–2017. Επίτιμος Έφορος Αρχαιοτήτων ο παριανός Δημήτριος Μάτσας.

 

–Μαυραγκάς: Οι Μαυραγκάδες της Πάρου

Από τους Μαυρατζαίους της Σάμου στις Λεύκες

Το επώνυμο Μαυραγκάς είναι ένα από τα παριανά επώνυμα που συνδέονται, σύμφωνα με την οικογενειακή παράδοση, με οικογένεια προσφύγων από τη Σάμο. Η προφορική παράδοση τοποθετεί την καταγωγή τους στην περιοχή Μαυρατζιές ή Μαυρατζέοι της Σάμου και αναφέρει ότι ο πρώτος Μαυραγκάς που εγκαταστάθηκε στην Πάρο ήταν ο Αντώνιος Μαυραγκάς, ο οποίος έφθασε στις Λεύκες το 1823, κυνηγημένος από τον τουρκικό κόσμο της Σάμου.

Η ιστορία που διασώθηκε στην οικογένεια γύρω από την άφιξή του στην Πάρο έχει σχεδόν μυθιστορηματικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με αυτήν, ο Αντώνιος είχε έρθει σε σύγκρουση με έναν Τούρκο πασά και κατόρθωσε να πάρει δύο κιούπια με χρυσές λίρες. Χωρίς να χάσει χρόνο, επιβιβάστηκε στο πρώτο καΐκι που βρήκε και κατευθύνθηκε προς την Πάρο. Ο καπετάνιος, αντιλαμβανόμενος ότι τα κιούπια έκρυβαν κάτι πολύτιμο, έφυγε βιαστικά προτού ο Αντώνιος προλάβει να μεταφέρει και το δεύτερο. Το περιεχόμενο του πρώτου, πάντως, σύμφωνα με την ίδια παράδοση, ήταν αρκετό για να αγοράσει κτήματα στις Λεύκες και να εξασφαλίσει μια άνετη ζωή.

Η ίδια αφήγηση εξηγεί και γιατί στα πρώτα παριανά έγγραφα ο Αντώνιος εμφανίζεται με διαφορετική ονομαστική διατύπωση. Φοβούμενος μήπως αποκαλυφθεί η πραγματική του ταυτότητα και η προέλευσή του, φέρεται να μην δήλωσε το πραγματικό του οικογενειακό όνομα. Στους εκλογικούς καταλόγους των Λευκών, ωστόσο, εμφανίζεται ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα ως Μαυραγκάς Αντώνιος του Χατζή, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το επώνυμο είχε πλέον παγιωθεί στην Πάρο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια δεύτερη οικογενειακή παράδοση, αυτή τη φορά σχετικά με ένα προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Πριν ακόμη φθάσει στην Πάρο, ο Αντώνιος είχε κάνει τάμα πως, αν κατάφερνε να προκόψει στη ζωή του, θα πήγαινε να προσκυνήσει στα Ιεροσόλυμα. Αργότερα, έχοντας πλέον δημιουργήσει οικογένεια και έχοντας εξασφαλίσει μια ήρεμη ζωή στις Λεύκες, αποφάσισε να εκπληρώσει το τάμα του. Η σύζυγός του, σύμφωνα με την παράδοση, του ζήτησε να της φέρει ένα κομμάτι από το Τίμιο Ξύλο.

Ο Αντώνιος επέστρεψε πράγματι από τους Αγίους Τόπους και, επειδή στους εκλογικούς καταλόγους αναφέρεται ως «Χατζής», η οικογενειακή αφήγηση συνδέει την προσωνυμία αυτή με το προσκύνημά του στα Ιεροσόλυμα. Μαζί του έφερε, όπως πίστευαν οι Λευκιανοί, και ένα κομμάτι Τιμίου Ξύλου. Το αντικείμενο απέκτησε σύντομα φήμη θαυματουργού κειμηλίου. Άνθρωποι άρχισαν να προσέρχονται στο σπίτι του Αντωνίου ζητώντας τη βοήθεια του Ξύλου, καθώς πίστευαν ότι θεράπευε ασθένειες.

Η κατάσταση έγινε τόσο έντονη, ώστε ο Αντώνιος αναγκάστηκε τελικά να αποκαλύψει την αλήθεια. Δεν είχε καταφέρει να βρει πραγματικό κομμάτι από το Τίμιο Ξύλο και, για να μη γυρίσει στην Πάρο με άδεια χέρια, είχε κόψει ένα μικρό κομμάτι από το κατάρτι του πλοίου της επιστροφής. Όταν η αλήθεια έγινε γνωστή, το Ξύλο έχασε, σύμφωνα με την παράδοση, και τις θεραπευτικές του ιδιότητες. Έτσι ο Αντώνιος ξαναβρήκε την ησυχία του. Η ευτράπελη αυτή ιστορία, που διασώθηκε από τον Γεώργιο Καπαρό, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του τρόπου με τον οποίο η οικογενειακή μνήμη συνδέει ένα πραγματικό ιστορικό πρόσωπο με τις αφηγήσεις και τα ευτράπελα της παριανής παράδοσης.

Πέρα όμως από τις προφορικές παραδόσεις, η παρουσία των Μαυραγκάδων στις Λεύκες τεκμηριώνεται ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του ελληνικού κράτους. Ο Αντώνιος Μαυραγκάς καταγράφεται στα δημοτολόγια των Λευκών ως προερχόμενος από τις Μαυραγκές της Σάμου, ενώ σύμφωνα με τον εκλογικό κατάλογο του 1844 η πρώτη εγγραφή του στην Πάρο τοποθετείται στο 1825. Στον εκλογικό κατάλογο των Λευκών του 1844 εμφανίζεται ως Αντώνιος Μαυραγκάς, 55 ετών, γεωργός, ενώ στον αντίστοιχο κατάλογο του 1847 καταγράφεται ως Μαυραγκάς Αντώνιος του Χατζή, 58 ετών, κτηματίας. Η μεταβολή από το επάγγελμα του γεωργού στην ιδιότητα του κτηματία ταιριάζει με την οικογενειακή παράδοση που θέλει τον πρώτο Μαυραγκά να έχει αποκτήσει σημαντική ακίνητη περιουσία στις Λεύκες.

Κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα η οικογένεια εμφανίζεται πλέον με περισσότερους κλάδους. Το 1857 γεννιέται στις Λεύκες ο Αντώνιος Μαυραγκάς του Εμμανουήλ, ενώ το 1860, σε συμβολαιογραφική πράξη στη Σύρο, ο Εμμανουήλ Αντωνίου Μαυραγκάς, γεωργός και κάτοικος Λευκών, πωλεί κτήματα στις Λεύκες στον αδελφό του Λεωνίδα Μαυραγκά, ναυτικό. Η πράξη αυτή αποτελεί σημαντική ένδειξη για την οικονομική παρουσία της οικογένειας και για τη σύνδεσή της τόσο με τη γεωργία όσο και με τη ναυτική δραστηριότητα.

Στα μητρώα αρρένων των Λευκών καταγράφονται στη συνέχεια πολλά μέλη της οικογένειας: ο Θεόδωρος Μαυραγκάς του Νικολάου το 1867, ο Δημήτριος Μαυραγκάς το 1868, ο Πέτρος Μαυραγκάς του Λεωνίδα το 1873, ο Λεωνίδας Μαυραγκάς του Εμμανουήλ το 1875, ο Ανδρέας Μαυραγκάς του Αντωνίου το 1879 και ο Γεώργιος Μαυραγκάς του Αντωνίου το 1883. Οι καταγραφές αυτές δείχνουν ότι μέσα σε λίγες δεκαετίες το επώνυμο είχε δημιουργήσει αρκετές οικογενειακές γραμμές στις Λεύκες.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικός είναι ο εκλογικός κατάλογος του Δήμου Ύριας του 1875, όπου εμφανίζονται ο Εμμανουήλ Μαυραγκάς του Αντωνίου, 37 ετών, γεωργός, και ο Νικόλαος Μαυραγκάς του Αντωνίου, 44 ετών, επίσης γεωργός. Η αναφορά τους επιβεβαιώνει την έντονη παρουσία της οικογένειας στον αγροτικό πληθυσμό της περιοχής των Λευκών και του τότε Δήμου Ύριας.

Η οικογένεια συνεχίζει να καταγράφεται και στα τέλη του 19ου αιώνα. Στα μητρώα αρρένων εμφανίζονται ο Νικόλαος Μαυραγκάς του Θεοδώρου και ο Αντώνιος Μαυραγκάς του Δημητρίου, γεννημένοι το 1896, ενώ το 1900 καταγράφονται ο Νικόλαος Μαυραγκάς του Αντωνίου, υποδηματοποιός και κάτοικος Κώστου, και ο Εμμανουήλ Μαυραγκάς του Δημητρίου. Ο Νικόλαος Μαυραγκάς του Αντωνίου, γεννημένος στις Λεύκες το 1900, πέθανε το 1949. Οι καταγραφές των ετών 1901, 1906 και 1913 προσθέτουν νέα μέλη στις οικογενειακές γραμμές των Θεοδώρου και Λεωνίδα Μαυραγκά.

Παράλληλα, οι Μαυραγκάδες δεν περιορίστηκαν στις γεωργικές δραστηριότητες. Ορισμένοι ασχολήθηκαν με τη ναυτιλία, άλλοι με το εμπόριο και τα επαγγέλματα των χωριών, ενώ η οικογένεια συνδέθηκε και με την κοινωνική και κοινοτική ζωή της Πάρου. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Δημητρίου Αντωνίου Μαυραγκά, γεννημένου στις Λεύκες το 1868, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της Κοινότητας Λευκών από το 1919 έως το 1926, με θητείες που καταγράφονται ειδικότερα στα έτη 1919, 1921 και 1925. Η παρουσία του δείχνει ότι η οικογένεια είχε πλέον αποκτήσει σημαντική θέση στην τοπική κοινωνία.

Στις αρχές του 20ού αιώνα συναντούμε τους Μαυραγκάδες και εκτός Πάρου. Το 1910, ο Αντώνιος Μαυραγκάς συμμετείχε ενεργά στην επανίδρυση του Συλλόγου των εν Αθήναις Παρίων και Αντιπαρίων, αναλαμβάνοντας τη θέση του ταμία. Η αναφορά της εφημερίδας «Αιγαίον» τον χαρακτηρίζει ως «ρέκτην και πρακτικώτατον εις τας ιδέας», γεγονός που φανερώνει την ενεργό συμμετοχή του παριανού στοιχείου της Αθήνας στην οργάνωση του συλλόγου. Την ίδια περίπου εποχή, το 1911, ο Δημήτρης Εμμανουήλ Μαυραγκάς καταγράφεται ως ιδιοκτήτης καφενείου στις Λεύκες, δείχνοντας μια ακόμη επαγγελματική δραστηριότητα της οικογένειας.

Η παρουσία των Μαυραγκάδων στις Λεύκες αποτυπώνεται και σε φωτογραφικά τεκμήρια. Σε φωτογραφία του 1898 εικονίζεται ο Δημήτρης Μαυραγκάς μαζί με τη σύζυγό του Ανίτσα Ραγκούση και άλλα μέλη της οικογένειας Ραγκούση. Αργότερα, σε φωτογραφικό ντοκουμέντο του 1939, εικονίζεται το σπίτι του Δημητρίου Μαυραγκά στις Λεύκες, μαζί με τις πέντε κόρες της Αννίτσας Μαυραγκά και άλλα συγγενικά πρόσωπα. Οι φωτογραφίες αυτές δεν αποτελούν απλώς οικογενειακά ενθύμια, αλλά ζωντανά τεκμήρια της παρουσίας και της κοινωνικής διαδρομής της οικογένειας στις Λεύκες.

Η οικογένεια είχε παρουσία και στην Παροικιά και στον Κώστο. Η Μαρία Μαυραγκά, γεννημένη το 1915, καταγράφεται ως σύζυγος του Πέτρου και κόρη του Ι. Τσαντουλή, ενώ εμφανίζεται στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1950. Το 1947, ο Νικόλαος Ι. Μαυραγκάς συμμετείχε στο Κοινοτικό Συμβούλιο Κώστου, ενώ στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 καταγράφεται η Δημ. Αντωνία Μαυραγκά.

Η ιστορία των Μαυραγκάδων αποτελεί έτσι χαρακτηριστικό παράδειγμα οικογένειας που, σύμφωνα με την παράδοση, έφθασε στην Πάρο ως πρόσφυγας από τη Σάμο στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα και μέσα σε λίγες γενιές ρίζωσε στις Λεύκες. Από τον πρώτο Αντώνιο Μαυραγκά, που εμφανίζεται στα παριανά αρχεία ήδη από τη δεκαετία του 1820, έως τους απογόνους του που συναντούμε ως γεωργούς, κτηματίες, ναυτικούς, επαγγελματίες και κοινοτικούς παράγοντες, η οικογένεια άφησε ένα αρκετά ευδιάκριτο αποτύπωμα στην κοινωνική ιστορία του νησιού. Η παράδοση για την περιπετειώδη άφιξη του Αντωνίου, το τάμα του στους Αγίους Τόπους και το περίφημο «Τίμιο Ξύλο» συμπληρώνει την αρχειακή εικόνα με μια χαρακτηριστική αφήγηση της λαϊκής μνήμης, μέσα από την οποία η ιστορική παρουσία μιας οικογένειας αποκτά και τη δική της ξεχωριστή παριανή παράδοση.

–1823. Εγγεγραμμένος στα δημοτολόγια Λευκών ο Αντώνιος Μαυραγκάς του Χατζή από τις Μαυραγκές της Σάμου. (κατά τον εκλογικό κατάλογο του 1844 η πρώτη εγγραφή του Αντώνιου Μαυραγκά είναι το 1825).

–1844. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών το 1844 είναι εγγεγραμμένος ο Μαυραγκάς Αντώνιος 55χρονών γεωργός.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Λευκών του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 58χρονος κτηματίας Μαυραγκάς Αντώνιος του Χατζή.

–1857. Το 1857 γεννιέται στις Λεύκες ο Μαυραγκάς Αντώνιος του Εμμανουήλ. Ήταν εγγεγραμμένος στο μητρώο αρρένων της Κοινότητας Λευκών.

–1860. Στις 6 Μαρτίου 1860 σε συμβολαιογραφική πράξη [Πωλητήριο] στην Σύρου αναφέρεται ότι ο κάτοικος Λευκών Πάρου Εμμανουήλ Αντωνίου Μαυραγκάς γεωργός να πωλεί κτήματα εις τις Λεύκες στον αδερφό του Λεωνίδα Μαυραγκά ναυτικό.

–1863. Το 1863 γεννιέται στην Αθήνα ο Μαυραγκάς Αντώνιος του Λεωνίδα. Ήταν εγγεγραμμένος στο μητρώο αρρένων της Κοινότητας Λευκών.

–1867. Εγγεγραμμένοι στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος 1867. Μαυραγκάς Θεόδωρος του Νικολάου.

–1868. Ο Δημήτριος Αντ. Μαυραγκάς γεννήθηκε στις Λεύκες το 1868.

–1868. Εγγεγραμμένοι στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1868 ο Μαυραγκάς Δημήτριος του Εμμανουήλ. Διετέλεσε πρόεδρος της κοινότητας Λευκών το 1919, το 1921 και το 1925.

–1870. Λεύκες 1870, Σεπτεμβρίου 8, Πώληση χωραφιού. Ο Νικήτας Ι. Πούλιος, γεωργός, κάτοικος Τσιπίδου, εμφνίσθηκε στο σπίτι του συμβολαιογράφου Πάρου Νικολάου Μάρκου Ρούσσου, στις Λεύκες, πρωτεύουσα του Δήμου Υρίας, όπου και το γραφείο του, κατά της οδού Αναστάσεως, πωλεί στον Δρυό χωράφι εκτάσεως μιας ζευγαριάς, που γειτονεύει με ιδιοκτησίες Δημητρίου Ανουσάκη και Παναγιάς Ξεχωριανής, και με τον δημόσιο δρόμο, το πωλεί στον Αντώνιο Ν. Παντελαίο αντί 180δρχ. Παρόντες και οι μάρτυρες Εμμανουήλ Μαυραγκάς και Ιωάννης Καλόπλαστος.

–1873. Εγγεγραμμένοι στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1873 ο Μαυραγκάς Πέτρος του Λεωνίδα.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Ύριας του 1875, υπάρχει εγγεγραμμένος ο 37χρονος Εμμανουήλ Μαυραγκάς του Αντωνίου γεωργός, αλλά και ο Μαυραγκάς Νικόλαος του Αντωνίου, 44 ετών γεωργός.

–1875. Εγγεγραμμένοι στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1875 ο Μαυραγκάς Λεωνίδας του Εμμανουήλ.

–1879. Εγγεγραμμένοι στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1879 ο Μαυραγκάς Ανδρέας του Αντωνίου.

–1883. Εγγεγραμμένοι στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1883 ο Μαυραγκάς Γεώργιος του Αντωνίου.

–1896. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1896 στις Λεύκες ο Μαυραγκάς Νικόλαος του Θεόδωρου και ο Μαυραγκάς Αντώνιος του Δημητρίου.

–1898. Πίναξ του Συνδέσμου των εν Λαυρίω, Αθήναις περιχώροις και Πειραιει ΠΑΡΙΩΝ, εμφαίνων ονοματεπώνυμων μελών της Περιόδου 1ης Ιουνίου 1898 o Μαυραγκάς Λ. Ιωάννης.

–1898. Φωτογραφία του 1898 όπου απεικονίζονται με τη σειρά από πάνω αριστερα οι Πέτρος και Καλυψώ Ραγκούση (γονείς των Μιχάλη, Ζέλου και Ιάκωβου), Δημήτρης Μαυραγκάς με την σύζυγο Ανίτσα Ραγκούση, Ανέζα Δεσίλλα (μητέρα της Ανίτσας), Ιάκωβος και Χρυσούλα Ραγκούση. Ο Πέτρος Ραγκούσης δεν ήταν Παριανός, αλλά είχε έρθει από τα Θείρα της Μικράς Ασίας και ασχολήθηκε με καπνοκαλλιέργεια στην Παροικιά.

–1900. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1900 στις Λεύκες ο Μαυραγκάς Νικόλαος του Αντωνίου υποδηματοποιός κάτοικος κοιν. Κώστου. Απεβίωσε το 1949. Και ο Μαυραγκάς Εμμανουήλ του Δημητρίου.

–1901. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1901 στις Λεύκες ο Μαυραγκάς Νικόλαος του Θεόδωρου.

–1906. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1906 στις Λεύκες ο Μαυραγκάς Νικόλαος του Θεόδωρου και ο Μαυραγκάς Εμμανουήλ του Λεωνίδα.

–1910. Στις 23 Δεκεμβρίου 1910 ο ανταποκριτής της εφημερίδας «ΑΙΓΑΙΟΝ»  Μαρπησσαίος Κωνσταντίνος Γ. Ναυπλιώτης αναφέρει για την επανίδρυση του Συλλόγου των Εν Αθήναις Παρίων και Αντιπαρίων: «Η ανάμιξις εν τω Συλλόγω του βουλευτού της Επαρχίας μας και καθηγητού του Πανεπιστημίου κ. Σκούφου ως Προέδρου, του κ. Β. Καμπάνη, δημοδιδασκάλου ως Αντιπροέδρου, του ρέκτου και πρακτικωτάτου εις τας ιδέας κ. Αντ. Μαυραγκά ως Ταμίου, των κ.κ. Κ. Γερασίμου, Αντ. Καλακώνα, Αλεξ., Ζησιμοπούλου, Γ. Χανιώτη, Π., Αρκά, Ν. Καλλαναρρχοπούλου, Φρ. Γαϊτανοπούλου, Εμμ. Καντιώτη, Ν. Παυλή, Γ. Στέλλα, Εμμ., Γαβαλά, Μ. Παπαδοπούλου, Γρηγ. Θρεψιάδου ως Συμβούλων, και του φίλου του «Αιγαίον» κ. Κων. Γ. Ναυπλιώτου ως Γεν. Γραμματέως του Συλλόγου».

–1911. Δημήτρης Εμμ. Μαυραγκάς, ιδιοκτήτης καφενείου στις Λεύκες το 1911.

–1913. Εγγεγραμμένος στο μητρώο Αρρένων της Κοινότητας Λευκών Πάρου το έτος γέννησης 1913 στις Λεύκες ο Μαυραγκάς Εμμανουήλ του Λεωνίδα.

–1915. Μαυραγκά Μαρία, όνομα συζύγου: Πέτρος, Κύριο όνομα και επώνυμο πατρός: Ι. Τσαντουλής. Έτος γέννησης: 1915. Επάγγελμα: οικοκυρά.

–1915. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1950 είναι εγγεγραμμένη η Μαυραγκά Μαρία (γεν. 1915), όνομα συζύγου Πέτρος, όνομα πατρός Ι. Τσαντουλής.

–1919. Ο Δημήτριος Αντώνη Μαυραγκάς χρημάτισε πρόεδρος Λευκών από το 1919 έως το 1926.

–1939. Σε φωτογραφικό ντοκουμέντο εικονίζεται το σπίτι του Δημητρίου Μαυραγκά στις Λεύκες το 1939. Σ’ αυτήν εμφανίζονται οι πέντε κόρες της Αννίτσας Μαυραγκά (σύζ. Δημητρίου Μαυραγκά) και ο Βαξεβανίδης Γεώργιος σε ηλικία πέντε χρόνων στην αγκαλιά της. Όρθιες είναι η Καλυψώ (Γιωργούση), η Κατερίνα (Βαξεβανίδη), η αδελφή της η Νίνα και καθιστές η Ειρήνη Κιουπελίδη η γιαγιά του Γεωργίου Βαξεβανίδη και η Ανεζώ (Καπαρού).

–1947. Στις 20 Ιουνίου 1947, το στο Κοινοτικό Συμβούλιο Κώστου συμμετέχει και ο Νικόλαος Ι. Μαυραγκάς.

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαυραγκά Δημ. Αντωνία.

 

–Μαύρης: Οι Μαύρηδες της Παροικιάς

Ένα παριανό επώνυμο με βαθιές ρίζες στην κοινωνία της Παροικιάς

Το επώνυμο Μαύρης είναι παρωνυμικό και συνδέεται πιθανότατα με το επίθετο «μαύρος», που μπορούσε να αποδοθεί σε άνθρωπο με σκούρα χαρακτηριστικά, μαύρα μαλλιά ή γενικότερα να λειτουργήσει ως χαρακτηρισμός ενός προσώπου. Δεν αποκλείεται, επομένως, να αποτελεί παλαιότερη παρωνυμική ονομασία που σταδιακά παγιώθηκε ως οικογενειακό επώνυμο. Στην Πάρο συναντάται κυρίως στην Παροικιά, όπου η παρουσία των Μαύρηδων τεκμηριώνεται ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα και συνεχίζεται αδιάλειπτα μέχρι τον 20ό.

Η παλαιότερη μέχρι σήμερα μαρτυρία εντοπίζεται το 1829, όταν στην Αλληλοδιδακτική Σχολή της πόλεως Παροικιάς καταγράφεται η δεκατριάχρονη Ευανθία Μαύρισα, μορφή που πιθανότατα αντιπροσωπεύει παλαιότερη ή παράλληλη γραφή του επωνύμου. Ήδη όμως το 1830 το επώνυμο εμφανίζεται στη γνωστή μορφή Μαύρη. Στις 1 Νοεμβρίου εκείνου του έτους συντάσσεται στην Παροικιά προικοσύμφωνο μεταξύ του Ιωάννη Κομνηνού και της Ειρήνης Μαύρη, κόρης του Γεωργίου Δημητρίου Ζέπου Μαύρη και της Φλωρέντζας. Το έγγραφο είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, καθώς αποτυπώνει όχι μόνο την οικογένεια αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονταν οι γάμοι και οι προίκες της παριανής κοινωνίας. Οι γονείς της Ειρήνης προσέφεραν στην κόρη τους, μεταξύ άλλων, δύο εικόνες, την Αγία Τριάδα και την Κοίμηση της Παναγίας.

Τρία χρόνια αργότερα, στις 22 Οκτωβρίου 1833, το επώνυμο επανέρχεται σε ένα ακόμη προικοσύμφωνο της Παροικιάς. Ο Γεώργιος και η Φλωρέντζα Μαύρη προσφέρουν στην κόρη τους Αικατερίνη, η οποία παντρευόταν τον Δημήτριο Ι. Νίκα, δύο εικόνες, του Αγίου Δημητρίου και του Αγίου Γεωργίου. Οι επαναλαμβανόμενες αυτές αναφορές δείχνουν ότι οι Μαύρηδες αποτελούσαν ήδη τότε εγκατεστημένη οικογένεια της Παροικιάς, με συγγενικούς δεσμούς και περιουσιακή παρουσία.

Ο Γεώργιος Ζ. Μαύρης άφησε μάλιστα και τη δική του γραπτή μαρτυρία, συντάσσοντας τη διαθήκη του στην Παροικιά την 1η Μαΐου 1838. Η οικογένεια εμφανίζεται έτσι στις πηγές όχι ως πρόσκαιρη παρουσία, αλλά ως ένα από τα παλαιά παριανά σόγια που είχαν αρχίσει να καταγράφονται συστηματικά στα συμβολαιογραφικά και εκκλησιαστικά έγγραφα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

Η εικόνα της οικογένειας γίνεται σαφέστερη στον εκλογικό κατάλογο της Παροικιάς του 1847. Εκεί καταγράφονται επτά άνδρες με το επώνυμο Μαύρης: ο 41χρονος γεωργός Γεώργιος Μαύρης, ο 39χρονος Δημήτριος Κ. Μαύρης, ο 33χρονος Δημήτριος Γ. Μαύρης, ο 28χρονος Κωνσταντίνος Μαύρης, ο 53χρονος Νικόλαος Μαύρης, ο 27χρονος Ανδρέας Μαύρης και ο 40χρονος Δημήτριος Μαύρης. Η μεγάλη αριθμητική παρουσία τους ήδη στα μέσα του 19ου αιώνα φανερώνει ότι το επώνυμο είχε δημιουργήσει περισσότερους του ενός οικογενειακούς κλάδους.

Κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα οι Μαύρηδες εξακολουθούν να εμφανίζονται κυρίως ως γεωργοί, αλλά παράλληλα αρχίζουν να αναδεικνύονται και σε άλλα επαγγέλματα. Το 1868 καταγράφεται ο Μιχαήλ Μαύρης του Ιωάννη, ράπτης, ενώ το 1869 ο συνονόματος Μιχαήλ Μαύρης του Δημητρίου, επίσης ράπτης. Το 1873 συναντούμε τον Βασίλειο του Σταματέλου, γεωργό, και το 1877 τον Νικόλαο του Κωνσταντίνου, μυλωθρό. Ακολουθούν ο Δημήτριος του Μάρκου, ο Σωτήριος και ο Νικόλαος του Δημητρίου, ο Αντώνιος του Σταμάτη και αρκετοί ακόμη Μαύρηδες, που καταγράφονται σταδιακά στα μητρώα της Παροικιάς.

Η οικογένεια δεν περιοριζόταν όμως αποκλειστικά στην αγροτική οικονομία. Η παρουσία ραφτών, μυλωθρών, αλιέων, αγωγέων, υποδηματοποιών, εμπόρων, κουρέων και άλλων επαγγελματιών δείχνει τη σταδιακή προσαρμογή της στις ανάγκες της αναπτυσσόμενης Παροικιάς. Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ιωάννη Μαύρη, ο οποίος αναφέρεται το 1907 ως παλαιός δημοδιδάσκαλος και ιερέας. Η εφημερίδα «Αιγαίον», περιγράφοντας τα προβλήματα καθαριότητας της Παροικιάς, τον αναφέρει ως γέροντα δημοδιδάσκαλο και ιερέα που κατοικούσε σε μία από τις επιβαρυμένες συνοικίες της πόλης.

Στις αρχές του 20ού αιώνα η παρουσία των Μαύρηδων γίνεται ιδιαίτερα έντονη. Τα μητρώα αρρένων καταγράφουν σχεδόν κάθε χρόνο νέα μέλη της οικογένειας. Από το 1905 έως και τη δεκαετία του 1920 συναντάμε διαδοχικά τους Αθανάσιο, Ιωάννη, Σταμάτη, Σπύρο, Φραγκίσκο, Δημήτριο, Παναγή, Εμμανουήλ, Στυλιανό, Μιχαήλ, Άγγελο, Γεώργιο, Ελευθέριο, Αριστείδη, Παναγιώτη, Γεράσιμο και πολλούς ακόμη. Η πληθώρα των πατρωνυμικών συνδυασμών δείχνει ότι μέχρι τότε είχαν διαμορφωθεί αρκετοί ξεχωριστοί κλάδοι της οικογένειας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Αντώνιος Μαύρης του Γεωργίου, που γεννήθηκε το 1918. Υπήρξε ιδιοκτήτης του μεγαλύτερου, όπως αναφέρεται, μπακάλικου της Παροικιάς, δίπλα στην οικία Αυλήτη. Παντρεύτηκε την Ελισάβετ Γ. Καλακώνα και απέκτησαν δύο παιδιά, τον Γιώργο, ο οποίος αργότερα έγινε μοναχός στο Άγιο Όρος, και τη Θεοκτίστη, σύζυγο Αντωνίου Γ. Τσαντάνη. Η περίπτωση αυτή φανερώνει τη μετάβαση ενός κλάδου της οικογένειας από την παραδοσιακή γεωργική κοινωνία στην εμπορική ζωή της πόλης.

Η παρουσία των Μαύρηδων αποτυπώνεται και σε φωτογραφικά τεκμήρια της εποχής. Σε ομαδική φωτογραφία της Παροικιάς από την Πρωτομαγιά του 1931 διακρίνεται η Φλώρα Μαύρη, γνωστή ως «Μαήδαινα», ενώ άλλα μέλη της οικογένειας καταγράφονται σε οικογενειακές και κοινωνικές φωτογραφίες της ίδιας περιόδου. Οι εικόνες αυτές συμπληρώνουν τις ψυχρές καταγραφές των μητρώων και επαναφέρουν την οικογένεια μέσα στον καθημερινό κοινωνικό ιστό της παλιάς Παροικιάς.

Οι Μαύρηδες συμμετείχαν επίσης στη δημόσια ζωή. Στις κοινοτικές εκλογές της 21ης Νοεμβρίου 1954 μεταξύ των υποψηφίων του συνδυασμού «Λαός – Έργα» βρίσκουμε τον Ιωάννη Μεν. Μαύρη, ο οποίος έλαβε 229 σταυρούς, καθώς και τον Δημήτριο Ν. Μαύρη, με 119 σταυρούς. Πέντε χρόνια αργότερα, στις κοινοτικές εκλογές της 5ης Απριλίου 1959, ο Γεώργιος Αντ. Μαύρης έλαβε 66 σταυρούς. Οι αναφορές αυτές δείχνουν ότι το επώνυμο είχε πλέον περάσει από την οικογενειακή και επαγγελματική ζωή και στη συμμετοχή στα κοινά της Παροικιάς.

Παράλληλα, μέλη της οικογένειας ακολούθησαν και άλλους δρόμους. Ο Μιχαήλ Μαύρης του Γεωργίου αναφέρεται ως ναυτικός, ενώ άλλοι Μαύρηδες υπηρέτησαν ως οπλίτες και ναύτες κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία του 1919–1922. Η οικογένεια συμμετείχε έτσι και στις μεγάλες περιπέτειες της Ελλάδας του πρώτου μισού του 20ού αιώνα.

Η παρουσία του επωνύμου δεν περιορίστηκε απολύτως στην Παροικιά. Το 1903 εμφανίζεται στο δημοτολόγιο του Δήμου Μάρπησσης η Δήμητρα Δημητρίου Μαύρη, ενώ μεταγενέστερα μέλη της οικογένειας συναντώνται και στην Ερμούπολη. Η μετακίνηση αυτή είναι χαρακτηριστική για πολλές παριανές οικογένειες της εποχής, καθώς η Σύρος, και ιδιαίτερα η Ερμούπολη, αποτελούσε σημαντικό οικονομικό και ναυτικό κέντρο για τους Κυκλαδίτες.

Από τις πρώτες μαρτυρίες της δεκαετίας του 1830 έως τις κοινοτικές εκλογές και τα δημοτολόγια του 20ού αιώνα, οι Μαύρηδες της Παροικιάς παρουσιάζουν μια αξιοσημείωτη συνέχεια. Γεωργοί, τεχνίτες, μυλωθροί, αλιείς, έμποροι, υποδηματοποιοί, κουρείς, ναυτικοί, εκπαιδευτικοί και άνθρωποι που συμμετείχαν στα κοινά, διαμόρφωσαν μέσα στον χρόνο έναν πολυπληθή οικογενειακό κορμό, βαθιά δεμένο με την κοινωνία της παριανής πρωτεύουσας.

Το επώνυμο Μαύρης αποτελεί έτσι χαρακτηριστικό παράδειγμα παριανής οικογένειας που μπορεί να παρακολουθηθεί μέσα από διαφορετικές κατηγορίες πηγών —προικοσύμφωνα, διαθήκες, εκλογικούς καταλόγους, δημοτολόγια, μητρώα αρρένων, εφημερίδες και φωτογραφικά τεκμήρια— και να ανασυσταθεί όχι μόνο ως γενεαλογική γραμμή, αλλά ως μέρος της ίδιας της ιστορίας της Παροικιάς.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μαύρισα Ευανθία ετών 13.

–1830. Προικοσύμφωνο Ιωάννη Κομνηνού και Ειρήνης Μαύρη (Παροικιά, 1 Νοεμβρίου 1830). Η μητέρα του Ιωάννη Κομνυνού γράφεται στο προικοσύμφωνο «Φλωρέντζα Σπυρίδου Κουμνενού δεν δίδει εικόνα ενώ ο Γεώργης Δημ. Ζέπου Μαύρης και η γυναίκα του Φλωρέτζα δίδουν στην κόρη τους δύο εικόνες την Αγίαν Τριάδα και την Κοίνησιν της Παναγίας¨(ΓΑΚ, 219, 105r).».

–1833. Στις 22 Οκτωβρίου 1833 ο Σκευοφύλαξ Αθανάσιος Μαλατέστας υπογράφει προικοσύμφωνο Παροικιάς του Δημητρίου Ι. Νίκα και της Αικατερίνης Γεωργίου Ζ. Μαύρη. Ο Γιάννης και η Θεοδωρία Νίκα δίδουν στο γιό τους Δημήτρη δια προικός μιαν εικόνα τον λΑγιο Δημήτριο και ο Γεώργιος και η Φλωρέντζα Μαύρη στην κόρη τους προσφέρουν τον Άγιο Δημήτριο και τον Άγιο Γεώργιο…» (Παριανά Η’ 27, Οκτ 1987).

–1838. Ο Γεώργιος Ζ. Μαύρης συντάσει την διαθήκη του στην Παροικιά την 1η Μαίου 1838.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 41χρονος γεωργός Γεώργιος Μαύρης, ο 39χρονος γεωργός Δημήτριος Κ. Μαύρης, ο 33χρονος γεωργός Δημήτριος Γ. Μαύρης, ο 28χρονος γεωργός Κωνσταντίνος Μαύρης, ο 53χρονος γεωργός Νικόλαος Μαύρης, ο 27χρονος γεωργός Ανδρέας Μαύρης και ο 40χρονος γεωργός Δημήτριος Μαύρης.

–1868. Το 1868 γεννιέται ο Μαύρης Μιχαήλ του Ιωάννη ράπτης κάτοικος Παροικιάς. Απεβίωσε το 1949.

–1869. Το 1869 γεννιέται ο Μαύρης Μιχαήλ του Δημητρίου ράπτης κάτοικος Παροικιάς.

–1873. Το 1873 γεννιέται ο Μαύρης Βασίλειος του Σταματέλου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1875. Το 1875 γεννιέται ο Μαύρης Κωνσταντίνος του Μάρκου γεωργός κάτοικος Παροικιάς. Απεβίωσε το 1949.

–1875. Το 1875 γεννιέται ο Μαύρης Κωνσταντίνος του Δημητρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1876. Το 1876 γεννιέται ο Μαύρης Γεώργιος του Δημητρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1877. Το 1877 γεννιέται ο Μαύρης Νικόλαος του Κωνσταντίνου μυλωθρός κάτοικος Παροικιάς.

–1880. Μαύρη Φλώρα, όνομα συζύγου: Μιχαήλ, Κύριο όνομα και επώνυμο πατρός: Ι. τριαντάφυλλος. Έτος γέννησης: 1880. Επάγγελμα: οικοκυρά.

–1881. Το 1881 γεννιέται ο Μαύρης Δημήτριος του Μάρκου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1884. Το 1884 γεννιέται ο Μαύρης Σωτήριος του Δημητρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1884. Το 1884 γεννιέται ο Μαύρης Νικόλαος του Δημητρίου αλιεύς κάτοικος Παροικιάς. Απεβίωσε το 1954.

–1887. Το 1887 γεννιέται ο Μαύρης Αντώνιος του Σταμάτη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1895. Το 1895 γεννιέται ο Μαύρης Νικόλαος του Θεόφιλου αλιεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1894. Το 1894 γεννιέται ο Μαύρης Λεωνίδας του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1894. Το 1894 γεννιέται ο Μαύρης Γεώργιος του Σταμάτη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1899. Το 1899 γεννιέται ο Μαύρης Κωνσταντίνος του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1900. Το 1900 γεννιέται ο Μαύρης Κωνσταντίνος του Μιχαήλ αλιεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1901. Το 1901 γεννιέται ο Μαύρης Δημήτριος Κωνσταντίνου αγωγεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1902. Το 1902 γεννιέται ο Μαύρης Αντώνιος του Βασιλείου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1903. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Δήμητρα Δημητρίου Μαύρη, ετών 18, υπηρέτρια, άγαμος.

–1904. Έρανος για τον Εθνικό Στόλο: «Εκ Πάρου: 23 Οκτωβρίου 1904 : Υπό των εκκλησιαστικών Συμβούλων του ενοριακού ναού της Ζωοδ. Πηγής κ.κ. Νικηφόρου Γ. Κυπραίου, Σταματέλου Μαύρη και Ανδρέα Ν. Χατζηανδρέου, πατριωτικώς και φιλοτίμως φερομένων, κατεσκευάσθη κατάλληλονκυτίον το οποίον από του παρελθόντος Μαΐου εξετέθη υπέρ του Εθνικού Στόλου. Εΐθε το αξιομίμητον παράδειγμα των ειρημένων επιτρόπων να μιμηθώσι οι των λοιπών ναών Επίτροποι.

–1905. Το 1905 γεννιέται ο Μαύρης Αθανάσιος του Κωνσταντίνου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1906. Το 1906 γεννιέται ο Μαύρης Ιωάννης του Γεωργίου υποδηματοποιός κάτοικος Παροικιάς.

–1906. Το 1906 γεννιέται ο Μαύρης Σταμάτης του Αντωνίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1907. Εφημερίδα «Αιγαίον» 24 Σεπτεμβρίου 1907.: «Οι αρμόδιοι πρέπει να εξυπνήσουν και να μεριμνήσουν σπουδαίως διά την καθαριότητα της ατυχούς αυτής πόλεως φειδόμενα της υγείας των κατοίκων. Εικόνα ειδεχθη και απαισίαν παρουσιάζουν αι συνοικίαι της πόλεως (Παροικιά), ιδίως αι προς το νότιον μέρος της πόλεως, ο ενταύθα χρηστός έμπορορράπτης, κ. Μιχ. Φρ. Μαλαγαρδής, διεμαρτύρετο ο ατυχής άνθρωπος ότι υποφέρει εκ συνεχών κεφαλαλγίων ως εκ των επισεσωρευμένων πρό του καταστήματός του ακαθαρσιών της συνοικίας, ο δε ατυχής γέρων Δημοδιδάσκαλος, ιερεύς Ιωάννης Μαύρης κατοικών πλησίον εκεί τι να ειπή… Επικαλούμεθα το έλεος των αρμοδίων.»

–1908. Το 1908 γεννιέται ο Μαύρης Σπύρος του Δημητρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1909. Το 1909 γεννιέται ο Μαύρης Ιωάννης του Κωνσταντίνου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1909. Το 1909 γεννιέται ο Μαύρης Φραγκίσκος του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1909. Το 1909 γεννιέται ο Μαύρης Δημήτριος του Αντωνίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1909. Το 1909 γεννιέται ο Μαύρης Σπύρος του Δημητρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1910. Το 1910 γεννιέται ο Μαύρης Δημήτριος του Σωτηρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1910. Το 1910 γεννιέται ο Μαύρης Παναγής του Βασιλείου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1911. Το 1911 γεννιέται ο Μαύρης Εμμανουήλ του Γεωργίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1912. Το 1912 γεννιέται ο Μαύρης Στυλιανός του Κωνσταντίνου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1913. Το 1913 γεννιέται ο Μαύρης Μιχαήλ του Μένεγου υποδηματοποιός κάτοικος Παροικιάς.

–1913. Το 1913 γεννιέται ο Μαύρης Σπύρος του Βασιλείου υποδηματοποιός κάτοικος Παροικιάς.

–1913. Το 1913 γεννιέται ο Μαύρης Άγγελος του Ιωάννη γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1914. Το 1914 γεννιέται ο Μαύρης Δημήτριος του Νικολάου ταχυδρόμος κάτοικος Παροικιάς.

–1914. Το 1914 γεννιέται ο Μαύρης Γεώργιος του Αντωνίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1914. Το 1914 γεννιέται ο Μαύρης Αθανάσιος του Αντωνίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1916. Το 1916 γεννιέται ο Μαύρης Ιωάννης του Μένεγου έμπορος κάτοικος Παροικιάς.

–1917. Το 1917 γεννιέται ο Μαύρης Εμμανουήλ του Δημητρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1917. Το 1917 γεννιέται ο Μαύρης Ελευθέριος του Αντωνίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1917. Το 1917 γεννιέται ο Μαύρης Γεώργιος του Νικολάου κουρεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1917. Το 1917 γεννιέται ο Μαύρης Αντώνιος του Γεωργίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1918. Γεννιέται το 1918 ο Αντώνιος Μαύρης του Γεωργίου. Είχε την εποχή εκείνη το μεγαλύτερο μπακάλικο στην Παροικιά, δίπλα στην οικία Αυλήτη. Σύζυγός του η Ελισάβετ Γ. Καλακώνα (1918) και απέκτησαν δυο παιδιά, τον Γιώργο ο οποίος έγινε καλόγηρος στο Άγιο Όρος και τη Θεοκτίστη σύζυγο Αντωνίου Γ. Τσαντάνη.

–1919. Το 1919 γεννιέται ο Μαύρης Αριστείδης του Σωτηρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1919. Το 1919 γεννιέται ο Μαύρης Παναγιώτης του Δημητρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1919. Οπλίτης κατά την περίοδο 1919-1922 ο Μαύρης Νικόλαος και ο Μαύρης Μιχαήλ. Και Ναύτης  ο Μαύρης Μιχαήλ.

–1920. Το 1920 γεννιέται ο Μαύρης Γεράσιμος του Νικολάου κουρεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1920. Το 1920 γεννιέται ο Μαύρης Σπύρος του Αντωνίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1921. Μαύρη Μαρουσώ, όνομα συζύγου: Γεώργιος, Κύριο όνομα και επώνυμο πατρός: Δ. Σιφναίος. Έτος γέννησης: 1921. Επάγγελμα: οικοκυρά.

–1921. Το 1921 γεννιέται ο Μαύρης Ιωάννης του Σωτηρίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1922. Το 1922 γεννιέται ο Μαύρης Δημήτριος του Γεωργίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1924. Στις 20 Ιουλίου 1924 ο 31χρονος ναυτικός από την Πάρο Ιωάννης Μαύρης του Γεωργίου και της Καλυψώς Τσαντάνη παντρεύεται στην Ερμούπολη την 21χρονη από την Πάρο Ειρήνη Μπαρμπαρή του Μάρκου και της Παρασκευούλας Μαύρη.

–1925. Το 1925 γεννιέται ο Μαύρης Βασίλειος του Σταμάτη εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1925. Το 1925 γεννιέται ο Μαύρης Αναστάσιος του Νικολάου κουρεύς κάτοικος Παροικιάς.

–1925. Το 1925 γεννιέται ο Μαύρης Κωνσταντίνος του Δημητρίου ξενοδόχος κάτοικος Παροικιάς.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μαύρης Κωνσταντίνος του Γεωργίου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1927. Το 1927 γεννιέται ο Μαύρης Μιχαήλ του Στυλιανού αλιεύς κάτοικος της Κοιν. Παροικιάς.

–1928. Το 1928 γεννιέται ο Μαύρης Ευστάθιος του Νικολάου σερβιτόρος κάτοικος Κοιν. Παροικιάς.

–1930. Το 1930 γεννιέται ο Μαύρης Βασίλειος του Δημητρίου κάτοικος της Κοιν. Παροικιάς.

–1930. Το 1930 γεννιέται ο Μαύρης Γεώργιος του Στυλιανού αλιεύς κάτοικος της Κοιν. Παροικιάς.

–1931. Σε ομαδική φωτογράφηση στην Παροικιά την Πρωτομαγιά του 1931, διακρίνεται η Φλώρα Μαύρη (Μαήδαινα).

–1934. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 41χρονος εργατικός  Ιωάννης Γεωρ. Μαύρης άγαμος. Έδωσε όρκο στις 14 Δεκεμβρίου 1934.

–1940. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 36 ετών ναυτικός Μιχαήλ Γεωρ. Μαύρης έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 30 Νοεμβρίου 1940.

–1954. 21 Νοεμβρίου 1954 ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΠΑΡΟΙΚΙΑ: Εψήφισαν εν όλω έγκυρα ψηφοδέλτια 1152 Έλαβον:

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ «ΛΑΟΣ – ΕΡΓΑ» 625.

Σταυρούς κατά σειράν προτιμήσεως: Αντ. Οικονόμου 586, Ιωαν. Φραγκούλης 584, Παν. Γ. Κρητικός 375, Ιωάν. Μεν. Μαύρης 229, Γεώργιος Σπ. Δαφερέρας 222, Μιχ. Γ. Κανδεράκης 173, Ιωάννης Α. Μπουρέλης 168, Β. Μεσολογγίτης 139, Χρυς. Σαρρής 136 και Δημ. Ν. Μαύρης 119.

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ «ΠΡΟΟΔΟΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» 526.

Σταυρούς κατά σειράν προτιμήσεως: Ανδρέας Αυλήτης 387, Βαπτιστής Μάτσας 377, Μιχ. Δ. Πρωτόδικος 274, Γρ. Γ. Γράβαρης 272, Βας. Δ. Φωκιανός 237, Κ. Χαρατσάρης 189, Μιχ. Π. Ραγκούσης 162 κλπ.

Οι δύο πρώτοι έρχονται εκ της μειοψηφίας επειδή όμως δεν αποδέχονται, θα εισέλθουν οι δύο επόμενοι, ήτοι ο Μιχ. Πρωτόδικος και ο Γρηγόριος Γράβαρης.

–1959. 5 Απριλίου 1959 ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΠΑΡΟΙΚΙΑ: Εγγεγραμμένοι 2.614 εψήφισαν 1.392, άκυρα και λευκά 3.

Ο Συνδυασμός κ. Ανδρέα Μαρινόπουλου έλαβεν 764 ο δε Συνδυασμός του κ. Μιχ. Κρίσπη 628.
Παραθέτομεν εν λεπτομερεία τους σταυρούς προτιμήσεως τους οποίους έλαβεν έκαστος.

1) Μαρινόπουλος Αθαν. Ανδρέας 626, Δενέγρης Στυλιανός 110, Μονδάνος Ανδ. Αντ. 105, Κατρής Ν. Αγαπητός 103, Βενιζέλος Π. Ραγκούσης 94, Μπάος Π. Αντ. 66, Μαύρης Γ. Αντ. 66, Καπούτσος Γ. Δημ. 60, Σιλβέστρος Π. Κωνστ. 55, Καλακώνας Μενέγου Σάββας 44, Μαλατέστας Μιχ. Κωνστ. 41 κλπ.

2) Κρίσπης Ν. Μιχαήλ 380, Φραγκούλης Νικολ. Ιωάννης 158, Σαρρής Μιχ. Νικόλαος 111, Τσαντάνης Φ. Παναγ. 82, Κυριαζάνος Ι. Μάρκος 66, Αργυρόπουλος Δημ. Ιωάννης 63, Μουρλάς Σπ. Γεώργιος 61, Φωκιανός Δημ. Βασίλειος 53, Κρητικός Γ. Παναγ. 49, Γκίκας Ι. Αναστ. 45, Σπανός Εμμαν. Αντ. 41 κλπ οι οποίοι παραλείπονται ελλείψει χώρου.

Σύμβουλοι εξελέγησαν οι 5 πρώτοι εκ του πρώτου Συν/σμού και οι 4 εκ του δευτέρου.

–1960. Διδάσκαλος στο Δημοτικό Σχολείο Παροικιάς, Αγκαιριάς και Μαραθίου κατά την περίοδο 1960 η Άννα Σπ. Μαύρη.

–1964. Κοινοτικαί Εκλογαί 5 Ιουλίου 1964. Εις ΚΩΣΤΟΣ: Κατήλθεν 3 Συνδ. ο 1ος υπό τον πρόεδρον κ. Νικ. Μαυραγκάν όστις έλαβε 70 ψήφους ο 2ος υπό τον κ. Γ. Ζουμή με 77 και ο 3ος υπό τον Μιχ. Αναστ. Ρούσσον με 17.

 

–Μαυρίκος ή Μαυρίκης ή Μαβρίκος: είναι παρωνυμικό επώνυμο, πιθανότατα προερχόμενο από το χαρακτηριστικό «μαύρος», δηλαδή τον άνθρωπο που είχε σκούρο ή μελαχρινό χρώμα. Οι διαφορετικές μορφές του επωνύμου –Μαυρίκος, Μαυρίκης και Μαβρίκος– απαντούν στα παριανά τεκμήρια και φαίνεται ότι ανήκουν στην ίδια οικογενειακή ονοματολογική παράδοση.

Η παρουσία των Μαυρίκων στην Πάρο είναι ιδιαίτερα παλιά. Το 1672, σε αίτημα των Παριανών προς τον προϊστάμενο της γαλλικής επαρχίας της Καθολικής Εκκλησίας, πατέρα Jacques Dinet, με το οποίο ζητούσαν την εγκατάσταση καθολικών πατέρων στην Πάρο για την πνευματική και εκπαιδευτική ενίσχυση των κατοίκων, συναντούμε μεταξύ των κατοίκων της Νάουσας που υπέγραφαν το αίτημα και τον Ιωάννη Μαυρίκο. Το γεγονός έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η υπογραφή του βρίσκεται ανάμεσα σε Παριανούς τόσο της Ορθόδοξης όσο και της Καθολικής κοινότητας, αποτυπώνοντας τη σύνθετη κοινωνική πραγματικότητα της Πάρου κατά τον 17ο αιώνα.

Στις αρχές του 18ου αιώνα οι Μαυρίκοι εμφανίζονται πλέον σε οικονομικές και οικογενειακές πράξεις. Το 1710, σε αβαντάριο της Παροικιάς, αναφέρεται ο Νικόλαος Μαυρίκος, ιδιοκτήτης αμπελιού στις Δάφνες, το οποίο είχε αγοράσει από τον Νικολάκη Πετρή. Την ίδια χρονιά, σε προικοσύμφωνο του Μιχαήλ Τζανιά και της Αντωνινάκης Μαυρίκου, μνημονεύεται ακίνητο με δένδρα και συκιές στα νότια μέρη της Θεοτόκου, στην περιοχή του Χοιρόλακα. Οι αναφορές αυτές δείχνουν ότι η οικογένεια είχε ήδη αποκτήσει ακίνητη περιουσία και συμμετείχε ενεργά στην αγροτική και οικογενειακή ζωή της Παροικιάς.

Η παρουσία του επωνύμου συνεχίζεται και κατά τον 18ο αιώνα με πρόσωπα που κατείχαν και θρησκευτικό και κοινοτικό ρόλο. Το 1741 αναφέρεται ο παπάς Ιωάννης Μαυρίκος, ο οποίος συμμετείχε στη Γενική Συνέλευση της Παροικιάς για την εκλογή προβλεπτών υγειονομικών μέτρων. Τον ίδιο χρόνο, σε νέα Γενική Συνέλευση, ο ίδιος εμφανίζεται ως Ιωάννης Μαυρίκης, μαζί με τον Αντώνη Μαυρίκο, υπογράφοντας την απόφαση των προεστών και κοινοτικών εκπροσώπων για την απομάκρυνση από το νησί του Ιωάννη Βασιλάκη. Το 1742 ο ιερέας Ιωάννης Μαυρίκης συνυπογράφει επιστολή των ιερέων της Παροικιάς προς τον δραγουμάνο και βοεβόδα Νικολάκη Μαυρογένη, ενώ το 1743 αναφέρεται και πάλι ως παπάς Ιωάννης Μαυρίκος σε κοινοτική εκλογή.

Οι μαρτυρίες αυτές παρουσιάζουν μια οικογένεια ήδη ενταγμένη στον κοινωνικό ιστό της Παροικιάς, με μέλη που δεν περιορίζονταν στην αγροτική δραστηριότητα αλλά συμμετείχαν και στα εκκλησιαστικά και κοινοτικά πράγματα του τόπου. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσία του ιερέα Ιωάννη, ο οποίος φαίνεται να είχε ενεργό ρόλο στη δημόσια ζωή της παριανής κοινότητας.

Η οικογένεια απαντά και στα τεκμήρια των αρχών του 19ου αιώνα. Σε προικοσύμφωνο που συντάχθηκε στον Τσιπίδο το 1820, αναφέρεται η Αννέζα, σύζυγος του αποθανόντος Δημητρίου Μαυρίκου, ανάμεσα στους ιδιοκτήτες ακινήτων που γειτνίαζαν με τα αναφερόμενα χωράφια. Η αναφορά αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, καθώς επιβεβαιώνει ότι το επώνυμο δεν περιοριζόταν στην Παροικιά αλλά είχε παρουσία και στην αγροτική ενδοχώρα της Πάρου.

Το 1830, σε διαθήκη του Ιωάννη Μαυρίκη στην Παροικιά, γίνεται λόγος για ακίνητο που άφηνε στη θυγατέρα του Διάνη, κοντά σε ιδιοκτησίες άλλων γνωστών παριανών οικογενειών. Η οικογενειακή περιουσία και οι συγγενικές σχέσεις των Μαυρίκων αποτυπώνονται έτσι μέσα στο δίκτυο των παλαιών παριανών οικογενειών, οι οποίες συνδέονταν μεταξύ τους μέσω γάμων, γειτονικών ιδιοκτησιών και κοινής συμμετοχής στην τοπική κοινωνία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μεταγενέστερη σύνδεση του επωνύμου με τη Νάουσα. Το 1904, σε γάμο που τελέστηκε στην Ερμούπολη, η Ειρήνη Ασπροπούλου, καταγόμενη από τη Σύρο, αναφέρεται ως θυγατέρα του Δημητρίου Ασπροπούλου και της Μαριέτας Μαυρίκενας, πιθανότατα Μαυρίκου. Η μαρτυρία αυτή δείχνει ότι το γυναικείο επώνυμο είχε επιβιώσει και ως οικογενειακός κλάδος, ενώ παράλληλα συνδέει τους Μαυρίκους με τις οικογένειες της Νάουσας.

Η μακρά διάρκεια των μαρτυριών –από τον Ιωάννη Μαυρίκο του 1672, μέχρι τους ιερείς και ιδιοκτήτες του 18ου και 19ου αιώνα– επιτρέπει να θεωρήσουμε τους Μαυρίκους ως παλαιά παριανή οικογένεια, με βασικό πυρήνα την Παροικιά και παρουσία σε αγροτικές περιοχές του νησιού. Η οικογένεια φαίνεται να συμμετείχε στην οικονομική, εκκλησιαστική και κοινοτική ζωή της Πάρου, ενώ η εναλλαγή των τύπων Μαυρίκος και Μαυρίκης στα παλαιότερα έγγραφα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ρευστότητας που παρουσίαζαν τα παριανά επώνυμα πριν σταθεροποιηθεί η νεότερη μορφή τους.

Έτσι, το Μαυρίκος δεν αποτελεί ένα όνομα που εμφανίζεται περιστασιακά στα παριανά αρχεία, αλλά ένα επώνυμο με τουλάχιστον τρεισήμισι αιώνες τεκμηριωμένης παρουσίας στην Πάρο, συνδεδεμένο ιδιαίτερα με την Παροικιά και με οικογένειες που είχαν αποκτήσει γη, συμμετείχαν στα κοινά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ανέδειξαν μέλη τους στον εκκλησιαστικό χώρο.

–1672. Σε αίτημα των παριανών προς τον προϊστάμενο της γαλλικής επαρχίας Πατέρα της Καθολικής Εκκλησίας  Jacques Dinet για να ζητήσουν πατέρες της καθολικής εκκλησίας να έρθουν στην Πάρο. «Ταπεινοπρεπώς παρακαλούμεν την πανοσιώτη σας, ωσάν προηγούμενος οικουμενικός και πατριάρχης της αγίας και υπέρ ενδόξου συντροφιάς υου Ιησού να συγκλύνη εις το να μας έλθουν ωδε εις τον τόπον μας πατέρες δια να κατοικήσουν εδώ έως εις τα άλλα νησιά δια να ημπορέσωμεν και ημείς να λάβωμεν εκείνη την βοήθειαν και ωφέλειαν της ψυχής μας μαζί κα την επιστήμην δια τους μεταγεναστέρους μας, επειδή ξεύρωμεν καλότατα ότι πως η πανοσιώτησας και η τρισκία της όλα ο σκοπός και ο πόθος αλλο δεν είναι εις όλα τα πάντα μόνον να γυρέψετε την μεγαλύτερην δόξα του Θεού και της σωτηρίας των ψυχών εις κάθε τόπον όπου ευρίσκονται…»

Πάρος: εν έτι σωτήριω 1672 εν μήνι μαίω (29) εις το παλαιόν: + Ταπεινός Μητροπολίτης Παροναξίας Μελέτιος.

Το πιο πάνω αίτημα υπογράφουν χριστιανοί, καθολικοί και ορθόδοξοι, κατοίκων της Νάουσας μεταξύ άλλων και ο Ιωάννης Μαυρίκος.

–1710. Σε αβαντάριο Παροικιάς στις 23 Μαΐου 1710 του Νικόλα Μαυρίκου αναφέρεται: «το αμπέλι έχει στις Δάφνες, είναι αγορά από τον Νικολάκη Πετρή, σύμπλιος Νικολάκης μαστρο Τζώρτζης Χριστιανόπουλος».

–1710. Προικοσύμφωνο του Μιχ. Τζανιά και Αντωνινάκη Μαυρίκου (Κέφαλος, 2 Ιουνίου 1710) «και τον απόξω τόπον με δένδρα και συκιές οπού είναι στα νότια μέρη στη Θεοτόκο (Χοιρόλακας)».

–1734. Ο ιδιοκτησία του ιερέως, σκευοφύλακος Ντε Φεράρη. Στο προικοσύμφωνο Παροικιάς 8 Ιουλίου 1734 αναφέρεται γι ένα αλόνι στο Κροτήρι κοντά στου Πατίστα Μαυρίκη και από το άλλο η κυρία η Καταπολυανή.

–1741. Εκλογή προβλεπτών υγειονομικών μέτρων από το κοινό Παροικιάς Πάρου, κατά τη Γενική Συνέλευση, της 2 Μαΐου 1741, υπογράφει και ο παπά Ιωάννης Μαυρίκος.

–1741. Κατά τη Γενική Συνέλευση, της 18 Νοεμβρίου 1741, οι προεστοί και κοινοτικοί εκπρόσωποι της Παροικιάς Πάρου, αποφάσισαν να συλλάβουν, να φυλακίσουν και τέλος να εκτοπίσουν από το νησί τους τον συντοπίτη τους Ιωάννης Βασιλάκης, λόγω του σκανδαλώδους τρόπου της ζωής του και άλλων ανάρμοστων πράξεων. Υπογράφει ο παπά Ιωάννης Μαυρίκης και ο Αντώνης Μαυρίκος.

–1742. Ο ιερέας Ιωάννης Μαυρίκης υπογράφει γράμμα των ιερέων της Παροικιάς προς τον δραγουμάνο, βοεβόδα Νικολάκη Μαυρογένη στις 16 Φεβρουαρίου 1742.

–1743. Εκλογή κατά τη Γενική Συνέλευση «επιτρόπου και προβλέπτη» απεσταλμένου από τα κοινά της Πάρου, στις 20 Φεβρουαρίου 1743 αναφέρεται ο παπά Ιωάννης Μαυρίκος.

–1820. Προικοσύμφωνο Γεωργίου Τζαντουλή. Κηπίδος 1820, Ιανουαρίου 30. Ενώπιον του ιερέως Εμμανουήλ Μονόπατου, που συνέταξε το έγγραφο και μαρτυρεί, μαρτυρούντων του Ιωάννη Βαλσαμή και του Κωνσταντίνου Τζιγώνια, η Μαρία, σύζυγος του Δημητρίου Πούλιου, προικίζει τη θυγατέρα της Θεοφύλακτη, η οποία παίρνοι ως σύζυγο τον Γεώργιο Τζαντουλή, γιο του μακαριστού ιερέως του Τζιπίδου Γεωργίου Τζαντουλή. Στο προικοσύμφωνο αυτό μνυμονεύονται και οι σύμβιοι σε χωράφια, Δημήτριος Άγουρος, Ιωάννης Λιονταράκης, παπα Φραντζέσκος Μαργαρίτης, Νικόλαος Πούλιος, Αννέζα γυνή ποτέ Δημητρίου Μαυρίκου, Ιωάννης Βαλσαμής, παπα Εμμανουήλ Μονόπατος, Σπυρίδων Παπαδόπουλος, Μανώλης Κονταράτος, Αντώνιος Καντιώτης και Μανόλης Μελέχας. Πηγή Παριανά 158.

–1830. Διαθήκη του Ιωάννη Μαυρίκη, Παροικιά, 7 Μαρτίου 1830 «αφήνει της θυγατέρας του Διάνης το χωράφι πλησίον ο κ. Ζαννάκης Στ. Καμπάνης και ο αποθανών πρωτόπαπας Νικήτας Βενιέρης.

–1904. Στις 18 Αυγούστου 1904 ο 29χρονος γεωργός από την Πάρο Δημήτριος Ρούσσος του Γεωργίου και της Ζαμπέτας Ασπροπούλου, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 27χρονη από την Σύρο Ειρήνη Ασπροπούλου, του Δημητρίου [ίσως είναι του Μηνά, βλέπε εκλογικό κατάλογο Νάουσας 1885] και της Μαριέτας Μαυρίκενας [Μαυρίκου]. 

 

–Μαυρογένης ή Μαυρογένους ή Maurogenus (Μοροζίνι): Οι Μαυρογένηδες της Πάρου

Μια μεγάλη αρχοντική οικογένεια από τα Μάρμαρα, με κλάδους στις Κυκλάδες, τη Φαναριώτικη αυλή και τη νεότερη Ελλάδα

Το επώνυμο Μαυρογένης, που απαντά στα παλαιότερα παριανά έγγραφα και με τις μορφές Μαυρογένους, Μαυρογιένης και Maurogenus, ανήκει στις σημαντικότερες αρχοντικές οικογένειες που έδρασαν στην Πάρο κατά τους τελευταίους αιώνες της Τουρκοκρατίας. Η οικογένεια συνδέθηκε με τα Μάρμαρα, την Παροικιά και την περιοχή του Κεφάλου, απέκτησε μεγάλη ακίνητη περιουσία, κατείχε κοινοτικά και διοικητικά αξιώματα, ανέπτυξε εμπορική και ναυτιλιακή δραστηριότητα και άφησε έντονο αποτύπωμα στην εκκλησιαστική και κοινωνική ζωή του νησιού. Από τους κόλπους της προήλθαν ο ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας Νικόλαος Πέτρου Μαυρογένης και η ηρωίδα της Ελληνικής Επανάστασης Μαντώ Μαυρογένους.

Από την παράδοση της Κωνσταντινούπολης στην Πάρο

Οι παλαιότερες παραδόσεις για την οικογένεια αναζητούν τις ρίζες της στα βυζαντινά χρόνια. Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, το 1453, κλάδος της οικογένειας φέρεται να παρέμεινε στην Κωνσταντινούπολη, ενώ άλλος εγκαταστάθηκε στην Πελοπόννησο και ειδικότερα στη Βαμβακού. Κατά τους επόμενους αιώνες οι Μαυρογένηδες διασκορπίστηκαν σε διάφορες περιοχές του ελληνικού και βενετικού κόσμου, με κλάδους στην Κρήτη, την Εύβοια, τη Βενετία και τις Κυκλάδες.

Η παράδοση έχει συνδέσει κατά καιρούς το όνομα των Μαυρογένηδων με τον περίφημο βενετικό οίκο Μοροζίνι, ακόμη και με τη λατινική μορφή Maurogenus. Η ομοιότητα των ονομάτων, καθώς και οι παλαιές σχέσεις των βενετικών οικογενειών με τον ελληνικό χώρο, οδήγησαν σε σχετικές υποθέσεις περί συγγένειας. Ωστόσο, η σύνδεση αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί σήμερα απολύτως τεκμηριωμένη και παραμένει περισσότερο μέρος της οικογενειακής και ιστοριογραφικής παράδοσης.

Βέβαιο είναι ότι ένας κλάδος των Μαυρογένηδων εγκαταστάθηκε στην Πάρο κατά τον 17ο αιώνα, σε μια περίοδο κατά την οποία το νησί δεχόταν νέους πληθυσμούς και αναδιαμορφωνόταν κοινωνικά μετά τις αναστατώσεις του Κρητικού Πολέμου. Ως γενάρχης του παριανού κλάδου θεωρείται ο Ιωάννης – Τζανής ή Τζανάκης – Μαυρογένης, ο οποίος εμφανίζεται ήδη σε παριανά έγγραφα του 17ου αιώνα.

Ο Τζανής Μαυρογένης και η εγκατάσταση στα Μάρμαρα

Ο Τζανής ή Τζανάκης Μαυρογένης εγκαταστάθηκε στα Μάρμαρα, στην περιοχή του Κεφάλου, όταν αυτά αποτελούσαν σημαντικό διοικητικό και εκκλησιαστικό κέντρο της ανατολικής Πάρου. Η εγκατάστασή του εκεί τοποθετείται γύρω στο 1680 και από την εποχή αυτή αρχίζει ουσιαστικά η ιστορικά τεκμηριωμένη παρουσία της οικογένειας στην Πάρο.

Στις 6 Μαΐου 1683, σε έγγραφο της Μονής Αγίου Γεωργίου Λαγκάδας, αναφέρεται ο Τζανής Μαυρογένης, επιβεβαιώνοντας την παρουσία του στο νησί. Ασχολήθηκε με το εμπόριο και την καλλιέργεια της γης και μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα αναδείχθηκε σε έναν από τους πλουσιότερους προκρίτους της Πάρου.

Η οικονομική του δύναμη στηριζόταν κυρίως στην ακίνητη περιουσία. Σύμφωνα με το κτηματολογικό υλικό, διέθετε 14 χωράφια, 3 αμπέλια, 1 περιβόλι και 1 κηπάρι, συνολικά δεκαεννέα αγροτικά ακίνητα. Η οικογένεια απέκτησε έτσι από νωρίς σημαντική θέση στην τοπική κοινωνία και συνδέθηκε στενά με τα μεγάλα κτήματα των Μαρμάρων και της περιοχής του Κεφάλου.

Ο Τζανής Μαυρογένης συνδέθηκε επίσης με τη Μονή του Αγίου Αντωνίου Κεφάλου, της οποίας φέρεται να χρηματοδότησε την ανακαίνιση. Η μονή αποτέλεσε στη συνέχεια σημαντικό οικογενειακό υποστατικό και συνδέθηκε για πολλές γενιές με τους απογόνους του. Η σχέση αυτή θα αποτελούσε αργότερα αντικείμενο δικαστικών και διοικητικών διεκδικήσεων, ακόμη και μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους.

Γύρω στο 1695 ο Τζανής Μαυρογένης νυμφεύθηκε τη Μαρουσώ ή Μαρουσάκη Ρίτζου, κόρη του Πιέρρου και της Αντωνίνας Ρίτζου. Το ζευγάρι απέκτησε αρκετά παιδιά, από τα οποία προήλθαν οι σημαντικότεροι κλάδοι της οικογένειας.

Οι Μαυρογένηδες των Μαρμάρων και η μεγάλη τους περιουσία

Κατά τις πρώτες δεκαετίες του 18ου αιώνα οι Μαυρογένηδες είχαν ήδη εξελιχθεί σε μία από τις ισχυρότερες οικογένειες της Πάρου. Ανάμεσα στα σημαντικότερα μέλη της δεύτερης γενιάς υπήρξαν ο Νικόλαος Τζανή Μαυρογένης και ο Πέτρος Τζανή Μαυρογένης.

Ο Νικόλαος, γεννημένος γύρω στο 1700, υπήρξε ένας από τους πλουσιότερους κτηματίες του νησιού. Το κτηματολόγιο της Πάρου τον καταγράφει με περισσότερα από 60 αγροτικά ακίνητα, μεταξύ των οποίων 41 χωράφια, 17 αμπέλια, ποτιστικά, φυτειά και κηπάρι. Η περιουσία του εκτεινόταν σε διάφορες θέσεις της Πάρου και οι αναφορές στα κτηματολογικά και συμβολαιογραφικά έγγραφα δείχνουν την έκταση της οικονομικής του δραστηριότητας.

Ο Νικόλαος δεν ήταν απλώς μεγάλος γαιοκτήμονας. Υπήρξε προεστός, βοεβόδας, πρόξενος της Βενετίας στην Πάρο και δραγουμάνος, υπηρετώντας σε διαφορετικές περιόδους από το 1735 και κατά τα έτη 1744–1750 και 1756–1759. Η παρουσία του στα κοινά της Πάρου είναι συνεχής. Εκπροσωπεί την Παροικιά, συμμετέχει στις γενικές συνελεύσεις, αναλαμβάνει αποστολές στην Κωνσταντινούπολη και διαπραγματεύεται φορολογικά ζητήματα του νησιού.

Το 1721, για παράδειγμα, ο Νικολάκης Μαυρογένης εκλέγεται μαζί με τον Αμπάτε Βιτζαρά επίτροπος του Κοινού της Παροικιάς, με αποστολή να ενεργήσουν προς τον δραγουμάνο ώστε να ελαφρυνθούν τα φορολογικά βάρη. Κατά τις επόμενες δεκαετίες το όνομά του επανέρχεται διαρκώς στα πρακτικά των κοινοτήτων.

Η οικονομική ισχύς των Μαυρογένηδων φαίνεται και από τη συμμετοχή τους στην εκμίσθωση των φόρων. Το 1730 ο Νικόλαος Μαυρογένης, μαζί με τον Ιάκωβο Μπαζέγιο και τον Τζουανάκη Βατιμπέλα, ανέλαβε τη δεκάτη της Πάρου, καθώς και φόρους της Αλυκής και το κουμέρκι. Πρόκειται για δραστηριότητες που απαιτούσαν σημαντική οικονομική επιφάνεια και έδιναν στους κατόχους τους ιδιαίτερη επιρροή στην τοπική κοινωνία.

Η θέση των Μαυρογένηδων στην οικονομική ζωή της Πάρου αποτυπώνεται χαρακτηριστικά και σε έγγραφο του 1730, όπου ένας μικροϊδιοκτήτης αναγκάζεται να πουλήσει το σπίτι και το ποτιστικό του για να εξοφλήσει σιτάρι και κριθάρι που είχε λάβει από τις αποθήκες των «αφεντάδων Μπαζέγιου και Μαυρογένη». Η μαρτυρία αυτή αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο οι μεγάλες οικογένειες λειτουργούσαν ως πιστωτές και οικονομικοί παράγοντες της αγροτικής κοινωνίας.

Ο Πέτρος Μαυρογένης και η Εκατονταπυλιανή

Εξίσου σημαντική μορφή υπήρξε ο Πέτρος Τζανή Μαυρογένης, γεννημένος περίπου το 1702. Η περιουσία του ήταν επίσης τεράστια: 41 χωράφια, 7 αμπέλια, ένα λιβάδι και ένα περιβόλι, συνολικά περίπου πενήντα αγροτικά ακίνητα.

Ο Πέτρος αναδείχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Πάρου του 18ου αιώνα. Υπήρξε επανειλημμένα επίτροπος, προβλεπτής και εκπρόσωπος του Κοινού, ενώ συνδέθηκε ιδιαίτερα με την Παναγία Εκατονταπυλιανή. Το 1732 εκλέγεται επίτροπος της Παναγίας και το 1733 αναφέρεται ως «επίτροπος και προβλεπτής της υπεραγίας Θεοτόκου Εκατονταπυλιανής».

Η σχέση του με το μεγάλο παριανό προσκύνημα υπήρξε ουσιαστική. Ασχολήθηκε με την προστασία και την αποκατάσταση του ναού, ιδιαίτερα μετά τις σεισμικές καταστροφές του 18ου αιώνα, και αποδίδεται σε αυτόν η δημιουργία μεγάλων έργων αντιστήριξης που συνέβαλαν στη διατήρηση του μνημείου.

Το 1752 ο Πέτρος Μαυρογένης αναφέρεται ως πρόξενος της Αυστρίας και της Αγγλίας στην Πάρο και στις Κυκλάδες, αξίωμα που αποκαλύπτει το εύρος των εμπορικών και διεθνών διασυνδέσεων της οικογένειας. Η δραστηριότητά του δεν περιοριζόταν στην Πάρο, αλλά επεκτεινόταν και σε άλλα νησιά των Κυκλάδων.

Η παρουσία των Μαυρογένηδων ήταν ιδιαίτερα ισχυρή και στην περιοχή του Κεφάλου. Ο Πέτρος αναφέρεται ως επίτροπος της Μονής Αγίου Αντωνίου, ενώ μέλη της οικογένειας εμφανίζονται ως ιδιοκτήτες ή ευεργέτες και άλλων μονών. Η οικογένεια συνδύαζε έτσι την οικονομική δύναμη με την άσκηση θρησκευτικής και κοινωνικής επιρροής.

Οι Μαυρογένηδες στα κοινά της Πάρου

Από το 1720 έως τα μέσα του 18ου αιώνα τα ονόματα Νικόλαος, Πέτρος, Τζανής, Μιχαήλ και Δημήτριος Μαυρογένης εμφανίζονται ξανά και ξανά στα πρακτικά των παριανών κοινοτήτων.

Οι Μαυρογένηδες συμμετέχουν στις εκλογές επιτρόπων, εκπροσωπούν την Παροικιά και τα χωριά του Κεφάλου, υπογράφουν αποφάσεις για φορολογικά ζητήματα, αναλαμβάνουν αποστολές στην Κωνσταντινούπολη και συμμετέχουν στις προσπάθειες προστασίας των Παριανών από τις αυθαίρετες φορολογικές απαιτήσεις.

Το 1734 ο Πέτρος και ο Τζανής Μαυρογένης υπογράφουν απόφαση του Κοινού για τον επαναπατρισμό Παριανών που είχαν εγκαταλείψει το νησί λόγω της βαριάς φορολογίας. Το 1739 ο Νικόλαος Τζανή Μαυρογένης εκλέγεται απεσταλμένος των κοινών της Πάρου στην Κωνσταντινούπολη, προκειμένου να διαπραγματευθεί οικονομικά ζητήματα του νησιού.

Η οικογένεια φαίνεται επίσης να διαδραματίζει ρόλο στην αντιμετώπιση της πειρατείας, ενός από τα μεγαλύτερα προβλήματα της εποχής. Σε έγγραφο του 1744, ο Πέτρος Μαυρογένης εμφανίζεται ως μάρτυρας σε υπόθεση που αφορά την αρπαγή πλοίου και εμπορευμάτων από τον περίφημο πειρατή Γρύλο, ο οποίος δρούσε στα περάσματα των Κυκλάδων και στην περιοχή της Αντιπάρου.

Οι συνεχείς αυτές αναφορές αποδεικνύουν ότι οι Μαυρογένηδες δεν αποτελούσαν απλώς μια εύπορη οικογένεια γαιοκτημόνων. Είχαν εξελιχθεί σε πραγματικό πολιτικό και οικονομικό κέντρο ισχύος της παριανής κοινωνίας.

Εκκλησίες, μοναστήρια και ευεργεσίες

Η οικογένεια άφησε σημαντικό αποτύπωμα και στη θρησκευτική ζωή της Πάρου. Μέλη της συνδέθηκαν με την Εκατονταπυλιανή, τον Άγιο Αντώνιο Κεφάλου, τη Μονή Αγίου Χαραλάμπους, τη Ζωοδόχο Πηγή Λογγοβάρδας και άλλα θρησκευτικά ιδρύματα.

Το 1751 αναφέρεται ότι η Μονή Ζωοδόχου Πηγής Λογγοβάρδας ανακαινίσθηκε με δαπάνες μέλους της οικογένειας. Το 1778 ο Νικόλαος Μαυρογένης αγόρασε τη Μονή του Αγίου Χαραλάμπους, ενώ το 1793 η Δόμνα Μαριώρα, σύζυγος του Νικολάου Μαυρογένη, και τα παιδιά της αφιέρωσαν τη μονή στην Εκατονταπυλιανή.

Ιδιαίτερα σημαντικές υπήρξαν οι δωρεές του Νικολάου Πέτρου Μαυρογένη, του μετέπειτα ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας. Η οικογένεια συνδέεται με τις αργυρές επενδύσεις εικόνων της Εκατονταπυλιανής, με ιερά σκεύη και άλλα πολύτιμα αφιερώματα. Στην Πάρο σώζονται επίσης οι περίφημες μαρμάρινες κρήνες του 1777, που συνδέονται με τη γενναιοδωρία του.

Μαρτυρία της οικογενειακής παρουσίας στην εκκλησιαστική τέχνη αποτελεί και η εικόνα της Παναγίας Καρδιώτισσας, έργο του αγιογράφου Πέτρου Μαυρογένη και του Θεόδωρου Αναγνώστου Καλουδά, του 1729, που σήμερα βρίσκεται στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Μάρπησσας.

Ο Νικόλαος Πέτρου Μαυρογένης, ο ηγεμόνας

Από τον παριανό κλάδο των Μαυρογένηδων γεννήθηκε στα Μάρμαρα, το 1738, ο Νικόλαος Πέτρου Μαυρογένης, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της οικογένειας και του ελληνικού κόσμου του 18ου αιώνα.

Ο Νικόλαος ακολούθησε τη σταδιοδρομία των Φαναριωτών και των δραγουμάνων. Αρχικά συνδέθηκε με τον Καπουδάν Πασά Τζεζαερλή Χασάν και ανέλαβε υπηρεσίες ως γραμματέας και διερμηνέας του οθωμανικού στόλου. Η ικανότητά του τον οδήγησε σε ανώτατες θέσεις και τελικά, το 1786, διορίστηκε ηγεμόνας της Βλαχίας, ενώ στη συνέχεια ανέλαβε και τη διοίκηση της Μολδαβίας.

Παρά την άνοδό του σε μια από τις υψηλότερες θέσεις που μπορούσε να κατακτήσει Έλληνας της εποχής στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ο Νικόλαος Μαυρογένης δεν ξέχασε την Πάρο. Το αρχοντικό του στα Ψυχοπιανά, κοντά στο Δίστρατο, υπήρξε τόπος φιλοξενίας υψηλών προσώπων. Μεταξύ αυτών αναφέρεται και ο φίλος του Καπουδάν Πασάς Τζεζαερλή Χασάν, κατά τις επισκέψεις του οθωμανικού στόλου στον Δρυό.

Η πολιτική του σταδιοδρομία, όμως, έληξε τραγικά. Μετά την ήττα των οθωμανικών στρατευμάτων στη μάχη του Φωξανίου, ο σουλτάνος Σελήμ Γ΄ τον θεώρησε υπεύθυνο για την καταστροφή. Ο Νικόλαος Μαυρογένης καθαιρέθηκε και στις 1 Οκτωβρίου 1790 αποκεφαλίστηκε, σε ηλικία περίπου 54 ετών.

Η μνήμη του όμως παρέμεινε ζωντανή στην Πάρο, κυρίως χάρη στις ευεργεσίες του προς την Εκατονταπυλιανή και την ιδιαίτερη πατρίδα του.

Από τον Νικόλαο Μαυρογένη στη Μαντώ

Ο Νικόλαος Πέτρου Μαυρογένης υπήρξε θείος της Μαντώς Μαυρογένους, της γυναίκας που έμελλε να γίνει μία από τις πιο γνωστές μορφές της Ελληνικής Επανάστασης.

Ο πατέρας της, Νικόλαος Μαυρογένης, γιος του μυκονιάτικου κλάδου της οικογένειας, γεννήθηκε γύρω στο 1750 και μετά τις περιπέτειες που ακολούθησαν τον θάνατο του θείου του κατέφυγε αρχικά στη Σμύρνη, στη συνέχεια στη Μύκονο και τελικά στην Τεργέστη, όπου εγκαταστάθηκε το 1790.

Στην ακμάζουσα ελληνική παροικία της Τεργέστης ασχολήθηκε με το εμπόριο και συνεργάστηκε με τον Χιώτη μεγαλέμπορο Κωνσταντίνο Νιώτη. Η οικονομική του επιτυχία του επέτρεψε να προσφέρει στα παιδιά του εξαιρετική μόρφωση. Από τον γάμο του με τη Ζαχαράτη Μπατή απέκτησε τον Δημήτριο, τον Αντώνιο, τον Στέφανο, την Ειρήνη και τη Μαντώ.

Η Μαντώ, που πιθανότατα γεννήθηκε στην Τεργέστη το 1796, έλαβε για την εποχή της σπάνια μόρφωση. Μιλούσε ελληνικά, τουρκικά, γαλλικά και ιταλικά και απέκτησε ιδιαίτερη καλλιέργεια στη μουσική. Η ομορφιά της είχε γίνει παροιμιώδης στην Τεργέστη, όπου ήταν γνωστή ως Bella Greca.

Παρά τη γέννησή της εκτός Πάρου, η Μαντώ παρέμεινε στενά συνδεδεμένη με την παριανή καταγωγή της. Η οικογένεια διέθετε στο νησί σημαντική περιουσία και το όνομα των Μαυρογένηδων ήταν ήδη συνδεδεμένο με την ιστορία και την κοινωνική ζωή του τόπου.

Τα αρχοντικά και η οικογενειακή κληρονομιά

Η οικονομική και κοινωνική επιφάνεια των Μαυρογένηδων αποτυπώθηκε και στα αρχοντικά τους. Ιδιαίτερη θέση κατείχε το αρχοντικό του Νικολάου Μαυρογένη στα Ψυχοπιανά, το οποίο μετά τον θάνατό του περιήλθε στους απογόνους του.

Το 1798 η Δόμνα Μαριώρα και τα παιδιά της πούλησαν το αρχοντικό και κτήματα στον ανιψιό τους Πέτρο Μάτζα – Μαυρογένη. Ο Πέτρος είχε νυμφευθεί τη Μαρία ή Μαργαρίτα Μαρκοπολίτη και στο αρχοντικό αυτό μεγάλωσε η οικογένειά του.

Ανάμεσα στα παιδιά του υπήρξαν ο Γεώργιος, ο Μάρκος, η Αικατερίνη και η Μαρούσα. Η οικογένεια συνδέθηκε με άλλους μεγάλους παριανούς οίκους, όπως οι Δελαγραμμάτηδες, Βιτσαράδες, Κρίσπηδες, Μπάοι και Δημητρακόπουλοι, μέσα από γάμους, προικοσύμφωνα και κληρονομιές.

Ο Μάρκος Μάτζας – Μαυρογένης, που νυμφεύθηκε την Ελένη Δελαγραμμάτη, υπήρξε μία από τις σημαντικές μορφές της οικογένειας κατά τον 19ο αιώνα και διετέλεσε δήμαρχος Πάρου. Το αρχοντικό της οικογένειας στην Παροικιά, με τους μεγάλους χώρους και τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του 18ου αιώνα, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της κοινωνικής ακμής των παριανών αρχοντικών οικογενειών.

Οι Μαυρογένηδες και η Επανάσταση του 1821

Η οικογένεια έδωσε το παρών και στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Ανάμεσα στα μέλη της αναφέρεται ο Στέφανος Μαυρογένης, ο οποίος θανατώθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1821, καθώς και ο Τζαννέτος Μαυρογένης, Φιλικός και συγγενής του ηγεμόνα Νικολάου Μαυρογένη.

Ιδιαίτερα ξεχωριστή περίπτωση υπήρξε ο Απόστολος Ιωάννη Μαυρογένης, που γεννήθηκε στην Πάρο στα τέλη του 18ου αιώνα. Μεγάλωσε σε ένα οικογενειακό περιβάλλον με ισχυρή παράδοση στα γράμματα και στις ανώτερες διοικητικές θέσεις. Σπούδασε ιατρική στην Πίζα και γνώριζε γαλλικά, αραβικά, τουρκικά και ιταλικά.

Η Επανάσταση τον βρήκε στην Ιταλία. Εγκατέλειψε τις σπουδές του και ήρθε στην επαναστατημένη Ελλάδα, όπου συνδέθηκε με τον Κολοκοτρώνη, τον Παπαφλέσσα και άλλους αγωνιστές. Υπηρέτησε ως στρατιωτικός γιατρός και συμμετείχε ενεργά στις πολεμικές επιχειρήσεις. Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους τιμήθηκε από την πολιτεία και έζησε μέχρι το 1906, έχοντας ξεπεράσει τον έναν αιώνα ζωής. Η τελευταία του συνέντευξη δόθηκε το 1904 στον Ζαχαρία Παπαντωνίου για την εφημερίδα «Σκριπ».

Η Μαντώ στην Πάρο

Η κορυφαία σύνδεση της οικογένειας με την ιστορία της νεότερης Ελλάδας υπήρξε η Μαντώ Μαυρογένους. Με την έναρξη της Επανάστασης εγκατέλειψε την ασφάλεια της Ευρώπης και προσέφερε την περιουσία, τις γνωριμίες και την προσωπική της δράση στον Αγώνα.

Παρά την καταγωγή της από την Τεργέστη, η Πάρος παρέμεινε η ιδιαίτερη πατρίδα της οικογένειάς της. Στο νησί βρίσκονταν οι συγγενείς, τα κτήματα και τα αρχοντικά των Μαυρογένηδων.

Η ίδια επισκέφθηκε και εγκαταστάθηκε στην Πάρο μετά την Επανάσταση. Το 1823, μάλιστα, ανακύπτει διαφορά ανάμεσα στη Μαντώ και την κοινότητα των χωριών του Κεφάλου σχετικά με την κυριότητα της Μονής Αγίου Αντωνίου. Η Μαντώ υποστήριζε ότι επρόκειτο για πατρική οικογενειακή περιουσία, ενώ οι κάτοικοι του Κεφάλου αντέτειναν ότι η μονή ανήκε στην κοινότητα. Η διαφορά αυτή δείχνει πόσο ισχυρή παρέμενε ακόμη και τότε η οικογενειακή μνήμη των δικαιωμάτων και των κτημάτων των Μαυρογένηδων.

Η Μαντώ πέθανε στην Πάρο το 1840, σε ηλικία μόλις 44 ετών. Οι συγγενείς της Ελένη Μάτζα Μαυρογένη και Μαρουσώ Δελαγραμμάτη ανέλαβαν να τη σαβανώσουν, ενώ φιλοξενείτο στην οικία της οικογένειας Βατιμπέλα στην Παροικιά. Στην οικία αυτή σώζεται η γνωστή επιγραφή:

«Εν τη οικία ταύτη, απέθανε η τον Πυρσόν της Ελληνικής Ελευθερίας κρατήσασα, Μαντώ η Μαυρογένους».

Έτσι, η Πάρος έγινε όχι μόνο ο τόπος καταγωγής της μεγάλης οικογένειας των Μαυρογένηδων αλλά και ο τόπος όπου έκλεισε η ζωή της πιο διάσημης απογόνου της.

Από την Τουρκοκρατία στο ελληνικό κράτος

Η οικογένεια δεν εξαφανίστηκε με την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Αντίθετα, αρκετοί Μαυρογένηδες συνέχισαν να συμμετέχουν στη δημόσια ζωή της Πάρου.

Ο Μάρκος Μάτζας – Μαυρογένης διετέλεσε δήμαρχος Πάρου, ενώ μέλη της οικογένειας καταγράφονται σε εκλογικούς καταλόγους, δημοτικά συμβούλια και δημόσιες υπηρεσίες. Το 1843, σε μια από τις έντονες εκλογικές αντιπαραθέσεις της Παροικιάς, το όνομα του Ζώρζη Μαυρογένη εμφανίζεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, γεγονός που δείχνει ότι οι παλαιές οικογένειες εξακολουθούσαν να διατηρούν πολιτική επιρροή και κατά τις πρώτες δεκαετίες του ελληνικού κράτους.

Το 1847 καταγράφονται Μαυρογένηδες ως κτηματίες στην Παροικιά, ενώ το 1875 εμφανίζεται ο Ιωάννης Μαυρογένης του Πέτρου στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας. Κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα μέλη της οικογένειας εξακολουθούν να εμφανίζονται στην Παροικιά και σε άλλες περιοχές της Πάρου.

Το 1903 ο Αλέξανδρος Μαυρογένης εκλέγεται δημαρχιακός πάρεδρος Παροικιάς, ενώ ο Μάρκος Πέτρου Μαυρογένης διακρίνεται αργότερα στη δημόσια διοίκηση ως έπαρχος και διευθυντής του Καπνεργοστασίου Κερκύρας. Η οικογένεια είχε πλέον περάσει από την παλαιά τοπική αρχοντία στη νεότερη ελληνική κοινωνία, χωρίς να χάσει τη σύνδεσή της με την Πάρο.

Μια οικογένεια που σφράγισε την παριανή ιστορία

Η ιστορία των Μαυρογένηδων είναι, στην πραγματικότητα, ένα μεγάλο κεφάλαιο της ιστορίας της Πάρου από τον 17ο έως και τον 20ό αιώνα. Από τον Τζανή Μαυρογένη των Μαρμάρων, που εμφανίζεται στα παριανά έγγραφα του 1683, έως τους απογόνους που καταγράφονται ακόμη και στις εκλογές και στα δημοτολόγια του 20ού αιώνα, μεσολαβούν σχεδόν τρεις αιώνες συνεχούς παρουσίας.

Οι Μαυρογένηδες απέκτησαν τεράστια κτηματική περιουσία, ασχολήθηκαν με τη γεωργία και το εμπόριο, συνδέθηκαν με τη ναυτιλία και τη διεθνή εμπορική ζωή των Κυκλάδων, ανέλαβαν τα σημαντικότερα κοινοτικά αξιώματα και συμμετείχαν στις υποθέσεις της Πάρου με τρόπο που ξεπερνούσε τα όρια μιας απλής τοπικής οικογένειας.

Η ιστορία τους συνδέεται με τα Μάρμαρα, τον Κέφαλο, την Παροικιά, τη Μάρπησσα, τη Νάουσα και την Αντίπαρο, αλλά και με τη Μύκονο, τη Σμύρνη, την Κωνσταντινούπολη, την Τεργέστη, τη Βενετία, τη Βλαχία και τη Μολδαβία. Μέσα από τους γάμους τους συγγενεύουν με πολλές από τις παλαιές οικογένειες της Πάρου, ενώ μέσα από τις ευεργεσίες τους συνδέθηκαν με την Εκατονταπυλιανή και τις μονές του νησιού.

Πάνω απ’ όλα, όμως, οι Μαυρογένηδες άφησαν στην ελληνική ιστορία δύο μορφές με πανελλήνια ακτινοβολία: τον Νικόλαο Πέτρου Μαυρογένη, τον παριανό ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας που έφθασε στις ανώτατες βαθμίδες της οθωμανικής διοίκησης και βρήκε τραγικό τέλος, και τη Μαντώ Μαυρογένους, την αγωνίστρια της Επανάστασης του 1821, που έδωσε την περιουσία και τη ζωή της στον Αγώνα και πέθανε στην ίδια την Πάρο, την πατρίδα των προγόνων της.

Έτσι, το όνομα Μαυρογένης δεν αποτελεί απλώς ένα από τα παλαιά παριανά επώνυμα. Είναι ένα από τα ονόματα που συνδέουν την κοινωνία των αρχόντων της Τουρκοκρατίας με την Ελληνική Επανάσταση και, από εκεί, με τη δημιουργία του νεότερου ελληνικού κράτους. Και στην Πάρο, όπου οι πρώτοι Μαυρογένηδες εγκαταστάθηκαν στα Μάρμαρα στα τέλη του 17ου αιώνα, η οικογένεια άφησε πίσω της κτήματα, αρχοντικά, εκκλησίες, έγγραφα και μνήμες που εξακολουθούν να φωτίζουν μια ολόκληρη εποχή της παριανής ιστορίας.

–1660. Τζανάκης (Ιωάννης) Μαυρογένης γενάρχης οικογενείας (1660-1740).

–1683. Σε έγγραφο στις 6 Μαΐου 1683 της Μονής Αγίου Γεωργίου Λαγκάδας αναφερεται ο Τζανής Μαυρογένης. Είναι ο γενάρχης της έξοχης και πλούσιας οικογένειας των Μαυρογένηδων, που απέδωσε στην κοινωνία και στον Ελληνισμό ένα Νικόλαο Μαυρογένη, ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας, μια Μαντώ Μαυρογένους, δραγομάνους, βοεβόδες, πρόκριτους κ.α. Ο Τζανής ή Τζανάκης Μαυρογένης (η γυναίκα του λεγόταν Μαρουσώ ή Μαρουσάκη, το γένος Ρίτζου του Πιέρρου και της Αντωνίνας Ρίτζου) ήταν ένας από τους πέντε πλουσιότερους κτηματίες της Πάρου. Διέθετε 14 χωράφια, 3 αμπέλια, 1 περιβόλι και 1 κηπάρι. Συνολικά 19 αγροτικά ακίνητα και γιος του Νικόλας (1700-1767), προεστός, βοεβόδας, πρόξενος της Βενετίας στην Πάρο και δραγομάνος, ερχόταν δεύτερος στη λίστα των πλουσίων, δηλαδή οι περισσότερες εκτάσεις των Μαρμάρων και Δραγουλά ανήκαν στους άρχοντες του τόπου, όπου δούλευαν οι φτωχοί, κατά κανόνα, κάτοικοι των χωριών.

–1695. Το 1695 ο Τζανάκης Μαυρογένης παντρεύεται την κυρά Μαρουσάκη Μαυρογένους, το γένος Ρίτσου (1665-1745).

–1695. Το 1695 γεννιέται ο Νικόλαος Μαυρογένης και πεθάνει το 1767. Σύζυγός του η Καλίτζα Μαυρογένους το γένος Μάτζα.

1700. Το 1700 γεννιέται ο Πέτρος Μαυρογένης. πεθαίνει το 1770. Γυναίκα του η κυρά Μαυρογένη το γένος Πριγκουλίνα.

–1700. Ο Νικόλαος Μαυρογένης (1700-1767), γιός του γενάρχη των Μαυρογένηδων της Πάρου Τζανάκη Μαυρογένη και θείος του ηγεμόνα της Βλαχίας Νικολάου Πέτρου Μαυρογένη (1738-1790), έρχεται δεύτερος σε αριθμό ακινήτων. Σύμφωνα με το κτηματολόγιο διέθετε 41 χωράφια, 17 αμπέλια, ποτιστικά, 1 φυτειά, 1 κηπάρι. Συνολικά, πάνω από 60 αγροτικά ακίνητα. Ο Νικόλαος Τζανάκη Μαυρογένεης γεννήθηκε στα Μάρμαρα γύρω στα 1700. «Παντρεύτηκε, άγνωστο πότε, την Καλλίτσα κόρη του Πετράκη Μάτσα από την Σϊφνο, με την οποία απέκτησαν μια κόρη, την Αικατερίνη. Η Αικατερίνη στη συνέχεια παντρεύτηκε τον Θωμά Δημάκη, δραγομάνο του Οθωμανικού Στόλου το 1763. Ο Νικόλαος διακρίθηκε στην κοινωνία της Πάρου» ως προεστός (κοινοτικός άρχοντας), βοεβόδας, πρόξενος της Βενετίας στην Πάρο και δραγουμάνος (1735, 1744-1750, 1756-1759).

Η περιουσία του άρχοντα Νικολάκη Μαυρογένη αναφέρεται στο κτηματολόγιο Πάρου κάπου το 1730:

Αμπέλι προκόπο σύμλπιος Γκεωργάκης Γιαννάκη Βιτζαρά [από τον Αντώνη Νταμόρο, δεκατίζεται ως λέγον στον Ταξιάρχη μοναστήρι].

Χωράφι Άγιο Βλάση από τον μπρωτοπαπά – Μπουλουρή.

Χωράφι Κουκουμαύλες σύμπλιος Γιάκουμος Κουμνενός. κ.α.

–1702. Το 1702 γεννιέται η Ελενάκη Μαυρογένους, μετέπειτα σύζυγος του Φραντζέσκου Σομαρίπα.

–1702. Γεννήθηκε στα Μάρμαρα το 1702 ο Πέτρος Τζαν. Μαυρογένης. Ήταν ο τρίτος στη σειρά ως προς τον αριθμό των κτημάτων στην Πάρο με 41 χωράφια, 7 αμπέλια, 1 λιβάδι και 1 περιβόλι. Συνολικά 50 αγροτικά ακίνητα. Ήταν αδρεφός του Νικολάκη Μαυρογένη, και πατέρας του ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας Νικολάου Μαυρογένη.

–1705. Γεννιέται ο Στέφανος Μαυρογένης, γιός του γενάρχη των Μαυρογένηδων της Πάρου Τζαννάκη Μαυρογένη (1660-1740). Είχε διατελέσει δραγουμάνος του Οθωμανικού Στόλου (1765). Βοήθησε οικονομικά το νησί του, όπως και ο αδερφός του Νικόλαος Μαυρογένης, δραγουμάνος και εκείνος.

Σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς στον Στέφανο Μαυρογένη οφείλεται η ίδρυση του Ελληνικού Σχολείου στην Παροικιά. Υπήρξε, όπως αναφέρει στον επιτάφιο λόγο του στον Μαυρογένη ο αρχιμ. Ιωάσαφ Κορνήλιος, ευσεβέστατος, ελεήμων και φιλάνθρωπος. Και «τον ίδιον εμέ [τον Κορνήλιον] μεταχειρίσθη μέσον ο φιλόπατρις και φιλάδερφος διά να ευρώ εγώ και να στείλη αυτός εις την πατρίδα του διδάσκαλον άξιον με προσθήκην μισθού ικανού…».

–1711. Περιοχή Παροικιάς (Πηγαδάκι) Προικοσύμφωνο Νικολάου Αλιφάφη και Μαρκετάκης Μενδρινού, Μάρμαρα 8 Σεπτ. 1711. Οι Άγιοι Ανάργυροι, ναός και γειτονιά της Παροικιάς, κοντά στο ποτάμι. Το υπογράφει ο ιεροδιάκονος, αδερφός της Μαρκέτας Μενδρινός Αρσένιος του Γεωργίου. Το προικοσύμφωνο υπογραφουν και οι: Σακέλλιος Κεφάλου, ο Γεωργάκης Αλλησάφης, ο Αντώνιος Καμοσανός, ο Γιεώργης Μαυρογιένης, ο Μαρής Μενδρινός και ο Πέτρος Σκορδίλης.

–1715. Το 1715, δυο Μαυρογένη, ο Πέτρος και ο Στέφανος ένωσαν την κινητή τους περιουσία και μετέβησαν στο νησί της Πάρου όπου αγόρασαν ιδιοκτησίες. Ήταν πολύ πλούσιοι, γιατί ο Πέτρος ανοικοδόμησε, με δικά του έξοδα, την εκκλησία του νησιού που ήταν αφιερωμένη στην Παναγία την Εκατονταπυλιανή. Ο στέφανος πηγαίνει στη συνέχεια στην Κωνσταντινούπολη και χάρη στη μόρφωση του καταλαμβάνει το αξίωμα του δραγουμάνου του ναυτικού. Ίδρυσε ένα ελληνικό σχολείο στην Πάρο προσλαμβάνοντας ένα δάσκαλο, τον οποίο ο ίδιος έστειλε από την Κωνσταντινούπολη. Ο Πέτρος έμεινε στην Πάρο και απέκτησε δυο γιους, τον Δημήτρη και τον Νικόλαο. Γόνοι Αρχοντικών οικογενειών. Τόπος καταγωγής των Μαυρογένη, πριγκιπική οικογένεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας της παρακμής η συγγένειά τους με τους δόγηδες Μοροζίνι (Φραγκίσκου Μοροζίνι, ξακουσμένη Βενετική οικογένεια). Η ομοιότητα του ονόματος δικαιολογείται από τη μακρά παραμονή των Μοροζίνι στην Ανατολή και κυρίως στην Εύβοια, από την παράσταση του λέοντα του Αγίου Μάρκου στη βάση του οικοσήμου των Μαυρογένη.

–1715. Στον Τζιπίδο στις 22 Απριλίου 1715 ο ιερέας Στάμενας Ευστράτιος συντάσσει πωλητήριο σπιτιού «εις τον άγιο Ηλία, σύμπλιο κύρ Περούλη Τριβυζά». Ενώπιον του ιερέα Στρατή Στάμενα που συνέταξε το έγγραφο η Παρασκευή Νικολού Μισαρίτη (Μεσαρίτη) πωλεί στον μαστρο Γεώργη Ραγκούση ένα σπίτι για 10,30 ρεάλια. Υπογράφεται απου τους ιερέα Μιχαήλ Στάμενα, Νικόλαο Πητηλαίο (Παντελαίο) και Γεώργη Μαυρογένη.

–1720 Δημήτριος Πέτρου Μαυρογένης (1720 Πάρος – 1793 Μύκονος) Γενάρχης του Μυκονιάτικου κλάδου των Μαυρογένη, παππούς της Ηρωίδας Μαντώς. -*3 Το εντυπωσιακής υστεροαναγεννησιακής αρχιτεκτονικής, οικοδομικό κόσμημα της Πάρου, αρχοντική κατοικία του Αλέξανδρου Δελαγραμμάτη και τα χαρακτηριστικά μαρμάρινα παράθυρα με τους ραδινούς κιονίσκους στο μέσον, απέναντι από την εκκλησία Σεπτεμβριανή της Παροικίας, προικώο της Συζύγου του γένους Αλισαφή, και κτίσμα της ιερατικής οικογένειας των Αλισαφή. Οι Άγιοι Ανάργυροι στη φλόγα Παροικίας (όπου στο δάπεδο της εκκλησίας βρίσκονται οι τάφοι τους), ο Άγιος Γεώργιος στα λιβάδια – κουνάδος, Παροικία και ο Πύργος Ψυχοπιανά είναι κτίσματα της ιστορικής οικογένειας Αλισαφή. Εν συνεχεία, το μοναδικής Αρχιτεκτονικής κτίσμα, περιήλθε αλληλοδιαδόχως δια θηλυγονικών προικοδοτήσεως στις οικογένειες Κρίσπη, Μαυρογένη και από το 1913 ως σήμερα στην οικογένεια Γράβαρη.

Ο Δημήτριος υπήρξε δημογέροντας και βοεβόδας της Μυκόνου, δημογέροντας δε και της Πάρου το 1774 και πρόξενος της Αυστρίας και της Αγγλίας στις Κυκλάδες, θέση την οποία κατέλαβε από τον πατέρα του Πέτρο.

–1721. Σε έγγραφο στις 30 Οκτωβρίου 1721 αναφέρει ότι το Κοινό της Παροικιάς αποφάσισε και εξέλεξαν επίτροπο του τον Αμπάτε Βιτζαρά και τον Νικολάκη Μαυρογένη για να ενεργήσουν με κάθε τρόπο προς τον Άρχοντα Δραγουμάνο ώστε να ελαφρύνουν λίγο τα δοσίματα.

–1725. Γεννιέται η Γρανέττα Μαυρογένη του Ιωάννη. Μετέπειτα σύζυγος του Αλέξανδρου Καμπάνη.

–1726. Ειρήνη Κονδύλη. Κόρη του Μιχαήλ. Σύζυγος του Francesco de Franceschi. Ο γιός τους, Μαρκάκης Φρατζέσκης νυμφεύεται (1716) την Ζαμπιδάκη, θυγατέρα του γιατρού Πέτρου Βιτζαρά. Ο γιός του γιατρού Π. Βιτζαρά, Βαρθολομαίος Π. Βιτζαράς (γενάρχης των Βιτσερά της Νάξου) νυμφεύεται (1726) την Άννα Δημητράκη Καΐρη, αδερφή της Φλωρέντζας συζύγου Πέτρου Ιω. Μαυρογένη (μητέρας του ηγεμόνα Νικολάου Π. Μαυρογένη) και πρωτοξάδερφη του γιατρού Γεωρ. Κονδίλλη. Ο αδερφός των προηγουμένων, αμπάτες Αντώνιος Π. Βιτζαράς ήταν Καθολικός ιερέας (ενώ ο αδελφός του πατέρα του ήταν ο παπά-Γιαννάκης Βιτζαράς, Ορθόδοξος ιερέας) και διετέλεσε Βικάριος Πάρου. Στο Ιστορικό Αρχείο Νάξου σώζεται η σφραγίδα του αμπάτε με το οικόσημο Βιτσαρά και τα διακριτικά του εκκλησιαστικού του βαθμού.

–1728. Σε έγγραφο Νάξου στις 18 Οκτωβρίου 1728 αναφέρεται η κόρη του Τζανή και της Μαρούσας Μαυρογένη η επονομαζόμενη Ελένη είχε παντρευτεί τον Ναξιώτη καθολικό άρχοντα Φραντζεσκάκη Ματθαίου Σομμαρίπα.

Ο Τζανής και η Μαρούσα Μαυρογένη μαρτυρούνται στην Πέρα Παναγιά Μαρμάρων. Στη θύρα της προθέσεως, όπου εικονίζεται ολόσωμος ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, με την επιγραφή: «Δέησις του δούλου Σου Τζανή Μαυρογένη κ(αι της σι(μ)βίας αυτού Μαρούσας». Η επιγραφή δεν φέρει χρονολογία.

–1729. Ο Αγιογράφος Πέτρος Μαυρογένης φιλοτεχνεί την εικόνα της Παναγίας Καρδιώτισσας στον ναό των Εισιδίων της Θεοτόκου, τώρα στο εκκλησιαστικό μουσείο Μάρπησσας, μαζί με τον αγιογράφο Θεόδωρο Αναγνώστου Καλουδά, έργο του 1729.

–1729. Σε κληρονομικό δικαίωμα των συζύγων αναφέρεται στις 11 Οκτωβρίου 1729 ο μάρτυρας Πέτρος Μαυρογένης και ο Νικόλαος Μαυρογένης.

–1730. Τον Ιανουάριος του 1730, ο Μαστρομιχελής Παπαδόπουλος, μικροιδιοκτήτης, πουλά το σπίτι και το ποτιστικό του μαζί για να ξεπληρώσει το σιτάρι και το κριθάρι που τόσες φορές χρειάστηκε να πάρει από τις αποθήκες των αφεντάδων Μπαζέγιου και Μαυρογένη, και μάλιστα «νύχτα καιρό».

–1730. Πρακτικό εκλογής απεσταλμένου του κοινού της Παροικιάς στην Κωνσταντινούπολης στις 28 Ιανουαρίου 1730 μαρτυρείται ο Νικόλαος και ο Πέτρος Μαυρογένης

–1730. Ο Τζουανάκης Βατιμπέλας είχε αγοράσει στις 20 Ιουλίου 1730 τον φόρο της δεκάτης του νησιού μαζί με τους Ιάκωβο Μπαζέγιο και Νικόλαο Μαυρογένη για ένα χρόνο.

–1730. Σε πρακτικό πωλήσεως του φόρου της δεκάτης του κοινού Παροικιάς κατά τη Γενική Συνέλευση, της 26 Ιουλίου 1730. Η κοινότητα «πουλάει» τη «δεκατιά» της χρονιάς εκείνης, «ηγούν το πέμπτον της γής» στους αφέντες Ιάκωβο Μπαζέγιο, Τζουανάκη Βατιμπέλα και Νικολάκη Μαυρογένη, καθώς και τους φόρους της Αλυκής και το κουμέρκι».

–1730. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 12 Νοεμβρίου 1730, αναφέρεται ο Τζανής, ο Νικόλαος και ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1730. Σε πρακτικό πωλήσεως του φόρου της δεκάτης του κοινού Παροικιάς κατά τη Γενική Συνέλευση, της 26 Ιουλίου 1730 μαρτυρείται ο Νικολάκης και ο Τζανής Μαυρογένης.

–1731. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 6 Δεκεμβρίου 1731, αναφέρεται ο Νικόλαος, ο Πέτρος και ο Τζανής Μαυρογένης.

–1732. Επίτροπος της Παναγίας εκλέγεται στις 4 Ιανουαρίου 1732 ο Πετράκης Τζανή Μαυρογένης, το σχετικό χωρίο από το Πρακτικό εκλογής του στον Ντεφεράρη Μιχαήλ, ιερέα.

–1732. Πρακτικό εξουσιοδοτήσεως απεσταλμένου του κοινού Παροικιάς, κατά τη Γενική Συνέλευση στις 17 Ιανουαρίου 1732 αναφέρεται ο Τζανής Μαυρογένης.

–1733. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 4 Ιανουαρίου 1733, αναφέρεται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1733. Σε δημόσιο πλειστηριασμό του κοινού Παροικιάς στις 20 Ιουνίου 1733, αναφέρεται ο Νικόλαος, Ο Τζανής και ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1733. «Επίτροπος και προβλεπτής της υπεραγίας Θεοτόκου Εκατονταπυλιανής» ο Μαυρογένης τζανή Πετράκης, αναφέρεται σε έγγραφο Παροικιάς στις 20 Σεπτεμβρίου 1733.

–1734. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 18 Ιανουαρίου 1734, αναφέρεται ο Τζανής Μαυρογένης.

–1734. Στις 24 Φεβρουαρίου 1734, οι προεστοί και επίτροποι του κοινού Παροικιάς Πάρου, με συστατικό γράμμα βεβαιώνουν ότι ο κάτοικος του νησιού τους, γαλλικής καταγωγής, Γιόζε Ντάλες, δια της βίας και παρά τη θέλησή του συνεργάστηκε με ξένους πειρατές, ένας εκ αυτών είναι ο Νικόλαος και ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1734. Σε έγγραφο Παροικιάς αναφέρεται ο Επίτροπος Εκατονταπυλιανής Πέτρος Μαυρογένης.

–1734. Απόφαση του κοινού της Παροικιάς για επαναπατρισμό συμπατριωτών τους (λόγω της βαριάς φορολογίας από τους Τούρκους, με το οποίο τους καλούσε να επιστρέψουν στο νησί τους, δίνοντας την υπόσχεση για μείωση των φόρων τους) στις 16 Σεπτεμβρίου 1734, υπογράφει ο Πέτρος και Τζανής Μαυρογένης.

–1736. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 22 Ιανουαρίου 1736, αναφέρεται ο Τζανής Μαυρογένης.

–1736. Το 1736 γεννιέται στα Μάρμαρα της Πάρου ο Ηγεμόνας Νικόλαος Π. Μαυρογένης. Απεβίωσε το 1790. Υπήρξε Δραγουμάνος το 1770-1786. Στο αρχοντικό του (σήμερα Παναγιώτη Κ. Δημητρακόπουλου κοντά στο δίστρατο) ο Νικόλαος Μαυρογένης φιλοξενούσε τους υψηλούς προσκεκλημένους του, μεταξύ των οποίων και τον φίλο του Καπουδάν πασά Τζεζαερλή Χασάν, κατά την ετήσια άφιξη του Οθωμανικού στόλου στον όρμο του Δρυού. Η μοίρα όμως του επεφύλαξε να μη χαρεί για αρκετά χρόνια το αρχοντικό αυτό, αφού την άνοιξη του 1790, με απόφαση του Σουλτάνου Σελήμ Γ’, καθαιρέθηκε από το Ηγεμονικό αξίωμα καθώς και από την Αρχιστρατηγία των Οθωμανικών δυνάμεων, ως υπεύθυνος της ήττας και ολοκληρωτικής καταστροφής του Οθωμανικού στρατού κατά τη μάχη του Φωξανίου κατά τον Β΄Ρωσο-Τουρκικό πόλεμο (1787-1792). Κατόπιν τούτου την 1η Οκτωβρίου του 1790, αποκεφαλίζεται σε ηλικία πενήντα τεσσάρων ετών, με εντολή του Σουλτάνου.

Μετά από οκτώ χρόνια από τον θάνατο του Ηγεμόνα, το 1798, η σύζυγός του Δόμνα Μαριώρα Γρηγορίου Σκαναβή, με την οποία απέκτησε τα εξής εννέα παιδιά: Ιωσήφ, Κωστάκης, Πέτρος, Σμαράγδα, Ευροσύνη, Σουλτάνα, Ρωξάνη, Ελένη και Ραλλού (1756-1829), πωλεί στον ανιψιό τους Πέτρο Γ. Μάτζα – Μαυρογένη, (γιό της Ειρήνης, αδερφή του Ηγεμόνα),  το αρχοντικό καθώς και διάφορα κτήματα στην ειδυλλιακή τοποθεσία των Ψυχοπιανών.

Νέος ένοικος του αρχοντικού γίνεται πλέον ο Πέτρος Μάτζας – Μαυρογένης, που το 1784 είχε νυμφευθεί τη Μαρία ή Μαργαρίτα Μαρκοπολίτη, κόρη του Φιλικού και προεστού Μάρκου Πολίτη από τη Νάξο, και αποκτούν στο αρχοντικό αυτό τα παιδιά τους: το Γεώργιο (Τζωρτζάκη), μετέπειτα σύζυγος του η Μαριώρα Βιτσαρά, το Μάρκο (Μαρκάκη), σύζυγος του η Ελένη Τζώρτζη Δελαγραμμάτη, την Αικατερίνη (Κατίγκω), σύζυγος της σε α’ γάμο ο Κωνσταντίνος Μαρ. Δαμίας (Αγάς), αγωνιστής της Επανάστασης του 1821, τιμηθείς και με Αριστείο Ανδρείας, και σε β’ γάμο της, το Φιλικό Παναγιώτη Δ. Δημητρακόπουλο, υπουργό των Οικονομικών επί κυβερνήσεως Ζαΐμη το 1826 και Γερουσιαστή επί Καποδίστρια από το 1829 μέχρι το θάνατό του και ακόμη τη Μαρούσα (Κοκονιώ), σύζυγος της ο τότε Έπαρχος Πάρου Παναγιώτης Βαφιόπουλος.

Μετά τον θάνατο του Πέτρου, το 1821, το αρχοντικό περιήλθε ως προικώο στο γιο του Μάρκο Μάτσα – Μαυρογένη (1784-1876, που το 1808 είχε νυμφευθεί την Ελένη Δελαγραμμάτη.

Ο Νικόλαος Μαυρογένης υπήρξε ιδιοκτήτης της μονής του Αγίου Αντωνίου Κεφάλου και άλλων μονών, ευεργέτης της Παροικιάς (οι μαρμάρρινες βρύσες της πόλης 1777) και της Παναγίας Εκατονταπυλιανής.

–1737. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς την 1η Μαρτίου 1737 αναφέρεται ο Πέτρος και ο Τζανής και ο Νικόλαος Μαυρογένης.

–1737. Αμοιβαία διαθήκη συζύγων της 30 Ιουλίου 1737 στην Παροικιά της κυρά Ζαμπέτας συμβίας Ανδρουλή Παπαγιάννενου της έτυχε θάνατος του ανδρός της, αναφέρεται η κυρά αρχόντισσα Μαρουσάκη Μαυρογένη.

–1738. Το 1738 γεννιέται η Ειρήνη Μάτζα το γένος Πέτρου Μαυρογένους, μετέπειτα σύζυγος του Τζώρτζη Μάτζα από την Σίφνο και αδερφή του ηγεμόνα της Βλαχίας Νικολάου Μαυρογένη. Απεβιωσε το 1790.

–1738. Σε προικοσύμφωνο Παροικίας στις 8 Απριλίου 1738, ο Μιχελέτος του Σπιρίδου με την κερα Νικολέττα θυγατέρα του Γεωργίου Σκιαδά, αναφέρεται ο Τζανάκης Μαυρογένης με χωράφι στις Δάφνες

–1738. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς τον Μάρτιο του 1738 αναφέρεται ο Νικόλαος, ο Τζανής και ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1738. Μαρτυρία υπερασπίσεως συμπατριώτη τους ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα προς τον καπουδάν πασά (για αντίδραση στην συγκέντρωση της φορολογίας), κατά τη Γενική Συνέλευση από τα κοινά της Πάρου, της 16 Ιουλίου 1738, υπογράφει ο Νικόλαος και ο Πέτρος Μαυρογένης όπως και ο Μιχαήλ Μαυρογένης από το κοινό των Μαρμάρων Πάρου..

–1738. Καταγραφή [Παροικιά, 13 Νοεμ. 1738] της περιουσίας της Ευαγγελίστριας, κτήματα τους γειτονεύουν με τα κτήματα της Ευαγγελίστριας, Μαυρογένης. Ο Τζανής Μαυρογένης αναφέρεται επανειλημμένα στον υπ' αριθ. 212 χ/φο νοταριακό κώδικα της Πάρου, των ετών 1730.

–1738. Ο Νικόλαος Πέτρου Μαυρογένης ήταν Φαναριώτης, παριανής καταγωγής, θείος της μεγάλης ηρωίδας της Ελληνικής Επαναστάσεως Μαντώς Μαυρογένους. Γεννήθηκε το 1738 στα Μάρμαρα της Πάρου και όχι στη Μύκονο, όπως λανθασμένα αναφέρουν ορισμένοι ιστορικοί. Μετά τις σπουδές του, προσελήφθη από τον Καπουδάν Πασά Τζεζαερλή Χασάν και διορίσθηκε αρχικά γραμματέας του και αργότερα διερμηνέας του στόλου. Αφού συνέργησε στην ειρήνευση της Πελοποννήσου και την απαλλαγή της από τις επιδρομές των Τουρκαλβανών, διορίσθηκε το 1786 ηγεμόνας της Βλαχίας και το 1788 και της Μολδαβίας. Συγχρόνως, ανέλαβε την αρχιστρατηγία των τουρκικών στρατευμάτων κατά του ρωσικού στρατού. Η ήττα των Τούρκων στη μάχη του Φοξανίου το 1788 και η σφαγή πολλών μουσουλμάνων, προκάλεσε την αγανάκτηση του σουλτάνου Σελήμ. Θεώρησε υπεύθυνο τον Νικόλαο Μαυρογένη και διέταξε τον αποκεφαλισμό του το έτος 1790. Ο Νικόλαος Μαυρογένης, παρά τις μεγάλες θέσεις τις οποίες κατέκτησε, δεν ξέχασε ποτέ την μικρή του πατρίδα. Υπήρξε μεγάλος ευεργέτης της Εκατονταπυλιανής, αφού με τη δική του οικονομική συνδρομή αποκαταστάθηκαν οι καταστροφές, που είχαν προξενήσει στο ναό οι σεισμοί του 1773. Έκανε, επίσης, σ' αυτόν, μεγάλα αφιερώματα, όπως οι αργυρές επενδύσεις της εικόνας της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής και των άλλων μεγάλων εικόνων του τέμπλου, πολύτιμα ιερά σκεύη, χρυσοΰφαντες αρχιερατικές στολές κ.α. Μεταξύ των προσφορών του στο νησί της καταγωγής του, ήταν και οι τρεις μαρμάρινες κρήνες, που κοσμούν την Παροικία. Πέθανε το 1790.

–1739. Πρακτικό εκλογής κοινοτικών επιστατών του ναού της Εκατονταπυλιανής σε Γενική Συνέλευση του κοινού της Παροικιάς στις 10 Μαρτίου 1739 αναγράφεται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1739. Στη διαθήκη της η Μαρουσάκη Τζανάκη Μαυρογένη (Παροικιά 27 Μαρτίου 1739) παραγγέλλει όπως «την ημέραν Αγίου Ελευθερίου να βάνει η Ειρήνη Βιτζαρά άλλους τέσσαρους ιερείς να λειτουργούν εις μνημόσυνον Ιωάννου και Μαρία του Σκληρού.

–1739. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς στις 14 Απριλίου του 1739 αναφέρεται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1739. Πρακτικό εκλογών κατά την Γεν. Συνέλευση στις 30 Αυγούστου 1739 απεσταλμένου των κοινών της Πάρου στην Κωνσταντινούπολη, εκλέγουν τον Νικόλαο Τζαννή Μαυρογένη, προκειμένου να διαπραγματευθεί τα οικονομικά θέματα του νησιού.

–1739. Πρόσκληση επιστροφής προς τους ξενιτεμένους Παρίους στις 30 Αυγούστου 1739, υπογράφεται και από τον Δημήτριο και Πέτρο Μαυρογένη.

–1739. Πρακτικό εκλογών κατά την Γεν. Συνέλευση στις 30 Αυγούστου 1739 απεσταλμένου των κοινών της Πάρου στην Κωνσταντινούπολη, εκλέγουν τον Νικόλαο Μαυρογένη, προκειμένου να διαπραγματευθεί τα οικονομικά θέματα του νησιού. Αναφέρεται ο Πέτρος Μαυρογένης από την Παροικιά και ο Μιχαήλ Μαυρογένης από τα χωριά του Κεφάλου.

–1740. Το 1740 γεννιέται η Ειρήνη Μάτζα το γένος Μαυρογένους, μετέπειτα σύζυγος του Τζώρτζη Μάτζα.

–1740. Σε δημόσιο πλειστηριασμό του κοινού Παροικιάς στις 12 Απριλίου 1740, αναφέρεται ο Νικόλαος και ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1740. Σε προικοσύμφωνο Παροικίας στις 14 Ιουλίου 1740, του Αντώνη Γιακουμή Βιτζαρά με την θυγατέρα Δημητράκη Μαλακη ονόματι Ανούσα, αναφέρει ένα Αμπέλι εις την Άμπελο σιμπλιος αφέντης Πετράκης Μαυρογένης.

–1741. Εκλογή απεσταλμένων στην Κωνσταντινούπολη από τα κοινά της Παροικιάς. Κατά τη Γενική συνέλευση το 1741 εκλέγουν ηγούμενο (αμπάτε) αφέντη Βιτζαρά και αφέντη Νικολάκη Μαυρογένη.

–1741. Εκλογή προβλεπτών υγειονομικών μέτρων από το κοινό Παροικιάς Πάρου, κατά τη Γενική Συνέλευση, της 2 Μαΐου 1741, εκλέγεται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1741. Για την εκλογή απεσταλμένων στην Κωνσταντινούπολη από τα κοινά της Παροικιάς στη Γενική συνέλευση το 1741 αναφέρεται ο Πέτρος Μαυρογένης από την Παροικιάς και ο Μιχαήλ από τα χωριά του Κεφάλου.

–1741. Στις 2 Μαΐου 1741 ο Πετράκης Μαυρογένης εκλέγεται, μαζί με τον Βαρθολομιό Βιτζαρά, προβλέπτης (επιτηρητής, στην Κίμωλο) «για την άμεση λήψη υγιεινομικών μέσων στο λιμάνι του νησιού τους όπου κατέπλεαν πλοία από χώρες όπου ήταν διαδομένη η επιδημία της πανώλους».

Ο Πέτρος Μαυρογένης ασχολήθηκε στην Πάρο, όπως και ο πατέρας του, με το εμπόριο και την καλλιέργεια της γής και αναδείχθηκε ένας από τους επιφανέστερους Παριανούς της εποχής εκείνης. Απέκτησε τεράστια περιουσία όχι μόνο στην Πάρο, αλλά και στα άλλα νησιά των Κυκλάδων και σ’ αυτήν την περιουσία ανήκε και ένα αρχοντικό στη Μύκονο. Διακρίθηκε στην κοινωνία της Πάρου και για την καλωσύνη του, τη φιλοξενία του και τη βαθειά θρησκευτική του πίστη. Υπηρέτησε επί σειρά ετών ως επίτροπος, επιστάτης και ταμίας του Ιερού Ναού της Εκατονταπυλιανής και είναι αυτός που με τους τεράστιους τοίχους αντιστήριξης έδωσε στον Ναό τη μορφή που θυμόμαστε οι παλαιότεροι για να διασωθεί, από τις διάφορς καταστροφές που είχαν προξενήσει οι σεισμοί και κυρίως αυτοί του 1733. Διετέλεσε το 1752 και πρόξενος της Αυστρίας και της Αγγλίας στην Πάρο, αλλά και σ’ όλες τις Κυκλάδες.

–1741. Τα κοινά της Πάρου, κατά τη Γενική Συνέλευση, της 20 Ιουλίου 1741, αποφασίζουν να συντάξουν γράμμα υπερασπίσεως του συμπατριώτη τους άρχοντα Νικόλαου Τζαννή Μαυρογένη, εναντίων των συκοφαντών κατοίκων της Νάξου, οι οποίοι τον κατηγορούν για συνεργασία με τους πειρατές, υπογράφει ο Πέτρος Μαυρογένης και ο Μιχαήλ Μαυρογένης από τον Κέφαλο.

–1741. Κατά τη Γενική Συνέλευση, της 18 Νοεμβρίου 1741, οι προεστοί και κοινοτικοί εκπρόσωποι της Παροικιάς Πάρου, αποφάσισαν να συλλάβουν, να φυλακίσουν και τέλος να εκτοπίσουν από το νησί τους τον συντοπίτη τους Ιωάννης Βασιλάκης, λόγω του σκανδαλώδους τρόπου της ζωής του και άλλων ανάρμοστων πράξεων. Υπογράφει ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1742. Γράμμα ιερέων Παροικιάς προς τον βοεβόδα, δραγομάνο, συμπολίτη τους Νικολάκη Μαυρογένη (1700-1767) στις 16 Φεβρουαρίου 1742.

–1743. Εκλογή κατά τη Γενική Συνέλευση «επιτρόπου και προβλέπτη» απεσταλμένου από τα κοινά της Πάρου, στις 20 Φεβρουαρίου 1743 αναφέρεται ο Νικόλαος και ο Πέτρος Μαυρογένης

–1743. Γράμμα των κοινών της Πάρου προς τον Νικόλαο Μαυρογένη στις 20 Φεβρουαρίου 1743. Οι επίτροποι των κοινών παρακαλούν τον Ν. Μαυρογένη να γίνει βοεβόδας του νησιού τους και να αναλάβει την φορολογία του, προκειμένου να αποφύγουν τον ανεπιθύμητο Μακάριο Μαλατέστα.

–1743. Απόφαση για καθορισμό της φορολογίας κατοίκων της Πάρου στις 12 Απριλίου 1743, αναφέρεται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1744. Έγγραφο αναφέρεται στον πειρατή Γρύλο που έλεγχε τα στενά περάσματα των Κυκλάδων και λήστευε κυριολεκτικά τα πλεούμενα με ορμητήριο την Πάρο και Αντίπαρο. «Εις δόξαν Θεού αμήν και της διαφεντεύτρας μας Εκατονταπυλιανής αμήν, 1744 Μαρτίου 4, Παροικία. Την σήμερον εφανερώθηκαν προσωπικώς εις την κανκελλαρία μας οι εδώ ονομτισμένοι ένμπροσθεν των υποκάτωθι παρόντα αξιοπίστω μαρτύρω, καραβοκύρης Γεώργιος Κανάρης, Στάμος Ψωμάς, Κωνσταντίνος Κακούρης, Νικολός Χαϊμάδας και Αθανάσιος Φραγκογιάννης οι οποίοι ζητούσαν και θέλουν δια μέσου της παρούσης φανερής υπογραφής των υποκάτωθεν να επιδείσουν ότι μισέβοντας από την Αθήνα με γνώμην Θεού θέλοντος να ξετρέξου τον δρόμον των έως την βασιλεύουσαν πόλιν και πηγαινόμενοι όντας εις το στενό της Άνδρος αιφνιδίως χωρίς τινα είδηση τους επάναβε(;) μία φελούκα μεγάλην και αρματωμένη καλά και αρματωμένη του αφέντη καπετάν Χριστοφίλου ντε Τζουάνε λεγόμενος Γρύλος και αυτός γενόμενος νοικοκύρης εις το καϊκιό των τους επήραν και συντροφία ζώντας τους επήρα εις το κανάλι της Αντιπάρου που εκεί ήτον ο καπετάνιος και το αρμαμέντον του και ερευνώντας το πράμα τους έδωκεν άδειαν και τους έκαμαν καλή πασκοτζέρο που εβρίσκουντανε ομοίως και μερικό από το σαπούνι του γομαριούν της Τζουβάλια πέντε και προβλέποντας, λοιπόν, στενοχωρημένο να μην χάσου και το αποληφθέν τως έβρη παρακαλεστικώς και εδανείστηκα ριάλια δύο χιλιάδες εξακόσια σαράντα ένα που γίνεται ο αριθμός με τα έξοδα έως δύο χιλιάδες επτακόσιαν και τους άφησαν ελεύθερους με το γομάρι του σαπουνιού, όθεν δι ‘ απόδειξιν με φανερά μαρτυρία την εζημία που έως τώρα ετράβηξα τους εσυντροφιάζομε δια μέσου της παρούσης υπογεγραμμένης ως κάτωθεν και τυπωμένη με την κοινή σφραγίδα εφανέρωσα του λεγόμενου καπετάνιου το επαράτησα χωρίς τινα έξοδα εις ασφάλεια, ξεκαθαρίζεται ότι το καΐκι με τες απόδειξες που ο καραβοκύρης εφανέρωσε του λεγόμενου καπετάνιου το επαράτησε χωρίς τινα έξοδα..

Γεώργιος Σπυρίδος μαρτυρώ ως άνωθεν

Μπορταλαμέος Βιτζαράς μάρτυρας

Πέτρος Μαβρογένης μαρτυρώ ως άνωθεν

Ιωάννης Δουδέσκος μάρτυρας

Τζανής Καμπάνης μάρτυρας

Τζουάνες Πρωτονοτάριος Κεφάλου(;) εις αναζήτησιν έγραψα Απόδειξη των Αθηναίων εις την εζημία ετραβήξαν απέ τον καπετάν Γρύλο».

–1744. Διαθήκη του ιερομονάχου Παρθένιου. Πάρος, 12 Νοεμβρίου 1744. Αναφέρεται ο «ευγενής αφέντης Πετράκης Μαυρογένης, ο Δημήτρης Πάσος, ο παπα Μιχαήλ Συρίγος, ο Φρανκεσκάκης Ντελαγραμμάτικας, ο αφέντης Τζαννάκης Καμπάνης, ο Κωσταντάκης Πιρόπουλος, ο παπα Αντώνιος Βιτζαράς, ο επίτροπος Παροικιάς Ιωάννης Χαμάρτος και ο καντζελλάριος Παροικιάς Τζουάνες Πρωτονοτάρης.

–1744. Στις 22 Νοεμβρίου 1744 αναφέρονται ο ηγούμενος του Αγίου Αντωνίου Μελέτιος Μεσαρίτης και ο επίτροπος της μονής Νικόλαος Μαυρογένης, υπογράφει ο Λιπράντος Παΐσιος ιερομόναχος.

–1746. Απόφαση του κοινού της Παροικιάς στις 8 Μαρτίου 1746, για μετάκληση ξένων στο νησί, εξουσιοδοτούν τον καραβοκύρη Ιωάννη Λαγγούση να προσκαλέσει όσους κατοίκους άλλων μερών της Ελλάδας θα ήθελαν να εγκατασταθούν οικογενειακώς στο νησί τους. Σε όσους δέχονταν υποσχόντουσαν μειωμένη φορολογία και άλλες διευκολύνσεις, όπως κατοικίες, χωράφια κ.α., υπογράφει και ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1746. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού της Παροικιάς στις 22 Μαρτίου του 1746 αναφέρεται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1747. Σε πρακτικό εκλογής απεσταλμένου στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό της Παροικιάς σε Γενική Συνέλευση στις 26 Οκτωβρίου 1747 μαρτυρείται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1748. Πρακτικό πωλήσεως των φόρων του κοινού της Παροικιάς κατά τη Γενική Συνέλευση, τη 1 Μαρτίου 1748, μαρτυρείται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1749. Σε εκλογή απεσταλμένου για την Κωνσταντινούπολη από τα κοινά της Πάρου σε Γενική Συνέλευση στις 12 Οκτωβρίου 1749, μαρτυρείται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1749. Πρακτικό εκλογής επιτρόπου του κοινού Παροικιάς στις 20 Νοεμβρίου 1749, αναγράφετε ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1750. Νικόλαος Μαυρογένης (1750-1818). Σύζυγός του η Ζαχαράτη Μαυρογένη το γένος Χατζημπατή. Είναι ο πατέρας της ηρωίδας Μαντώ Μαυρογένους (1767-1840), είχε επίσης παιδιά τους Δημήτρης, Αντώνη, Ειρήνη και Στέφανο.

–1750. Σε πρακτικό αναθεώρησης του κτηματολογίου του κοινού Παροικιάς, σε Γενική Συνέλευση στις 30 Μαρτίου 1750, μαρτυρείται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1750. Σε Πρακτικό εκλογής απεσταλμένου των επτά κοινών της Πάρου (Παροικιάς, Νάουσας, Κεφάλου, Τζιπίδου, Λευκών, Μαρμάρων, Δραγουλάς) στην Κωνσταντινούπολη της 23 Αυγούστου 1750, μαρτυρείται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1751. Σε παριανό έγγραφο στις 24 Νοεμβρίου 1751 αναφέρεται ο ιερομόναχος ηγούμενος μονής Ζωοδ. Πηγής Λογγοβάρδας Καλουδάς Νεόφυτος, στο ίδιο έγραφο αναφέρεται ότι η μονή ανακαινίσθηκε με δαπάνες μέλους της οικογένειας Μαυρογένη.

–1752. Στα 1752, οι κόρες του μακαρίτη χωροεπισκόπου Βιτζαρά πουλάνε στον Μαυρογένη τα σπίτια τους που έχουν απομείνει χωρίς στέγη.

–1752. Σε εκλογή απεσταλμένου στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό Παροικιάς σε Γενική Συνέλευση στις 6 Σεπτεμβρίου 1752 μαρτυρείται ο Πέτρος Μαυρογένης.

–1756. Σε πωλητήριο έγγραφο Αντιπάρου του 1756 που αφορά στην πώληση της νησίδας Φυρρά, στους Πέτρο Μαυρογένη και Τζώρτζη Μπάο υπογράφει ο «σακελάριος Καρτόρος βεβεοί».

–1756: Για να αντεπεξέλθουν στη φορολογία των Οθωμανών, οι κάτοικοι μεταβιβάζουν το νησί Διπλά στο Μαυρογένη της Πάρου και το Βάιο της Μυκόνου για 100 ρεάλια.

–1759. Επίτροπος Αγίου Αντωνίου Κεφάλου ο Πέτρος Τζανή Μαυρογένης μαζί με τον Τζανάκη Καμπάνη.

–1763. Σε έγγραφο 11 Σεπτ. 1763 του Νικολάου Μαυρογένη της κοκκώνας Αικατερινίτζας [κόρη του Νικ. Ι. Μαυρογένη] συζύγου του δραγομάνου του τουρκικού στόλου Θωμά Δημάκη. 

–1767. Το 1767 γεννιέται ο Ιωάννης Μαυρογένης.

–1767. Τον Απρίλιο του 1767 διά σιγγιλλίου του Πατριάρχου Σαμουήλ καθίσταται ηγούμενος ο γνωστός πατήρ Κύριλος Παπαδόπουλος. Επίτροπο της μονής διορίζει το σιγίλλιο τον «άρχοντα σιόρ Νικολάκη Μαυρογένη».

–1770. Γόνοι Δελαγραμματαίων Παροικίας: Τζώτζης Συμ. Δελαγραμμάτης *1 (1770) Νοτάριος – Πρόξενος της Ρωσίας στα Ορλωφικά στην Πάρο: Ελένη Δελαγραμμάτη ¬ Μάρκος Μάτζας Μαυρογένης *4 (Δήμαρχος-Βουλευτής) ¬ Μαρουσώ Δ. Δημητρακοπούλου, Ερατώ Νικ. Κονδύλη, Αγγελική Δαμία, Πέτρος Μάτζας Μαυρογένης ¬ Καλυψώ Ζαννή Μάτζα ¬ Μάρκος Μαυρογένης ¬Χαϊδεμένη Σπ. Κρίσπη ¬ Καλυψώ Μάρκ. Μαυρογένη ¬ Κων/νος Ιω. Γράβαρης (Συμβολαιογράφος) ¬ Ιωάννης Κων. Γράβαρης (Συμβολαιογράφος) ¬ Μαρία Χανιώτη ¬ Κων/νος Ι. Γράβαρης (Επιχ/τίας) ¬ Αντιγόνη Γ. Βίγλα (Φαρμακοποιός).

–1770. Δραγουμάνος του Τουρκικού στόλου ο Νικόλαος Μαυρογένης από το 1770 εώς το 1786.

–1778. Ο ιδιοκτήτης της μονής Αγ. Χαραλάμπους ιερεύς Νικόλαος Σκιαδάς πωλεί στον Νικόλαο Μαυρογένη το 1778 τη μονή.

–1778. Το 1778 γεννιέται ο Σπυρίδων Μαυρογένης. Πέθανε το 1871.

–1778. Ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας από το 1778 εώς το 1790 ο Νικόλαος Μαυρογένης.

–1784. Συμφωνητικό ιερέως Ελευθερίου Τζιώτη και κουνιάδας του για τα σπίτια. Τζιπίδος, 26 Αυγούστου 1784.  «Με το να εζητά η κερα Μαρία γυνή Γεώργη Ληπράντου από τον παπα κύρ Ελευθέριον δούλεψες οπού είχε καμωμένες…» ανταλλάσει ένα αμπέλι με το σπίτι του Δραγάζη σην Μάρπησσα. «ήλθεν εις τον εκλαμπρότατον άρχοντα αυθέντη Δημητράκην Μαυρογένη και εζητά τον κόπον της  όθεν ευρήκεν έβλογον ο άρχοντας με τους ευρισκομένους…». Δημητράκης Μαυρογένης υποβεβαιώ, Ιωάννης Μονόπατος και επίτροπος μαρτυρώ, Δημήτριος Γαβαλάς μάρτις, Αντώνης Τζιγώνιας μάρτης.

–1787. Σε αντίγραφα της μεταφράσεως του αυθεντικού χρυσόβουλλου του Νικόλαου Πέτρου Μαυρογένους, ηγεμόνας της Μολδαβίας και Βλαχίας («πάσης Ουγγαροβλαχίας») [1787], όπου αναφέρεται ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής στο Βουκουρέστι, κτίσμα του Μαυρογένη, που υπήρξε μετόχιον της Παναγίας Εκατονταπυλιανής.

–1788. Η ασημένια επένδυση στην Κατοπολιανή που σκεπάζει τις εικόνες, διαβάζουμε την αφιερωτική επιγραφή, που είναι χαραγμένη πάνω στο ασήμι, της ιστορικής οικογένειας της Πάρου των Μαυρογένηδων.

ΙΩ: Ν.Κ.: ΠΤΡ: ΜΓ: ΒΒΔ: ΜΡ ΔΜ: ΚΤ ΚΝ 1788 (ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΗ). Ιωάννης Νικολάου, Πέτρος Μαυρογένης, Βοεβόδα, Μαρία Δόμνα και τέκνων 1788, Βουκουρέστι.

–1790. Το 1790 πεθαίνει ο ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας Νικόλαος Π. Μαυρογένης. 

–1792. Ο Απόστολος Μαυρογένης γεννήθηκε τον Ιανουάριο του 1792 στην Πάρο, από ξακουστή οικογένεια με μεγάλη ιστορία και οικονομική επιφάνεια και με απώτερη καταγωγή από την Κρήτη. Μέλη της οικογένειας του είχαν λάβει ανώτατα αξιώματα από την Οθωμανική Πύλη, ενώ πολλοί άλλοι είχαν υψηλές επιδόσεις στα γράμματα. Η οικογένεια του Απόστολου αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το νησί λόγω Τουρκικών διωγμών και να μεταβεί στην Μυτιλήνη, όταν αυτός ήταν σε παιδική ηλικία. Τότε ο Απόστολος για λόγους ασφαλείας, αναγκάστηκε να μεταβεί στον θείο του Στέφανο Μαυρογένη που βρισκόταν στην Βιέννη ως πρέσβης της Τουρκίας. Ζώντας σε ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον απέκτησε σημαντική μόρφωση την οποία και ολοκλήρωσε μεταβαίνοντας στην Πίζα όπου σπούδασε την ιατρική, επιστήμη ιδιαίτερα δημοφιλή εκείνη την περίοδο. Ο Μαυρογένης μιλούσε Γαλλικά, Αραβικά, Τουρκικά και Ιταλικά, γεγονός πολύ σπάνιο για εκείνη την εποχή.

Η επανάσταση του 1821 βρήκε τον Μαυρογένη στην Ιταλία να ολοκληρώνει τις σπουδές του. Το νέο του ξεσηκωμού τον ενθουσίασε και χωρίς δεύτερη σκέψη εγκατέλειψε το πανεπιστήμιο και μετά από ένα περιπετειώδες ταξίδι έφτασε μαζί με 7 Ιταλούς συντρόφους του στην επαναστατημένη Ελλάδα. Αμέσως γνωρίστηκε με τον Κολοκοτρώνη τον οποίο είχε ακολουθήσει στον θρίαμβο στα Δερβενάκια, τον Παπαφλέσσα και τον Νικήτα Σταματελόπουλο. Κατά την διάρκεια του Αγώνα πολύ λίγοι γιατροί προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στα Ελληνικά στρατόπεδα εκ των οποίων η συντριπτική τους πλειοψηφία ήταν ξένοι. Γενικά οι υγειονομικές υπηρεσίες στην Επαναστατημένη Ελλάδα ήταν ανύπαρκτες και πολύ συχνά οι σοβαροί τραυματισμοί στην μάχη οδηγούσαν σε σίγουρο θάνατο. Για τον λόγο αυτό, τα πρόσωπα που γνώριζαν ακόμη και τις βασικές αρχές της ιατρικής επιστήμης είχαν μεγάλο κύρος στην επαναστατημένη Ελληνική κοινωνία.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον οι υπηρεσίες του Μαυρογένη υπήρξα πολύτιμες και αναγνωρισμένες σε σημείο ώστε όταν ήρθε ο Καποδίστριας και δόθηκαν τα πρώτα αξιώματα, ο Μαυρογένης διορίστηκε πρώτος στρατιωτικός ιατρός στο στρατιωτικό νοσοκομείο της Σαλαμίνας με μισθό 70 φοίνικες και τρεις μερίδες ψωμιού. Σύμφωνα με μαρτυρίες των διοικητών του ο Μαυρογένης δεν περιορίστηκε μόνο στο να προσφέρει αμισθί τις ιατρικές του υπηρεσίες, αλλά πολέμησε με καρτερία και γενναιότητα στην πρώτη γραμμή στις μάχες της Δραμπάλας και των Δερβενίων κατά του Ιμπραήμ.

Επί Όθωνος του αναγνωρίστηκε μια μικρή τιμητική σύνταξη με την οποία έζησε ξεπερνώντας τα 100 χρόνια. Τιμήθηκε με πολλά παράσημα και διακρίσεις τόσο από τον Όθωνα όσο και απόν Βασιλιά Γεώργιο ενώ ήταν πολύ συχνά καλεσμένος στις εκδηλώσεις τους. Παρά το προχωρημένο της ηλικίας του διατηρούσε την πνευματική του διαύγεια, έχοντας όμως χάσει την όραση του. Την τελευταία του συνέντευξη την έδωσε στον δημοσιογράφο και λογοτέχνη Ζαχαρία Παπαντωνίου για λογαριασμό της εφημερίδας "Σκρίπ" το 1904. Πέθανε στην Αθήνα στις 7 Νοεμβρίου 1906, τελευταίος από τους σημαντικούς αγωνιστές του 1821.

Άρθρο του Ζαχαρία Παπαντωνίου στην εφημερίδα "ΣΚΡΙΠ" to 1904.

–1793. Το 1793 Η δόμνα Μαριώρα, σύζυγος του Νικολάου Μαυρογένη, και τα παιδία της αφιερόνουν την μονή του Αγίου Χαράλαμου στην θέση Δάφνες, στο ναό της Εκατοναπυλιανής, στον οποίο ανήκει μέχρι σήμερα.

–1794. Σε έγγραφο Παροικιάς 30 Νοεμ. 1794, «ένα χωράφι όπου έχει το μοναστήρι του εις τοποθεσία Κασούλη σύμπλιος ο ίδιος αφέντης Πετράκης Μαυρογένης.

–Το 1796 γεννιέται η ηρωίδα Μαντώ Μαυρογένους στην Τεργέστη. Απεβίωσε στην Πάρο το 1840.

–1798. Γεννιέται στην Πάρο ο αγωνιστής του 1821 ιατρός Απόστολος Ιωάννη Μαυρογένης. Απεβίωσε το 1906. Ο Απόστολος Μαυρογένης είχε υπηρετήσει ως στρατιωτικός γιατρός υπο τις διαταγές του Κολοκοτρώνη και του Παπαφλέσσα.

–1798. Ο Σακελλάριος, καντζελλάριος, αγιογράφος Γεώργιος Μοστράτος υπογράφει πωλητήριο έγγραφο της Μαριώρας Ν. Μαυρογένους στη Νάουσα στις 15 Μαΐου 1798.

–1808. Σε προικοσύμφωνο (Παροικιά, 1 Φεβρ. 1808) Μαρκάκη Πετράκη Μάτζα Μαυρογένη και Ελενάκης Τζ. Δελαγραμμάτικα «Χωράφι εις τον αυτόν τόπον το Μακρύ Λάκκωμα γονικόν του».

–1808. Το διώροφο αρχοντικό του Τζώρτζη Δελαγραμμάτη, ύστερη αναγέννηση, με μαρμάρινα σκαλιά πλαίσια στα παράθυρα και στις πόρτες, βρίσκεται στον κεντρικό δρόμο των Λευκών, δίπλα στην Αγία Θεοδοσία. Το 1808 προικοδοτήθηκε στην κόρη του Ελένη Μάρκου Μαυρογένη η οποία το 1828 το επούλησε στον εξάδερφό της Δημήτρη Παπαϊωάννου Χανιώτη, παππού εκ μητρός του μακ. Παπά Δημήτρη Ιωάν. Ρούσσου, στους κληρονόμους του οποίου υπάρχει. – *4 Το διώροφο αρχοντικό του Μάρκου Μάτζα Μαυρογένη, με τους στρογγυλούς ημικιονίσκους στην είσοδο και μεταλλαγμένη την όψη, με τους μεγάλους χώρους του 18ου αιών, που ζούσε με την πολυμελή οικογένειά του και τη μητέρα του Μαργαρίτα Μαρκοπολίτη (ενταφιασμένη στο προαύλιο της Εκατοταπυλιανής) και που υποδέχθηκε το 1828 το νέο τότε Δημοσιογράφο Νικόλαο Δραγούμη, βρίσκεται στο κέντρο της αγοράς της Παροικίας, απέναντι από τη δεύτερη βρύση του Νικ. Μαυρογένη. Η ελαιοπροσωπογραφίατου Μ.Μ..Μ. με βυσσινί επίσημο φέσι και πράσινο αντερί, βρίσκεται στη Σάλατης εγγονής του Φοινικώς Π. Μπάου-Μαυρογένη, στο παραλιακό μεγάλο διώροφο αρχοντικό της, όπου βρίσκεται και η αντίστοιχη του Ηγεμόνος Νικολάου Μαυρογένη, με την αυλή του στο Βουκουρέστι.

–1810. Το 1810 γεννιέται ο Πέτρος Μ. Μαυρογένης κτηματίας κάτοικος Παροικιάς.

–1812. Σε έγγραφο Ναούσης, 20 Αυγούστου 1812, ο οικονόμος εφημέριος Νάουσας Νταμίας Νεόφυτος καταγγέλλει τον Ιωάννη Γαβαλά από τις Λεύκες διότι παρέβη τη συμφωνία κατά την οποία όφειλε να καλλιεργεί  κτήματα του μοναστηριού και να δίδει το δέκατο από την εσοδεία των αγρών. Το έγγραφο βεβαιώνουν ο ζαμπίτης και ταχσιλδάρης Πάρου Ιωάννης Μαυρογένης και ο κοινός επιστάτης Γ. Βιτζαράς, το συντάσσει δε «ο κοινός κανκιλάριος», ιερέας, σακελλάριος Μοστράτος.

–1814. Στη σετέντζα προεστών της Πάρου, 16 Αυγούστου 1814, αναφέρεται «ενεφάνισενμίαν πανέκλαμπρον προσταγήν του εκλαμπροτάτου και περιβλέπτου πεϊζαδέ [πρίγκιπα] Κωστάκη Μαυρογένους δραγομάνου του βασιλικού στόλου…». Ο Κωστάκης Μαυρογένης ήταν ο γιός του Δημητρίου Πέτρου Μαυρογένη, γενάρχη του κλάδου των Μαυρογένηδων της Μυκόνου, και θείος της Μαντώς Μαυρογένους, ανιψιός δε του ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας Νικολάου Πέτρου Μαυρογενη (1738-1790). Είχε νυμφευθή την Ζαχαράτη Καΐρη. Ήταν το 8ο παιδί από τα 18! Που είχε αποκτήσει με το γάμο από τις δύο γυναίκες Μαρουσώ Σκορδίλη και Ειρήνη Καλογερά. 

–1821. Καταγραφή των κοινών χρεών της Νήσου Πάρου εγείνον εις Κωνσταντινούπολιν εις εκφόρους αποστολάς κατά το τελευτάτον _ καταχωρημένον εις τον κοινόν Κώδημα καθού είς του τελευταίου χρόνου απεσταλμένων. Μ. Τσιγώνια, και Ιω. Κορτιάνου λογαριασμούς, τα οποία μένουν ενεξόφλητα τα κεφάλαια ομολογιών οι δε τόκοι αυτών είναι πληρωμένοι μέχρι του χιλιοστού οκτακοσιοστού έτους.

–1821. Παριανός αγωνιστής του 1821 ο Μαυρογένης Στέφανος. Με τσεκούρι τον κομμάτιασαν οι Τούρκοι το 1821 στην Κωνσταντινούπολη. Ο Μαυρογένης Απόστολος. Στρατιωτικός γιατρός. Φλογερός αγωνιστής. Και ο Μαυρογένης Τζαννέτος. Φιλικός. Αδελφός του ηγεμόνα στη Μολδοβλαχία Νικόλαου Μαυρογένους. Έμεινε στην Πάρο.

–1823. Σε έγγραφο του χωριού Κεφάλου (Μάρμαρα) στις 20 Οκτωβρίου 1823 προς τον υπουργό της θρησκείας σχετικά με τον Άγιο Αντώνιο «Ελάβομεν την διαταγήν του Ιερού Υπουργείου της θρησκείας διορίζουσαν τον Κύριον Στέφανον Μαυρογένην προστάτην του μεγάλου Αντωνίου και τον κύριον Αθανάσιον Ιεροκήρυκα, ηγούμενον τούτου διά να συνάγουσιν όλα τα εισοδήματα και να υποσυρθή εις τα ίδια ο σκευοφύλαξ των χωριών Κεφάλου όστις πρότερον εδιωρίσθη ηγούμενος τούτου παρά του αυτού Ιερού υπουργείου βλέπομεν ότι το υπουργείον της θρησκείας ενασχολούμενον εις αναγκαιοτέρας υποθέσεις δεν δύναται να εξετάση ακριβώς την αλήθειαν. Η Κυρία Μαδώ (Μαντώ) του Μαυρογένη διά αναφοράς της ηπάτησε το υπουργείον τούτο λέγουσα ότι είναι κτήμα πατρικόν της εις τα συγκίλια τούτου με το από κτήμα πατρικόν της είς της κοινότητος τούτο το μοναστήριον πρό χρόνων το εκαταξουσίαζεν δυναστικώς η Δόμνα του Μαυρογένους, ως εκ τούτου εφαντάζετο η απόγονος της ότι είναι κτήμα πατρικόν των ημείς λοιπόν, σεβασμιώτατε, δεν ημπορούμεν να αποχωρίσωμεν το δίκαιον της κοινότητος αλλά θέλουμεν να δικαιολογηθούμεν προς το Ιερόν τούτο υπουργείον καθώς και ο ίδιος παραστάτης μας θέλει σας πληροφορήσει όλην την αλήθειαν δια να μην απατάται και διατάττει τοιαύτας επιταγάς παρακαλούμεν λοιπόν να μη νομίσητε τούτο μας το φέρσιμον απείθειαν προς την σεβαστήν διοίκησιν μένομεν με όλον το σέβας. Τη 20 Οκτωβρίου 1823 των χωρίων Κεφάλου. Υπογράφουν οι: πρωτέγδικος Παροικίας Μπάος, Μιχαλής Φιλίνης κ.α.

Ομολογία Γεωργίου Μαυρογένη γρ. 5750 και η Ζαχαρούλα Νικ. Μαυρογένους.

–1823. Στις 19 Ιουνίου 1823 επιστολή της Μαντώ Μαυρογένους από την Τριπολιτζά.

–1824. Τη 17 Σεπτεμβρίου 1824 εν Κρανίδιω Ανεγνώσθησαν αναφοραί Ναξίων, Παρών και Αντιπαρίων, όμου και αναφορά Μάρκου Μ. Μαυρογένη Βουλευτού Πάρου.

–1827. Σε έγγραφο της 15 Απριλίου 1827 της Παροικιάς Πάρου μαρτυρείται ο Ζωρζάκης Μαυρογένους.

–1827. Καταγραφή των (μερικών) χρεών των κοινοτήτων του κάθε Μέρους κοινού της Πάρου εις την Κωνσταντινούπολιν. 17 Απριλίου 1827.

Ομολογία Ζωρζάκη Μ. Μαυρογένους Κεφάλαιον γρ. 500.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μαυρογάνης Στέλιος ετών 14 (σωστό Μαυρογένης)και ο Μαυρογένης Κωνσταντίνος ετών 7.

–1829. Σε πληρεξούσιο του 1829 αναφέρεται ο Μ. Μ. Μαυρογένης

–1831. Σε έγγραφο Παροικιάς, 20 Απρ. 1831, μνημονεύεται «το αμπέλιον κείμενο εις την Αμπέλαν πλησίον ο οικονόμος Βατιμπέλας.

–1835. Αίτηση της Ραλλού Σούτσου κόρη του Νικολάου Μαυρογένη και σύζυγος του Δ. Σούτσου στις 14 Οκτωβρίου 1835 προς την Νομαρχία Κυκλάδων ζητεί όπως παραχωρηθή ως ιδιοκτησία της η μονή του Αγίου Αντωνίου, προβάλλουσα κληξρονομικούς λόγους. Η αίτησή της απερρίφθη τον Μάιο του 1836 ως μη ευσταθούσα.

–1840. Το 1840 πεθαίνει και ενταφιάζεται στην Πάρο η ηρωίδα Μαντώ Μαυρογένους. Το ίδιο έτος Δήμαρχος Πάρου ο Μαρκάκης Μάτζας – Μαυρογένης. Η Ελένη Μάτζα Μαυρογένη με την αδερφή της Μαρουσώ Δελαγραμμάτη σαβανώνουν την Μαντώ, στο σπίτι της συγγενικής οικογένειας Βατιμπέλλα που την φιλοξενούσε. Σε αυτή την οικία της Παροικιάς υπάρχει εντοιχισμένη πλάκα που γράφει «Εν τη Οικία ταύτη, απέθανε η τον Πυρσόν της Ελληνικής Ελευθερίας, κρατήσασα, Μαντώ η Μαυρογένους».

–1843. Στις 3  Οκτωβρίου 1843, επεισόδια στις εκλογές της Παροικιάς. Το σχετικό έγγραφο αναφέρει «σφοδρά φιλονικία»! Ο Δήμαρχος Θ. Καμπάνης κατηγορείται πως στον εκλογικό κατάλογο είναι εγγεγραμμένοι ανήλικοι. Ο Δήμαρχος αποχωρεί μαζί με τους υποστηρικτές του και κατηγορεί τους «περί τον Ζ. Μαυρογένην υποκινήσαντες οχλαγωγούς τινάς»! Οι εναπομείναντες 170 ψηφοφόροι προχωρούν στην εκλογή εκλογέων! Θεωρούν δε, ότι η εκλογή είναι νόμιμη εφ’ όσον είναι σαφώς περισσότεροι (170 έναντι 84 που απεχώρησαν με τον Δήμαρχο).

–1843. Στις 16  Οκτωβρίου 1843 η συνέλευση των εκλογέων διελύθη λόγο μη παρουσίας του δημάρχου Πάρου Καμπάνη. Η συνέλευση προσκάλεσε εγγράφως τον Δήμαρχο να παρευρεθεί την επομένη.
Ο δήμαρχος Πάρου Θ. Καμπάνης και ο γραμματέας Χαμάρτος πραγματοποιούν συνέλευση προς εκλογήν πληρεξουσίων και υπογράφουν το σχετικό έγγραφο στο οποίο αναφέρουν τους κατά τη γνώμη τους, νόμιμους εκλογείς:

Παροικιά: Φρ. Κρ. Μαύρος, Δημήτριος Δελαγγραμάτης, Γεώργιος Μαύρος, Ιωάννης Δελαγραμμάτης, Αντώνιθος Δελαγραμμάτης, Δημήτριος Πρωτόδικος.

Ωλίαρος: Αναγνώστης Τριαντάφυλλος, Βασίλειος Φαρούπος.

Στην Νάουσα, στα Μάρμαρα, στον Κώστο, Τσιπίδο και Δραγουλά, αναγνωρίζει τους ίδιους με την αντιπολίτευση. Για τους εκλογείς των Λευκών αναφέρει: «εκλεγχθέντες οχλαγωγικώς εν απουσία του ειδικού παρέδρου προσβληθέντος και αποχωρήσαντος και ξυλοκοπηθέντος των πολιτών»! Πάντως ο πάρεδρος Λευκών Κ. Χανιώτης, υπογράφει το έγγραφο των αποτελεσμάτων την 8/10.

Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται πως εξελέχθησαν πληρεξούσιοι οι Φραγκίσκος Κρ. Μαύρος και Δ. Δημητρακόπουλος. Δηλαδή όλη η φασαρία έγινε για να εκλεγεί ο Φρ. Μαύρος στην θέση του Ζ. Μάτσα Μαυρογένη!

–1843. Σε ονομαστικό κατάλογο των εκλογικών αποτελεσμάτων Νάουσας στις 27 Οκτωβρίου 1843 βεβαιώνει το μέλος του Δημοτικού συμβουλίου Πάρου Μ. Μαυρογένης ναι Ν.Μ. Μαυρογένης.

–1846. Έγγραφο Παροικιάς, 23 Απρ. 1846, απευθυνόμενος προς τον Π.Μ. Μαυρογένη «εις απάντησιν της από 27 παρελθόντος μηνός Μαρτίου επιστολής σας, σας ειδοποιώ τα μειναντα κτήματα και κατακρατούμενα από την σύζυγο του φρενοβλαβούς Στεφ. Μαυρογένους είναι τα ακόλουθα (…) εις έτερος [αγρός] κατά την θέση Πυργάκης (Παροικιά)».

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 45χρονος κτηματίας Ζώρζης Μαυρογένης και ο 39χρονος κτηματίας Μαυρογένης Μ. Πέτρος.

–1854. Έγγραφο του δημάρχου Πάρου Π. Μ. Μαυρογένη, Φεβρ. 1854 αναφέρονται τα Καστροβούνια (περιοχή νεκροταφείου Παροικιάς).

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαυρογένης Ιωάννης του Πέτρου, 28 ετών κτηματίας.

–1885. Το 1885 γεννιέται ο Μαυρογένης Ιωάννης του Μάρκου κάτοικος Παροικιάς.

–1903. Στα 1903 έχουμε τις εκλογές για την ανάδειξη Δημάρχων, Δημαρχικών παρέδρων και Δημοτικών Συμβούλων.

Για την υποψηφιότητα ως Δημαρχιακού Παρέδρου στην Παροικιά, η εφημερίδα «Αιγαίον» γράφει στις 30 Αυγούστου 1903:  Δημαρχικοί άρεδροι εξελέγησαν στην Παροικιά ο Νικηφόρος Κυπραίος, ο Αλέξανδρος Μαυρογένης και ο Ανδρέας Γ. Παπακωνσταντίνου και Δημοτικοί Σύμβουλοι του Δήμου Πάρου (Παροικιάς) οι: Κων. Ν. Κονδύλης, Στυλ. Ξ. Καμπάνης, Δ. Μαύρος, Δ. Αργυρόπουλος, Ανδρ. Ψαράκης, Ανδρ. Βαρούχας, Νικ. Βάλληνδρας, Ιωάν. Δ. Βιάζης.

–1903.Ο Πέτρος Μπάος μόλις προ πενταμήνου είχε εκλεγεί για δεύτερη φορά δήμαρχος Παροικιάς. Οι άλλοι δήμαρχοι της Πάρου ήταν, από τον Αύγουστο 1903 οι Νικ. Αλιπράντης των Λευκών (Υρίας), Σ. Περράκης της Μαρπήσσης και Γ. Κονταρίνης της Νάουσας. Ο Μπάος καταγόταν από την Σίφνο. Ήταν γιός του Κωνσταντίνου Μπάου που είχε γεννηθεί στη Σίφνο γύρω στα 1820. Ήταν ειρηνοδίκης και είχε αποκτήσει τον Πέτρο Μπάο, δήμαρχο Πάρου (σύζυγος του η Φοινικώ Μαυρογένη), τον Αντώνιο Μπάο (σύζυγος του η Αννεζώ Δελαγραμμάτη) και την Μαρουσώ Μπάου (σύζυγός της ο γυμνασιάρχης Θεμ. Ολύμπιος.

–1907. Στις 27 Δεκεμβρίου 1907 ο 24χρονος Τελωνιακός Υπάλληλος από την Πάρο Αθανάσιος Δαμίας του Αλέξανδρου και της Ερατώς Μαυρογένη [κάτοικοι Πάρου] παντρεύεται στην Ερμούπολη την 19χρονη από την Σύρο Μαρία Δημητριάδη, του Πέτρου και της Ζωή Τζανέτου.

–1910. Ο Μάρκος Πέτρου Μαυρογένης γεννήθηκε στην Πάρο πέθανε στην Κέρκυρα στις 24 Δεκεμβρίου του 1910. Διακρίθηκε για το διοικητικό του έργο της Κρατικής υπηρεσίας ως Έπαρχος και ως διευθυντής του Καπνεργοστασίου Κερκύρας. Μετά την συνταξιοδότησή του έζησε το υπόλοιπο της ζωής του μαζί με την οικογένειά του στην Κέρκυρα.

–1911, Ο Πέτρος Μάρκου Π. Μαυρογένης, εγκαταστάθηκε στην Κέρκυρα λόγω της υπηρεσίας του πατέρα του, εκεί εξασκεί το επάγγελμα του ιατρού.

–1946. Στον εκλογικό κατάλογο της Παροικιάς του 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο συνταξιούχος  Μαυρογένης Ιωάννης του Μάρκου κάτοικος Παροικιάς.

–1950. Το 1950 απεβίωσε ο Μαυρογένης Ιωάννης του Μάρκου κάτοικος κοιν.  Παροικιάς.

 

–Μαυροθαλασσίτης: Το επώνυμο Μαυροθαλασσίτης καταγράφεται στην Πάρο ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα. Το 1847, στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας, αναφέρεται ο 45χρονος εργάτης Ιωάννης Μαυροθαλασσίτης.

Η καταγραφή αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα μια πρώιμη μαρτυρία για την παρουσία του επωνύμου στην Πάρο, χωρίς όμως τα διαθέσιμα στοιχεία να επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για την καταγωγή ή την προηγούμενη πορεία της οικογένειας.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 45χρονος εργάτης Ιωάννης Μαυροθαλασσίτης.

 

–Μαυροϊωάννης ή Μαβροϊωάννης: Το επώνυμο Μαυροϊωάννης ή Μαβροϊωάννης είναι γνωστό στην Πάρο ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα, ενώ απαντά και στη Νάξο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Η παλαιότερη και σημαντικότερη μέχρι σήμερα μαρτυρία στην Πάρο προέρχεται από τα Μάρμαρα, όπου στις 20 Οκτωβρίου 1606, σε προικοσύμφωνο που συντάχθηκε στον Κέφαλο, ο Τζανής Μαυροϊωάννης συμφωνεί τον γάμο της κόρης του Καλής με τον Πέτρο, γιο του Αντώνη Κυρίτζη.

Το έγγραφο είναι ιδιαίτερα σημαντικό όχι μόνο επειδή αποδεικνύει την παρουσία της οικογένειας στα Μάρμαρα στις αρχές του 17ου αιώνα, αλλά και επειδή αποκαλύπτει την οικονομική της κατάσταση. Ο Τζανής Μαυροϊωάννης προικίζει την κόρη του με σπίτι, μαγαζί, αμπέλια, χωράφια, ελαιόδεντρα, πατητήρι και άλλα κτήματα, καθώς και με οικιακά σκεύη, υφαντά, κοσμήματα και ζώα. Από την άλλη πλευρά, ο Αντώνης Κυρίτζης προσφέρει στον γιο του αντίστοιχη ακίνητη και κινητή περιουσία. Οι πολλές τοπωνυμικές αναφορές του συμβολαίου αποτυπώνουν παράλληλα ένα σημαντικό τμήμα της αγροτικής και κοινωνικής ζωής των Μαρμάρων στις αρχές του 17ου αιώνα.

Η οικογένεια συνεχίζει να εμφανίζεται στις παριανές πηγές κατά τους επόμενους αιώνες. Το 1654 αναφέρεται ο Γεωργάκης Μαυροϊωάννης, το 1665 ο Γεώργιος Μαβροϊωάννης, ενώ το 1682 καταγράφεται ο Γεώργιος Φραντζέσκου Μαυροϊωάννης. Τέλος, το 1750, σε έγγραφο του Τσιπίδου (σημερινής Μάρπησσας), συναντούμε τον Πετράκη Μαυροϊωάννη.

Οι διαδοχικές αυτές μαρτυρίες, από το 1606 έως τα μέσα του 18ου αιώνα, δείχνουν ότι οι Μαυροϊωάννηδες αποτελούσαν παλιά και εγκατεστημένη παριανή οικογένεια, με ισχυρή παρουσία στην περιοχή των Μαρμάρων και αργότερα και στο Τσιπίδο.

–1606. Προικοσύμφωνο Πέτρου Αντ. Κυρίτζη και Καλής Τζ. Μαυροϊωάννη. Κέφαλος, Μάρμαρα 20 Οκτωβρίου 1606.

«+Εν ονόματι του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού αμήν. Έτει από της ενσάρκου του Χριστού οικονομίας, 1606 Οκτωμβρίω 20 εν τη νήσω Πάρω εν Καστελλιώ Κεφάλω εις χωρίον λεγόμενον Μάρμαρα εις τον οίκον του κυρ Τζανή Μαυροϊωάννη συμφωνία υπανδρείας ποιούν αμφότερα τα δύο μέρη το έν μέρος ο κυρ Τζανής Μαυροϊωάννης και το έτερον μέρος ο μαστρ’ Αντώνης Κυρίτζης με γνώμην και βούλησην των συμβίων τους ο μέν διά να πάρη του άνωθεν μαστρ’ Αντώνη ο υιός ονόματι Πέτρος την θυγατέρα του άνωθεν κυρ Τζανή ονόματι Καλή διά γυναίκαν του νόμιμην και ευλογητικήν καθώς ορίζει η αγία του Χριστού Εκκλησία, πρώτον τάζει ο ρηθείς κύρ Τζανής προς την αυτού θυγατέρα, διά χάριν προικός, πρώτον μέν σπίτι να του αφήση πλησίον του μαστρο Ιωάννη Καρπούζη με το να κτίσουν μαζί με τον μαστρ’ Αντώνη ακόμη και το μαγαζέ πλησίον του κυρ Κωνσταντή Σκορδίλη και αυτό εδικόν των, το αμπέλι το μισό πλησίον του κύρ Μιχάλη Νταμιράλια και το μισό πατητήρι, φυλάσσοντας το ποτιστικό στην Βρύση το χωράφι ως καθώς ευρίσκεται πλησίον κύρ Μιχάλης Νταμιράλια και κύρ Νικόλαος Αρμπάς, με ελιές, με ρουδιές με όλα τα δέντρα και αυτό εδικόν της. Εις τον Χοιρόλακον το χωράφι πλησίον του κυρ Μάρκου Νταμιράλια ως καθώς ευρίσκεται εις τον Αντικέφαλον το χωράφι ως καθώς ευρίσκεται πλησίον κύρ Γεώργης Σκορδίλης. Ακόμη εις τον αυτόν τόπον απόξω ως ευρίσκεται εμισό την Βλυχάδα το χωράφι πλησίον του κύρ Χρούση Μουδάτζου. Ακόμη εκεί κοντά το χωράφι όπου έχω απέ τον κύρ Ροδ… πλησίον παπά Μανουήλ Λιπράντος, ακόμη από … στου άνωθεν κύρ Φραγκούλη τον κήπον έτερον κομμάτι και αυτό εδικόν της. Παπλώματα τέσσερα, μαξωτά δύο, ένα κόκκινο και ένα πετζάντο και δύο λινά… άσπρο, σεντόνια ζυγιές πέντε, δύο… τα τρία σκλέτα, μαξιλάρια ζυγιές έξι, κουρτούνες τρείς μια… και ασπροκεντητή και έτερη σκλέτη. Χειροκουρτίνα την ουρανία τηλάρι με μαλλί και … μία σκουτέλια δύο και στανιάδες δύο, ακόμη και στάνια έτερα εννέα, λύχνος της βίδας, … κολωνάτη και … ατζαλένη … ένα χάλκωμα και την άλλη μασαρία κατά την τάξιν να μην της λείπει τίποτες, μαντήλια, μπόλιες, πετζέτες, πήχες 40, ήτοι σαράντα, πάγκον έναν, κασέλες δύο, όποιες θέλει, τραπέζι ένα, καμιζόλα κόκκινη και παγονάτζα τη νέα όπου έχει και έτερη κόκκινη εκείνη που φορεί πουστοπράτζολα φτηλάτα ζύγην μίαν, έτερα βελουδένια ζυγιές δύο, μαργαριτάρι χρυσό, 10 ήτοι δέκα, δακτυλίδια μαλαματένια, τέσσερα και έτερο σουλιτάρι μαλαματένιο, σκολαρίκια ζυγήν μίαν, τις κασέλες της που έχμε και αυτές εδικές της, πουνταρέλα ντουζίνα μισή, αγελάδα μίαν, της γαϊδάρας το πουλάρι και αν κάμη και η φοράδα πουλάρι και αυτό εδικόν της. Βουτζία τρία, ήτοι 3. Το εικονοστάσι τον Θεολόγο ήτοι της μάνας της και τούτο να εορτάζη την μίαν όποιαν θέλει. Ταύτα πάντα και την ευχήν μας. Ακόμη και το χωράφι στα Μάρμαρα πλησίον του μαστρο γαλανού μετά τον θάνατόν μας και αυτό εδικόν της.

+Από το έτερον μερος τάζει και δίνει ο ρηθείς μαστρ’ Αντώνης προς τον αυτού υιόν διά χάριν προικός το αμπέλι την φυτείαν εις τον Κάμπν πλησίον του κύρ Αλεξανδή Κυρίτζη, του αδελφούν του, εις το χωρίον του Μαρμάρου, το χωράφι του Μπονοφάτζου ως καθώς ευρίσκεται πλησίον του κύρ Ιωάννη Ρούσου φυλάσσοντας να παίρνει ο πατέρας του ένα σπιτότοπο, ακόμη ένα κοντά από κάτω να κατεβάση τον τοίχον από πέρα στη γωνία του καντουνιού του χωραφιού του Αγίου Αντωνίουνα πάγη στη γουνία στο καντούνι του Μιχάλη Σκορδίλη στο Λιβάδι το χωράφι το εμισό ως καθώς ευρίσκεται με ποτιστικά, πλησίον του Νικόλα Θολόγου Λουκή και Νικόλα Γεωργίου Ρούσου φυλάσσοντας να παίρνει ο πατέρας του στο απάνω πηγάδι ήγουν το κτίσμα να έχη ένα ποτιστικό ορδινάριο, και πάλε μετά τον θάνατόν του να είναι το εμισό δικόν του το χωράφι στα Σκημπιά πλησίον κύρ Γεώργιος Γεμελιάρης και κύρ Γεώργιος Πούλιος το χωράφι στα Λακκιά πλησίον παπα Μανουήλ Λιπράντος, ως καθώς ευρίσκεται το αλώνι στον Άγιον Γεώργιον πλησίον κύρ Γεώργιος Λέφας με μαρ… ως καθώς ευρίσκεται ακόμη και ως εκεί κοντά να κατεβάση τον τοίχον και ως το Ξυλοκερατάδι, στο Μαυρολιό την πάρτη μου που έχω απέ τον Ζαχαρία και αυτό εδικόν του, σεντόνια ζυγή μίαν κεντητή, πάπλωμα γερανιό, ένα στρώμα με το μαλλί, μαξελάρια αμπελοφύλλητα, ζυγήν μίαν, στάνια κομμάτια δώδεκα, καντηλέρι ένα, δακτυλίδι μαλαματένιο ένα…, μαντήλια δύο, ρούχα … φίνες τρείς και ένα φερετζέ ήτοι ζυγιές τρείς, δύο που έχει και έτερη να την έχη ράστη ήτοι θοταργόν του και ένα σηπέτο έδωσε ένα ήτοι … βουτζιά τρία διά την ζωστροφήν του να .. .. .. μαγέρεμα να μην του λείπη. Ταύτα πάντα και την ευχήν μας και εάν .. .. .. να τους είναι απέ του άλλου χωρίς κληρονόμον να στρέφουνται τα πράγματα εις τους πρόσιμους εδικούς έτζι είπαν και εσυνιβάστηκαν και οι δύο μερίδες με θέλημα και με καλήν τους γνώμην και όποιος ήθελεν αλληλογήσει απέ τα δυό μέρη να πέφτη εις πένα και κοντάνα της αυθεντιάς ρεάλια 8, ήτοι οκτώ, τα ήμιση της αυθεντίας και τα ήμισυ της … μερίδας, επροσκάλεσαν και παρακαλετούς και αξιοπίστους μάρυρας τον κύρ Τζανή Σκορδίλη και κύρ Ιωάννη Παδιάτη και κύρ Νικολό Ιωάννου Ρούσσο και κύρ Γεώργη Σκορδίλη. –Πρωτοπαπάς και νοτάριος Κεφάλου με θέλημα των δύο μερίδων έγραψα και εσφάλησα. (ΠΑΡΙΑΝΑ ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ ΤΟΜΟΣ Α’ σελ. 164)

–1654, Έγγραφο Πάρου στις 12 Αυγούστου 1654 αναφαίρει τον Γεωργάκη Μαυροϊωάννη.

–1665. Σε έγγραφο την 1η Απριλίου 1665 αναφέρεται ο Γεώργιος Μαβροϊωάννης.

–1682. Σε έγγραφο στις 17 Δεκεμβρίου 1682 αναφέρεται ο Γεώργιος Φραντζέσκου Μαυροϊωάννης

–1750. Σε έγγραφο Τζιπίδου στις 24 Μαρτίου 1750 αναφέρεται ο Πετράκης Μαυροϊωάννης.

 

–Μαυροκέφαλος: Μια οικογένεια με ρίζες από την Κεφαλονιά και παρουσία στην Πάρο από τον 19ο αιώνα.

Το επώνυμο Μαυροκέφαλος είναι βυζαντινό σύνθετο παρωνύμιο, από τις λέξεις «μαύρος» και «κεφάλι». Για τον παριανό κλάδο της οικογένειας παραδίδεται ως γενάρχης ο Ιωάννης Μακροκέφαλος, ο οποίος καταγόταν από την Κεφαλονιά και εγκαταστάθηκε στην Πάρο. Απόγονοι της οικογένειας βρίσκονται σήμερα στην Πάρο, την Αθήνα και τον Πειραιά.

Η παρουσία του επωνύμου στην Πάρο μαρτυρείται ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Το 1829 καταγράφεται στην Αλληλοδιδακτική Σχολή της Παροικιάς ο 12χρονος Νικόλαος Μαυροκέφαλος, ενώ το 1833 αναφέρεται ο Γ. Μαυροκέφαλος στην Ελληνοδιδακτική Σχολή της πόλης. Στον εκλογικό κατάλογο της Παροικιάς του 1847 καταγράφονται ο 33χρονος μυλωνάς Νικόλαος Μαυροκέφαλος και ο 39χρονος μυλωνάς Παναγής Μαυροκέφαλος.

Κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα εμφανίζεται ο Ιωάννης Μακροκέφαλος, ο οποίος, σύμφωνα με οικογενειακές πληροφορίες, γεννήθηκε στην Κεφαλονιά γύρω στο 1840 και εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Πάρο περίπου το 1865. Παντρεύτηκε την Κατερίνα Σαρρή και απέκτησαν εννέα παιδιά. Από τους απογόνους του, άλλοι παρέμειναν στην Πάρο, ενώ άλλοι μετοίκησαν στη Σύρο, τη Μύκονο, τη Σαντορίνη και την Αθήνα.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Νικόλαος Μακροκέφαλος (1877–1942), φαροφύλακας στον Άγιο Ιωάννη Δέτη, παντρεμένος με τη Ζαμπούλα Μουρλά, ο οποίος ήταν ο μόνος από τα εννέα παιδιά του Ιωάννη που παρέμεινε στην Πάρο. Ο Παναγιώτης Μαυροκέφαλος (1871–1958) ήταν ναυτικός και εγκαταστάθηκε στη Σαντορίνη, ενώ άλλοι απόγονοι ακολούθησαν τη ναυτική ζωή ή εγκαταστάθηκαν σε άλλα νησιά και στην Αθήνα.

Η οικογένεια συνεχίζεται στην Πάρο και κατά τον 20ό αιώνα. Ο Ιωάννης Μαυροκέφαλος του Νικολάου, γεννημένος το 1922, καταγράφεται ως ναυτικός και κάτοικος Παροικιάς στους εκλογικούς καταλόγους του 1946. Έφυγε από την Πάρο σε ηλικία δεκαοκτώ ετών και ακολούθησε τη ναυτική ζωή. Στους εκλογικούς καταλόγους του 1953 καταγράφονται επίσης η Ζαμπούλα Μαυροκέφαλου, σύζυγος Νικολάου, και η Μαρουσώ Μαυροκέφαλου του Νικολάου, η οποία αργότερα έγινε μοναχή με το όνομα Φεβρωνία στη Μονή Αγίου Αρσενίου και απεβίωσε το 2004.

Έτσι, οι Μαυροκέφαλοι αποτελούν χαρακτηριστική περίπτωση οικογένειας με κεφαλονίτικη αφετηρία και σταθερή παριανή παρουσία από τις αρχές του 19ου αιώνα, η οποία συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη ναυτική ζωή, αλλά και με επαγγέλματα όπως του μυλωνά και του φαροφύλακα.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μαυροκέφαλος Νικ. Ετών 12.

–1833. Σε κατάλογο της εν Παροίκια Ελληνοδιδακτικής Σχολής μαθητευόντων παιδιών στις 28 Απριλίου 1833 αναφέρεται ο Γ. Μαυροκέφαλος.

–1840. Ιωάννης Μακροκέφαλος (γεννημένος γύρω στο 1840 στην Κεφαλονιά και μόνιμος κάτοικος Πάρου από το 1865, με κάθε επιφύλαξη ) παντρεμένος με Κατερίνα Σαρρή, έκανε 9 παιδιά από τα οποία έμεινε στην Πάρο.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 33χρονος μυλωνάς Νικόλαος Μαυροκέφαλος και ο Παναγής Μαυροκέφαλος 39 ετών μυλωνάς.

–1869. Μιχάλης Μαυροκέφαλος του Ιωάννη γεννήθηκε το 1869 στην Πάρου ο οποίος παντρεύτηκε την Αικατερίνη Σαρρή μετοίκησες στην Μύκονο του ___. Ο γιός του ___ Μαυροκέφαλος υπήρξε φαροφύλακας στην Μύκονο.

–1871. Μαυροκέφαλος Παναγιώτης του Ιωάννη γεννήθηκε το 1871 στην Πάρο. Ήταν ναυτικός, έζησε και παντρεύτηκε στη Σαντορίνη (Κοντοχώρι) την Λεμονιά Πλατή. Πέθανε το 1958

–1877. Νικόλαος Μακροκέφαλος του Ιωάννη (1877-1942) φαροφύλακας στον Αϊ Γιάννη Δέτη και παντρεμένος με τη Ζαμπουλα Μουρλά. Είναι ο μόνος από τα 9 παιδιά του Ιωάννη που έμειναν στην Πάρο.

–Μαυροκέφαλος Μανόλης του Ιωάννη γεννήθηκε στην Πάρο το ___ και μετοίκησε στην Σύρο το___.

–Μαυροκέφαλος Γεώργιος του Ιωάννη γεννήθηκε στην Πάρο το ___ και μετοίκησε στην Αθήνα το ____.

–Μαυροκέφαλος Στέλιος του Ιωάννη γεννήθηκε στην Πάρο το ___ και μετοίκησε στην Αθήνα το ____.

–Μαυροκέφαλος Γεράσιμος του Ιωάννη γεννήθηκε στην Πάρο το ___. Ήταν ναυτικό ο οποίος πέθανε από φωτιά σε καράβι.

–Φλώρα Μαυροκέφαλου του Ιωάννη ήταν παντρεμένη με τον ___ Μπαρμπαρή από τους Αγίου Αναργύρους της Παροικιάς.

–Ιωάννης Μαυροκέφαλος (1922-2012) παντρεμένος με Αγγελική Πρωτολάτη. έφυγε από την Πάρο στα 18 του και έγινε ναυτικός. Έμενε στην περιοχή Χάλαρα Παροικιάς.

–Το 1922 γεννιέται ο Μαυροκέφαλος Ιωάννης του Νικολάου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1946 είναι εγγεγραμμένος ο Μαυροκέφαλος Ιωάννης του Νικολάου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Καστρουνή Ευαγγελία όνομα συζύγου Φώτιος, όνομα πατρός Νικόλαος Μαυροκέφαλος.

–Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαυροκέφαλου Ζαμπούλα, όνομα συζύγου Νικόλαος όνομα πατρός Δημήτριος Μουρλάς.

–Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαυροκέφαλου Μαρουσώ του Νικολάου. Αργότερα ως μοναχή Φεβρονία στη μονή του Αγίου Αρσενίου. Απεβίωσε το 2004.

 

–Μαυρομμάτης ή Μαυρομάτης: Οι Μαυρομμάτηδες ή Μαυρομάτηδες της Πάρου

Μια παλαιά παριανή οικογένεια με παρουσία από τον 16ο αιώνα, ισχυρή κοινωνική θέση και κλάδους στην Αντίπαρο και τη Σύρο.

Το επώνυμο Μαυρομμάτης ή Μαυρομάτης ανήκει στις παλαιές και σημαντικές οικογένειες της Πάρου, με τεκμηριωμένη παρουσία στο νησί τουλάχιστον από τον 16ο αιώνα και συνέχεια έως τον 20ό. Η οικογένεια συνδέθηκε με την Παροικιά, αλλά και με τα χωριά του Κεφάλου, ιδιαίτερα τον Τσιπίδο (σημερινή Μάρπησσα), τα Μάρμαρα και τον Δραγουλά (σημερινό Πρόδρομο), ενώ κλάδος της εγκαταστάθηκε από τον 19ο αιώνα στη Σύρο. Η παράδοση αποδίδει στους Μαυρομμάτηδες βυζαντινή καταγωγή και παλαιά εγκατάσταση στις Κυκλάδες ήδη από τους χρόνους της Φραγκοκρατίας. Στη Νάξο, μάλιστα, απαντούν Μαυρομμάτηδες ως φεουδαρχική οικογένεια κατά τον 17ο αιώνα.

Η πρώιμη παριανή παρουσία της οικογένειας είναι βέβαιη. Το 1578 απαντά ο Θεόδωρος Μαυρομμάτης, επίτροπος μονής στην Πάρο, ο οποίος στις 2 Νοεμβρίου του ίδιου έτους συντάσσει γράμμα από την Παροικιά. Λίγες δεκαετίες αργότερα, σε καταγραφή του 1652 για το αγιοταφίτικο μετόχι στην Πάρο, συναντούμε τον «Θοδωρή Μαυρομμάτη», τη σύζυγό του Γιακουμίνα και τον γιο τους Γεώργη. Η παρουσία αυτή δείχνει ότι η οικογένεια είχε ήδη αποκτήσει θέση μέσα στην κοινωνία της Παροικιάς και συμμετείχε στις θρησκευτικές και κοινοτικές υποθέσεις του τόπου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρουσία των Μαυρομμάτηδων στις σχέσεις μεταξύ των δύο χριστιανικών δογμάτων που συνυπήρχαν στην Πάρο. Το 1672, όταν κάτοικοι της Νάουσας, Ορθόδοξοι και Καθολικοί, απευθύνονται στον Γάλλο Ιησουίτη Jacques Dinet ζητώντας να εγκατασταθούν καθολικοί ιερείς στο νησί, ανάμεσα στους υπογράφοντες βρίσκεται ο Γεώργιος Μαυρομμάτης. Δύο χρόνια αργότερα, το 1674, ο ίδιος Γεώργιος Μαυρομάτης υπογράφει, μαζί με εκπροσώπους της κοινότητας της Παροικιάς, την παραχώρηση οικοπέδου από τα κτήματα της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής στους Ιησουίτες της Νάξου για την ανέγερση μοναστηριού και σχολείου. Στο ίδιο έγγραφο εμφανίζεται και ο Δημήτρης Μαυρομάτης. Οι μαρτυρίες αυτές εντάσσουν την οικογένεια στο ιδιαίτερο θρησκευτικό και κοινωνικό περιβάλλον της Πάρου, όπου Ορθόδοξοι και Δυτικοί/Λατίνοι Καθολικοί συνυπήρχαν και συνεργάζονταν σε αρκετές περιπτώσεις. Οι Μαυρομμάτηδες, όπως και άλλες παριανές οικογένειες, υπήρξαν έτσι μια «μικτή δογματική οικογένεια», γεγονός που εξηγεί και ορισμένα δυτικότροπα βαπτιστικά ονόματα που συναντώνται στους κλάδους της.

Η σημαντικότερη ίσως μορφή της οικογένειας κατά τον 17ο και 18ο αιώνα ήταν ο Νεόφυτος Μαυρομμάτης, γεννημένος στην Αντίπαρο το 1662. Γιος του πλούσιου Αντωνίου Μαυρομμάτη και της Μαρίας, το γένος Αβαστάγου, σπούδασε στην Πατριαρχική Ακαδημία της Κωνσταντινούπολης και εξελίχθηκε σε σημαντικό ιεράρχη. Αποφοίτησε από την Πατριαρχική Σχολή το 1691-1692, έγινε Αρχιεπίσκοπος Σαντορίνης και το 1703 εξελέγη Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Άρτης. Το 1722 παραιτήθηκε από τον μητροπολιτικό θρόνο και αποσύρθηκε στο Άγιον Όρος, στη Μονή Ιβήρων, όπου παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του το 1746.

Ο Νεόφυτος δεν λησμόνησε την ιδιαίτερη πατρίδα του. Το 1714, έχοντας κληρονομήσει σημαντική οικογενειακή περιουσία στην Αντίπαρο, τη διέθεσε για κοινωφελή έργα. Η μνήμη του διατηρήθηκε και στο Άγιον Όρος, όπου στον τάφο του στη Μονή Μεγίστης Λαύρας απεικονίζεται το οικογενειακό οικόσημο, με χαρακτηριστικό έμβλημα πέντε μάτια και κρίνο στην κορυφή. Η επιγραφή της ταφόπλακας τον αναφέρει ως Νεόφυτο Ναυπάκτου και Άρτης και τονίζει την καταγωγή του από το γένος των Μαυρομμάτηδων.

Η οικογένεια συνεχίζει να εμφανίζεται πυκνά στις παριανές πηγές του 18ου αιώνα. Το 1710 μνημονεύεται «το περιβόλι του Μαυρομμάτη» στην Παροικιά, ενώ το 1729 ο Αντώνης Μαυρομμάτης καταγράφει σε ενθύμησή του την επιδημία πανώλης που έπληξε την Πάρο και ιδιαίτερα τα παιδιά. Ο ίδιος εμφανίζεται επανειλημμένα ως πρόσωπο εμπιστοσύνης της κοινότητας. Το 1730 συμμετέχει στην εκλογή απεσταλμένου της Παροικιάς προς την Κωνσταντινούπολη, το 1733 στην εκλογική επιτροπή του κοινού και το 1734 αναφέρεται σε έγγραφο σχετικό με τον Γάλλο κάτοικο της Πάρου Γιόζε Ντάλες και την περιπέτειά του με ξένους πειρατές.

Παράλληλα, άλλοι Μαυρομμάτηδες εκπροσωπούν τα κοινά της Πάρου. Ο Φραγκίσκος ή Φραγκεσκάκης Μαυρομμάτης, κάτοικος Κεφάλου, εμφανίζεται επανειλημμένα στις γενικές συνελεύσεις του 1739, 1741 και 1749 ως πρόσωπο με ενεργό ρόλο στις υποθέσεις της κοινότητας. Το 1750, μάλιστα, εκλέγεται εκπρόσωπος των πέντε χωριών του Κεφάλου —Λευκών, Τσιπίδου, Μαρμάρων, Δραγουλά και Κώστου— για να μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη μαζί με τους εκπροσώπους της Παροικιάς και της Νάουσας, προκειμένου να διαπραγματευθεί τα φορολογικά ζητήματα του νησιού με τις οθωμανικές αρχές. Το 1752 υπογράφει ως «αφέντης Φραγκέσκης Μαυρομμάτης» επιστολή του κοινού της Παροικιάς προς τους Παριανούς της Κωνσταντινούπολης, ενώ το 1755 συναντούμε και πάλι τον Αντώνη Μαυρομμάτη ως εκλεγμένο απεσταλμένο.

Οι μαρτυρίες αυτές φανερώνουν ότι οι Μαυρομμάτηδες δεν ήταν απλώς μια πολυάριθμη οικογένεια, αλλά οικογένεια με κοινωνική, οικονομική και κοινοτική επιρροή. Η παρουσία τους εκτείνεται από την Παροικιά μέχρι τα χωριά του Κεφάλου, ενώ αρκετά μέλη της κατείχαν εκκλησιαστικά αξιώματα, ασχολούνταν με την κοινοτική διοίκηση, τη διαχείριση περιουσιών και τις υποθέσεις της τοπικής κοινωνίας.

Στις αρχές του 19ου αιώνα η παρουσία τους παραμένει έντονη. Το 1806 ο Γεώργιος Μαυρομμάτης εμφανίζεται ως εφημέριος του Τσιπίδου, ενώ ο παπα-Νικόλαος Μαυρομμάτης παραλαμβάνει περιουσιακά στοιχεία της Παναγίας Ξεχωριανής. Το 1812 και το 1818 μνημονεύεται ο ιερομόναχος Ιωαννίκιος Μαυρομμάτης, ο οποίος όμως καταγόταν από τα Κύθηρα και δεν πρέπει να συγχέεται με τον παριανό κλάδο. Το 1816 απαντά ο Φραντζεσκάκης Μαυρομμάτης στις Λεύκες, ενώ το 1822 βρίσκουμε τον Αντώνιο Ιω. Μαυρομμάτη στην Παροικιά και τον Γεωργάκη Μαυρομμάτη στα Μάρμαρα.

Οι Μαυρομμάτηδες συμμετέχουν και στη δημόσια ζωή των πρώτων χρόνων του ελληνικού κράτους. Ο ιερέας Νικόλαος Μαυρομμάτης, ρεφερενδάριος του Παροναξίας, υπογράφει έγγραφα του Κεφάλου και της Παροικιάς κατά τη δεκαετία του 1820. Το 1826 συντάσσει και υπογράφει πωλητήριο στον Τσιπίδο, ενώ το 1827 εμφανίζεται σε έγγραφα της Παροικιάς. Το 1828 ο Βικέντιος Μαυρομμάτης υπογράφει ως μάρτυρας σε σημαντική συμβολαιογραφική πράξη ανταλλαγής ακινήτων στην Παροικιά, ενώ το 1829 ο μικρός Δομένικος Μαυρομμάτης, ηλικίας δέκα ετών, καταγράφεται στην Αλληλοδιδακτική Σχολή της πόλης.

Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους η οικογένεια εξακολουθεί να κατέχει εξέχουσα θέση. Ο Βασίλειος Μαυρομμάτης αναφέρεται το 1832 ως πρόκριτος της Παροικιάς, έφορος των σχολείων της Πάρου και επίτροπος των κοινών μοναστηριών. Τον ίδιο χρόνο ο Κυβερνήτης Αυγουστίνος Καποδίστριας τον διορίζει, μαζί με εξέχοντες εκπροσώπους των άλλων κοινοτήτων, έφορο των διδακτικών καταστημάτων του νησιού. Το 1834 ο Βασίλειος Μαυρομμάτης εμφανίζεται ανάμεσα στους τοπικούς δημογέροντες της Παροικιάς, μαζί με τον Μαυρογένη και τον Καμπάνη.

Την ίδια εποχή διακρίνεται και ο Αντώνιος Φραγκέσκου Μαυρομμάτης, ο οποίος συνδέεται με οικογενειακές και κοινοτικές υποθέσεις της Παροικιάς και το 1830 διορίζεται επίτροπος της Εκατονταπυλιανής μαζί με τον Ελευθέριο Χαμάρτο και τον Λεονάρδο Κονδύλη. Η συγγένεια και οι επιγαμίες με άλλες ισχυρές παριανές οικογένειες, όπως οι Χαμάρτοι και οι Κονδύληδες, φανερώνουν την κοινωνική θέση που είχαν αποκτήσει οι Μαυρομμάτηδες.

Η οικογένεια απαντά και στην πολιτική ζωή του νησιού. Το 1843 ο Πέτρος Μαυρομμάτης συμμετέχει ως εκλογέας της Παροικιάς σε μια από τις ταραχώδεις εκλογικές διαδικασίες της εποχής, ενώ το ίδιο όνομα εμφανίζεται ανάμεσα στους υποψηφίους για την εκπροσώπηση της Πάρου. Το 1847 στους εκλογικούς καταλόγους της Παροικιάς βρίσκουμε τον Βικέντιο Μαυρομμάτη, τον Δομένικο Γ. Μαυρομμάτη, τον Νικόλαο Μαυρομμάτη και τον Πέτρο Μαυρομμάτη. Ο τελευταίος, Πέτρος Μαυρομμάτης, αναφέρεται το 1856 ως Δήμαρχος Πάρου. Είχε επίσης υπηρετήσει επί τρεις δεκαετίες ως αντιπρόξενος της Μεγάλης Βρετανίας στην Πάρο και ως έφορος της Σχολής Παροικιάς, γεγονός που καταδεικνύει το κύρος και τις διασυνδέσεις της οικογένειας.

Η παρουσία των Μαυρομμάτηδων συνεχίζεται και στα τέλη του 19ου αιώνα. Ο Αντώνιος Μαυρομμάτης υπήρξε συμβολαιογράφος Πάρου από το 1880 έως το 1888, με συμβολαιογραφικό γραφείο στην Παροικιά. Το όνομά του εμφανίζεται σε πλήθος δικαιοπραξιών, μεταξύ των οποίων και σε πράξεις που αφορούν κατοίκους των Λευκών. Άλλοι Μαυρομμάτηδες δραστηριοποιούνται ως έμποροι και μεταπράτες. Το 1875 ο Ιωάννης Μαυρομμάτης του Αντωνίου καταγράφεται ως έμπορος κάτοικος Τσιπίδου, ενώ το 1877 ο Αντώνιος Μαυρομμάτης αναφέρεται ως μεταπράτης στη Μάρπησσα.

Από τα μέσα του 19ου αιώνα παρατηρείται παράλληλα η μετακίνηση παριανών Μαυρομμάτηδων προς τη Σύρο, κυρίως προς την αναπτυσσόμενη Ερμούπολη. Το 1841 συναντούμε τον παριανό αρτοποιό Εμμανουήλ Μαυρομμάτη στα δημοτολόγια της Ερμούπολης, ενώ το 1863 τον Ιωάννη Μαυρομμάτη, οινοπώλη. Το 1879 καταγράφεται ο Αριστείδης Μαυρομμάτης, μεταπράτης, και το 1882 ο Κωνσταντίνος Αντ. Μαυρομμάτης, επίσης μεταπράτης. Η παρουσία του Αριστείδη είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική, καθώς αποτελεί έναν από τους εκπροσώπους του παριανού κλάδου που εγκαταστάθηκαν στη Σύρο και συνέχισαν εκεί την οικογενειακή γραμμή.

Η σχέση Πάρου και Σύρου φαίνεται και μέσα από γάμους και οικογενειακές συνδέσεις. Το 1886 ο Αλκιβιάδης Μαυρομμάτης, υπάλληλος από την Πάρο, παντρεύεται στην Ερμούπολη, ενώ το 1888 ο Μαρίνος Βάιος, γιος της Μαρίνας Μαυρομμάτη, παντρεύεται επίσης στη Σύρο. Το 1892 ο Αριστείδης Μαυρομμάτης, τότε εργάτης στην Ερμούπολη, δηλώνει τον θάνατο της συζύγου του Ειρήνης, η οποία αναφέρεται ως πατρίδα καταγωγής την Πάρο.

Η οικογένεια διατηρείται και στον 20ό αιώνα. Στα δημοτολόγια της Μάρπησσας του 1903 καταγράφονται οι Αλέξανδρος, Εμμανουήλ, Αρίσταρχος και Κωνσταντίνος, γιοι του Ιωάννη Μαυρομμάτη, οι οποίοι είχαν εγκατασταθεί στην Αθήνα και ασκούσαν διάφορα επαγγέλματα. Το 1930 καταγράφεται στην Ερμούπολη ο παριανός αρτοποιός Εμμανουήλ Μαυρομάτης, ενώ ακόμη και το 1952 η οικογένεια εμφανίζεται έμμεσα στους καταλόγους της Νάουσας: η Άννα Κουζούμη, σύζυγος Κωνσταντίνου, αναφέρεται ως κόρη του Εμμανουήλ Μαυρομμάτη. Η μαρτυρία αυτή δείχνει τη συνέχιση της οικογένειας και μέσω θηλυγονίας, όπως συνέβη και με άλλους παριανούς παλαιούς οίκους.

Οι Μαυρομμάτηδες αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας παλαιάς παριανής οικογένειας που επιβίωσε μέσα από πολλές ιστορικές περιόδους και διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα. Από τον Θεόδωρο Μαυρομμάτη του 1578 έως τον μητροπολίτη Νεόφυτο, τους κοινοτικούς εκπροσώπους και τους ιερείς του 18ου αιώνα, τους δημογέροντες, επιτρόπους, δημάρχους και συμβολαιογράφους του 19ου αιώνα και τους εμπόρους, επαγγελματίες και μετανάστες της νεότερης εποχής, το επώνυμο συνδέεται στενά με τη δημόσια και κοινωνική ιστορία της Πάρου.

Η παρουσία της οικογένειας στην Παροικιά, στον Κέφαλο, στον Τσιπίδο, στα Μάρμαρα και στον Δραγουλά, αλλά και στην Αντίπαρο, καθώς και η μετακίνησή της στη Σύρο και αργότερα στην Αθήνα, αποτυπώνει την πορεία μιας οικογένειας που δεν περιορίστηκε σε έναν μόνο τόπο ή σε έναν μόνο κοινωνικό ρόλο. Οι Μαυρομμάτηδες υπήρξαν κληρικοί και ιεράρχες, κτηματίες και έμποροι, δημογέροντες και κοινοτικοί εκπρόσωποι, εκπαιδευτικοί επίτροποι, συμβολαιογράφοι και δήμαρχοι. Η μακρά και πολυσχιδής αυτή παρουσία τους καθιστά μία από τις οικογένειες που μπορούν να παρακολουθηθούν σχεδόν συνεχώς μέσα από τις γραπτές πηγές της νεότερης ιστορίας της Πάρου.

–1578. Γράμμα του επιτρόπου της Μονής στην Πάρο Θεοδώρου Μαυρομάτη (Παροικιά, 2 Νοεμβρίου 1578).

–1652. Ίδρυση στην Πάρο αγιοταφίτικου μετοχίου κατά το έτος 1652 απριλίω 15.

Της Πάρου αδελφάτα «Χώρα Παροικιάς»

+Θοδωρής Μαυρομμάτης, η γυνή Γιακουμίνα, υιός Γεώργης.

–1662. Ο μητροπολίτης Ναυπάκτου και Άρτης Νεόφυτος ήταν της οικογένειας Μαυρομμάτη, γεννημένος στην Αντίπαρο, στα 1662-1746. Από πλούσιους γονείς, τον Αντώνιο Μαυρομμάτη και τη Μαρία, το γένος Αβαστάγου. Σπούδασε στην Πατριαρχική Ακαδημία της Κωνσταντινούπολης.

–1672. Σε αίτημα των παριανών προς τον προϊστάμενο της γαλλικής επαρχίας Πατέρα της Καθολικής Εκκλησίας  Jacques Dinet για να ζητήσουν πατέρες της καθολικής εκκλησίας έρθουν στην Πάρο. «Ταπεινοπρεπώς παρακαλούμεν την πανοσιώτη σας, ωσάν προηγούμενος οικουμενικός και πατριάρχης της αγίας και υπέρ ενδόξου συντροφιάς υου ιησού να συγκλύνη εις το να μας έλθουν ωδε εις τον τόπον μας πατέρες δια να κατοικήσουν εδώ έως εις τα άλλα νησιά δια να ημπορέσωμεν και ημείς να λάβωμεν εκείνη την βοήθειαν και ωφέλειαν της ψυχής μας μαζί κα την επιστήμην δια τους μεταγεναστέρους μας, επειδή ξεύρωμεν καλότατα ότι πως η πανοσιώτησας και η τρισκία της όλα ο σκοπός και ο πόθος αλλο δεν είναι εις όλα τα πάντα μόνον να γυρέψετε την μεγαλύτερην δόξα του Θεού και της σωτηρίας των ψυχών εις κάθε τόπον όπου ευρίσκονται…»

Πάρος: εν έτι σωτήριω 1672 εν μήνι μαίω (29) εις το παλαιόν: + Ταπεινός Μητροπολίτης Παροναξίας Μελέτιος.

Το πιο πάνω αίτημα υπογράφουν χριστιανοί, καθολικοί και ορθόδοξοι, κατοίκων της Νάουσας μεταξύ άλλων και ο Γεώργιος Μαυρομμάτης.

–1674. Στις 7 Μαΐου του 1674 η κοινότητα της Παροικιάς δώρισε στους Πατέρες Ιησουίτες εν Νάξο, εκ των κτημάτων του ναού της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής, οικόπεδο για την ανέγερση Μονής. «Εις δόξαν χριστού αμήν 1674 εις τας 7 του μαϊου εν καστέλιω Παροικίας οι αιδεσιμωτάτοι πατέραις εκ της συντροφίας του Ιησού, διά να κτίσουσι μοναστήρι και σκολιό, και μην ευρίσκοντας τόπον αρμόδιον διά την αυτήν υπόθεσιν, διά τούτο θέλωμεν ημείς οι κατωθεν υπογεγραμμένοι, και εις το όνομα της κοινώτητος και δίδωμεν διά έργον χάρις των άνωθε αιδεσιμωτάτων πατέρων ένα κομμάτι χωράφι από της παναγίας μας της Καταπολιανής, εις το μάκρος ποδάρια του μέτρου εκατό δέκα και εις πλάτος άλλον τόσον και εις τούτο ομπληγαρόμαιστα οπώταν εις κανένα καιρόν ήθελε σικοθή τινάς να γυρέψει δικαιώματα εις το άνωθε κομμάτι το χωράφι όπου των χαρίζωμεν να ήμαιστε ημείς ομπληγάδοι να το πληρονωμεν της παναγίας, όθεν διά το βέβαιον απογράφωμεν διά χειρίσμας και εις το όνομα της άνωθε κοινότητος.

Οικονόμος Παροικίας, σακελλάριος Παροικίας, Νικόλαος ιερεύς πρωτοπαπάς Παροικίας, Πέτρος ιερεύς Βιτζαράς, Κώστας Μαίζας, Τεμένιγος ιερεύς, παπα Ιω. Γαλανός, Ελευθέριος ιερεύς Λουρδας, Νικόλαος ιερεύς…, παπα Ιωάννης …, παπα Πέτρος Μπουλαξής, παπα Στέφανος Βυτζαράς, παπα Φραντζέσκος Βιτζαράς, Γιακουμής Πατέλας, παπα Μιχαλής Κονταράτος, Μάρκος ιερεύς, Χωροεπίσκοπος Παροικιάς, Τζουάνες Σκληρός, Νικολός Κοντίλης, Μανόλης Αλισάφης, Μιχαήλ Βιτζαράς, Νικολός Κοτίλης, Γιώργης …, Μανώλης Αλεξάκης, Φραντζέσκος Μιχαλέτος Γραμματικός, Ιω. Βιτζαράς, Ιω. Σκιάδος, Ιω. Βιτζαράς, Κωστάκης Γαλανός, Τζώρτζης Ρουτες, Ιω. Σκιάδας, Γεώργης Μαυρομάτης, Ιω. Σπυρίδος, Δημήτρης Ταργέτας, Νικολός …, Μιχελής Δημητ…, Ιω. Πατελας, Ιω. Τουτέσκος, Bartolo Rozza, Γιαννούλης Ταργέντας, Αντώνης Αλλησάφης, τζουάνες Γιράρδης, Τζώρτζης Νταμόστος, Ιω. Του μαστρο Γιάκουμου, Γιόνης Μυστράτος, Δημήτρης Μαβρομάτης, Giacomo Zellini, Domenico Ferrari, Γιάννης Ντελαγραμμάτικας, Γεώργης Τακορόνιας.

–1691. Ο πάριος Μητροπολίτης Νεόφυτος Μαυρομμάτης απεφοίτησε της πατριαρχικής Σχολής το 1691-92, κατέστη Αρχιεπίσκοπος Σαντορίνης παραιτήθεις το 1697 υπέρ του Ζαχαρία Γύζη.

–1703 ο πάριος Νεόφυτος Μαυρομμάτης ανεδείχθη το 1703 Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Άρτης. Το 1722 παραιτούμενος του θρόνου απεσύρθει στο Άγιον Όρος και την ιερά Μονή των Ιβήρων.

–1710. Το 1710 αναφέρεται «το περιβόλι του Μαυρομμάτη σύμπλιος οικονόμος Παροικιάς Νταμέτζος, σύμπλιος αμπάτες [καθολικός ιερέας ή ηγούμενος] Βιτζαράς».

–1714. Ο Μητροπολίτης Νεόφυτος Μαυρομμάτης γενόμενος κάτοχος ικανής οικογενειακής περιουσίας στην Αντίπαρο το 1714, την δαπάνησε σε κοινωφελή έργα.

–1720. Στην πλάκα του τάφου του πάριου Ιεράρχη Νεόφυτου Μαυρομμάτη στη Μονή Μεγίστης Λαύρας Αγίου Όρους, το οικόσημο της οικογένειας που φέρει σαν έμβλημα πέντε μάτια. Ο θυρεός φέρει στην κορυφή κρίνο και περιβάλλεται από διακόσμηση ιταλικού τύπου του 17ου αιώνα. Κάτω από το οικόσημο υπάρχει η παράδοξη χρονολογία ΑΨΚ (:1720), που είναι περίεργο γιατι χαράχτηκε στην ταφόπλακα του Νεοφύτου Μαυρομμάτη, αφού αυτός απεβίωσε το 1746. Το οικόσημο περιβάλλει επίσης η επιγραφή: ΩΔΕ ΤΟ ΔΕΜΑΣ ΚΕΙΤΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΦΥΤΟΥ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ ΤΕ ΚΑΙ ΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΘΥΤΟΥ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ ΤΟ ΓΕΝΟΣ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΓΕΝΩΝ ΟΝ Η ΤΡΙΑΣ ΕΓΓΡΑΨΟΙ ΕΝ ΒΙΒΛΩ ΖΩΝΤΩΝ.

–1729. Όπως σημειώνει σε ενθύμηση του, σις 29 Οκτωβρίου 1729, στην Παροικιά ο Αντώνης Μαυρομμάτης, «Επιδημία πανώλης θερίζει πολλούς, και τα παιδιά, στην Πάρο, από 12 χρονών και κάτω».

–1730. Πρακτικό εκλογής απεσταλμένου του κοινού της Παροικιάς στην Κωνσταντινούπολης στις 28 Ιανουαρίου 1730 μαρτυρείται ο Αντώνης Μαυρομμάτης.

–1732. Η Ανθούλα και ο Φραντζέσκος Γερμανής δίδουν στην κόρη τους Ειρήνη δύο εικόνες της Παναγίας Ζωοδ. Πηγής και του Τιμίου Προδρόμου (προικοσύμφωνο Νικ. Μπελώνια και Ειρήνης, Νάουσα 2 Νοεμ. 1732) και β ο Ι. Μαυρομμάτης ανάμεσα στις εικόνες δίδει στην κόρη του Μαρία «έτερη της Ζωοδόχου Πηγής να την δεκαπεντίζει εν όσω ζή». Γ. Μαυρομμάτης, αγωνιστής του 1821.

–1733. Πρακτικό εκλογικής επιτροπής του κοινού της Παροικιάς στις 4 Ιανουαρίου 1733, αναφέρεται ο Αντώνης Μαυρομμάτης.

–1734. Στις 24 Φεβρουαρίου 1734, οι προεστοί και επίτροποι του κοινού Παροικιάς Πάρου, με συστατικό γράμμα βεβαιώνουν ότι ο κάτοικος του νησιού τους, γαλλικής καταγωγής, Γιόζε Ντάλες, δια της βίας και παρά τη θέλησή του συνεργάστηκε με ξένους πειρατές, ένας εκ αυτών είναι ο Αντώνης Μαυρομμάτης.

–1739. Πρακτικό εκλογών κατά την Γεν. Συνέλευση στις 30 Αυγούστου 1739 απεσταλμένου των κοινών της Πάρου στην Κωνσταντινούπολη, εκλέγουν τον Νικόλαο Μαυρογένη, προκειμένου να διαπραγματευθεί τα οικονομικά θέματα του νησιού. Αναφέρεται ο Φραγκέσκος Μαυρομμάτης κάτοικος Κεφάλου.

–1741. Για την εκλογή απεσταλμένων στην Κωνσταντινούπολη από τα κοινά της Παροικιάς στη Γενική συνέλευση το 1741 αναφέρεται ο Φραγκέσκος Μαυρομμάτης από τα χωριά του Κεφάλου.

–1741. Τα κοινά της Πάρου, κατά τη Γενική Συνέλευση, της 20 Ιουλίου 1741, αποφασίζουν να συντάξουν γράμμα υπερασπίσεως του συμπατριώτη τους άρχοντα Νικόλαου Μαυρογένη, εναντίων των συκοφαντών κατοίκων της Νάξου, οι οποίοι τον κατηγορούν για συνεργασία με τους πειρατές, υπογράφει και ο Αντωνάκης Μαυρομάτης, ο Φραγκέσκος Μαυρομάτης από τον Κέφαλο.

–1741. Κατά τη Γενική Συνέλευση, της 18 Νοεμβρίου 1741, οι προεστοί και κοινοτικοί εκπρόσωποι της Παροικιάς Πάρου, αποφάσισαν να συλλάβουν, να φυλακίσουν και τέλος να εκτοπίσουν από το νησί τους τον συντοπίτη τους Ιωάννης Βασιλάκης, λόγω του σκανδαλώδους τρόπου της ζωής του και άλλων ανάρμοστων πράξεων. Υπογράφει ο Αντώνης Μαυρομμάτης.

–1749. Σε εκλογή απεσταλμένου για την Κωνσταντινούπολη από τα κοινά της Πάρου σε Γενική Συνέλευση στις 12 Οκτωβρίου 1749, μαρτυρείται ο Φραγκέσκος Μαυρομάτης.

–1750. Ο λογιώτατος σιόρ Φραγκεσκάκης Μαυρομμάτης, εκ μέρους των πέντε χωριώς του Κεφάλου (Λευκών, Τζιπίδου, Μαρμάρων, Δραγουλά, Κώστου), εκλέγεται ως εκπρόσωπος, μαζί με τους εκπροσώπους και των άλλων κοινών (Παροικιάς και Νάουσας) [της Παροικιάς ήταν ο σιόρ Βιτζέντζος Ντεφραγκέσκη και της Νάουσας ο σιόρ Βατιμπέλας] κατά τη Γεν. Συνέλευση των κοινών της Πάρου, στις 23 Αυγούστου 1750, για να μεταβούν στην Κωνστντινούπολη και να ρυθμίσουν με τις τουρκικέ αρχές τα φορολογικά θέματα του νησιού τους.

Το πρακτικό εκλογής υπογράφουν εκ μέρους των κοινών του Κεφάλου (Δραγουλά και Μαρμάρων) οι: οικονόμος Σκορδίλης, χωρεπίσκοπος Γεμελιάρης, πρώην Χαρτοφύλαξ Παπαδόπουλος, παπα-Φραγκίσκος Βατιμπέλας, σακελλίος Παπαδόπουλος, Δημήτριος ιερεύς Άγουρος, Στέφανος ιερεύς Γαβαλάς, Νικολός Σκορδίλης, Δημήτριος Μπαζέγιος, Νικολάκης Ντελαγραμμάτικας, Πέτρος Μουδάτζος, επίτροπος Κεφάλου και του Τζιπίδου οι: Αναγνώστης Τίτζος, Δημήτριος Σκορδίλης, Στρατής Τζαννής, Μανουήλ ιερεύς Παΐσιος, Κωνσταντίνος Σκιαδάς, Γεώργιος Τζαννής, Γεώργιος Αβάζος, επίτροπος Μενέτος Σιαδάς, επίτροπος Λευκών.

–1752. Το 1752, Το κοινό της Παροικιάς Πάρου, με γράμμα τους προς τους εγκατεστημένους στην Κωνσταντινούπολη συμπατριώτες τους, τους παρακαλούν να συνδράμουν και βοηθήσουν την εκεί απεσταλμένη τριμελή επιτροπή του νησιού τους, για να επιτύχουν μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων, εκ μέρους των οθωμανικών αρχών. Υπογράφουν… ο αφέντης Φραγκέσκης Μαυρομμάτης.

–1755. Σε εκλογή απεσταλμένου στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό Πάρου σε Γενική Συνέλευση στις 23 Αυγούστου 1755 μαρτυρείται ο Αντώνης Μαυρομμάτης.

–1775. Στις 25 Οκτωβρίου 1775 ο ιερέας Γεώργιος Μαυρομμάτης υπογράφει το προικοσύμφωνο του Μανώλη Ανουσάκη και Μαρίας Ι. Ταμιράλια στον Τζιπίδο.

1787. το 1787 γεννιέται ο Βικέντιος Φ. Μαυρομμάτης κτηματίας κάτοικος Παροικιάς.

–1796. Το 1796 γεννιέται ο Πέτρος Μαυρομμάτης, μετέπειτα Δήμαρχος Πάρου. Διατέλεσε επίσης αντιπρόξενος της Μεγ. Βρετανίας στην Πάρο για 3 δεκαετίες και έφορος της Σχολής Παροικίας.

–1800. Ο σακελλάριος, νοτάριος Παροικιάς Κονταράτος συντάσσει τη διαθήκη του Δημήτρη Γεώργη Ζέπου στην Παροικιά στις 3 Νοεμβρίου 1800. Αναφέρονται επίσης τα παιδιά του Φραγγεσκος και Γεώργης. Τη διαθήκη υπογράφει και μαρτυρεί ο Φραγγέσκος Μαβρομάτης (Μαυρομμάτης).

–1806. Κατάλογος κινητής και ακίνητης περιουσίας της Παναγίας Ξεχωριανής 15 Σεπτ. 1806. Έλαβε εις χείρας του ο παπα Νικόλας Μαυρομμάτης. Στον ίδιο κατάλογο μαρτυριέται ο εφημέριος Τζιπίδου ιερέας Γεώργιος Μαυρομμάτης.

–1812. Έγγραφο παραλαβείς του αβανταρίου της Ευαγγελίστριας Παροικιάς στις 2 Σεπτεμβρίου 1812 από τον ιερομόναχο Ιωαννίκιο Μαυρομμάτη. (Ο Ιωαννίκιος Μαυρομμάτης ήταν από τα Κύθηρα).

–1816. Σε έγγραφο Λευκών στις 3 Σεπτεμβρίου 1816 αναφέρεται ο Φραντζεσκάκης Μαυρομμάτης.

–1818. Ο ιερομόναχος Ιωαννίκιος Μαυρομμάτης από τα Κύθηρα μνημονεύεται σε έγγραφο της περιουσίας της Ευαγγελίστριας (Παροικιά, 31 Μαρτίου 1818).

–1822. Σε έγγραφο των Παριανών στους Υδραίους στις 13 Απριλίου 1822 αναφέρεται ο Αντώνιος Ιω. Μαυρομμάτης από την Παροικιά.

–1822. Σε έγγραφο των Παριανών στους Υδραίους στις 13 Απριλίου 1822 αναφέρεται ο Γεωργάκης Μαυρομμάτης κάτοικος Μαρμάρων.

–1823. Ο Ρεφερενδάριος ιέρεας Νικόλαος Μαυρομμάτης υπογράφει έγγραφο ιερέων του Κεφάλου στις 8 Οκτωβρίου 1823 που αφορά στον εφημέριο Μαρμάρων Μονόπατο Εμμανουήλ.

–1823. Στις 4 Δεκεμβρίου 1823 αναφέρεται η Μαυρομάτη Άννα.

–1824. Φραντζέσκος Μαυρομάτης ζητηθείς έγραψα και μαρτυρώ. 1824: Φεβρουαρίου 3: Την σήμερον φανερώνομεν ότι η όπισσθεν αγορά του Νικολού Καλδόρου επέρασε εις τον σιόρ Λευτεράκη Χαμάρτο και επληρώθη τα γρόσια του με τα διάφορά τους και ο … μένει ακαταζήτητος από αυτό το … … και εις πίστωσιν υπογράφει από αξιόπιστοι μάρτυρες. Διά τον Νικόλαον Γρατούραν υπογράφω το όνομά του ότι βεβαιοί τ’άνωθεν και ούτως κ’έγω μάρτυς. Ιωάννης Σ(ταματέλου) Καμπάνης υποφαίνομαι. Τζανής Σ(ταμ.) Καμπάνης ζητηθείς έγραψα το παρόνκαι μαρτυρώ. VERSO: «1824 Φεβρουαρίου 3: Η παρόν αγορά του Νικολού Γραντούρα διά το αλόνι στο Σαρακίνικο τις … … … απέρασεν … καθώς φαίνεται γεγραμμένη όπως … ο Νικολός επληρώθη».

–1825. Σε αποδεικτικό έγγραφο στις 30 Δεκεμβρίου 1825 αναφέρεται ο Βικέντιος Μαυρομμάτης.

–1826. Στις 3 Οκτωβρίου 1826 ο ιερέας Νικόλαος Μαυρομμάτης συντάσσει και υπογράφει πωλητήριο Τζιπίδου.

–1827. Σε έγγραφο στις 15 Απριλίου 1827 μαρτυρείται ο Αντώνιος Φραγκέσκου Μαυρομμάτης.

–1827. Σε προικοσύμφωνο της 8 Οκτωβρίου 1827 αναφέρεται ο ποτέ Φρατζεσκάκης Μαυρομμάτης.

–1827. Ο ιερέας Νικόλαος Μαυρομμάτης υπογράφει έγγραφο Παροικιάς στις 22 Απριλίου 1827 «γράφω εις όνομα Γιαννάκη Καντιώτη».

–1828. Παρουσιασθέντες εις την δημόσιον ταύτην νοταρίαν οι υπογεγραμμένοι ο τε ευγενέστατος κύριος Ελευθέριος Χαμάρτος και η Αγγετέτα πρώτη σύζυγος του αποθανόντος Ιωάννη Πέτρου Μπαρμπαρή ως επίτροπος των παιδίων της, παρέστησεν έμπροσθεν των υπογεγραμμένων μαρτύρων, ότι συμφωνήσαντες εν τω μεταξύ οικειοθελώς και με γνώμην απαραβίαστον κάμνουσι την παρούσαν ανταλλαγήν ως ακολούθως:

Αον: Η κυρία Αγγελέτα δίδει αναποσπάστως προς τον κύριον Χαμάρτο την τοποθεσίαν όλην του Αλωνιού τοιχογυρισμένην οπού είχεν ηγοράσμένην προ χρόνων ο άνδρας της Γιάννης παρά του κ. Αλεξανδράκη Δημ. Καμπάνη εις τοποθεσίαν Σαρακήνικον έως εις τα Παλιά Θεμέλια με το αλώνι, κατοικιές, φούρνον, προστιγάδια και οσπιτάκια καθώς ευρίσκονται εις την αυτήν τοποθεσίαν την σήμερον πλησίον ο ίδιος Χαμάρτος εκ πλαγίου και άνωθεν.

Βον: Ο κύριος Χαμάρτος δίδει προς αυτήν ανταλλακτικών εν χωράφι, έχει ηγορασμένον παρά του ποτέ Ιωάννου Οικοκυράς εις τοποθεσίαν Βουνόν, πλησίον η ιδία Αγγελέτα και ο ίδιος Χαμάρτος, η μέν ανωθεν, ο δεν κάτωθεν.

Ομοίως δίδει προς αυτήν εις χείρας και μετρητά γρόσια πενήντα, ν(ούμερο) 50: θέλοντες αμφότεροι να μένη η ανταλλαγή αυτή αδιάσπαστος και στερεά διά παντός. Όθεν από την σήμερον οι μέν κατοικιές φούρνος, ασπίτια, προστιγάδια και όλη η τοποθεσία με το αλώνι έως τα Παλιά Θεμέλια, μένουσιν εις την δεσποτείαν και κυριότητα αναπόσπαστον του κυρίου Ελευθερίου Χαμάρτου να τα κάμη ως βούλεται αυτός και οι κληρονόμοι του ανενόχλητα και ελεύθερο πάσης καταζητήσεως ή δικαιώματος άλλου τινός, το δε χωράφιον παραμοίως ομού και τα πενήντα γρόσια εις εξουσίαν και κυριότητα της Αγγελέτας να τα μεταχειρισθή όπως αυτή βούλεται. Εις ένδειξιν δε της οικειοθελούς ταύτης συμφωνητικής των ανταλλαγής εγένοντο δύο παρόμοια νοταριακά αποδεικτικά γράμματα επιβεβειωμένα παρά των μερών αμφότερων, επικυρωμένα δε και τη υπογραφή των κυρίων δημογερόντων και άλλων αξιοπίστων μαρτύρων των οποίων αντίγραφον κατεχωρήθη εις τον Κώδικα της Νοταρίας υπ’αριθ. 517 και έλαβε το κάθε μέρος έν εξ αυτών δι’ ασφάλειαν.

Εν Παροικία της Πάρου τη 30 Ιουλίου 1828.

Βικέντιος Μαυρομμάτης υπογράφω εις όνομα της άνωθεν Αγγελέτας ότι βεβαιοί το παρόν και ούτος κ’άγω μαρτυρώ.

Λεονάρδος Κονδύλλης δημογέρων μάρτυς.

Ιωάννης Κρίσπης και δημογέρων επιβεβαιώ

Ελευθέριος Χαμάρτος βεβαιώ

Εφραιμ ιερεύς … μάρτυς

Γεώργιος Κυπριανός μάρτυς

Ο δημόσιος νοτάριος της πόλεως ΝΟΤΑΡΙΑΣ ΠΑΡΟΙΚΙΑΣ ΠΑΡΟΥ Δημήτριος Χαμάρτος υποβεβαιώ.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μαυρομμάτης Δεμένικος ετών 10.

–1829. Σε πληρεξούσιο του 1829 αναφέρεται ο Βικέντιος Μαυρομμάτης.

–1830. Στις 8 Φεβρουαρίου 1830 ο ιερέας Νικόλαος Μαυρομμάτης κατέχει το αξίωμα του ρεφερενδαρίου. Αναφέρεται στον κατάλογο του Παροναξίας Ιερόθεου. (ρεφερενδάριος ήταν ένα από τα οφίκια ‘αξιώματα’ που δίδονταν κατά την εποχή της τουρκοκταρίας στους κληρικούς).

–1830. Γεώργιος Μαυρομμάτης και παπά Νικόλαος Μαυρομμάτης στον Τσιπίδο το 1806, Βικέντιος Μαυρομμάτης (προτείνεται ως Γεν. έφορος Πάρου από τον Διοικητή Πάρου Δ. Κιοσσέ, Παρ. 24 Σεπτ. 1830).

–1830. Διορίζεται για ένα χρόνο επίτροπος της Εκατονταπυλιανής ο Ελευθέριος Χαμάρτος μαζί με τους Λεονάρδο Κονδύλη και Αντώνιο Φραντζέσκου Μαυρομμάτη (έγγραφο εκλογής επιτρόπων, Παροικιά, 28 Σεπτεμβρίου 1830.

–1831. Το 1831 μνημονεύεται στο προικοσύμφωνο του Πέτρου Τζώρτζη Χαμάρτου και της Αναστασίας Αντωνίου Φρ. Μαυρομμάτη στην Παροικία, 30 Ιανουαρίου 1831, «… πλησίον οικονόμος Βατιμπέλας». «Ο ευγενέστατος κύριος Ζώρζης Χαμάρτος δίδει στον γιό του Πέτρο ως γυναίκα την Αναστασουλιώ Μαυρομμάτη. Αλλά μόνομ ο ευγενέστατος Αντώνιος Φραγκ. Μαυρομμάτης και η σύζυγός του Μαρουλιδάκη προσφαίρουν στην κόρη τους εικονίσματα του Αγίου Νικολάου, τον Άγιον Γεώργιο και τον Άγιο Σπυρίδωνα» Παροικιά, 30 Ιανουαρίου 1831. (ΓΑΚ, 219, αρ. 269, 132r). Ο πατέρας του Πέτρου Χαμάρτου ήταν ολιγοκτήμων και ο θείος του ο Δημητράκης Χαμάρτος, νοτάριος Παροικιάς, πλουσιότατος. Κόρη του ήταν η Φεβρωνία, μοναχή στη Μονή Χριστού Δάσους, και γιός του ο Φραγκίσκος. Ιατρός και δήμαρχος Πάρου.

–1832. Ο ιερέας Εφραίμ διορίζεται Έφορος του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου Παροικιάς μαζί με τους Δημήτριο Χαμάρτο και Βασίλειο Μαυρομμάτη στις 24 Φεβρουαρίου 1832.

–1832. Προύχοντας της Παροικιάς, Έφορος των Σχολείων της Πάρου και Επίτροπος των Κοινών Μοναστηριών Μαυρομμάτης Βασίλειος στις 17 Μαρτίου 1832 ο Κηβερνήτης Αυγουστίνος Καποδίστριας τον διορίζει, όπως και άλλα τέσσερεις εξέχοντες πολίτες του νησιού, ένα από κάθε χωριό (Δημήτριο Χαμάρτο [Παροικιά], Αντώνιο Κορτιάνο [Νάουσα],  Ιωάννη Βαλσαμή [Κάτω Χωρία] και Νικόλαο Αρκά [Λεύκες]), Έφορο των διδακτικών Καταστημάτων του νησιού.

–1833. Ο ιερεύς Βιτζαράς Δομέτιος υπογράφει το έγγραφο Παροικιάς: διαθήκη Βερεζίνας Ιωάν. Μαυρομμάτη, 15 Μαρτίου 1833.

–1833. Σε προικοσύμφωνο Παροικιάς την 22 Οκτωβρίου 1833: «…το ήμισυ αμπέλι εις το Ταξιαρχάκι, πλησίον ο κύριος Πέτρος Μαυρομμάτης με ελιές και συκές…»

–1834. Σε έγγραφο της Νομαρχίας Κυκλάδων στις 19 Απριλίου 1834 προς το Βασιλικό Επαρχείο Νάξου, Πάρου αναγράφει ως τοπικούς Δημογέροντες της Πόλης Παροικιάς τους: Ζ. Μάτσα Μαυρογένη, Β. Μαυρομμάτη και Θ. Καμπάνη.

–1835. Αντώνιος Φρ. Μαυρομμάτης (η σύζυγός του αποκαθισά τον γαμπρό της Πέτρο Γ. Χαμάρτο να απέλθη εις την Ιεράν Σύνοδον να καταγγείλη την διάλυσιν του 25 έτους συζυγικού βίου (13 Ιαν. 1835).

–1841. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 40χρονος αρτοποιός Εμμανουήλς Μαυρομμάτης. Έδωσε όρκο στις 10 Ιουλίου 1841.

–1843. Στις 17  Οκτωβρίου 1843 η συνέλευση της αντιπολίτευσης επαναλαμβάνεται, αλλά πάλι χωρίς τον Δήμαρχο Θ. Καμπάνη ο οποίος κατηγορείται από τους παρευρισκομένους ότι «αισθάνεται ανώτερος του νόμου και προβάλει ανύπαρκτες προφάσεις». Η συνέλευση αποφασίζει να προχωρήσει στην εκλογή χωρίς τον Δήμαρχο! Πρόεδρος ανέλαβε ο Δ. Χαμάρτος και προσυπέγραψαν τα 5 γεροντότερα μέλη Ν. Πούλιος, Ιωάννης Καπαρός, Λεονάρδος Κονδύλης, Ηλίας Σαράντος, Νικόλαος Ρούσσος. Οι εκλογείς ήταν οι εξής:
Πόλις Παροικίας (Δήμαρχος Θ. Καμπάνης): Ζώρζης Μ Μαυρογένης, Δημήτριος Χαμάρτος, Πέτρος Μαυρομμάτης, Ν Α Ψαράκης, Αντ Ελ Χαμάρτος, Λεονάρδος Κονδύλης.
Κωμόπολις Λευκών (Πάρεδρος Κωνσταντίνος Χανιώτης): Εμμανουήλ Ν Αρκάς, Νικόλαος Γ Ρούσσος, Νικόλαος Γ Παντελαίος, Ιωάννης Α Δεσύλλας.

Κωμόπολις Ναούσης (Δήμαρχος Ν. Μαλατέστας): Δημήτριος Π Δημητρακόπουλος, Ηλίας Σαράντος, Ιωάννης Μεταξάς, Αντώνιος Κορτιάνος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).
Χωρίον Κώστου(Πάρεδρος Ιωάννης Α. Καπαρός): Ιωάννης Α Καπαρός, Αναστάσιος Ρούσσος
Χωρίον Δραγουλά (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Γεώργιος Κληρονόμος
Χωρίον Μαρμάρων (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Ιωάννης Γιαννουλάκης, Νικήτας Άγουρος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).

Χωρίον Τσιπίδου (Δήμαρχος Μαρπήσσης ΓΣ Δελαγραμμάτης): Νικόλαος Βατιμπέλας, Νικόλας Πόυλιος, Γεώργιος Σ Δελαγραμμάτης (απών).

Χωρίον Ωλιάρου (Πάρεδρος Δ. Βιάζης): Παναγής Καλάργυρος, Ματθαίος Μαούνης.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν πληρεξουσίους Πάρου τους Δ. Π. Δημητρακόπουλο (21 ψήφοι) και Ζ. Μάτσα Μαυρογένη (21). Συμμετείχαν και οι Νικόλαος Ψαράκης (Παροικιά, 11 ψήφοι), Ν. Βατιμπέλας (Τσιπίδος, 7), Λεονάρδος Κονδύλης (Παροικία, 7), Νικόλαος Μαλατέστας (Νάουσα, 6 ψήφοι), Κωνσταντίνος Δαμίας (Παροικία, 6), Π. Μαυρομάτης (Παροικία, 6).

Ο Δήμαρχος Πάρου αρνήθηκε να επικυρώσει τις υπογραφές και συνεπώς την εκλογή.

–1843. Σε ονομαστικό κατάλογο των εκλογικών αποτελεσμάτων Νάουσας στις 27 Οκτωβρίου 1843 βεβαιώνει το μέλος του Δημοτικού συμβουλίου Πάρου Μαυρομμάτης ….

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο Δήμου Μάρπησσας του 1844 υπάρχει εγγεγραμμένος ο 47χρονος Γεώργιος Μαυρομμάτης.

–1846. Πιστοποιητικό που συνέταξαν οι κάτοικοι του Δήμου Μαρπήσσης για να βεβαιώσουν τη συμμετοχή του συγχωριανού τους Γεωργίου Φωκιανού στον αγώνα του 1821 όπου το 1826 χρημάτισε κατά του Ιμπραΐμ στην πολιορκία της Τριπολιτσάς υπο τις οδηγίες του Δημητρίου Σάλα. Ένας από τους υπογράφοντες συγχωριανούς του στις 20 Μαΐου 1846 στην Μάρπησσα ήταν και ο Μαυρομμάης Γεώργιος.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 50χρονος έμπορος Γεώργιος Μαυρομμάτης.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 53χρονος κτηματίας Βικέντιος Μαυρομμάτης, ο 29χρονος καφεπώλης Δομένικος Γ. Μαυρομμάτης, ο 48χρονος κτηματίας Νικόλαος Μαυρομμάτης και ο 48χρονος κτηματίας Πέτρος Μαυρομμάτης.

–1856. Το 1856 ο Πέτρος Μαυρομμάτης φέρεται ως Δήμαρχος Πάρου.

–1859. Στις 10 Οκτωβρίου 1859 μνημονεύεται σε συμβολαιογραφική πράξη [επιτροπικό] στην Σύρο ο κάτοικος Πάρου Θουκυδίδης Λαζάρου Δημοδιδάσκαλος στην Ερμούπολη και η σύζυγός του Μαρούσα Μαυρομμάτη διορίζουν τον εν Πάρο Πέτρο Φ. Μαυρομμάτη δια να επιστατεί εις εν Πάρω κτήματα.

–1863. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 25χρονος οινοπώλης Ιωάννης Μαυρομμάτης, άγαμος. Έδωσε όρκο στις 12 Οκτωβρίου 1863.

–1863. Επιγραφή στην εικόνα της Σταυρώσεως του Χριστού στην Εκατονταπυλιανή «Μνήσθητι Κύριε του δούλου σου Βικεντίου Μαυρομάτου 1863».

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαυρομμάτης Ιωάννης του Αντωνίου 40 ετών έμπορος κάτοικος Τσιπίδου.

–1877. Σε έγγραρο Μαρπήσσης στις 13 Ιανουαρίου του 1877 αναφέρεται ο Αντώνιος Μαυρομμάτης, μεταπράτης, κάτοικος Μαρπήσσης.

–1879. Έγγραφο του 1879 «και το συμβολαιογραφικόν μου γραφείον και ενώπιον εμού του συμβολαιογράφου Πάρου Αντώνιου Μαυρομμάτου εδρεύοντος και κατοικούντος εις την αυτην πόλιν της Παροικιάς ενεφανίσθησαν οι συμβαλλόμενοι κύριος Μιχαήλ Ιωάν. Αιγινήτης, γεωργός και Νικόλαος Δημ. Περάκης, μυλωνάς, αμφότεροι κάτοικοι του χωριού Λεύκων του Δήμου Υρίας».

–1879. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 43χρονος μεταπράτης Αριστείδης Μαυρομμάτης, έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 2 Μαΐου 1879.

–1880. Συμβολαιογράφος Πάρου το 1880-1888 ο Αντώνιος Μαυρομμάτης.

–1882. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 43χρονος μεταπράτης Κωνσταντίνος Αντ. Μαυρομμάτης, άγαμος. Έδωσε όρκο στις 26 Μαΐου 1882.

–1884. Σε Γενικό πληρεξούσιο εμφανίζεται ο συμβολαιογράφος Πάρου Αντώνιος Μαυρομμάτης (Παροικιά, 23 Ιανουαρίου 1884).

–1886. Στις 31 Ιουλίου 1886 ο 28χρονος υπάλληλος από την Πάρο Αλκιβιάδης Μαυρομμάτης, του Φραγκίσκου και της Ειρήνης Λουκά Στεφάνου, κάτοικος Σύρου παντρεύεται στην Ερμούπολη την 18χρονη από την Σύρο Ζηνοβία Κοπκίλη, του Ιωάννη και της Χαρίκλειας Φακά.

–1888. Στις 5 Ιουνίου 1888 ο 28χρονος τελωνοφύλαξ από την Πάρο Μαρίνος Βάιος του Απόστολου Βάιου και της Μαρίνας Μαυρομμάτη, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 20χρονη από την Σύρο Κασσάνδρα Κοκίνου, του Κωνσταντίνου και της Ζαμπέτας Πατσούκη.

–1892. Στις 30 Νοεμβρίου 1892 ο παριανός Μαυρομμάτης Αριστείδης 58 ετών εργάτης κάτοικος Σύρου δηλώνει τον θάνατο της συζύγου του Μαυρομμάτης Ειρήνη 45 ετών κάτοικο Ερμούπολης, πατρίς θανόντος Πάρος. Ασθένεια: Δηλητηρίαση φωσφορική.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αλ. Ιωάννου Μαυρομμάτης, ετών 26, υπηρέτης, άγαμος, κάτοικος Αθήνας.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Εμμανουήλ Ιωάννου Μαυρομμάτης, ετών 24, υποδηματοποιός, άγαμος, κάτοικος Αθήνας.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αρίσταρχος Ιωάννου Μαυρομμάτης, ετών 22, υπηρέτης, άγαμος, κάτοικος Αθήνας.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Κωνσταντίνος Ιωάννου Μαυρομμάτης, ετών 18, υπάλληλος, άγαμος, κάτοικος Αθήνας.

–1930. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΥΡΟΜΑΤΗΣ αρτοποιός ετών 29 αφίχθη στην Σύρο το  1930

–1952. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας του 1952, υπάρχει εγγεγραμμένη η Κουζούμη Άννα, όνομα συζύγου Κωνσταντίνος, όνομα πατρός Εμμανουήλ Μαυρομμάτης.

 

–Μαύρος: Οι Μαύροι της Πάρου

Μια παλιά αρχοντική οικογένεια της Παροικιάς, με εμπορική δύναμη, πολιτική παρουσία και κορυφαίο εκπρόσωπο τον Φιλικό Αλέξανδρο Μαύρο

Το επώνυμο Μαύρος ανήκει στα παλιά παριανά επώνυμα και συνδέεται με οικογένεια που κατείχε σημαντική θέση στην κοινωνική και οικονομική ζωή της Παροικιάς κατά τους τελευταίους αιώνες της Τουρκοκρατίας και στα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους. Ως προς την ονοματολογία του, πρόκειται πιθανότατα για παρωνυμικό επώνυμο, από το χαρακτηριστικό «μαύρος», ενώ έχει διατυπωθεί και η άποψη για παλαιότερη βυζαντινή ή βενετική σύνδεση, με αναφορά στο βενετικό όνομα Moro και στον οίκο των Βενετών πατρικίων Moro, από τον οποίο προερχόταν και ο δόγης της Βενετίας Cristoforo Moro (1462–1471). Η πιθανή αυτή σύνδεση, ωστόσο, δεν μπορεί να θεωρηθεί αποδεδειγμένη γενεαλογική καταγωγή των Παριανών Μαύρων.

Οι Μαύροι συγκαταλέγονταν στις οικογένειες που διέθεταν μεγάλες εκτάσεις γης στην Πάρο κατά την Τουρκοκρατία, μαζί με τους Βιτσαρά, Κονδύλη, Κρίσπη, Μαυρογένη, Νταμουλή, Σομαρίπα και Σπυρίδου. Η παρουσία τους δεν περιοριζόταν στην κατοχή γης. Οι μαρτυρίες των παριανών εγγράφων δείχνουν ανθρώπους που ασχολούνταν με το εμπόριο, τη ναυτιλία, τις οικονομικές συναλλαγές και τη διοίκηση της κοινότητας, ενώ το όνομα της οικογένειας παρέμεινε συνδεδεμένο με σημαντικά κτήματα και κατοικίες της Παροικιάς.

Οι πρώτες γενιές και η αρχοντική οικογένεια

Στις αρχές του 18ου αιώνα συναντούμε ήδη τον Αλέσσανδρο Μαύρο, ο οποίος γεννήθηκε περίπου το 1730 και νυμφεύθηκε την Καλλίτσα Αλμπάνη. Από τον γάμο τους προήλθαν, μεταξύ άλλων, ο Σπύρος Μαύρος, γεννημένος το 1746, και ο Κώστας Μαύρος, γεννημένος το 1749.

Ο Σπύρος Μαύρος, που νυμφεύθηκε το 1760 την Αναστασία Καμπάνη, θυγατέρα του Αλέξανδρου Καμπάνη και της Γρανέττας Ιωάννη Μαυρογένη, δημιούργησε έναν πολυμελή κλάδο που συνδέθηκε συγγενικά με αρκετές από τις παλιές οικογένειες της Παροικιάς. Ανάμεσα στα παιδιά τους βρίσκονται η Καλλίτσα, ο Αλέξανδρος, η Γρανέττα, ο Βιάζης, ο Γεώργιος, η Μαρουσώ, η Μαρουλία και η Αικατερίνη.

Οι γάμοι και οι προίκες των Μαύρων αποκαλύπτουν τον κύκλο των οικογενειακών σχέσεων μέσα στον οποίο κινούνταν η παλιά παριανή αρχοντία. Μαύροι συνδέθηκαν με τους Καμπάνηδες, τους Κρίσπηδες, τους Μαυρογένηδες και άλλες οικογένειες της Παροικιάς, ενώ ακίνητα της οικογένειας βρίσκονταν σε διάφορα σημεία της πόλης και της παριανής υπαίθρου.

Η ακίνητη περιουσία τους φαίνεται και από τις αναφορές σε περιβόλια και αγροκτήματα, όπως το περιβόλι στα Χάλαρα, τα κτήματα στον Έλιτα, στον Κάμπο του Κονδύλη, στα Βορεινά Λιβάδια και σε άλλες θέσεις. Παράλληλα, ορισμένα από τα λατομεία της Πάρου ήταν γνωστά παλαιότερα με το επώνυμο των ιδιοκτητών τους, μεταξύ αυτών και το λατομείο του Μαύρου, γεγονός που αποτελεί ένδειξη της οικονομικής επιφάνειας της οικογένειας.

Το αρχοντικό των Μαύρων στην Κάτω Πόρτα

Το σημαντικότερο ίσως υλικό τεκμήριο της οικογένειας σώζεται μέχρι σήμερα στην Κάτω Πόρτα της Παροικιάς, στην είσοδο της Παλιάς Αγοράς, έξω από το κάστρο. Πρόκειται για το επιβλητικό αρχοντικό που στους Παροικιώτες ήταν γνωστό ως «το σπίτι των Μαυραίων».

Το κτήριο είχε ανεγερθεί ήδη από τον 17ο αιώνα και συνδέεται αρχικά με την οικογένεια Ιατρού. Στο ανώφλιο παραθύρου του ισογείου διατηρείται χρονολογημένο οικόσημο των Ιατρού, του 1672. Αργότερα το αρχοντικό περιήλθε στους Μαύρους, πιθανότατα μέσω γυναικείας γραμμής, και κατά τον 19ο αιώνα ανήκε στον Σπυρίδωνα Γ. Μαύρο.

Η μορφή του κτηρίου μαρτυρεί την οικονομική και κοινωνική θέση των ιδιοκτητών του. Οι μεγάλες καμάρες των ισόγειων αποθηκών στηρίζονται σε μαρμάρινους κίονες, ενώ τα μαρμάρινα πλαίσια των θυρών και των παραθύρων είναι διακοσμημένα με σταφύλια, κληματόφυλλα και άλλα φυτικά μοτίβα. Πρόκειται για ένα από τα χαρακτηριστικότερα αρχοντικά της παλιάς Παροικιάς.

Το σπίτι αυτό συνδέθηκε αργότερα με την οικογένεια Θεοχαρίδη, η οποία εγκαταστάθηκε στην Πάρο από τη Θήρα πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η αλλαγή ιδιοκτησίας σχολιαζόταν ακόμη από τους παλιούς Παροικιώτες, καθώς συμβόλιζε τη σταδιακή υποχώρηση της παλιάς αρχοντικής τάξης και την εμφάνιση νέων οικονομικών και κοινωνικών δυνάμεων στην Παροικιά.

Ο Αλέξανδρος Μαύρος και η Φιλική Εταιρεία

Η σημαντικότερη μορφή της οικογένειας υπήρξε αναμφίβολα ο Αλέξανδρος Σπ. Μαύρος (1770–1851).

Γεννημένος στην Πάρο, εγκαταστάθηκε από νεαρή ηλικία στην Οδησσό, όπου διέπρεψε στο εμπόριο και δημιούργησε μεγάλη περιουσία. Η θέση του στον ελληνικό εμπορικό κόσμο της Ρωσίας και της Κωνσταντινούπολης του επέτρεψε να αναπτύξει στενές σχέσεις με τον κύκλο των Ελλήνων εμπόρων και πατριωτών που προετοίμαζαν την Επανάσταση.

Ο Αλέξανδρος Μαύρος υπήρξε κορυφαίο στέλεχος της Φιλικής Εταιρείας, στην οποία είχε υπηρετήσει ως γραμματέας και ταμίας. Από τη θέση αυτή συνδέθηκε με την προετοιμασία του Αγώνα και, σύμφωνα με τις παριανές μαρτυρίες, συνέβαλε στη μύηση και άλλων Παρίων στη Φιλική Εταιρεία, είτε εκείνων που κατοικούσαν στην Οδησσό και την Κωνσταντινούπολη είτε όσων περνούσαν από τα μεγάλα αυτά εμπορικά κέντρα.

Στον κύκλο των Παρίων που συνδέθηκαν μαζί του αναφέρονται ο Σπυρίδων Βιάζης – Μαύρος και ο Παναγιώτης Δημητρακόπουλος, σημαντικός προύχοντας της Νάουσας, ο οποίος στις 24 Απριλίου 1821 πρωτοστάτησε στον ξεσηκωμό των Παρίων.

Η δράση του Αλέξανδρου Μαύρου δεν περιορίστηκε στην πολιτική και επαναστατική του δραστηριότητα. Υπήρξε και μεγάλος ευεργέτης της ιδιαίτερης πατρίδας του. Στις 2 Ιανουαρίου 1818 συνέταξε ομολογία για 6.500 γρόσια, τα οποία αφιέρωσε στη Σχολή της Παροικιάς, ώστε οι τόκοι να χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες της. Το επόμενο έτος φρόντισε να αποστείλει και βιβλία, ενισχύοντας έτσι την παιδεία στην Πάρο.

Η ευεργεσία του συνεχίστηκε και αργότερα. Κεφάλαια που κατέθεσε στην Εμπορική Τράπεζα της Οδησσού προορίζονταν για την ενίσχυση των φτωχών και απόρων της Παροικιάς, ενώ η μνήμη του παρέμεινε συνδεδεμένη και με κειμήλια και έργα στον ναό της Παναγίας Εκατονταπυλιανής.

Ο Αλέξανδρος Μαύρος πέθανε άγαμος το 1851, αφήνοντας όμως ένα όνομα που συνδέθηκε όχι μόνο με τον παριανό εμπορικό κόσμο αλλά και με την ιστορία της ελληνικής ανεξαρτησίας.

Οι Μαύροι στην Επανάσταση και στο νέο ελληνικό κράτος

Η οικονομική επιφάνεια της οικογένειας συνεχίστηκε και κατά τα επαναστατικά και μετεπαναστατικά χρόνια. Στις αρχές της δεκαετίας του 1820 οι Μαύροι εμφανίζονται σε οικονομικές ομολογίες και χρέη της κοινότητας της Πάρου προς την Κωνσταντινούπολη. Το 1821 καταγράφεται ομολογία του Σπυρίδωνος Β. Μαύρου ύψους 11.250 γροσίων, ενώ το 1827 αναφέρεται νέα ομολογία του ίδιου με κεφάλαιο 8.000 γροσίων.

Παράλληλα, μέλη της οικογένειας εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη ναυτιλία. Το 1826 ο Δημήτριος Μιχ. Αϊβαλιώτης αγοράζει το μισό καΐκι του Αθανασίου Μαύρου, ενώ το 1833 ο Αθανάσιος Μαύρος αποκτά τα τρία τέταρτα του πλοίου «Η Καλλιόπη».

Η πολιτική παρουσία των Μαύρων γίνεται ιδιαίτερα εμφανής κατά την πρώτη περίοδο του ελληνικού κράτους. Το 1829 ο Αθανάσιος Μαύρος συγκαταλέγεται στους εκλογείς της επαρχίας Πάρου και Αντιπάρου, ενώ σε πληρεξούσιο της ίδιας χρονιάς εμφανίζεται εκ νέου. Το 1831 ο Φραγκέσκος Μαύρος υπογράφει μαζί με άλλους Παρίους επιστολή προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους σχετικά με τα προβλήματα που είχαν δημιουργηθεί από την εγκατάσταση των Κρητών νεοαποίκων.

Κατά τις πολιτικές συγκρούσεις του 1843, το όνομα των Μαύρων βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο των εκλογικών εξελίξεων της Πάρου. Ο Φραγκίσκος Κρ. Μαύρος αναδείχθηκε πληρεξούσιος μαζί με τον Δημήτριο Δημητρακόπουλο, σε μια εκλογική διαδικασία που χαρακτηρίστηκε από έντονη αντιπαράθεση μεταξύ των τοπικών πολιτικών παρατάξεων.

Ο Φραγκίσκος Μαύρος συνδέεται επίσης με μια ιδιαίτερη οικογενειακή ιστορία. Ο Φραγκίσκος, γεννημένος το 1797, είχε υιοθετηθεί από την οικογένεια του Ιωάννη Κρίσπη. Ο γιος του, Όθων Μαύρος, γεννήθηκε στην Πάρο το 1845 και ακολούθησε σημαντική δημόσια και στρατιωτική σταδιοδρομία. Η διπλή αναφορά του ως Όθων Φρ. Μαύρος ή Κωνσταντίνος Φρ. Κρίσπης αποτυπώνει τις στενές συγγενικές και θεσμικές σχέσεις των δύο παλαιών παριανών οικογενειών.

Δήμαρχοι, δημογέροντες και πρόσωπα της Παροικιάς

Κατά τον 19ο αιώνα οι Μαύροι συμμετείχαν ενεργά στη διοίκηση της Πάρου. Ιδιαίτερη θέση κατέχει ο Σπυρίδων Γ. Μαύρος, γιος του Γεωργίου Μαύρου και συγγενής του Φιλικού Αλέξανδρου Μαύρου. Χρημάτισε δήμαρχος Παροικιάς και επί δημαρχίας του πραγματοποιήθηκαν εργασίες στην Παναγία Εκατονταπυλιανή, μεταξύ άλλων και η οικοδόμηση της βόρειας πλευράς των κελλιών του άνω ορόφου, στις 6 Αυγούστου 1875.

Το ίδιο έτος, σε επίσημο έγγραφο του Δήμου Πάρου προς τον δημοτικό ιατρό Λεωνίδα Βενιέρη, την υπογραφή του δημάρχου φέρει ο Σ. Γ. Μαύρος. Το γεγονός δείχνει ότι η οικογένεια είχε πλέον ενσωματωθεί πλήρως στους θεσμούς του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

Το 1886 ο Σπύρος Γεωργίου Μαύρος εξελέγη Δήμαρχος Πάρου, αλλά πέθανε τον Ιούλιο του ίδιου έτους σε ηλικία μόλις πενήντα ετών. Η παρουσία του επωνύμου συνεχίζεται στους δημοτικούς θεσμούς και στις αρχές του 20ού αιώνα. Το 1903 ο Δ. Μαύρος εξελέγη δημοτικός σύμβουλος, ενώ το 1907 μεταξύ των εκλεγμένων δημοτικών συμβούλων του Δήμου Πάρου περιλαμβανόταν και ο Αθανάσιος Μαύρος, μαζί με τον Δημήτριο Μαύρο.

Η οικογένεια είχε πλέον διακλαδωθεί και με άλλες μεγάλες παριανές οικογένειες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ευανθία Αθ. Μαύρου, κόρη του Αθανασίου Μαύρου, η οποία παντρεύτηκε τον Κωνσταντίνο Δαμία από τις Λεύκες. Ο γιος τους, ο γιατρός και βουλευτής Αλέξανδρος Δαμίας, υπήρξε πατέρας του Γεωργίου Δαμία, δικηγόρου στη Σύρο και στην Πάρο.

Από τον 19ο στον 20ό αιώνα

Η οικογένεια Μαύρου εξακολουθεί να καταγράφεται στην Παροικιά και κατά τον 20ό αιώνα, αν και η παλιά αρχοντική της θέση σταδιακά μεταβάλλεται μέσα στις νέες κοινωνικές συνθήκες. Το επώνυμο εμφανίζεται σε εκλογικούς καταλόγους, συμβολαιογραφικά έγγραφα και δημοτικές δραστηριότητες, ενώ μέλη της οικογένειας εξακολουθούν να ασχολούνται με την ιδιοκτησία γης και άλλα επαγγέλματα.

Στις αρχές του αιώνα, το όνομα των Μαύρων συνδέεται ακόμη με το μεγάλο αρχοντικό της Κάτω Πόρτας και με την ιστορική μνήμη της παλιάς Παροικιάς. Το 1916 απαντά ήδη και ο τύπος Μαύρης, ενώ από τις επόμενες δεκαετίες εμφανίζονται στην Παροικιά πρόσωπα με το επώνυμο Μαύρος και Μαύρης, όπως ο Νικόλαος Μαύρης και τα παιδιά του Θεόδωρος, Κωνσταντίνος και Δημήτριος.

Η νεότερη παρουσία του επωνύμου δεν επιτρέπει, χωρίς πρόσθετη γενεαλογική τεκμηρίωση, να θεωρήσουμε ότι όλοι οι μεταγενέστεροι Μαύροι ή Μαύρηδες της Παροικιάς αποτελούν απευθείας συνέχεια του παλαιού αρχοντικού κλάδου. Ωστόσο, η χρονική και τοπική συνέχεια καθιστά την υπόθεση άξια περαιτέρω έρευνας στα δημοτολόγια, στα συμβολαιογραφικά αρχεία και στα ληξιαρχικά της Παροικιάς.

Οι Μαύροι της Πάρου αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα οικογένειας που πέρασε από την παλιά αρχοντική κοινωνία της Παροικιάς στον κόσμο του εμπορίου, της ναυτιλίας και της πολιτικής του νεότερου ελληνικού κράτους. Η παρουσία τους συνδέεται με γη και αρχοντικά, με οικονομικές δραστηριότητες και κοινωνικές συμμαχίες, με τη δημοτική διοίκηση, αλλά πάνω απ’ όλα με τον Αλέξανδρο Μαύρο, τον Παριανό έμπορο της Οδησσού, ταμία της Φιλικής Εταιρείας και μεγάλο ευεργέτη της ιδιαίτερης πατρίδας του.

Και το αρχοντικό τους στην Κάτω Πόρτα, με το παλαιότερο οικόσημο των Ιατρού και τη μεταγενέστερη ιστορία του ως «σπιτιού των Μαυραίων», παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά υλικά ίχνη αυτής της οικογένειας και της παλιάς αρχοντικής Παροικιάς.

–1730. Περιβόλι Χάλαρα σύμπλιος Καλιτζάκι Μαύρου (Καλλίτσας Μαύρου-Αλμπάνη).

–1730. Το 1730 γεννιέται ο Αλέσσαντρος Μαύρος. Σύζυγος του η Καλίτζα Αλμπάνη. Απέκτησαν τον Σπύρο Μαύρο και τον Κώστα Μαύρο του 1749..

–1746. Γεννιέται ο Σπύρος Μαύρος του Αλέσσανδρου και της Καλλίτσας Αλμπάνη. Σύζυγός του η Αναστασία Καμπάνη. Απέκτησαν 8 παιδιά. Τέκτο τους η Καλλίτσα (1768) ο Αλέξανδρος (1770), η Γραννέτα (1772), ο Βιάζης (1774), Γεώργιος (1776) ο οποίος πήρε προικώο το αρχοντικό τους στις αρχές της οδού Λοχ. Κορτιάνου, σήμερα οικ. Θεοχαρίδη. Η Μαρουσώ (1778), η Μαρουλία (1780) που πήρε προίκα το σπίτι στην οδό Σκόπα 6 στην Παροικιά. Και η Αικατερίνη (1783).

–1749. Γεννιέται το 1749 ο Κώστας Μαύρος του Αλεσσάνδρο και της Καλλίτσας.

–1760. Ο Σπύρος Μαύρος του Αλέσσαντρου και την Καλίτζας Αλπμάνη παντρεύεται το 1760 την Αναστασία Καμπάνη του Αλέξανδρου Καμπάνη (1725) και της Γρανέττας Ιωάννη Μαυρογένη, απέκτησαν έξη παιδιά, Της Καλίτζα Ιωάννη Κρίσπη, τον φιλικό Αλέξανδρο Σπ. Μαύρο,  την Γρανέττα Ιωάννη Ν. Καμπάνη, τον Δημογέροντα Αθανάσιο Σπ. Μαύρο,  την Μαρουσώ Τζαννή Μπιάζη και την Μαρουλία Αντωνίου Φρ. Μαυρομμάτη.

–1760 Ραμπελιώ Δελαγραμμάτη ¬ Νικόλαος Μάτσας *6 ¬ Πέτρος Μάτσας, Τζώρτζης Μάτσας, Κατίγκω Μάτσα Κρίσπη ¬ Σιόρ Μιχελής Ιω. Κρίσπης *7 ¬ Δημήτριος Μάτσας ¬ Μαρία Δ. Χαμάρτου ¬ Ραμπελιώ Ν. Καμπάνη *8, Μαρουσώ Δ. Μαύρου, Νικόλαος Δ. Μάτσας, Γεώργιος Δ. Μάτσας ¬ Σμαράγδα Βιάζη ¬ Δημήτριος Μάτσας ¬ Αναστασία Ραγκούση ¬ Γεώργιος Δ. Μάτσας ¬ Καλυψώ Μέγκουλα ¬ Δημήτριος Γ. Μάτσας-Μαυρογένης (Αρχαιολόγος) ¬ Χρύσα Κ. Καραδήμα (Αρχαιολόγος).

–1770. Γεννιέται το 1770 Αλέξανδρος Μαύρος του Σπύρου και της Αναστασίας.

–1776. Γεννιέται ο Γεώργιος Μαύρος του Σπύρου και της Αναστασίας. Παντρεύτηκε την Αιακτερίνη Φ. Δαμία και απέκτησαν τον Σπύρο (1854).

–1780. Γεννιέται το 1780 η Μαρουλία Μαύρου του Σπύρου και της Αναστασίας. Σύζυγός της ο Αντώνιος Μαυρομμάτης. Τέκνα τους η Αναστασία, και η Αντωνίνα.

–1797. Το 1797 γεννιέται στην Πάρο ο μετέπειτα βουλευτής Φραγκίσκος Κρίσπης του Ιωάννη ο οποίος υιοθετήται από την οικογένεια Μαύρου.

–1813. Το 1813 γεννιέται ο Γεώργιος Αθανασίου Μαύρος, ανιψιός του φιλικού Αλέξανδρου Σπύρου Μαύρου (+1851).

–Τα Λατομεία στην Πάρο προσονομάζονταν παλαιότερα από το επώνυμο του ιδιοκτήτη τους, όπως του Κλεάνθη, του Μαύρου, του Κονταράτου.

–1818. Στις 2 Ιανουαρίου 1818, συντάχθηκε «ομολογία διά γρ. 6500 τα οποία αφιέρωσεν ο φιλοπάτριος (sic) κύριος Αλέξανδρος Μαύρος εις την ενταύθα Σχολήν της Παροικιάς Πάρου διά να δίδεται ο τόκος αυτών προς χρήσιν της Σχολής». Όχι μόνο χρήματα αλλά και βιβλία φρόντισε να στείλει το επόμενο έτος (1819) ο Παροικιώτης Μαικήνας των Ελληνικών Γραμμάτων.

–1818. Εξέχοντες επίσης Πάριοι Φιλικοί ήταν ο εν Κωνσταντινούπολης μεγαλέμπορος Σπυρίδων Β. Μαύρος ως και ο θείος του Αλέξανδρος Μαύρος, τραπεζίτης, ταξιδεύων εις Κωνσταντινούπολη διαμένει όμως εις Οδησσό. 1818.

–1820. Λογαριασμός των Απεσταλμένων της Κωνσταντινούπολης το 1821 έτος, υπόμεν το μέρος της κοινοτήτος Πάρου ο Μιχαήλ Τσιγώνιας, από δε το μέρος του ποτέ Πέτρου Μάτσα Μαυρογένους, ενοικιάζου των Σουλτανικών προσόδων και πολιτικών δικαιωμάτων της Νήσου μας, ως το συμφωνητικόν, αυτού του Ενοικιου του και Κοινότητος Γεγραμμένον τη 3: Δεκεμβρίου 1820 και καταχωρημένον εις τον Κώδηκα της κοινότητος, τον Ιωάννη Κορτιάνον, οίτινες απεσταλμένοι Τσιγώνιας και Κορτιάνος εξάλθησαν εξή να αγοράσουν αυτάς τας προσόδους, ετεί λογαριασμόν του ρηθατος; Ενοικιαζου.

Ομολογία Αλέξανδρου Μαύρου και Ι.Β. Μαύρου Κεφάλαιον γρ. 4984.

–1821. Καταγραφή των κοινών χρεών της Νήσου Πάρου εγείνον εις Κωνσταντινούπολιν εις εκφόρους αποστολάς κατά το τελευτάτον _ καταχωρημένον εις τον κοινόν Κώδημα καθού είς του τελευταίου χρόνου απεσταλμένων. Μ. Τσιγώνια, και Ιω. Κορτιάνου λογαριασμούς, τα οποία μένουν ενεξόφλητα τα κεφάλαια ομολογιών οι δε τόκοι αυτών είναι πληρωμένοι μέχρι του χιλιοστού οκτακοσιοστού έτους.

Ομολογία Χρύσος Σπυρίδου Β. Μαύρου γρ. 11250.

–1821. Ο Φιλικός Αλέξανδρος Μαύρος, ταμίας της Φιλικής Εταιρείας, έμπορος, ευεργέτης της Οδησσού, το 1821.

–1826. Ο Δημήτριος Μιχ. Αϊβαλιώτης, αγοράζει το «εμισον καΐκιον» του Αθανασίου Μαύρου. (έγγραφο Παροικιάς, 26 Απριλίου 1826 ΓΑΚ κωδ. 216 φ43r).

–1827. Καταγραφή των (μερικών) χρεών των κοινοτήτων του κάθε Μέρους κοινού της Πάρου εις την Κωνσταντινούπολιν. 17 Απριλίου 1827.

Ομολογία Σπυρίδου Μαύρου Κεφάλαιον γρ. 8000.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μαύρος Αντώνιος ετών 17.

–1829. Σε έγγραφο της Εκατονταπυλιανής «Εν Παροικία της Πάρου» την 19 Μαΐου 1829 αναφέρονται οι εκλογείς της επαρχίας Πάρου και Αντιπάρου: Αθανάσιος Μαύρος, Μ.Μ. Μαυρογένης, Δημήτριος Καλαβρός, Νικ. Μαλατέστας, Ιω. Μεταξάς, Θ. Ρικιέρης, Ιάκωβως Λουκής, Ν. Μωραΐτης, Μιχαήλ Τζιγώνιας, Ιω. Βαλσαμής, Ευστράτιος Στάμενας, Ζέπος Δελαγραμμάτης, Ν. Κονταράτος, Ν. Ρούσσος, Γεώργιος …, Τζανής Μάτζας, Δαμιανός Μπιάζης, Γεώργιος Βιτζαράς.

–1829. Σε πληρεξούσιο του 1829 αναφέρεται ο Αθανάσιος Μαύρος.

–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Φραγκέσκος Μαύρος στα χωριά του Κεφάλου.

–1832. Σε προικοσύμφωνο Παροικιάς 24 Φεβρ. 1832 « εν χωράφιον εις τον Έλιτα ονομαζόμενον του Νερού, πλησίον ο κ. Αθανάσιος Μαύρος».

–1833. Ο πλοίαρχος Νικόλαος Ι. Χαλικιάς, ιδιοκτήτης του πλοίου τζηρνικίου καλούμενο «Η Καλλιόπη», επώλησε τα τρία τέταρτα στον Αθανάσιο Μαύρο για 920δρχ. Παροικιά, 14 Αυγούστου 1833 (ΓΑΚ, κωδ.217, 12v, 15r).

–1834. Εις τον Προικοσύμφωνο Δαμία και Ευανθίας Μαύρου (Παροικιά, 26 Οκτ. 1834) «ελαιογύρι ανομαζόμενον Φυρρόν Χωράφι και εις τον Κάμπο του Κονδύλη».

–1843. Στις 16  Οκτωβρίου 1843 η συνέλευση των εκλογέων διελύθη λόγο μη παρουσίας του δημάρχου Πάρου Καμπάνη. Η συνέλευση προσκάλεσε εγγράφως τον Δήμαρχο να παρευρεθεί την επομένη.

Ο δήμαρχος Πάρου Θ. Καμπάνης και ο γραμματέας Χαμάρτος πραγματοποιούν συνέλευση προς εκλογήν πληρεξουσίων και υπογράφουν το σχετικό έγγραφο στο οποίο αναφέρουν τους κατά τη γνώμη τους, νόμιμους εκλογείς:

Παροικιά: Φρ. Κρ. Μαύρος, Δημήτριος Δελαγγραμάτης, Γεώργιος Μαύρος, Ιωάννης Δελαγραμμάτης, Αντώνιθος Δελαγραμμάτης, Δημήτριος Πρωτόδικος.

Ωλίαρος: Αναγνώστης Τριαντάφυλλος, Βασίλειος Φαρούπος.

Στην Νάουσα, στα Μάρμαρα, στον Κώστο, Τσιπίδο και Δραγουλά, αναγνωρίζει τους ίδιους με την αντιπολίτευση. Για τους εκλογείς των Λευκών αναφέρει: «εκλεγχθέντες οχλαγωγικώς εν απουσία του ειδικού παρέδρου προσβληθέντος και αποχωρήσαντος και ξυλοκοπηθέντος των πολιτών»! Πάντως ο πάρεδρος Λευκών Κ. Χανιώτης, υπογράφει το έγγραφο των αποτελεσμάτων την 8/10.

Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται πως εξελέχθησαν πληρεξούσιοι οι Φραγκίσκος Κρ. Μαύρος και Δ. Δημητρακόπουλος. Δηλαδή όλη η φασαρία έγινε για να εκλεγεί ο Φρ. Μαύρος στην θέση του Ζ. Μάτσα Μαυρογένη!

–1843. Στις 17  Οκτωβρίου 1843 η συνέλευση της αντιπολίτευσης επαναλαμβάνεται, αλλά πάλι χωρίς τον Δήμαρχο Θ. Καμπάνη ο οποίος κατηγορείται από τους παρευρισκομένους ότι «αισθάνεται ανώτερος του νόμου και προβάλει ανύπαρκτες προφάσεις». Η συνέλευση αποφασίζει να προχωρήσει στην εκλογή χωρίς τον Δήμαρχο! Πρόεδρος ανέλαβε ο Δ. Χαμάρτος και προσυπέγραψαν τα 5 γεροντότερα μέλη Ν. Πούλιος, Ιωάννης Καπαρός, Λεονάρδος Κονδύλης, Ηλίας Σαράντος, Νικόλαος Ρούσσος. Οι εκλογείς ήταν οι εξής:
Πόλις Παροικίας (Δήμαρχος Θ. Καμπάνης): Ζώρζης Μ Μαυρογένης, Δημήτριος Χαμάρτος, Πέτρος Μαυρομμάτης, Ν Α Ψαράκης, Αντ Ελ Χαμάρτος, Λεονάρδος Κονδύλης.
Κωμόπολις Λευκών (Πάρεδρος Κωνσταντίνος Χανιώτης): Εμμανουήλ Ν Αρκάς, Νικόλαος Γ Ρούσσος, Νικόλαος Γ Παντελαίος, Ιωάννης Α Δεσύλλας.

Κωμόπολις Ναούσης (Δήμαρχος Ν. Μαλατέστας): Δημήτριος Π Δημητρακόπουλος, Ηλίας Σαράντος, Ιωάννης Μεταξάς, Αντώνιος Κορτιάνος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).
Χωρίον Κώστου(Πάρεδρος Ιωάννης Α. Καπαρός): Ιωάννης Α Καπαρός, Αναστάσιος Ρούσσος
Χωρίον Δραγουλά (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Γεώργιος Κληρονόμος
Χωρίον Μαρμάρων (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Ιωάννης Γιαννουλάκης, Νικήτας Άγουρος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).

Χωρίον Τσιπίδου (Δήμαρχος Μαρπήσσης ΓΣ Δελαγραμμάτης): Νικόλαος Βατιμπέλας, Νικόλας Πόυλιος, Γεώργιος Σ Δελαγραμμάτης (απών).

Χωρίον Ωλιάρου (Πάρεδρος Δ. Βιάζης): Παναγής Καλάργυρος, Ματθαίος Μαούνης.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν πληρεξουσίους Πάρου τους Δ. Π. Δημητρακόπουλο (21 ψήφοι) και Ζ. Μάτσα Μαυρογένη (21). Συμμετείχαν και οι Νικόλαος Ψαράκης (Παροικιά, 11 ψήφοι), Ν. Βατιμπέλας (Τσιπίδος, 7), Λεονάρδος Κονδύλης (Παροικία, 7), Νικόλαος Μαλατέστας (Νάουσα, 6 ψήφοι), Κωνσταντίνος Δαμίας (Παροικία, 6), Π. Μαυρομάτης (Παροικία, 6).

Ο Δήμαρχος Πάρου αρνήθηκε να επικυρώσει τις υπογραφές και συνεπώς την εκλογή. 

–1845. Το 1845 γεννιέται στην Πάρο ο μετέπειτα βουλευτής Όθων Μαύρος του Φραγκίσκου (ο Φραγκίσκος Μαύρης [1797-?]είχε υιοθετηθεί από την οικογένεια Ιωάννη Κρίσπη. Βλέπε και οικ. Κρίσπη). Απεβίωσε το 1903.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 33χρονος κτηματίας Γεώργιος Αθ. Μαύρος.

–1851. Ο Αλέξανδρος Σπ. Μαύρος, καταγόμενος από την Πάρο, μετέβη από μικρή ηλικία στην Οδησσό της Ρωσίας όπου και διέπρεψε στο εμπόριο δημιουργώντας μεγάλη περιουσία. Είχε τα καθήκοντα του Γραμματέα και του Ταμία της Φιλικής Εταιρίας. Συνεχώς πρόσφερε χρηματική βοήθεια στην ιδιαίτερη πατρίδα του την Πάρο, πολλά ιερά κειμήλια κοσμούνται στον ιερό ναό της Εκατονταπυλιανής, καταβάλλοντας ρωσικά ρούβλια στην Εμπορική Τράπεζα Οδησσού όπου και την εβδομάδα των παθών διανεμόταν οι τόκοι του στους πτωχούς και άπορους της Παροικιάς. Αυτός ήταν ο γιός του Σπύρου Μαύρου, πέθανε άγαμος το 1851.

–1854. Το 1854 γεννιέται ο Σπύρος Μαύρος του Γεωργίου και της Αικατερίνης. Παντεύτηκε την Φλώρα Γ. Μαυρογένη και απέκτησαν την Αιακτερίνη και τον Γεώργιο.

–1864. Ανταλλαγή ακινήτου. Πάρος, 23 Αυγούστου 1864. Ενώπιον του συμβολαιογράφου Πάρου Βασιλείου Καμπάνη, ο οποίος και συνέταξε το έγγραφο, και ενώπιον των δημοτών Πάρου Νικολάου Ι. Κρίσπη, καθηγητού, και της συζύγου του Μαρουσώς γένους Μαύρου, και του Γεωργίου Αθαν. Μαύρου ως συμβαλλομένων, ανταλλάσσουν τα ακίνητα: Το ζεύγος Κρίσπη το αρχοντικό που ήταν προικώο της συζ΄θγου του Μαρουσώς Μαύρου, και τη συνεχόμενη δεύτερη οικία που είχε περιέλθει από κληρονομιά της κόρης τους Αικατερίνης, στην οποία οι γονείς της παρίστανται ήδη ως νόμιμοι και φυσικοί επίτροποι αυτής από το 1862 όταν είχε υιοθετηθή από την προμήτορά της Γαρουφαλλιά Δ. Δελαγραμμάτη, και μετά τον θάνατό της είχε περιέλθει στην κυριότητα της θυγατέρας του συζύγους Κρίσπη…. Του ενοποιημένου μεγαλοπρεπούς αρχοντικού, δηλαδή δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου, λοντά στην οδό της Ελεούσης. Συνορεύει δε με τα σπίτια των: Φραγκίσκο Αλέξ. Καμπάνη, του Παναγιώτη Πάσσου, της Γιακουμίνας Πανταζή Κορωναίου και με δημόσιους δρόμους… Το ανωτέρο ακίνητο το παραχωρούν εις ανταλλαγήν προς τον Γεώργιον Αθαν. Μαύρον…, ο οποίος ομολόγισε ότι δίδει αντί της ρηθείσης οικίας ανταλλακτικώς τα κτήματα που βρίσκονται στις τοποθεσίες Βορεινά Λιβάδια, καθώς και ένα οικόπεδο μέσα στην πόλη της Παροικιάς στην θέση Μεγάλη Βρύση ή Ποταμός, προς εξίσωσιν…

Ως μάρτυρες υπέγραψαν οι συμβαλλόμενοι Νικόλαος Ι. Κρίσπης, η σύζυγός του Μαρουσώ Μαύρου και ανιψιός του Φιλικού Αλεξάνδρου Μαύρου. Ως συνορεύοντες με τα ακίνητα, που ανήκουν πλεόν στο ζεύγος Κρίσπη, αναφέρονται οι: Παναγιώτης Κομνηνός, Κωνσταντίνος Μιχ. Κρίσπης, Κωνσταντίνος Μάρκου Δαμίας, Ιωάννης Δουλφής, Εμμανουήλ Μαρούκας, κληρονόμοι Σπύρου Κοντόσταυλου, Σπύρος Κρίσπης, Βιολέττα Μπιζά και Ιωάννης Ασπρόπουλος.

–1867. Το αρχοντικό των Μαυραίων.

Στην θέση Κάτω Πόρτα έξω από το κάστρο της Παροικίας, στην είσοδο της παλιάς αγοράς, δεσπόζει το αρχοντικό των Μαυραίων.

Ο κτήτορα αυτού του αρχοντικού που ανεγέρθη του 1630 ήταν ο Ιατρού. Στο ανώφλιο παραθύρου του ισογείου υπάρχει το χρονολογημένο οικόσημο Ιατρού (ή Μεδίκων) του 1672. Μας είναι γνωστοί από έγγραφα Παροικιάς του 17ου και 18ου αιώνα.

Μετά περιήλθε στου Μαύρους πιθανός εκ θηλυγονίας. Τον 19ο αιώνα άνηκε στον Σπυρίδωνα Γ. Μαύρο και στις αρχές του 20ου αιώνα το νοικιάζουν στους καπνοπαραγωγούς όπου υπεύθυνος ήταν ο Αναστάσιος Θεοχαρίδης. Όταν όμως μετά από μερικά χρόνια ξέπεσε το εμπόριο των καπνών, ο Αναστάσιος Θεοχαρίδης αγόρασε το κτήριο από τον Παπαστράτο (γνωστός καπνέμπορος της εποχής) δημιουργώντας στο ισόγειο της προσόψεως το διασημότερο μπακάλικο του νησιού.

Πολύ ενδιαφέρον είναι οι καμάρες του ισογείου των αποθηκών που είναι μεγάλου ανοίγματος στηριζόμενες επάνω σε μαρμάρινες κολόνες. Απάνω σε αυτό στηρίζεται όλο το πάνω σπίτι. Όπως επίσης τα μαρμάρινα πλαίσια στα παράθυρα και τις πόρτες με σκαλισμένα σταφύλια, κληματαριές, αμπελόφυλλα κλπ.

Στους Παροικιώτες του περασμένου αιώνα το σπίτι ήταν γνωστό ως «Το σπίτι των Μαυραίων». Σε κουβέντες μεταξύ τους έλεγαν: «Πως σου φαίνεται το σπίτι των Μαυραίων να καταντήσει στον Θεοχαρίδη» Θεωρώντας υποτιμητικό εκείνη την εποχή το πρώτο σπίτι της αγοράς, το σπίτι της σπουδαίας οικογένειας των Μαύρων, να το πάρει ένας πρόσφυγας.

Ο Αναστάσιος Θεοχαρίδης (γεν.1889?) ήρθε στην Πάρο πριν την Μικρασιατική καταστροφή από τα Θήρα, μαζί με τον Χρήστο Κιουπελίδη (γεν. 1882) ο οποίος ήταν ράφτης. Και οι δυο ήρθαν πριν την καταστροφή και δεν θεωρούνται πρόσφυγες.

Ο Αναστάσιος Θεοχαρίδης παντρεύτηκε την Μαρουσώ Τριαντάφυλλου το γένος Θηβαίου (Η οικογένεια Θηβαίου μας είναι γνωστή από έγγραφα Παροικιάς από το 1824. Από το 1863 κλάδος τους στην Ερμούπολη), με την οποία έκανε δυο γιούς και τρεις κόρες. Το πρώτο σπίτι (στην πρόσοψη) το έχει η δεύτερη κόρη του Κατίνα η οποία είχε παντρευτεί τον Διονύση Παπαδάτο και το υπόλοιπο σπίτι από πίσω το κληρονόμησε η κόρη του Βαρβάρα που είχε παντρευτεί τον Μιχάλη Σφυροέρα πεθερός της ήταν Γυμνασιάρχης στην Απείρανθο της Νάξου.

Η Παροικιά ως τον 19ο αιώνα έσφυζε από αρχοντιά. Λίγο πιο πάνω από την διασταύρωση του περιφερειακού δρόμου υπήρχε μια βαγιά, (σήμερα συνοικία Βαγιά) αυτή κόπηκε από έναν κεραυνό. Και λέγανε «Μέσα από την Βαγιά αρχίζει η αρχοντιά». Η Παροικιά είχε αρχοντιά Παρισινού επιπέδου.

–1870. Το 1870 η Χαϊδεμένη Μάτζα του πατρός Γεωργίου Μαύρου 23 ετών έγγαμος από την Πάρο, αναφέρεται σε απογραφή της Πόλης Ερμούπολης.

–1873. Σε έγγραφα που αφορούν δοσοληψίες στις 26 Ιανουαρίου 1873 αναφέρεται ο μάρτυς Νικόλαος Φ. Καμπάνης πρώην ειρηνοδίκης, ο υποδηματοποιός Εμμανουήλ Ρίτζος και η δημοδιδάσκαλος Μαρουσώ Περαντινού. Ο Γεώργιος Μουρλάς και ο Γεώργιος Σκούφος με κτήματα στην Πούντα (Αντιπάρου), ο Σπυρίδων Μαύρος, Θεόδωρος Καμπάνης και Γεώργιος Γράβαρης με κτήματα στην περιοχή Βολάδα ή Κάτω Κήπος. Ο Μιχαήλ Πρωτόδικος, η Παρασκευή Πέτρου Λάζαρη, ο Κωνσταντίνος Πατέλης και ο Αντώνιος Καλακώνας με κτήματα στην θέση Καβάκι. Οι κληρονόμοι Αριστοτέλη Κυπριανού και η Καλίτζα Μιχαήλ Ζησιμοπούλου.

–1875. ο Δήμαρχος Πάρου, Προς τον ιατρόν Κον Λεωνίδαν Βενιέρην. Σας διορίζομεν δημοτικόν ιατρόν του οποίου προϊστάμεθα Δήμου και σας παρακαλούμεν να δεχθήτε την υπηρεσίαν ταύτην από την σήμερον, με την υποχρέωσιν του να επισκέπτησθε δωρεάν άπαντας κατοικοδημότας της τε Πρωτευούσης και του χωρίου Ωλιάρου, ως και την Μονήν των Καλογραιών. Η δε μισθοδοσία υμών θέλει πληρώνεσθαι κατά μήνα παρά του Δημοτικού Εισπράκτορος επί τη βάσει του παρά της Β. Νομαρχίας εγκριθέντος ποσού εν τω Δημοτικώ Προϋπολογισμώ ε.ε., όμως είσετι δεν περιήλθεν εις την υπηρεσίαν μας επιφυλασσόμεθα δε να συντάξωμεν το σχετικόν (;) συμβόλαιον άμα τη λήψει του προϋπολογισμού.

–1875. Βασίλειον της Ελλάδος. Ο Δήμαρχος Πάρου Προς τον Δημοϊατρόν Κον Λ. Βενιέρην.

Λαβόντες την υπό σημερινήν ημερομηνίαν αναφοράν σας και αναγνόντες αυτήν, παρετηρήσαμεν μετά λύπης την εν αυτή αναφερομένην παραίτησίν σας αν και αναγνωρίζωμεν τους δικαίους λόγους τους ωθήσαντας υμάς εις τους διορισμένους όρους να διαμείνητε ως δημοϊατρός, κατόπιν το Δ. Συμβούλιον εφεσίβαλεν την Νομαρχιακήν απόφασιν ενώπιον του Σ. Υπουργείου. Ελπίζομεν δε ότι και ο Κος Νομάρχης και εν ανάγκη το Σ. Υουργείον θέλουσιν αναγνωρίσει τα δίκαιά σας και διορθώσει το κακόν, παρατηρούντες υμίν πάντοντε, ότι η αντιμισθία υμών έσται η εν τω προϋπολογισμώ κανονισθησομένη αν δε τουναντίον, τότε είσθε ελεύθερος να πράξητε όπως βούλεσθε.

Εν Πάρω την 12 Φεβρουαρίου 1875 ο Δήμαρχος Σ.Γ. Μαύρος.

–1875. Ο Σπυρίδων Γ. Μαύρος ήταν γιός του Γεωργίου Μαύρου και εγγονός του Αθανασίου Μαύρου, αδελφός του Φιλικού Αλέξανδρου Μαύρου (+1851). Είχε χρηματίσει δήμαρχος Παροικιάς και επί δημαρχίας του «…ωκοιδόμηται η πλευρά αυτή [η βορεινή των κελλιών του άνω ορόφου της Παναγίας Εκατονταπυλιανής], τη 6 Αυγούστου 1875.

–1879. Σε συμβολαιογραφικό έγγραφο το 1879 «παρόντων των μαρτύρων Αθανασίου Γ. Μαύρου, κτηματίου και Ευαγγέλου Σακκά καφεπώλου».

–1884. Σε Γενικό πληρεξούσιο στην Παροικιά 23 Ιανουαρίου 1884, εμφανίζεται στο γραφείο ο Σπυρίδων Γ. Μαύρος.

–1886. Ο Σπύρος Γεωρ. Μαύρος εξελέγχθηκε Δήμαρχος Πάρου. Πέθανε σε ηλικία 50 ετών στην Πάρο τον Ιούλιο του 1886.

–1895. Σε περιοδικό που εκδιδόταν από την Αδελφότης της Εν Σμύρνη των Παρίων η «Εκατονταπυλιανή» στο τεύχος Μαΐου του 1895 Εν Σμύρνη, αναφέρει ως τίτλο στην σελίδα 23 «ο Ναος Φιλοξενων τους Καθολικούς». Λέον, φίλε αναγνώστα, να γνωρίζεις ότι εν Πάρω κατώχουνολίγοι Καθολικοί, και ότι εκτός τούτων συνεχώς ήρχοντο, ως έτι και νύν, εκ της γείτονος Νάξου πολλοί τοιούτοι. Ευγενείς τους τρόπους, αγαθοί την καρδίαν και φίλοι της ειρήνης, αδερφικών ηγαπήθησαν ως έτι και νυν αγαπώνται υπό των Παρίων. Μη ουν ανεχόμενοι οι Πάριοι τους ολίγους τούτους ετεροθαλείς αυτών αδελφούς να βλέπωσιν εστερημένους ιδίας εκκλησίας παρεχώρησαν εις αυτούς από τον ιδ περίπου αιώνα την ανατολικών του αριστερού χόρου κειμένην γωνίαν ενθα θυσιαστήριον κατά τους τύπους της Δυτικής Εκκλησίας ποιήσαντες την θείαν αυτών λειτουργίαν, μετά το τέλος της ημετέρας ετέλουν. Το τοιούτον διήρκεσε μέχρι σχεδόν των μέσων του ήδη λήγοντος αιώνος, ότε προς δυσμάς και ολίγον προς μεσημβίαν του ναού της Εκατονταπυλιανής, ηγείραν ιδίαν εκκλησίαν. Και μετά τούτο δε, το εντός του ναού θυσιαστήριον αυτών διετηρήθη χρόνους ικανούς αφηρέθη δε ότε εγίνοντο εν των ναώ σπουδαίαι επισκευαί δι εξόδων του αείμνηστου Φραγκίσκου Μαύρου, μεγαλεμπόρου εν Οδησσώ.

–1903. Στα 1903 έχουμε τις εκλογές για την ανάδειξη Δημάρχων, Δημαρχικών παρέδρων και Δημοτικών Συμβούλων.

Για την υποψηφιότητα ως Δημαρχιακού Παρέδρου στην Παροικιά, η εφημερίδα «Αιγαίον» γράφει στις 30 Αυγούστου 1903:  Δημαρχικοί άρεδροι εξελέγησαν στην Παροικιά ο Νικηφόρος Κυπραίος, ο Αλέξανδρος Μαυρογένης και ο Ανδρέας Γ. Παπακωνσταντίνου και Δημοτικοί Σύμβουλοι του Δήμου Πάρου (Παροικιάς) οι: Κων. Ν. Κονδύλης, Στυλ. Ξ. Καμπάνης, Δ. Μαύρος, Δ. Αργυρόπουλος, Ανδρ. Ψαράκης, Ανδρ. Βαρούχας, Νικ. Βάλληνδρας, Ιωάν. Δ. Βιάζης.

–1903. Ο Όθων Φρ. Μαύρος ή Κωνσταντίνος Φρ. Κρίσπης ήταν αντισυνταγματάρχης του Πεζικού μοναχογιός του πρώτου Νομάρχη της πρωτευούσης Αττικής του Βασιλείου Φρ. Κρίσπη του μετέπειτα Β. Επιτρόπου παρά τη Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Πέθανε άγαμος στην Αθήνα το 1903 (ο Φραγκίσκος Μαύρης είναι υιοθετιμένος από την οικογένεια Ιωάννη Κρίσπη. Βλέπε και οικ. Κρίσπη).

–1903. Γεώργιος Δαμίας (1868-1903). Ήταν γιός του Αλέξανδρου Δαμία, γιατρού και βουλευτή (1841-1908) και εγγονός του κτηματία και αγωνιστή του 1821 Κωνσταντίνου Δαμία (Αγά) από τις Λεύκες και της Ευανθίας Αθ. Μαύρου από την Παροικιά. Εξάσκησε την δικηγορία στη Σύρο και στην Πάρο και διετέλεσε Γραμματέας του Πρωτοδικείου Χαλκίδας.

–1907. Η εφημερίδα «Αιγαίον» στο φ. 260, 14 Ιουλίου 1907 ανακοινώνει: «Όπως πάντοτε εν πλήρει ησυχία και τάξει διεξήχθησαν την προπαρελθούσαν Κυριακήν αι δημοτικαί εκλογαί, εκλεχθέντων δημάρχων του μεν δήμου Πάρου του κ. Πέτρου Μπάου, επί οκταετίαν ήδη τοιούτου, Υρίας του κ. Φραγκ. Χανιώτου, Ναούσης του κ. Σπυρίδωνος Κονταρίνη και Μαρπίσσης κ. Σταματίου Μαλαματένιου. Δημοτικοί Σύμβουλοι εκ του Δήμου Πάρου εξελέγησαν κατά σειράν επιτυχίας οι κάτωθι: 1)Ηρακλής Φωκιανός 2) Ιωάν. Νικηφόρος 3) Γεώργιος Πελοποννήσιος 4) Ιωάν. Βιάζης 5) Δημ. Μαύρος 6) Νικόλαος Φραγκούλης 7) Αθανάσιος Μαρινόπουλος 8) Γ. Γράβαρης 9) Δημ. Καλλίερος 10) Χρ. Πανταζόπουλος 11) Αθαν. Μαύρος».

–1908. Τον Αύγουστο του 1908 απεβίωσε ο Γεώργιος Μαύρο ήταν γιος του Σπυρίδωνα Μαύρου και της Φλώρας Τζώρτζη Πέτρου Μαυρογένη που πέθανε πολύ νέος, μόλις 29 ετών, το 1879. Νυμφεύθηκε την Ευγενία θυγατέρα του Π. Λυμβαίου.

–1916. Σε απόδειξη πληρωμής του 1916 υπογράφει ο Ν. Δ. Μαύρης.

–1920. Το 1920 γεννιέται ο Μαύρος Θεόδωρος του Νικολάου μάγειρας κάτοικος Παροικιάς.

–1923. Το 1923 γεννιέται ο Μαύρος Κωνσταντίνος του Νικολάου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1925. Το 1925 γεννιέται ο Μαύρος Δημήτριος του Νικολάου εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1946.  εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1946 είναι εγγεγραμμένος ο Μαύρος Κωνσταντίνος του Νικολάου ναυτικός κάτοικος Παροικιάς.

–1948. Στην «Φωνή της Πάρου» διαβάζουμε «Ενοικιάζεται Οικίαν δι’ ολόκληρον την θερινήν περίοδον εις μαγευτικώτατην τοποθεσίαν της Παροικίας Πάρου, επιπλωμένη, πλησίον της θαλάσσης και έχουσα εντός του κτήματος πηγήν. Ενοίκιον εξαιρατικής ευκαιρίας. Απέχει έν τέταρτον εκ της Πρωτευούσης. Πληροφορίαι: Καν Ευγενίαν Μαύρου καθ’εκάστην 11-1 π.μ. και 5-7 μ.μ. οδός Σέλλεϋ 2 άνω όροφος (παρα τον φανόν του Διογένους).

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μαύρου Παναγιώτα, όνομα συζύγου Νικόλαος όνομα πατρός Κωνσταντίνος Πώλος.

 

–Μαυρουδής ή Μαβρουδής ή Μαυριδής: Το επώνυμο Μαυρουδής, που απαντά και ως Μαβρουδής ή Μαυριδής, είναι παρωνυμικό και πιθανότατα σχηματίστηκε ως υποκοριστικός τύπος από το επώνυμο ή το όνομα Μαύρος. Σήμερα στην Πάρο έχει ουσιαστικά εκλείψει ως επώνυμο, ενώ ο τύπος Μαυρουδής απαντά κυρίως σε παλαιότερες πηγές, ιδιαίτερα της Μάρπησσας και των Μαρμάρων.

Οι παλαιότερες γνωστές μαρτυρίες εντοπίζονται ήδη στον 18ο αιώνα. Το 1785, σε έγγραφο του Τσιπίδου, αναφέρεται η Ερηνάκι, θυγατέρα του Ιωάννη Μαυρουδή, ενώ το 1792 ο μαστρο-Αγουστής Μαυρουδής εμφανίζεται ως εκτιμητής σε αγοραπωλησία κατοικίας. Οι αναφορές αυτές δείχνουν ότι η οικογένεια ήταν ήδη εγκατεστημένη στην Πάρο κατά την ύστερη Τουρκοκρατία.

Στις αρχές του 19ου αιώνα το επώνυμο εμφανίζεται συχνότερα. Το 1823, σε έγγραφο των χωριών Κεφάλου (Μαρμάρων), υπογράφει ο Βαλεντής Μαβρουδής, ενώ το 1826 αναφέρεται ο Ανδρέας Μαυρουδής ως συγγενής οικογένειας της Παροικιάς. Το 1827 ο ίδιος εμφανίζεται σε οικονομική ομολογία προς την κοινότητα, με κεφάλαιο 100 γρόσια. Το 1829 καταγράφεται στην απογραφή προσφύγων της Νάουσας ο Ανδρέας Μαυρουδής, αλιεύς, μαζί με τη σύζυγό του και τα παιδιά τους.

Κατά τον 19ο αιώνα η οικογένεια έχει πλέον ισχυρή παρουσία στη Μάρπησσα. Στους εκλογικούς καταλόγους του 1844 και 1847 συναντούμε τους Εμμανουήλ, Αυγουστή και Νικόλαο Μαυρουδή, ενώ στα Μάρμαρα καταγράφεται και ο κτηματίας Εμμανουήλ Βαρδή Μαυρουδής. Αργότερα, μέλη της οικογένειας εμφανίζονται ως ιερείς, εργάτες, έμποροι και ναυτικοί, ενώ αρκετοί μετακινούνται προς τη Σύρο και την Αθήνα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρουσία του επωνύμου στη ναυτική και εμπορική ζωή. Το 1860 ο Βαρδής Εμμανουήλ Μαυρουδής αναφέρεται ως έμπορος της Πάρου σε συμβολαιογραφική πράξη στη Σύρο, ενώ το 1866 ο Βασίλειος Μαυρουδής, ναύτης από την Πάρο, παντρεύεται στην Ερμούπολη. Και κατά τις επόμενες δεκαετίες το επώνυμο συνεχίζει να εμφανίζεται σε παριανούς που εγκαθίστανται ή εργάζονται στη Σύρο.

Η παρουσία των Μαυρουδήδων συνεχίζεται στη Μάρπησσα μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα. Τα δημοτολόγια του 1903 καταγράφουν αρκετά μέλη της οικογένειας, ενώ το 1911 αναφέρεται ο Δημήτριος Μαυρουδής, σακελλάριος Μάρπησσας. Ακόμη και στον εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Μάρπησσας του 1946 συναντούμε τον Κωνσταντίνο Δημητρίου Μαυρουδή, κοινοτικό υπάλληλο.

Οι μαρτυρίες αυτές δείχνουν ότι οι Μαυρουδήδες αποτέλεσαν παλιά και σταθερή παριανή οικογένεια, με ιδιαίτερη παρουσία στη Μάρπησσα και τα Μάρμαρα και με κλάδους που συνδέθηκαν με την Παροικιά, τη Σύρο και άλλες περιοχές. Η μακρά παρουσία του επωνύμου από τον 18ο έως και τον 20ό αιώνα αποτελεί ένδειξη μιας οικογένειας που, χωρίς να ανήκει στις μεγάλες αρχοντικές οικογένειες της Πάρου, παρέμεινε επί πολλές γενιές ενταγμένη στην κοινωνική και οικονομική ζωή του νησιού.

–1785. Σε έγγραφο Τζιπίδου, 7 Σεπτ. 1785, «το κερά Μαρουσάκι γυνή ποτέ Δημητράκη Ρούσσου» πωλεί στον ανιψιό της χωρεπίσκοπο Άγουρο «ένα κομμάτι χωράφι τοποθεμένο εις τα Φυρόγια όπου το έχει από τον μακαρίτη τον άνδρα της Δημητράκη Ρούσσο εις την τοποθεσίαν Αγίαν Τριάδα, σύνορον Ερηνάκι Ιωαννάκη Μαυρουδή θυγάτηρ».

–1792. Στις 10 Οκτωβρίου 1792 ο Πριμικήριος Ρούσσος πωλεί το σπίτι του που είχε αγοράσει από τη Μαρία Ιωάννη Χάμπα, στον Μιχαήλ Καρυστινό, για 40 γρόσια. Το εστιμάρησε δε (το εξετίμησε) ο μαστρο Αγουστής Μαυρουδής.

–1820. Σε έγγραφο του χωριού Κεφάλου (Μάρμαρα) προς τον υπουργό της θρησκείας σχετικά με τον Άγιο Αντώνιο «Ελάβομεν την διαταγήν του Ιερού Υπουργείου της θρησκείας διορίζουσαν τον Κύριον Στέφανον Μαυρογένην προστάτην του μεγάλου Αντωνίου και τον κύριον Αθανάσιον Ιεροκήρυκα, ηγούμενον τούτου διά να συνάγουσιν όλα τα εισοδήματα και να υποσυρθή εις τα ίδια ο σκευοφύλαξ των χωριών Κεφάλου όστις πρότερον εδιωρίσθη ηγούμενος τούτου παρά του αυτού Ιερού υπουργείου βλέπομεν ότι το υπουργείον της θρησκείας ενασχολούμενον εις αναγκαιοτέρας υποθέσεις δεν δύναται να εξετάση ακριβώς την αλήθειαν. Η Κυρία Μαδώ του Μαυρογένη διά αναφοράς της ηπάτησε το υπουργείον τούτο λέγουσα ότι είναι κτήμα πατρικόν της εις τα συγκίλια τούτου με το από κτήμα πατρικόν της είς της κοινότητος τούτο το μοναστήριον πρό χρόνων το εκαταξουσίαζεν δυναστικώς η Δόμνα του Μαυρογένους, ως εκ τούτου εφαντάζετο η απόγονος της ότι είναι κτήμα πατρικόν των ημείς λοιπόν, σεβασμιώτατε, δεν ημπορούμεν να αποχωρίσωμεν το δίκαιον της κοινότητος αλλά θέλουμεν να δικαιολογηθούμεν προς το Ιερόν τούτο υπουργείον καθώς και ο ίδιος παραστάτης μας θέλει σας πληροφορήσει όλην την αλήθειαν δια να μην απατάται και διατάττει τοιαύτας επιταγάς παρακαλούμεν λοιπόν να μη νομίσητε τούτο μας το φέρσιμον απείθειαν προς την σεβαστήν διοίκησιν μένομεν με όλον το σέβας. Τη 20 Οκτωβρίου 1823 των χωρίων Κεφάλου. Υπογράφει ο κάτοικος Μαρμάρων Βαλεντής Μαβρουδής κ.α. (Τ.Σ. ΠΑΡΟΣ ΜΑΡΜΑΡΑ 1820) (Γ.Α.Κ.).

–1826. «Προικοσύμφωνο Μανόλη Χαρακιάρη και της συζύγου του Άννης κόρης του ποτέ Νικολάου Τριανταφύλλου» Παροικιά, 5 Μαρτίου 1826. «Η Βασιλική χήρα Κωνσταντή Χαρακιάρη τον δίδει (του γιού της Μανόλη) μιαν εικόνα της Ελεούσας, όπως σκέπει αυτούς ομοίως έχει και εδικήν του τον Άγιον Χαράλαμπον και ο Χρυσόστομος». «Κασι η Άννα (Νικ. Τριανταφύλλου, ανιψιά του κυρίου Ανδρέα Μαυρουδή και της κυρίας Αγγέλικας) έχει από μητρικόν της Υπεραγίαν Θεοτόκον την Σταυροκρατούσαν, τον Άγιον Γεώργιον και τον Άγιον Αθανάσιον» (ΓΑΚ, 215, 114r).

–1827. Σε έγγραφο της 15 Απριλίου 1827 της Παροικιάς Πάρου μαρτυρείται ο Ανδρέας Μαυρουδής.

–1827. Καταγραφή των (μερικών) χρεών των κοινοτήτων του κάθε Μέρους κοινού της Πάρου εις την Κωνσταντινούπολιν. 17 Απριλίου 1827.

Ομολογία Ανδρέα Μαυρουδή Κεφάλαιον γρ. 100.

–1828. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Εμμανουήλ Μαυρουδής (γεν. 1828), κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 75, άνεργος, άγαμος.

–1829: Σε απογραφή προσφύγων της Νάουσας του 1829 αναφέρεται ο Ανδρέας Μαυρουδής 53 ετών αλιεύς, η σύζυγός του Ανούσα ΜΑυρουδή, η κόρη του Ανέζα Μαυρουδή και ο ενός έτους γιός του Ιωάννης Μαυρουδής.

–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Ανδρέας Μαβρουδής.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο Δήμου Μάρπησσας του 1844 υπάρχει εγγεγραμμένος ο 38 ετών Εμμανουήλ Μαυρουδής.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 40χρονος εργάτης Εμμανουήλ Μαβρουδής, ο 48χρονος κτηματίας Μαβρουδής Αυγουστής και ο 31χρονος εργάτης Νικόλαος Μαβρουδής.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Μαρμάρων του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο Μαβρουδής Εμμ. Βαρδής 25 ετών κτηματίας.

–1855. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Δημήτριος Βαρδή Μαυρουδής (γεν. 1855), κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 48, ιερεύς, έγγαμος.

–1858. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ευστράτιος Γεωργίου Μαυρουδής (γεν. 1858), κάτοικος Αθήνας, ετών 45, αμαξιλάτης?, έγγαμος.

–1860. Στις 24 Σεπτεμβρίου 1860 σε συμβολαιογραφική πράξη [Παραχωρητήριο] στην Σύρου αναφέρεται ο κάτοικος Πάρου Βαρδής Εμμανουήλ Μαυρουδής έμπορος να παραχωρεί δικαιόματα πλοίου στον Αντώνιο Α. Σαρρή έμπορο κάτοικο Πάρου.

–1863. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Αναστασία Δημητρίου Μαυρουδή (γεν. 1863), κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 40, οικιακά, έγγαμη.

–1866. Στις 30 Δεκεμβρίου 1866 ο 25χρονος ναύτης από την Πάρο Βασίλειος Μαυρουδής του Τριαντάφυλλου και της Φλουρού, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 23χρονη από την Πάρο  Κανέλα Τζαντάνη, του Φραντζέσκου.

–1868. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Αικατερίνη Ευστρατίου Μαυρουδή (γεν. 1868), κάτοικος Αθήνας, ετών 35, οικιακά, έγγαμος.

–1870. Το 1870 ο Νικόλαος Μαυρουδής του Γεωργίου 50 ετών, έγγαμη από την Πάρο, Εργάτης, αναφέρεται ως κάτοικος Βροντάδου, σε απογραφή της Πόλης Ερμούπολης.

–1873. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Θεόδωρος Βαρδή Μαυρουδής (γεν. 1873), κάτοικος Αθήνας, ετών 30, έγγαμος.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαυρουδής Εμμανουήλ του Γεωργίου 23 ετών ποιμήν και ο αδερφός του Μαυρουδής Ευστράτιος του Γεωργίου 24 ετών υπηρέτης. Όπως και ο Γεώργιος Μαυρουδής του Εμμανουήλ 38 ετών, εργάτης.

–1877. Στις 4 Ιουνίου 1877 ο παριανή κτίστης Πατέλης Νικόλαος 36 ετών Θείος, και η μητέρα του Κλίνου Μπιζινέρη κάτοικοι Σύρου δηλώνουν τον θάνατο του γιού της Μαυρουδή Ανδρέα 3 ετών κάτοικο Ερμούπολης. Ασθένεια: Λαιμός.

–1879. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 55χρονος ξυλουργός Νικόλαος Γ. Μαυρουδής, έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 21 Απριλίου 1879.

–1879. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Γεωργίου Μαυρουδής (γεν. 1879), κάτοικος Αθήνας, ετών 24, σχινάς, άγαμος.

–1881. Στις 21 Δεκεμβρίου 1881 ο 32χρονος οπωροπώλης από την Πάρο Εμμανουήλ Ροδίτης, του Ιωάννη και της Μοσχούλας (ή Μοσχάτης) Ματάκη, κάτοικος Σύρου παντρεύεται στην Ερμούπολη την 25χρονη από την Πάρο Ζαμπέτα Μαυρουδή, του Εμμανουήλ και της Φλωρέντζας.

–1883. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Ευγενία  Δημητρίου Μαυρουδή (γεν. 1883), κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 20, οικιακά.

–1888. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Δημητρίου Μαυρουδής (γεν. 1888), κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 15, μαθητής, άγγαμος.

–1892. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Εμμανουήλ Δημητρίου Μαυρουδής (γεν. 1892), κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 11, μαθητής, άγγαμος.

–1896. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Ευστρατίου Μαυρουδής (γεν. 1896), κάτοικος Αθήνας, ετών 7, άνευ, άγαμος.

–1902. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Κωνσταντίνος Δημητρίου Μαυρουδής (γεν. 1902), κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 1.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Ερατώ Δημητρίου Μαυρουδή, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 1?, μαθήτρια.

–1911. Δημήτριος Μαυρουδής, Σακελλάριος Μάρπησσας το 1911.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Μάρπησσας στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μαυρουδής Κωνσταντίνος του Δημητρίου 43 ετών κοινοτικός υπάλληλος.

 

–Μαχαίρας: Πατμιακό επώνυμο. Επαγγελματικό και σημαίνει ο κατασκευαστής ή πωλητής μαχαιριών.

–1732. Αντώνης Μαχαιρας, 17ης Απρ. 1732.

–1916. Γεννιέται το 1915 ο Γεώργιος Σαγκριώτης του Δημητρίου (1884) και της Ευανθίας. Σύζυγός του η Κυριακή Ι. Μαχαίρα (1916) και τέκνα τους η Εύα (1950) και ο Δημήτρης (1953)

–1935. Γεννιέται το 1928 ο Μανώλης Σαγκριώτης του Δημητρίου (1884) και της Ευανθίας. Σύζυγός του η Φωτεινή Μαχαίρα (1935?) και τέκνα τους ο Δημήτριος και ο Στέλιος.

 

–Μέγγουλας: Βλέπε Μέγκουλας

 

–Μέγκουλας ή Μέγγουλας ή Μέργουλας: Σ Το επώνυμο Μέγκουλας, που απαντά και ως Μέγγουλας ή Μέργουλας, είναι παλιό παριανό επώνυμο με ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στην Αντίπαρο. Σύμφωνα με τον καθηγητή Νικόλαο Αλιπράντη, πρόκειται για πατριδωνυμικό επώνυμο, που συνδέεται με τοπωνύμιο Μέγγουλα της Ηπείρου ή της Κέρκυρας. Ο Φλωράκης, αντίθετα, το συσχετίζει με βενετικούς τύπους όπως Menego, Mengo, Mengoli και Mengulo, υποκοριστικούς τύπους του Domenego. Η ετυμολογική προέλευση παραμένει επομένως ανοιχτή.

Η παλαιότερη γνωστή μαρτυρία του επωνύμου στην περιοχή ανάγεται στις αρχές του 17ου αιώνα. Το 1608 και 1609 αναφέρεται ο ιερέας Νικόλαος Μέγκουλας, ενώ το 1794 απαντά και πάλι το επώνυμο σε έγγραφο της Αντιπάρου. Οι μαρτυρίες αυτές επιβεβαιώνουν τη μακρά παρουσία της οικογένειας στις Κυκλάδες.

Κατά τον 19ο αιώνα οι Μέγκουλες εμφανίζονται στην Παροικιά, τον Κώστο και την Αντίπαρο. Το 1844 καταγράφεται στον Δήμο Νάουσας ο γεωργός Ιωάννης Μέγκουλας, ενώ το 1847, στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς που περιλαμβάνει και την Αντίπαρο, συναντούμε τον ράπτη Παναγιώτη Μέγκουλα και τους ναύτες Ζέπο και Κωνσταντίνο Μέγκουλα. Το επώνυμο απαντά επίσης σε μαθητολόγια της Παροικιάς το 1829 και το 1833.

Η οικογένεια συνδέθηκε και με τη Σύρο, όπου αρκετοί Παριανοί εργάζονταν κατά τον 19ο αιώνα. Το 1887 καταγράφονται στην Ερμούπολη ο ράπτης Παναγιώτης Μέγκουλας και ο υπάλληλος Γεώργιος Μέγκουλας.

Ιδιαίτερη μορφή υπήρξε ο Νικόλαος Μέγκουλας (1868–1911), Αντιπαριώτης ηθοποιός, ο οποίος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νεότερης γενιάς της οικογένειας. Το επώνυμο συνεχίζεται στην Αντίπαρο και την Παροικιά κατά τον 20ό αιώνα, με πολλές καταγραφές σε εκλογικούς καταλόγους, μεταξύ άλλων των ετών 1946, 1951 και 1953.

Οι Μέγκουλες αποτελούν έτσι ένα από τα παλαιότερα επώνυμα της Αντιπάρου, με παρουσία ήδη από τον 17ο αιώνα και διακλαδώσεις στην Παροικιά, τον Κώστο και τη Σύρο. Η ιδιαίτερη πυκνότητα των νεότερων αναφορών στην Αντίπαρο δείχνει ότι εκεί διατηρήθηκε ο σημαντικότερος κλάδος της οικογένειας μέχρι και τον 20ό αιώνα.

–1608. Ο ιερέας Νικόλαος Μέγκουλας αναφέρεται σε έγγραφο το 1608 και του 1609.

–1760 Ραμπελιώ Δελαγραμμάτη ¬ Νικόλαος Μάτσας *6 ¬ Πέτρος Μάτσας, Τζώρτζης Μάτσας, Κατίγκω Μάτσα Κρίσπη ¬ Σιόρ Μιχελής Ιω. Κρίσπης *7 ¬ Δημήτριος Μάτσας ¬ Μαρία Δ. Χαμάρτου ¬ Ραμπελιώ Ν. Καμπάνη *8, Μαρουσώ Δ. Μαύρου, Νικόλαος Δ. Μάτσας, Γεώργιος Δ. Μάτσας ¬ Σμαράγδα Βιάζη ¬ Δημήτριος Μάτσας ¬ Αναστασία Ραγκούση ¬ Γεώργιος Δ. Μάτσας ¬ Καλυψώ Μέγκουλα ¬ Δημήτριος Γ. Μάτσας-Μαυρογένης (Αρχαιολόγος) ¬ Χρύσα Κ. Καραδήμα (Αρχαιολόγος).

–1779. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (συμπεριλαμβάνεται και ο Κώστος), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 65χρονος γεωργός Χ. Ιωάννης Μέγκουλας (γεν. 1779).

–1794. Σε έγγραφο Αντιπάρου του 1794 αναφέρεται ο Μέγγουλας ….

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μέργουλας Παναγιώτης ετών 9 (σωστό ως Μέγκουλας)

–1833. Σε κατάλογο της εν Παροίκια Ελληνοδιδακτικής Σχολής μαθητευόντων παιδιών στις 28 Απριλίου 1833 αναφέρεται ο Ι. Μέγκουλας.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Κώστου του 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 65χρονος γεωργού  Μέγκουλας Ιωάννης του (Χατζή).

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 28χρονος ράπτης {αναγιώτης Μέγκουλας, ο 48χρονος ναύτης Ζέπος Μέγκουλας και ο ναύτης Κωνσταντίνος Μέγκουλας 25 ετών.

–1868. Νικόλαος Μέγκουλας (1868-1911) Αντιπαριώτης ηθοποιός.

–1869. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1869 κάτοικος Αντιπάρου Μέγκουλας Γεώργιος του Στέφανου, εργάτης.

–1876. Το 1876 μαρτυρείται στης Παροικιά ο Ιωάννης Μέγκουλας.

–1877. Στις 14 Δεκεμβρίου 1877 ο Υπάλληλος Μέγκουλας από την Πάρο δηλώνει τον θάνατο της συγγενή του Ρούσσου Γ. Ζαμπία 68 ετώνκάτοικος Ερμούπολης. Ασθένεια: Αποπληξία.

–1887. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 60 ετών ράπτης Παναγιώτης Μέγκουλας έγγαμος και ο Γεώργιος Μέγκουλας υπάλληλος, 32 ετών άγαμος. Έδωσαν όρκο στις 23 Δεκεμβρίου 1887.

–1911. Το 1911 γεννιέται ο Μέγγουλας Στέφανος του Γεωργίου εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1917. Στον εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο γεννημένος το 1917 κάτοικος Αντιπάρου Μέγκουλας Ιωάννης του Γεωργίου μυλωθρός.

–1923. Το 1923 γεννιέται η κάτοικος Αντιπάρου Μέγκουλα Καλυψώ του Γεωργίου.

–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1946 είναι εγγεγραμμένος ο Μέγγουλας Στέφανος του Γεωργίου εργάτης κάτοικος Παροικιάς.

–1951. Σε εκλογικό κατάλογο Αντιπάρου στις 16 Μαρτίου 1951 υπάρχει εγγεγραμμένη η Μέγκουλα Αθηνά, όνομα συζύγου Γεώργιος, όνομα πατρός Ρούσσος Διονύσης.

–1952. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Νάουσας του 1952, υπάρχει εγγεγραμμένη η Σαγκριώτη Κυριακή, όνομα συζύγου Γεώργιος, όνομα πατρός Ιωάννης Μαχαίρας.

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μέγκουλα Γαρυφαλιά όνομα συζύγου Στέφανος, όνομα πατρός Δημήτριος Ακάλεστος.

 

–Μελανίτης: Ένα παριανό επώνυμο με παρουσία από τον 17ο αιώνα και ισχυρό πυρήνα στη Μάρπησσα.

Το επώνυμο Μελανίτης ανήκει στα παλαιότερα και περισσότερο τεκμηριωμένα παριανά επώνυμα. Η μορφή του παραπέμπει πιθανότατα σε πατριδωνυμικό, δηλαδή σε επώνυμο που αρχικά δήλωνε την καταγωγή ενός ανθρώπου από συγκεκριμένο τόπο. Μια εύλογη υπόθεση είναι η σύνδεσή του με τις Μέλανες της Νάξου, χωρίς όμως αυτό να μπορεί σήμερα να θεωρηθεί αποδεδειγμένο. Δεν αποκλείεται, επομένως, κάποιος ή κάποιοι πρόγονοι να εγκαταστάθηκαν στην Πάρο και το πατριδωνυμικό «Μελανίτης» να επικράτησε τελικά ως οικογενειακό επώνυμο. Παράλληλα, η μεγάλη πληθυσμιακή παρουσία του ονόματος στην Πάρο και η ύπαρξη διαφορετικών πατρωνυμικών γραμμών αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο να διαμορφώθηκαν περισσότερες από μία οικογενειακές γραμμές με το ίδιο επώνυμο.

Η παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά ανάγεται στο 1624. Σε έγγραφο της Κεφάλου, της 3ης Ιουνίου 1624, υπογράφει μεταξύ άλλων ο Φραντζέσκος Μελανίτης. Η παρουσία του επωνύμου ήδη από αυτή την εποχή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δείχνει ότι οι Μελανίτηδες ήταν εγκατεστημένοι στην Πάρο αρκετές γενιές πριν από τις μετακινήσεις πληθυσμών του 18ου και του 19ου αιώνα.

Κατά τον 18ο αιώνα το επώνυμο συνδέεται πλέον καθαρά με την περιοχή του Τσιπίδου, της σημερινής Μάρπησσας. Στις 2 Ιανουαρίου 1720, σε προικοσύμφωνο που συντάχθηκε στον Τσιπίδο, μνημονεύεται ο Νικολός Μελανίτης. Λίγα χρόνια αργότερα, στις 7 Ιουλίου 1728, καταγράφεται μια χαρακτηριστική επαγγελματική και οικονομική δραστηριότητα της οικογένειας: ο Μιχέλης Μελανίτης πωλεί στον μάστρο Ντεμένεγο Σκορδίλη ένα «αργαστηράκι» που κατείχε στον Άγιο Ηλία, για πέντε ρεάλια. Ο Άγιος Ηλίας της παλαιάς αυτής αναφοράς ταυτίζεται με τη σημερινή Παναγία Ηλιώτισσα στη Μάρπησσα. Η πράξη αυτή αποτελεί μια από τις παλαιότερες σαφείς μαρτυρίες για ακίνητη περιουσία και επαγγελματική δραστηριότητα Μελανίτη στη Μάρπησσα.

Στα μέσα του αιώνα το επώνυμο εξακολουθεί να εμφανίζεται στην ίδια περιοχή. Το 1748 αναφέρεται ο Γεώργιος Ε. Μελανίτης, ενώ το 1751 ο Δημήτριος Ν. Μελανίτης. Ιδιαίτερη θέση κατέχει ο Άνθιμος Μελανίτης, ο οποίος στις 29 Νοεμβρίου 1751 ήταν ηγούμενος της Μονής Αγίας Κυριακής και ανακαίνισε με δικά του έξοδα το καμπαναριό της μονής. Η επιγραφή που διασώζεται πάνω στο καμπαναριό αναφέρει: «1751 ΝΟΕΒΡΙΟΥ 29, ΔΙΑ ΔΑΠΑΝΗΣ ΑΝΘΙΜΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ ΜΕΛΑΝΙΤΗΣ». Η παρουσία αυτή δείχνει ότι το επώνυμο δεν περιοριζόταν μόνο στον αγροτικό και επαγγελματικό κόσμο, αλλά είχε δώσει και πρόσωπα με εκκλησιαστική παρουσία.

Το 1773 συναντούμε την κερα-Κατερινιώ Νικολού Μελανίτη, η οποία στις 29 Σεπτεμβρίου πωλεί στον παπά-Ελευθέριο Τζιώτη το σπίτι της στον Τσιπίδο αντί 22 γροσίων. Το 1796 εμφανίζεται ο Δημήτριος Μελανίτης ως όμορος σε χωράφι στην περιοχή των Τζαλεπίων, ενώ το όνομα συνεχίζει να εμφανίζεται σε πράξεις και καταλόγους των αρχών του 19ου αιώνα. Το 1806, σε κατάλογο της ακίνητης περιουσίας της Παναγίας Ξεχωριανής, αναφέρεται χωράφι στη Βαλανιά, το οποίο είχε παχτωμένο ο Δημήτρης Μελανίτης. Το 1818, σε νέο κατάλογο της ίδιας εκκλησιαστικής περιουσίας, μνημονεύονται ο Νικόλαος και ο Ιωάννης Μελανίτης ως όμοροι σε χωράφι στο Πίσω Λιβάδι, κοντά στον Άγιο Αντώνιο.

Οι αναφορές της επαναστατικής και μεταεπαναστατικής περιόδου είναι ακόμη πιο αποκαλυπτικές για την εξάπλωση της οικογένειας. Σε έγγραφο των Παριανών προς τους Υδραίους, στις 13 Απριλίου 1822, αναφέρονται ο Θωμάς Μελανίτης και ο Ιωάννης Μελανίτης, κάτοικοι Μαρμάρων. Εννέα χρόνια αργότερα, στις 21 Οκτωβρίου 1831, σε επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο του Αιγαίου Πελάγους σχετικά με τα προβλήματα που είχαν δημιουργηθεί από την εγκατάσταση των Κρητών νεοαποίκων, υπογράφουν ο Φραντζέσκος, ο Θωμάς, ο Αναστάσης και ο Παναγιώτης Μελανίτης από τα χωριά του Κεφάλου. Οι μαρτυρίες αυτές έχουν ιδιαίτερη αξία, επειδή δείχνουν ότι οι Μελανίτηδες δεν αποτελούσαν έναν μικρό και περιορισμένο οικογενειακό πυρήνα, αλλά είχαν ήδη εξαπλωθεί σε περισσότερες θέσεις της ανατολικής και κεντρικής Πάρου.

Η μεγάλη δημογραφική παρουσία του επωνύμου γίνεται απολύτως εμφανής στα δημοτολόγια του Δήμου Μάρπησσας του 1903, όπου καταγράφονται δεκάδες Μελανίτηδες, γεννημένοι από τις αρχές έως τα τέλη του 19ου αιώνα. Ανάμεσά τους βρίσκονται γεωργοί, εργάτες, ναυτικοί, κηπουροί, μυλωθροί, σανδαλοποιοί, σιδηρουργοί, αλιείς και κτηματίες. Η ποικιλία των επαγγελμάτων φανερώνει μια οικογένεια που είχε πλέον ενσωματωθεί πλήρως στην κοινωνική και οικονομική ζωή της Μάρπησσας και των γύρω περιοχών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρουσία των Μελανίτηδων στους μύλους της Μάρπησσας. Το 1846, σε πωλητήριο ανεμόμυλου στους Απάνω Μύλους, μνημονεύονται μεταγενέστερα ως ιδιοκτήτες των δύο μύλων ο Εμμανουήλ Άγουρος και ο Φραγκίσκος Μελανίτης, εξ ημισείας. Το 1861, μάλιστα, μάρτυρας σε ενοικιαστήριο κτημάτων στον Τσιπίδο είναι ο Σταμάτιος Μελανίτης, μυλωνάς. Οι μαρτυρίες αυτές, σε συνδυασμό με την παρουσία του Γεωργίου Νικολάου Μελανίτη ως μυλωθρού στα δημοτολόγια, δείχνουν ότι ο κλάδος των Μελανίτηδων είχε ουσιαστική σχέση με τη λειτουργία των ανεμόμυλων και την αγροτική οικονομία της περιοχής.

Παράλληλα, αρκετοί Μελανίτηδες ασχολήθηκαν με τη θάλασσα και μετακινήθηκαν προς τη Σύρο. Το 1860 ο Κωνσταντίνος Μελανίτης, βυρσοδέψης και κάτοικος Πάρου, εμφανίζεται σε συμβολαιογραφική πράξη της Σύρου ως δανειολήπτης και ιδιοκτήτης ακινήτων. Στα δημοτολόγια της Μάρπησσας συναντούμε ναυτικούς όπως ο Παναγιώτης, ο Ανδρέας και ο Ιωάννης Μελανίτης, ενώ αρκετοί άλλοι καταγράφονται αργότερα ως κάτοικοι Σύρου. Η μετακίνηση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη οικονομική σχέση της Πάρου με την αναπτυσσόμενη Ερμούπολη κατά τον 19ο αιώνα.

Στην Ερμούπολη καταγράφονται και γάμοι που επιβεβαιώνουν την παριανή καταγωγή των προσώπων. Στις 28 Αυγούστου 1884 ο σανδαλοποιός Νικόλαος Στεφάνου, από την Πάρο, παντρεύεται την Ανέζα Μελανίτη, κόρη του Κωνσταντίνου και της Ευδοκίας. Στις 9 Ιουνίου 1885 ο 25χρονος βυρσοδέψης Γεώργιος Μελανίτης, γιος του Κωνσταντίνου και της Ευδοξίας, κάτοικος Σύρου αλλά από την Πάρο, παντρεύεται την Κρητικιά Ανθή Αλιφραγκή. Η οικογένεια φαίνεται έτσι να συμμετέχει ενεργά στη μετακίνηση Παριανών προς το μεγάλο εμπορικό και βιοτεχνικό κέντρο των Κυκλάδων.

Ένας ακόμη κλάδος συνδέει τους Μελανίτηδες με την οικογένεια Αντωνόπουλου της Σύρου. Η Πηνελόπη Μελανίτη, κόρη του Κωνσταντίνου και της Ευδοκίας, παντρεύτηκε το 1901 στην Ερμούπολη τον Παριανό Νικόλαο Αντωνόπουλο. Το ζευγάρι αποτέλεσε τον γενάρχη του Συριανού κλάδου των Αντωνόπουλων, από τον οποίο προήλθε αργότερα και ο γνωστός συγγραφέας Μάνος Ελευθερίου. Η περίπτωση αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο παριανές οικογένειες δημιούργησαν νέους κλάδους στη Σύρο χωρίς να διακόψουν τους δεσμούς τους με την Πάρο.

Στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού οι Μελανίτηδες εμφανίζονται σε πολλές επαγγελματικές δραστηριότητες. Το 1903 ο Γεώργιος Μελανίτης χάνεται στη θάλασσα μαζί με τον Αντώνιο Τζιώτη, όταν η βάρκα τους, με την οποία είχαν αναχωρήσει από τη Μάρπησσα για ψάρεμα, βρέθηκε κενή στις ακτές της Φολεγάνδρου. Η είδηση, δημοσιευμένη στην εφημερίδα «Αιγαίο» στις 9 Αυγούστου 1903, αποτυπώνει ένα από τα τραγικά περιστατικά της ναυτικής ζωής των Τσιπιδιανών.

Στις αρχές του 20ού αιώνα οι Μελανίτηδες εξακολουθούν να αποτελούν πολυάριθμο και δραστήριο τμήμα της κοινωνίας της Μάρπησσας. Το 1911 συναντούμε τον Ιωάννη Σταμ. Μελανίτη ως προϊστάμενο του Τηλεγραφικού και Ταχυδρομικού Γραφείου Πάρου, τον Γεώργιο Στ. Μελανίτη ως ιδιοκτήτη καφενείου στη Μάρπησσα και τη Μαρουσώ Μελανίτη ως μαία στη Νάουσα. Στο Ηρώο της Μάρπησσας, για τους πεσόντες στους πολέμους του 1912–1922, αναγράφονται επίσης οι Μελανίτης Γ. Ν. και Μελανίτης Δημ. Γ.

Η εικόνα αυτή συνεχίζεται και μετά τον Μεσοπόλεμο. Τα δημοτολόγια και οι εκλογικοί κατάλογοι της δεκαετίας του 1940 καταγράφουν μεγάλο αριθμό Μελανίτηδων στη Μάρπησσα, γεωργούς, εργάτες, κτηματίες, ναυτικούς, μυλωθρούς και καφεπώλες. Στον εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Μάρπησσας του 1946 καταγράφονται περισσότεροι από τριάντα άνδρες με το επώνυμο Μελανίτης, γεγονός που αποδεικνύει τη μεγάλη πληθυσμιακή του ανάπτυξη και την ύπαρξη πολλών διαφορετικών πατρωνυμικών γραμμών. Το 1947 ο Γεώργιος Μελανίτης συμμετέχει στο Κοινοτικό Συμβούλιο Μάρπησσας, ενώ στις κοινοτικές εκλογές του 1951 εμφανίζονται ως υποψήφιοι οι Δημήτριος Α. Μελανίτης και Εμμανουήλ Σταύρος Μελανίτης.

Έτσι, από τον Φραντζέσκο Μελανίτη του 1624 έως τους πολυάριθμους Μελανίτηδες της Μάρπησσας του 20ού αιώνα, το επώνυμο παρουσιάζει μια εντυπωσιακή συνέχεια σχεδόν τεσσάρων αιώνων. Ο βασικός του πυρήνας φαίνεται να διαμορφώθηκε στην περιοχή του Τσιπίδου – Μάρπησσας, με παρουσία παράλληλα στα Μάρμαρα, στα χωριά της Κεφάλου και σε άλλες θέσεις της Πάρου. Από την άλλη, η εγκατάσταση κλάδων στη Σύρο και οι γάμοι με άλλες παριανές οικογένειες δείχνουν τη σταδιακή εξάπλωσή του πέρα από το νησί.

Η πιθανή σύνδεση του ονόματος με τις Μέλανες της Νάξου παραμένει ένα ενδιαφέρον ζήτημα για την παριανή ονοματολογία, αλλά η μέχρι σήμερα τεκμηρίωση δεν επιτρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι όλοι οι Μελανίτηδες της Πάρου προέρχονται από έναν και μόνο πρόγονο ή από μία αρχική οικογένεια. Αντίθετα, η πληθώρα των διαφορετικών πατρωνυμικών γραμμών που εμφανίζονται από τον 18ο και κυρίως τον 19ο αιώνα αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να διαμορφώθηκαν περισσότεροι του ενός κλάδοι με το ίδιο πατριδωνυμικό επώνυμο. Σε κάθε περίπτωση, οι Μελανίτηδες αποτελούν μία από τις χαρακτηριστικότερες οικογένειες της ιστορικής Μάρπησσας, με παρουσία που διατρέχει την κοινωνική, αγροτική, ναυτική, επαγγελματική και κοινοτική ζωή της Πάρου επί σχεδόν τέσσερις αιώνες.

–1624. Το επώνυμο το συναντάμε σε έγγραφο Κεφάλου της 3ης Ιουνίου 1624, στο οποίο υπογράφει μεταξύ άλλων και ο Φραντζέσκος Μελανίτης.

–1720. Προικοσύμφωνο Δημήτρης Ν. Μετρητίκη και Ζαμπέτας Αντ. Φωκιανού (Τζιπίδος, 2 Ιαν. 1720 «στου Γαλανού μια παρτη σύμπιος Νικολός Μελανίτης.

–1728. Πώληση εργαστηρακίου. Τζιπίδος 1728, Ιουλίου 7. Ενώπιον του ιερέως, σκευοφύλακος Κεφάλου και επιτρόπου Τζιπίδου Κωνσταντίνου Παλαιολόγου που συνέταξε το έγγραφο, με μάρτυρες τον Ιωάννη Μαύρο και τον Αντώνιο Παλαιολόγο καθώς και τον συντάξαντα το πωλητήριο, ο Μιχέλης Μελανίτης πωλεί στον μαστρο Ντεμένεγο Σκορδίλη το αργαστηράκι που έχει στον Άγιον Ηλία δια ρεάλια 5. Υ.Γ. ο Άγιος Ηλίας είναι σήμερα η εκκλησία της Παναγίας Ηλιώτισσας στην Μάρπησσα.

–1748. Το 1748 αναφέρεται σε έγγραφα ο Γεώργιος Ε. Μελανίτης.

–1751. Ο Δημήτριος Ν. Μελανίτης αναφέρεται το 1751.

–1751. Ηγούμενος της Μονής Αγίας Κυριακής ο Άνθιμος Μελανίτης στις 29 Νοεμβρίου 1751. Ανακαίνισε με δικά του έξοδα το καμπαναριό. Η επιγραφή στο καμπαναριό γράφει «1751 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 29, ΔΙΑ ΔΑΠΑΝΗΣ ΑΝΘΙΜΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ ΜΕΛΑΝΙΤΗΣ».

–1773. Στις 29 Σεπτεμβρίου 1773 ο παπά-Ελευθέριος Τζιώτης αγοράζει από τη κερα-Κατερινιώ Νικολού Μελανίτη το σπίτι της στον Τζιπίδο για 22 γρόσια.

–1796. Πώληση χωραφιών. Τζιπίδος, 29 Ιουνίου 1796. Ενώπιον των μαρτύρων πριμικήριου Ρούσσου και του πρώην χωρεπισκόπου Αγούρου ο μαστρο Αυγουστής Τζιώτης πωλεί δυο χωράφια που βρίσκονται στην Παναγία στο Ραχίδι πλησίον ο μαστρο Γεώργης Φραντζής και στα Τζαλέπια πλησίον ο μαστρο Δημήτρης Μελανίτης, στον Ιωάννη Τζιώτη για 30 γρόσια.

–1796. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 51χρονος γεωργός Μελανίτης Ιωάννης (γεν. 1796).

–1804. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 43χρονος εργάτης Μελανίτης Ν. Γεώργιος (γεν. 1804).

–1804. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 43χρονος γεωργός Μελανίτης Σταύρος (γεν. 1804).

–1806. Κατάλογος κινητής και ακίνητης περιουσίας της Παναγίας Ξεχωριανής 15 Σεπτ. 1806. Έτερον χωράφι ψαρόγα εις την Βαλανιάν, όπου είχε παχτωμένη ο Δημήτρης Μελανίτης.
–1808. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Ευδοξία Φραγκίσκου Μελανίτη, ετών 95, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1808.

–1808. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 39χρονος ναύτης Μελανίτης Κ. Παναγιώτης (γεν. 1808).

–1809. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 38χρονος γεωργός Μελανίτης Α. Γεώργιος (γεν. 1809).

–1814. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 33χρονος ποιμήν Μιχάλης Γ. Μελανίτης (γεν. 1814).

–1816. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 31χρονος σκυτοτόμος Μελανίτης Α. Δημήτριος (γεν. 1816).

–1818. Κατάλογος της ακίνητης περιουσίας της Παναγίας Ξεχωριανής 16 Απρ. 1818, χωράφι εις το Πίσω Λιβάδι πλησίον Μελανίτης Νικόλαος και Ιωάννης Βαλσαμής, κοντά Άγιος Αντώνιος.

–1819. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 33χρονος ποιμήν Μελανίτης Πέτρος (γεν. 1819).

–1820. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 27χρονος εργάτης Αντώνιος Γ. Μελανίτης (γεν. 1820).

–1821. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 26χρονος εργάτης Ιωάννης Γ. Μελανίτης (γεν. 1821).

–1821. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 26χρονος έμπορος Σταμάτης Ιωάννη Μελανίτης (γεν. 1821).

–1822. Σε έγγραφο των Παριανών στους Υδραίους στις 13 Απριλίου 1822 αναφέρεται ο Θωμάς Μελανίτης και Ιωάννης Μελανίτης κάτοικοι Μαρμάρων.

–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Φρατζέσκος, o Θωμάς, ο Αναστάσης και ο Παναγιώτης Μελανίτης από τα χωρία του Κεφάλου.

–1833. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρία χήρα Γεωργίου Μελανίτη, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 70, οικιακά. Έτος γέννησης 1833.

–1833. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμένος ο Ιωάννης Παναγιώτη Μελανίτης (γεν. 1833), ετών 70, ναυτικός, χήρος. Έτος γέννησης 1833.

–1838. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Ν. Μελανίτης (γεν. 1838), κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 65, κηπουρός,  έγαμος. Έτος γέννησης 1838.

–1838. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Σαφ?ρα χήρα Ιωάννου Μελανίτη (γεν. 1838), κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 65, οικιακά. Έτος γέννησης 1838.

–1838. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Αικατερίνη Ιάκωβου Μελανίτη (γεν. 1838), ετών 65, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1838.

–1838. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Πέτρου Μελανίτης (γεν. 1838), ετών 65, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης 1838.

–1839. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιάκωβος Πέτρου Μελανίτης (γεν. 1839), ετών 64, γεωργός, έγγαμος.  Έτος γέννησης  Έτος γέννησης 1839.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1844 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Πέτρος Μελανίτης (γεν. 1844) 38 ετών.

–1846. Πιστοποιητικό που συνέταξαν οι κάτοικοι του Δήμου Μαρπήσσης για να βεβαιώσουν τη συμμετοχή του συγχωριανού τους Γεωργίου Φωκιανού στον αγώνα του 1821 όπου το 1826 χρημάτισε κατά του Ιμπραΐμ στην πολιορκία της Τριπολιτσάς υπο τις οδηγίες του Δημητρίου Σάλα. Ένας από τους υπογράφοντες συγχωριανούς του στις 20 Μαΐου 1846 στην Μάρπησσα ήταν και ο Μελανίτης Παναγιώτης, ο Μελανίτης Δημήτριος, ο Μελανίτης Γεωργιος, ο Μελανίτης Πέτρος και ο Μελανίτης Ιωάννης.

–1846. Αγορά ανεμομύλου «Τζηπίδος 1846. Δεκεμβρίου 29» «Ενώπιον του ειρηνοδίκου Πάρου, που εξεπλήρωνε χρέη συμβολαιογράγου, Δημητρίου Δελαγραμμάτη, ευρισκόμενος στο σπίτι του Γεωργίου Δελαγραμμάτη, που ήταν στην οδό Αγίου Ευσταθίου, όπου και η φερώμενη εκκλησία, και ο οποίος συνέταξε το έγγραφο, και των μαρτύρων Ιακώβου Ν. Κυπραίου και Νικήτα Ν. Σηφάκη, κτηματιών, κατοίκων και δημοτών του Δήμου Μαρπήσσης, η Καλλίτσα Σταύρου Τζανδουλή [Τσαντουλή] πωλεί στον βαρελοποιό (βαρελά) Γεώργιο Ιωάν. Τζιώτη τον «ήμισυ αλευροανεμόμυλον, με τα αναλογούντα σε αυτόν έπιπλα και σκεύη, που βρίσκεται στους Απάνω Μύλους, θέση στα δυτικά του χωριού, όπου το υψηλότερο σημείο, αντί 525 δραχμών.

Στο πωλητήριο μνημονεύεται ως όμορος του ανωτέρω μύλου και ο μύλος της Αικατερίνας Μιχ. Κανδιώτου. Αργότερα οι δύο μύλοι, που βρίσκονταν στο μέρος όπου το παλαιό Δημοτικό Σχολείο και η δεξαμενή, περιήλθαν στις ιδιοκτησίες του Αναπλιώτη (Γ. Ναυπλιώτη) και του Ντεμένεου (ανήκαν εξ ημισείας στους Εμμ. Άγουρο και Φραγκίσκου Μελανίτη). ΠΗΓΗ: Παριανά 1982,10.

–1848. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Μαρία Εμμανουήλ Μελανίτου, ετών 55, οικιακά, χήρα. Έτος γέννησης 1848.

–1848. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Φραγκίσκος Νικολάου Μελανίτης, ετών 55, ξενοδόχος, χήρος. Έτος γέννησης 1848.

–1848. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Δημήτριος Γεωργίου Μελανίτης, ετών 55, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης το 1848.

–1848. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρία Γεωργίου Μελανίτη, ετών 55, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1848.

–1851. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αντώνιος Πέτρου Μελανίτης, ετών 52, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης το 1851.

–1851. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Δημήτριος Γεωργίου Μελανίτης, ετών 52, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης 1851.

–1853. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Καλυψώ Δημητρίου Μελανίτη, ετών 50, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης το 1853.

–1853. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Νικολάου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 50, Μυλοθρός,  έγγαμος. Έτος γέννησης 1853.

–1854. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αντώνιος Γεωργίου Μελανίτης, ετών 49, γεωργός,  έγγαμος. Έτος γέννησης 1854.

–1856. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ανδρέας Γεωργίου Μελανίτης, ετών 47, ναυτικός, χήρος. Έτος γέννησης το 1856.

–1857. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Καλλίτζα? Ιωάννη Μελανίτη, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 40, οικιακά,  έγγαμος. Έτος γέννησης 1857

–1858. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Αρτέμιος Εμμανουήλ Μελανίτης, ετών 45, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης 1858.

–1858. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Βασιλική σύζ. Νικολάου Μελανίτη, ετών 45, οικιακά,  έγγαμος. Έτος γέννησης 1858.

–1858. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Καλυψώ Δημητρίου Μελανίτη, ετών 45, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1858.

–1860. Στις 11 Σεπτεμβρίου 1860 σε συμβολαιογραφική πράξη [υποθηκοδάνειο] στην Σύρου αναφέρεται ότι ο κάτοικος Πάρου Κωνσταντίνος Μελανίτης βυρσοδέψης να δανείζεται και να βάζει υποθήκη κτήματά του από τον Γεώργιο Βυτζαρά έμπορο κάτοικο Πάρου.

–1861. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Σπύρος Γεωργίου Μελανίτης (Μπέφαρος?), ετών 42, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης το 1861.

–1861. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Ιωάννη Μελανίτης, ετών 42, υπηρέτης, άγαμος. Έτος γέννησης 1861.

–1861. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Σταύρος Γεωργίου Μελανίτης, ετών 42, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης το 1861.

–1861. Τζιπίδος 1861, Ιουλίου 11. «Ενοικίαση κτημάτων». Ο συμβολαιογράφος Πάρου Γεώργιος Σίμωνος [Σίμου] Δελαγραμμάτης, ο οποίος είχε το γραφείο του στον Τζιπίδο, ενώπιον των μαρτύρων Σπυρίδωνος Ασωνίτου, ναυτικού και Σταματίου Μελανίτου, μυλωνά, συντάσσει το κατωτέρω Ενοικιαστήριον, διά του οποίου ωμολόγησε ο Ιωάννης Ελευθερίου Τζιώτης, σκυτοτόμος, ότι με βάση δικαστικές πράξεις «των εν Σύρω Πρωτοδικών» διορίσθηκε επιτροποκηδεμών του Ιωάννου Γ. Τζιώτη, «ανηλίκου τέκνου του αποβιώσαντος Γεωργίου Τζιώτη», και ενοικιάζει, ως εκ τούτου, στον Αντώνιο Παντελαίο τα κτήματα που άφησε ο μακαρίτης στον ανήλικο γιό του, για επτά χρόνια (1861-1868), αντί 40δρχ. κατ’ έτος. Ακολουθεί η αναγραφή των ακινήτων (χωράφια και αμπέλια) που βρίσκονατι στον Λογαρά και στο Μερσίνι, εν όλω πέντε.

Τα ανωτέρω γειτονεύουν με το αμπέλι του εφημέριου του χωριού παπα-Γεωργίου Καραμιτζοπούλου και με ψαρόγα του Ιωάννου Μιχ. Τζαντουλή και Δημητρίου Βελιώτη.

Στο τέλος του κειμένου μνημονεύεται ότι «το ποσόν της ενοικιάσεως οφείλει ο ενοικιαστής να πληρώνει ετησίως, παρελθούση δε της προθεσμίας υπόκειται εις τόκον υπερημερίας» ανά 12% κατ’ έτος. Η υπερημερία είναι η παρέλευσις ταχθείσης προθεσμίας: η μη εμπρόθεσμος εκπλήρωσις υποχρεώσεως τινος». ΠΑΡΙΑΝΑ 159.

–1863. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Φραγκίσκος Γεωργίου Μελανίτης, ετών 40, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης 1863.

–1863. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμένος ο Παναγιώτης Ιωάννη Μελανίτης, ετών 40, ναυτικός, άγαμος. Έτος γέννησης  1863.

–1863. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Χρήστος Μιχαήλ Μελανίτης, ετών 40, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης 1863.

–1863. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Βαμβακιά Γεωργίου Μελανίτη, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 40, οικιακά,  έγγαμος. Έτος γέννησης 1863.

–1863. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Μιχαήλ Μελανίτης, ετών 40, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης το 1863.

–1863. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρκέλα Ιωάννη Μελανίτη, ετών 40, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης το 1863.

–1863. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Ζαμπέτα Σπύρου Μελανίτη, ετών 40, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης το 1863.

–1865. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Νικολάου Μελανίτης, ετών 38, σιδηρουργός, έγγαμος. Έτος γέννησης  1865.

–1868. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Ιωάννη Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 35, αλιεύς, έγγαμος. Έτος γέννησης 1868

–1868. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Καλλιόπη Αντωνίου Μελανίτη, ετών 35, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης το 1868.

–1868. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Μόσχου? Χρήστου Μελανίτου, ετών 35, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1868.

–1868. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Ελένη σύζ. Αντωνίου Μελανίτη, ετών 35, οικιακά,  έγγαμος. Έτος γέννησης 1868.

–1868. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Φραγκίσκος Εμμανουήλ Μελανίτης, ετών 35, σανδαλοποιός, έγγαμος. Έτος γέννησης 1868.

–1870. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Αντώνιος Νικολάου Μελανίτης, ετών 33, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης 1870.

–1873. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Σοφία Ιωάννη Μελανίτη, ετών 30, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1873.

–1873. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Πολυξένη Φραγκίσκου Μελανίτη, ετών 30, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1873.

–1873. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Αννέζα Φραγκίσκου Μελανίτου, ετών 30, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1873.

–1875. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Αντώνιος Γεωργίου Μελανίτης, ετών 28, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης 1875.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μελανίτης Αντώνιος του Πέτρου 25 ετών γεωργός.

–1876. Το 1876 γεννιέται ο Μελανίτης Αντώνιος του Γεωργίου εργάτης. Απεβίωσε το 1952.

–1876. Το 1876 γεννιέται ο κτηματίας Μελανίτης Νικόλαος του Ιάκωβου. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μαρπήσσης στις 4 Φεβρουαρίου 1950 διαγράπτεται ως αποβιώσαντας.

–1877. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Ιακώβου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 26, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης 1877

–1877. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Κωνσταντίνου Μελανίτης, ετών 26, εργάτης, κάτοικος Σύρου, άγαμος. Έτος γέννησης 1877.

–1877. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Νικόαλος Ιάκωβου Μελανίτης, ετών 26, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης το 1877.

–1878. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Τομαζίνα Γεωργίου Μελανίτη, ετών 25, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1878.

–1878. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Βασιλική Πέτρου Μελανίτη, ετών 25, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1878.

–1878. Γεννιέται στην Σύρο το 1873 ο Νικόλαος Ιακώβου Αντωνόπουλος απεβίωσε το 1901. Σύζυγός του η επίσης παριανή Μελανίτη Κ. Πηνελόπη (Πάρος1878, Σύρος 1953). Είναι οι γενάρχες του Συριανού κλάδου όπου εγγόνι τους είναι ο συγγραφέας Μάνος Ελευθερίου.

–1879. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Κωνσταντίνου Μελανίτης, ετών 24, εργάτης, κάτοικος Σύρου, άγαμος. Έτος γέννησης 1879.

–1879. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Πέτρος Αντωνίου Μελανίτης, ετών 24, γεωργός, έγγαμος. Έτος γέννησης 1879.

–1879. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Άννα Αντωνίου Μελανίτου, ετών 24, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1879.

–1879. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρία Γεωργίου Μελανίτη, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 24, οικιακά, έγγαμος. Έτος γέννησης 1879.

–1879. Το 1879 γεννιέται ο Μελανίτης Πέτρος του Αντωνίου. Απεβίωσε το 1954.

–1881. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Γεωργίου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 22, ..οηρίτης?,  άγγαμος. Έτος γέννησης 1881

–1881. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Γεωργίου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 50, γεωργός,  έγγαμος. Έτος γέννησης 1881.

–1881. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Γεωργίου Μελανίτης, ετών 22, υπηρέτης, κάτοικος Αθήνας,

άγαμος. Έτος γέννησης 1881.

–1881. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρία Ιάκωβου Μελανίτη, ετών 22, οικιακά, άγαμος. Έτος γέννησης το 1881.

–1881. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Δημήτριος Ιωάννη Μελανίτης, κάτοικος Αθήνας, ετών 22. Έτος γέννησης 1881.

–1883. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Γεωργία Γεωργίου Μελανίτη, ετών 20, οικιακά, άγαμος. Έτος γέννησης 1883.

–1883. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Ιάκωβου Μελανίτης, ετών 20, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης το 1883.

–1884. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Δημητρίου Μελανίτης, ετών 19, εργάτης, άγαμος. Έτος γέννησης το 1884.

–1884. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ευστράτιος Γεωργίου Μελανίτης, ετών 19, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης 1884.

–1884. Στις 28 Αυγούστου 1884 ο 28χρονος σανδαλοποιός από την Πάρο Νικόλαος Στεφάνου, του Μιχαήλ και της Αικατερίνης, κάτοικος Σύρου παντρεύεται στην Ερμούπολη την 21χρονη από την Πάρο Ανέζα Μελανίτη, του Κωνσταντίνου και της Ευδοκίας.

–1884. Υποθηκοδάνειο. Ερμούπολις Σύρου 1884, Οκτωβρίου 18. Αναφέρεται ο Σταύρος Ανδρέα Θαλασσινός, πλοίαρχος, κάτοικος του χωριού Τσιπίδου, του Δήμου Μαρπήσσης Πάρου. Αναφέρονται επίσης οι ιδιοκτήτες κτημάτων στην Μεσάδα των Ιακώβου Αντωνόπουλου, Αντωνίου Κληρονόμου, Δημητρίου Ανουσάκη. Στο Αυκουλάκι τα κτήματα του Ιωάννη Αλιπράντη και Βίτου Τσαντουλή και του Αντωνίου Μελανίτη.

–1885. Στις 9 Ιουνίου 1885 ο 25χρονος βυρσοδέψης από την Πάρο Γεώργιος Μελανίτης, του Κωνσταντίνου και της Ευδοξίας, κάτοικος Σύρου παντρεύεται στην Ερμούπολη την 17χρονη από την Κρήτη Ανθή Αλιφραγκή, του Νικολάου και της Ελένης.

–1885. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρουσώ Γεωργίου Μελανίτη, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 18, οικιακά,  άγγαμος. Έτος γέννησης 1885.

–1886. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρούσα Γεωργίου Μελανίτη, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 17, υπηρέτρια, άγαμος. Έτος γέννησης 1886.

–1886. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Σπύρου Μελανίτης, ετών 17, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης το 1886.

–1887. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Μπατίστας Γεωργίου Μελανίτης, ετών 16, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης 1887.

–1887. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 33 ετών βυρσοδέψης Γεώργιος Μελανίτης του Κωνσταντίνου έγγαμος. Έδωσαν όρκο στις 23 Ιανουαρίου 1887.

–1887. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Δημήτριος Γεωργίου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 16, μυλοθρός,  άγγαμος. Έτος γέννησης 1887.

–1888. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Δημητρίου Μελανίτης, ετών 15, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης 1888.

–1888. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Μιχαήλ Ιωάννη Μελανίτης, ετών 15, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης το 1888.

–1888. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Σπύρου Μελανίτης, ετών 15, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης το 1888.

–1888. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Αντώνιος Χρήστου Μελανίτης, ετών 15, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης 1888.

–1888. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Εμμανουήλ Φραγκίσκου Μελανίτης, ετών 15, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης 1888.

–1890. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Ιωάννη Μελανίτης, ετών 13, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης το 1890.

–1890. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αλέξανδρος Σπύρου Μελανίτης, ετών 13, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης το 1890.

–1891. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Μαργαρίτα Φραγκίσκου Μελανίτη, ετών 12, οικιακά, άγαμος. Έτος γέννησης 1891.

–1892. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Εμμανουήλ Σπύρου Μελανίτης, ετών 11, γεωργός, άγαμος. Έτος γέννησης το 1892.

–1893. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αλέξανδρος Ιωάννη Μελανίτης, ετών 10, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης το 1893.

–1893. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Αννέζα Φραγκίσκου Μελανίτη, ετών 10, οικιακά, άγαμος. Έτος γέννησης 1893.

–1893. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Σταύρος Ιωάννη Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 10, εργάτης,  άγγαμος. Έτος γέννησης 1893.

–1893. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο …ητικος? Γεωργίου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 10, μαθητής,  άγγαμος. Έτος γέννησης 1893.

–1894. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Μαρίνα Χρήστου Μελανίτη, ετών 9, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1894.

–1895. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Σταύρος Γεωργίου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 8, μαθητής,  άγγαμος. Έτος γέννησης 1895.

–1896. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρούσα? Ιωάννη Μελανίτη, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 7. Έτος γέννησης 1896.

–1897. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Γιακουμίνα Ιωάννη Μελανίτη, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 6. Έτος γέννησης 1897.

–1897. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Κωνσταντίνος Γεωργίου Μελανίτης, ετών 6, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1897

–1897. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Ανδριάνα Χρήστου Μελανίτη, ετών 6, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1897.

–1898. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρία Αντωνίου Μελανίτη, ετών 5, άνευ,  άγαμος. Έτος γέννησης 1898.

–1898. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Ελένη Αντωνίου Μελανίτου, ετών 5, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1898.

–1898. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο …? Γεωργίου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 5. Έτος γέννησης 1898.

–1898. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Μαρία Γεωργίου Μελανίτη, ετών 5, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1898.

–1898. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Δημήτριος Σπύρου Μελανίτης, ετών 5, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης το 1898.

–1899. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο …ρος? Φραγκίσκου Μελανίτης, ετών 4, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1899.

–1899. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Φλώρα Ιωάννη Μελανίτη, ετών 4, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1899.

–1899. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Καλλίτζα Γεωργίου Μελανίτου, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 3. Έτος γέννησης 1899.

–1900. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Μαργαρίτα Φραγκίσκου Μελανίτου, ετών 3, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1900.

–1900. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Αντώνιος Πέτρου Μελανίτης, ετών 3, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1900.

–1900. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Αντωνίου Μελανίτης, ετών 3, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1900.

–1900. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Παναγιώτης Σπύρου Μελανίτης, ετών 3, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης το 1900.

–1901. Στις 5 Δεκεμβρίου 1901 ο 28χρονος γεωργός από την Πάρο Νικόλαος Αντωνόπουλος του Ιάκωβου και της Μαρούσας, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 23χρονη από την Πάρο Πηνελόπη Μελανίτη, του Κωνσταντίνου και της Ευδοκίας.

–1901. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Γεωργίου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 2, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1901.

–1901. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η ? Αντωνίου Μελανίτη, ετών 2, άνευ,  άγαμος. Έτος γέννησης 1901.

–1901. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Μιχαήλ Χρήστου Μελανίτης, ετών 2, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1901.

–1901. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Νικόλαος Φραγκίσκου Μελανίτης, ετών 2, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1901.

–1901. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Πέτρου Μελανίτης, ετών 2, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης 1901.

–1902. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Άνθυμος Σπύρου Μελανίτης, ετών 1, άνευ, άγαμος. Έτος γέννησης το 1902.

–1902. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Παναγής Γεωργίου Μελανίτης, κάτοικος Μαρπήσσης, ετών 1. Έτος γέννησης 1902.

–1902. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Χρυσάνθη Αντωνίου Μελανίτη, ετών 1, άνευ,  άγαμος. Έτος γέννησης 1901.

–1903. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Μαριγώ Αντωνίου Μελανίτου, ετών 9 μηνών, άνευ, άγαμος.

–1903. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Γεώργιος Φραγκίσκου Μελανίτης, ετών 6, άνευ, άγαμος.

–1903. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένη η Μαρία Ιωάννη Μελανίτη, ετών 2μηνών, άνευ, άγαμος.

–1903. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμμένος ο Στέφανος Πέτρου Μελανίτης, ετών 8μηνών, άνευ, άγαμος.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένη η Ζαφίρα Γεωργίου Μελανίτη, ετών 6 μηνών, άνευ, άγαμος.

–1903. Στις αρχές Αυγούστου του 1903 ο πνιγμός δύο Τσιπιδιανών είχε συνταράξει την κοινωνία του χωριού, αλλά και της Πάρου. Κατά τον ανταποκριτή της εφημερίδας «Αιγαίο» (9 Αυγούστου 1903): «Οι εκ Μαρπίσσης διά λέμβου κατά την παρελθούσαν εβδομάδα αναχωρήσαντες προς αλιείαν αλλά μη επανελθόντες εις τας οικίας των Αντώνιος Τζιώτης και Γεώργιος Μελανίτης κατά πάσαν πιθανότητα επνίγησαν καθ’όσον η λέμβος των ανευρέθη κενή παρά τας ακτάς της Φολεγάνδρου».

–1904. Στις 1 Απριλίου 1904 ο 27χρονος γεωργός από την Πάρο Νικόλαος Μελανίτης του Ιάκωβου και της Αικατερίνης Τσιγώνια [κάτοικοι Πάρου], παντρεύεται στην Ερμούπολη την 21χρονη από την Πάρο Αικατερίνη Καλουδά, του Δημητρίου και της Ανεζώς Ρίτσου [κάτοικοι Σύρου].

–1908. Το 1908 γεννιέται ο καφεπώλης Μελανίτης Φραγκίσκος του Αντωνίου. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μαρπήσσης στις 4 Φεβρουαρίου 1950 διαγράπτεται ως αποβιώσαντας.

–1911 Ιωάννης Σταμ. Μελανίτης από τη Μάρπησσα, υπηρέτησε ως προϊστάμενος του Τηλεγραφικού και Ταχυδρομικού γραφείου Πάρου.

–1911. Γεώργιος Στ. Μελανίτης, ιδιοκτήτης καφενείου, στον Δήμο Μάρπησσας το 1911.

–1911. Μαρουσώ Μελανίτη, μαία της Νάουσα το 1911.

–1912-1922. Ηρώο Μάρπησσας «Εν έτει 1929 ο Σύνδεσμος Μαρπησσέων Πάρου. Τοις Ενδοξως εν Πολέμοις πεσούσι 1912-1922 Μαρπησσέοις Αρχιλοχιταις» ΜΕΛΑΝΙΤΗΣ Γ. Ν. και ΜΕΛΑΝΙΤΗΣ ΔΗΜ. Γ.

–1925. Το 1925 γεννιέται ο Μελανίτης Σταύρος του Εμμανουήλ, εργάτης, κάτοικος Δήμου Μαρπήσσης.

–1926. Το 1926 γεννιέται ο Μελανίτης Δημήτριος του Ευστρατίου γεωργός, κάτοικος Δήμου Μαρπήσσης.

–1927. Το 1927 γεννιέται ο Μελανίτης Μιχαήλ του Νικολάου υποδηματοποιός κάτοικος κοιν. Μάρπησσας.

–1928. Το 1928 γεννιέται ο Μελανίτης Σταύρος του Δημητρίου γεωργός κάτοικος κοιν. Μάρπησσας.

–1928. Το 1928 γεννιέται ο Μελανίτης Αποστόλης του Εμμανουήλ κάτοικος κοιν. Μάρπησσας.

–1928. Το 1928 γεννιέται ο Μελανίτης Γεώργιος του Ευστρατίου γεωργός κάτοικος κοιν. Μάρπησσας.

–1929. Το 1929 γεννιέται ο Μελανίτης Αντώνιος του Νικολάου και ο Μελανίτης Μιχαήλ του Νικολάου.

–1930. Το 1930 γεννιέται ο Μελανίτης Σταύρους του Αλέξανδρου.

–1930. Το 1930 γεννιέται ο κάτοικος της Κοινότητας Μάρπησσας Μελανίτης Γεώργιος του Εμμανουήλ και ο Μελανίτης Αντώνιος του Γεωργίου.

–1932. Το 1932 γεννιέται ο Μελανίτης Γρηγόριος του Εμμανουήλ και ο Μελανίτης Στέφανος του Δημητρίου.

–1946. Σε εκλογικό κατάλογο της Κοινότητας Μάρπησσας στις 30 Απριλίου 1946 υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μελανίτης Ιωάννης του Ιάκωβου, 59 ετών εργάτης, ο Μελανίτης Γεώργιος του Ιωάννη 77 ετών ναυτικός, ο Μελανίτης Σταύρος του Ιωάννη 58 ετών ναυτικός, ο Μελανίτης Ευστράτιος του Γεωργίου 58 ετών εργάτης, ο Μελανίτης Γεώργιος του Σταύρου 57 ετών εργάτης, ο Μελανίτης Εμμανουήλ του Φραγκίσκου 57 ετών γεωργός, ο Μελανίτης Γεώργιος του Φραγκίσκου 49 ετών εργάτης, ο Μελανίτης Γεώργιος του Σταμάτη 77 ετών καφεπώλης, ο Μελανίτης Αντώνιος του Νικολάου 69 ετών κτηματίας, ο Μελανίτης Πέτρος του Αντωνίου 66 ετών κτηματίας, ο Μελανίτης Νικόλαος του Ιάκωβου 70 ετών κτηματίας, ο Μελανίτης Δημήτριος του Ιωάννη 64 ετών κτηματίας, ο Μελανίτης Νικόλαος του Σταύρου 56 ετών κτηματίας, ο Μελανίτης Αντώνιος του Γεωργίου 70 ετών εργάτης, ο Μελανίτης Αλέξανδρος του Σταύρου 52 ετών μυλωθρός, ο Μελανίτης Εμμανουήλ του Σταύρου 49 ετών κτηματίας, ο Μελανίτης Παναγιώτης του Σταύρου εργάτης 43 ετών, ο Μελανίτης Νικόλαος του Αντωνίου 44 ετών κτηματίας και ο Μελανίτης Δημήτριος του Σταύρου 46 ετών κτηματίας, ο Μελανίτης Δημήτριος του Αντωνίου 42 ετών εργάτης, ο Μελανίτης Γεώργιος του Αντωνίου 39 ετών εργάτης, ο Μελανίτης Γεώργιος του Αντωνίου 45 ετών ανάπηρος, ο Μελανίτης Δημήτριος του Αντωνίου 43 ετών εργάτης, ο Μελανίτης Θεόδωρος του Αντωνίου 40 ετών εργάτης, ο Μελανίτης Φραγκίσκος του Αντωνίου 38 ετών καφφεπώλης, ο Μελανίτης Ιωάννης του Αντωνίου 38 ετών γεωργός, ο Μελανίτης Πέτρος του Αντωνίου γεωργός 38 ετών, ο Μελανίτης Δημήτριος του Νικολάου 38 ετών γεωργός, ο 22χρονος Μελανίτης Πέτρος του Νικολάου εργάτης, ο 24χρονος Μελανίτης Εμμανουήλ του Νικολάου εργάτης, ο 27χρονος εργάτης Μελανίτης Ιάκωβος του Νικολάου, ο 24χρονος εργάτης Μελανίτης Σταύρος του Νικολάου, ο Μελανίτης Αναστάσιος του Πέτρου 28 ετών εργάτης.

–1947. Στις 20 Ιουνίου 1947, το στο Κοινοτικό Συμβούλιο Μαρπήσσης συμμετέχει και ο Γεώργιος Μελανίτης.

–1951. 10 Μαΐου 1951. Αποτελέσματα Κοινοτικών Εκλογών Μαρπήσσης: Εψήφισαν άρρενες 240 και θήλεις 45. Έλαβον ψήφους: Συνδυασμός 1ος Αντώνιος Ν. Τσιγώνιας 182, Ιωάννης Γ. Τζιώτης 151, Ανδρέας Α. Στέλλας 135, Λεόντιος Ν. Παντελαίος 133 και Σταύρος Ν. Φραντζής 128.

Συνδυασμός 2ος Δημ. Ν. Τσαντουλής 76, Δημ. Α. Μελανίτης 72, και Εμμ. Σταύρος Μελανίτης 70.

Μεμονωμένοι Βασίλειος Ε. Αλιπράντης 150, Νικ. Δ. Χερουβείμ 120, Άγγελος Ν. Τσιγώνιας 94.

Εξελέγησαν οι κ.κ. Αντ. Ν. Τσιγώνιας, Ιωάννης Γ. Τζιώτης, Βασίλειος Εμμ. Αλιπράντης, Ανδρ. Α. Στέλλας και Λεοντής Ν. Παντελαίος.

 

–Μελάς: Το επώνυμο Μελάς καταγράφεται στην Πάρο, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, σε μία σημαντική ιστορική μαρτυρία του 19ου αιώνα. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σε επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον Επίτροπο του Αιγαίου Πελάγους, οι Παριανοί διαμαρτύρονται για τα δεινά που υφίσταντο από τις συγκρούσεις με τους Κρήτες νεοαποίκους, οι οποίοι είχαν εγκατασταθεί στο νησί κατά τα προηγούμενα χρόνια. Μεταξύ των κατοίκων που συνυπογράφουν την επιστολή βρίσκεται και ο Γ. Μελάς.

–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Γ. Μελάς.

 

–Μελεμενής: Το επώνυμο Μελεμενής καταγράφεται στην Πάρο στις αρχές του 20ού αιώνα, μέσα από τα δημοτολόγια της Ερμούπολης, όπου διασώζεται μια μικρή οικογενειακή μαρτυρία με σαφή αναφορά στην παριανή καταγωγή.

–1905. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός 58 ετών εργατικός Μιχαήλ Κ. Μελεμενής έγγαμος και ο γιός του Γεώργιος Μιχ. Μελεμενής, εργατικός 29 ετών έγγαμος. Έδωσαν όρκο στις 24 Ιανουαρίου 1905.

 

–Μελέχας: Το επώνυμο Μελέχας είναι ένα από τα παλαιότερα παριανά επώνυμα που καταγράφονται στις διαθέσιμες πηγές. Η παρουσία του στην Πάρο μαρτυρείται ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα και συνδέεται ιδιαίτερα με την Κέφαλο και τον Τσιπίδο, τη σημερινή Μάρπησσα.

Η παλαιότερη γνωστή αναφορά χρονολογείται στις 27 Δεκεμβρίου 1622, σε χειρόγραφο της Μονής Αγίου Αντωνίου Κεφάλου, όπου αναφέρεται ο Νικόλαος Μελέχας. Το 1632 συναντούμε τον ιερέα Πέτρο Μελέχα σε προικοσύμφωνο, ενώ το 1719 αναφέρεται ο παπα-Θεόδωρος Μελέχας σε πωλητήριο του Τσιπίδου. Ο ίδιος εμφανίζεται και ως μάρτυρας σε έγγραφο του 1730.

Η οικογένεια συνεχίζει να καταγράφεται στον ίδιο γεωγραφικό χώρο και κατά τον 19ο αιώνα. Το 1818 ο Ιωάννης Μελέχας αναφέρεται ως πλησιέστερος σε χωράφι στον Δρυό, ενώ το 1820 ο Μανόλης Μελέχας καταγράφεται σε προικοσύμφωνο του Τσιπίδου. Το επώνυμο εμφανίζεται επίσης στους εκλογικούς καταλόγους του Δήμου Μάρπησσας: το 1844 αναφέρονται ο Θεόδωρος, ο Νικόλαος και ο Ιωάννης Μελέχας, ενώ το 1847 ο Μανόλης Μελέχας και ο γιος του Εμμανουήλ Θεόδωρος. Το 1875 καταγράφεται ακόμη ο Θεόδωρος Μελέχας του Εμμανουήλ, 60 ετών, γεωργός από τον Τσιπίδο.

Οι συνεχείς αυτές αναφορές, από τον Νικόλαο Μελέχα του 1622 έως τον Θεόδωρο του 1875, μαρτυρούν μια οικογένεια με μακρά και σταθερή παρουσία στην ανατολική Πάρο, ιδιαίτερα στην περιοχή της σημερινής Μάρπησσας.

–1622. Στις 27 Δεκεμβρίου 1622. Χειρόγραφο την Μονής του Αγίου Αντωνίου Κεφάλου αναγράφει:  Νικόλαος Μελέχας.

–1632. Στις 24 Οκτωβρίου 1632. Προικοσύμφωνο του ιερέα Πέτρου Μελέχα.

–1719. Σε πωλητήριο Τζιπίδου 24 Μαίου 1719, κατά το οποίο ο Ιωάννης Άσος πολέι «ένα σπιτότοπο που έχει εις το Πηγάδι του Τζιπίδου σύμπλιον του χωραφιού του πρωτονοτάριου Στάμενα και μαστρο-Στρατή Άσου και παπα-Θεοδώρου Μεχλέχα.

–1730. Στις 7 Ιουλίου 1730 αναφέρεται ο ιερέας Θεόδωρος Μελέχας ως μάρτυρας.
–1818. Κατάλογος της ακίνητης περιουσίας της Παναγίας Ξεχωριανής 16 Απρ. 1818, χωράφι εις τον Τριόν (Δρυό) στον Ταξιάρχη πλησίον Ιωάννης Μελέχας χωράφι εις το ξεροπήγαδο από κάτω.

–1820. Προικοσύμφωνο Γεωργίου Τζαντουλή. Κηπίδος 1820, Ιανουαρίου 30. Ενώπιον του ιερέως Εμμανουήλ Μονόπατου, που συνέταξε το έγγραφο και μαρτυρεί, μαρτυρούντων του Ιωάννη Βαλσαμή και του Κωνσταντίνου Τζιγώνια, η Μαρία, σύζυγος του Δημητρίου Πούλιου, προικίζει τη θυγατέρα της Θεοφύλακτη, η οποία παίρνοι ως σύζυγο τον Γεώργιο Τζαντουλή, γιο του μακαριστού ιερέως του Τζιπίδου Γεωργίου Τζαντουλή. Στο προικοσύμφωνο αυτό μνυμονεύονται και οι σύμβιοι σε χωράφια, Δημήτριος Άγουρος, Ιωάννης Λιονταράκης, παπα Φραντζέσκος Μαργαρίτης, Νικόλαος Πούλιος, Αννέζα γυνή ποτέ Δημητρίου Μαυρίκου, Ιωάννης Βαλσαμής, παπα Εμμανουήλ Μονόπατος, Σπυρίδων Παπαδόπουλος, Μανώλης Κονταράτος, Αντώνιος Καντιώτης και Μανόλης Μελέχας. Πηγή Παριανά 158.

–1823. Το 1823 αναφέρεται ο Μελέχας Γιάννης.

–1844. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1844 είναι εγγεγραμμένος ο 28χρονος Θεόδωρος Εμμ. Μελέχας, ο 60χρονος γεωργός Νικόλαος Μελέχας και 66χρονος κτηματίας Ιωάννης Μελέχας.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο του Δήμου Μάρπησσας το 1847 είναι εγγεγραμμένος ο 63χρονος γεωργός Μελέχας Μανόλης και ο υιός του 31 ετών εργάτης Μελέχας Εμμ. Θεόδωρος.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μελέχας Θεόδωρος του Εμμανουήλ 60 ετών γεωργός από τον Τσιπίδο.

 

–Μελισσουργός: Το επώνυμο Μελισσουργός είναι παρωνυμικό και επαγγελματικό και συνδέεται με την μελισσοκομία, δηλαδή με την εκτροφή και διαχείριση των μελισσών. Το επώνυμο απαντά κυρίως στη Νάξο και την Πελοπόννησο, ενώ συνδέεται ονοματολογικά και με κλάδο των Μελισσηνών της Πελοποννήσου.

Στην Πάρο το επώνυμο εμφανίζεται ήδη από τον 17ο αιώνα και συνδέεται ιδιαίτερα με την Κέφαλο. Στις 5 Οκτωβρίου 1636, ο Στεφανής Μελισσουργός, σακελλάριος της Κεφάλου, συντάσσει και υπογράφει πωλητήριο. Λίγα χρόνια αργότερα, στις 18 Οκτωβρίου 1641, ο ίδιος και η πρεσβυτέρα του Μαρία αφιερώνουν στη Μονή Χοζοβιώτισσας σπίτι που είχαν κτίσει στον Πύργο του Κολυβού.

Η θρησκευτική παρουσία του Στεφανή Μελισσουργού επιβεβαιώνεται και το 1651, όταν αναφέρεται ως αφιερωτής της εικόνας του Χριστού Παντοκράτορος, που σήμερα βρίσκεται στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Μάρπησσας. Το επώνυμο συνεχίζει να απαντά σε εκκλησιαστικά έγγραφα: το 1693 αναφέρεται ο ιερέας Στέφανος Μελισσουργός, το 1706 ο ιερέας Γεώργιος Μελισσουργός, ενώ το 1711 επανεμφανίζεται ο ιερέας Στέφανος.

Οι μαρτυρίες αυτές δείχνουν ότι οι Μελισσουργοί αποτελούσαν ήδη από τον 17ο αιώνα οικογένεια με σταθερή παρουσία στην Κέφαλο και με ιδιαίτερη σύνδεση με την εκκλησιαστική ζωή της Πάρου. Η παρουσία του επωνύμου στις πηγές εκτείνεται, με τα σημερινά διαθέσιμα στοιχεία, τουλάχιστον από το 1636 έως το 1711.

–1636. Ο Σακελλάριος Στεφανής Μελισσουργός συντάσει και υπογράφει πωλητήριο Κεφάλου στις 5 Οκτωβρίου 1636.

–1641. Ο Σακελλάριος Κεφάλου Στεφανής Μελισσουργός στις 18 Οκτωβρίου 1641 με την πρεσβυτέρα του Μαρία αφιέρωσαν στη μονή της Χοζοβιώτισσας «το σπίτι όπου έκτισαν εις τον Πύργον του Κολυβού αποκατωθίο».

–1651. Ο Σακελλάριος Κεφάλου Στεφανής Μελισσουργός το 1651 αφιερωτής της εικόνας του Χριστού Παντοκράτορος (Εκκλησιαστικό Μουσείο Μάρπησσας).

–1693. Ιερέας Στέφανος Μελισσουργός αναφέρεται σε κατάλογο των εγγράφων του οσίου Αντωνίου στις 3 Απριλίου 1693.

–1706. Ιερέας Γεώργιος Μελισσουργός αναφέρεται σε κατάλογο των εγγράφων του οσίου Αντωνίου στις 21 Αυγούστου 1706.

–1711. Ο Ιερέας Στέφανος Μελισσουργός αναφέρεται σε έγγραφο στις 4 Ιουλίου 1711.

 

–Μενδρινός ή Μεντρινός ή Μηνδρινός ή Μιτρινός: Πρόκειται για παλαιό παριανό επώνυμο, με μακρά παρουσία κυρίως στη Νάουσα και στα Μάρμαρα. Για την προέλευσή του έχουν διατυπωθεί διαφορετικές απόψεις. Κατά μία παράδοση συνδέεται με παλαιά βυζαντινή οικογένεια της Κωνσταντινούπολης, ενώ άλλοι το θεωρούν πατριδωνυμικό, από την ισπανική πόλη Medrano. Η παριανή τεκμηρίωση, πάντως, επιβεβαιώνει την παρουσία τουλάχιστον από τις αρχές του 17ου αιώνα.

Το 1602 μαρτυρείται ο Νικόλαος Μεντρινός, κυρίως στη Νάουσα, όπου η οικογένεια παραμένει γνωστή για τους επόμενους αιώνες. Το 1610 αναφέρεται ο μοναχός Νεόφυτος Μεντρινός, ενώ κατά τον 17ο αιώνα οι Μενδρινοί συμμετέχουν ενεργά στη ζωή της Νάουσας. Σε έγγραφα του 1663, 1672, 1674 και 1675 εμφανίζονται οι Νικήτας, Νικόλαος, Δομένεγος και Ντεμενέγος Μενδρινός, μεταξύ των κατοίκων και προκρίτων που υποστήριζαν την εγκατάσταση Ιησουιτών και Καπουκίνων στη Νάουσα.

Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της οικογένειας κατέχει ο Αρσένιος Γεωργίου Μενδρινός, ο οποίος γεννήθηκε στα Μάρμαρα το 1689. Υπήρξε διάκονος από το 1711 και αργότερα αρχιεπίσκοπος Τήνου, όπου παρέμεινε μέχρι το 1735. Επειδή καταγόταν από τα Μάρμαρα, έγινε γνωστός και ως Αρσένιος Μαρμαρινός. Σύμφωνα με τον καθηγητή Νίκο Αλιπράντη, η οικογένεια των Μενδρινών συνδέεται έτσι με τη μεταγενέστερη οικογένεια των Μαρμαρινών, καθώς το «Μαρμαρινός» ήταν πατριδωνύμιο που δήλωνε την καταγωγή του από τα Μάρμαρα.

Κατά τον 18ο αιώνα οι Μενδρινοί εξακολουθούν να εμφανίζονται συχνά στα παριανά έγγραφα. Αναφέρονται ιερείς, χαρτοφύλακες και σακελλάριοι, όπως ο Ιωάννης Μενδρινός και ο Μάρκος Μενδρινός, ενώ μέλη της οικογένειας διαθέτουν χωράφια και άλλα ακίνητα στη Νάουσα, στον Τσιπίδο και αλλού. Το επώνυμο απαντά και στις κοινοτικές συνελεύσεις της Πάρου, γεγονός που φανερώνει την κοινωνική θέση της οικογένειας.

Η παρουσία τους συνεχίζεται και τον 19ο αιώνα. Το 1829 καταγράφεται στη σχολή της Νάουσας ο Κωνσταντίνος Μεντρινός, ενώ μεταγενέστερα οι εκλογικοί κατάλογοι καταγράφουν Μενδρινούς ως ναυτικούς στη Νάουσα και ως τέκτονα στη Μάρπησσα. Στα δημοτολόγια του Δήμου Μάρπησσας το 1903 συναντούμε τη Δάφνη, χήρα Ηλία Μενδρινού, καθώς και τους γιους της Αλέξανδρο και Μαρίνο Μενδρινό, ενώ το επώνυμο επιβιώνει και σε παριανές οικογένειες του 20ού αιώνα.

Οι Μενδρινοί αποτελούν επομένως μία από τις παλαιότερες και μακροβιότερες οικογένειες της Πάρου, με τεκμηριωμένη παρουσία από το 1602 έως τον 20ό αιώνα, ιδιαίτερα στη Νάουσα και τα Μάρμαρα, και με κορυφαία μορφή τον Αρσένιο Μενδρινό ή Μαρμαρινό, τον σημαντικό παριανό ιεράρχη του 18ου αιώνα.

–1602. Το επώνυμο ως Μεντινός και Μενδρινός γνωστό στην Πάρο από το 1602 υπογράφει ο Νικόλαος Μεντρινός κυρίως στη Νάουσα, που συνεχίζει την παρουσία και τον 18ο αιώνα, ως τα μέσα περίπου του 19ου αιώνα. Σήμερα έχει εκλείψει. Στη Σαντορίνη οι δύο τύποι ως τις μέρες μας Μενδρινός και Μηνδρινός.

–1610. ο Μοναχός Νεόφυτος Μεντρινός υπογράφει έγγραφο προσηλώσεως στις 13 Δεκεμβρίου 1610.

–1663. Δωρεά κληροδοτήματος μοναχής Καλήστρατης στου πατέρες Ιησουήτες ARSI, Gallia 105, 1 φ. 457.

Εις δόξαν Χριστού αμήν 1663 ιούλιος 11.

Έστοντας και ποτέ λυρά Καλήστρατη μοναχή και να αφήση δια την ψυχήν της στα μοναστήρια του αγίου όρους ήγουν στην λάβραν και στην ασημόπετραν δυο σπιτια κατώγια με το εκλησιαδάκι του μέγαν Ταξιάρχην και με τα δικαιώματά των απόξω από το υγιαλόν και να των αφήση και 12 γρόσια να πλερόνουσι χαράτζι της αφεντίας και νάναι σήμερον 25 χρόνοι και επέκεινα και κανείς από τα μοναστίρια να μην τα γυρέψουν μόνον εχαλασθήκασι και αφτώονται και η εκκλησία να γίνη ωσάν αχούρι και ο κόσμος να πλερόνη τόσους χρόνους τοχαράτζι και να ζημιονούμεθα εις τούτο εμάθαμε πως οι πατέρες οι γεζουίταις (Ιησουήτες) θε να έρθουνε και κτίσουνε εδώ μοναστήρι δια την ψυχήν τως ήγουν ο προεστώς πατέρας γάσπα εμανουήλ (Γασπάρο Εμμανουήλ) από την συντροφίαν του Ιησού και να πάρη και άλλους τόπους εκέι κοντά εις τα άνωθεν χαλάσματα εις τούτο εθελήσαμεν εμείς οι υποκάτωθεν υπογεγραμμένοι παπάδες και γέροντες και η επίλοιπη κομουνιτά (κοινότητα) του καστελίου αγούση (Ναούσης) και δίνομεν του αυτού πατέρα τα άνωθεν σπίτια και τα δικαιώματά τως όλα και δίνομεν τους και το χαράτζι (κεφαλικός φόρος) γρόσια 12  δια να μην τα χάνη η χώρα από την σήμερον να τα κτίση να τα κάμη ως θέλει και βούλεται ωσάν καθολικά πράγματα εδικά του να τ’άχουσιν ως τον αιώνα του αιώνος που να στέκη ο κόσμος και κανείς να μην τους τα πέρνη ποτέ και εμείς όλοι μας να τους μαντινιέρωμεν (ιτ. =συντηρούμε) τους άνωθεν πατέρες σε παντοτινόν και αναπαμένον ποσέσο (ιτ. =αναμφισβήτητη κατοχή).

Δια το αληθές γράφομεν και ιδιοχείρος μας όσοι ξεύρομεν και όσοι δεν ηξεύρομεν βάνομεν άλλους να γράψουσιν δια λόγου μας.

Παπα αντώνις στέργω τα άνωθεν (δεν αναφερεται επωνυμο)

Σκελλάριος αγούσης (Σακελλάριος Ναούσης) στέργω τα άνωθεν και επίτροπος

Παπα δημήτρις τριαντάφυλος (Τριαντάφυλλος, πρώτη μαρτυρία) στέργω και επίτροπος

Παπα νικόλαος κρουτιανός στέργω (Κορτιάνος, πρώτη μαρτυρία)

Παπα δημήτρις γαρατιάς στέργω (ίσως Γρατσίας)

Πρωτόπαπας στέργω

Γαβριήλ ιερομόναχος στέργω

Γεώργις Μοσκωνάς στέργω (Μοσχονάς, γνωστό από το 1639).

Ιωάννης σκουτάριος στέργω και επίτροπος (πρωτη μαρτυρία)

Μαστρο γληγόρις μπηρμπηνιας στέργω και επίτροπος (Πιρπινιάς ή Περπινιάς, μαρτυρείται  από το 1652)

Ανεγνώστης Σκορδήλης στέργω (Σκορδίλης, γνωστό από το 1606 )

Παπα Θεόδωρος στέργω

Κωνσταντής Μοστράτος στέργω (μαρτυρείται από το 1658)

Παπα Τζάνες Καλέργης στέργω (μαρτυρείται από το 1652)

Παπα Χριστόφορος στέργω

Γιαννούλης Μπρούτος στέργω (μαρτυρείται από το 1658)

Νικόλα Μαραπότζο στέργω (πρώτη μαρτυρία, γνωστό ως τον 19ο αι.)

Αποστόλης Ραγούσης στέργω (μαρτυρείται από το 1501)

Ανδρέας Ακριβός στέργω (μαρτυρείται από το 1613 μέχρι τον 18ο αι.)

Βασίλης Σαλονικαίος στέργω (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 18ο αι.)

Δημήτρης Μαλατέστας στέργω (μαρτυρείται από το 1610)

Μιχέλης Ακριβός στέργω (μαρτυρείται από το 1613 μέχρι τον 18ο αι.)

Γεώργις Πιρπηνιάς στέργω (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 19ο αι.)

Δομένεγος Μεδρινός στέργω (Μενδρινός)

Τζόρτζης Μαρκαδιάντος στέργω (Πρώτη αναφορά, γνωστό μέχρι τον 19ο αι.)

Νικόλας Κουρτιάνος στέργω (πρώτη αναφορά)

Γεώργις Φωκάνας στέργω (ίσως Φωκιανός)

Ανεγνώστης Μπελόνιας στέργω (πρώτη αναφορά, γνωστό μέχρι τον 20ο αι.)

Γεώργις Μαλατέστας στέργω

Τζανίς Μαλατέστας στέργω (γνωστό από το 1610)

Φρατζέσκος Καλέργης στέργω (Καλλέργης, γνωστό από το 1652)

Ιωάννης Ραγούσης στέργω (γνωστό από το 1501)

Ιωάννης Γρατσίας στέργω (πρώτη μαρτυρία)

Γεώργιος Σαλονικαίος (μαρτυρείται από το 1652 μέχρι τον 18ο αι.)

 και νοτάριος του καστελίου Άγουσας (Νάουσας) έγραψαμεν με θέλημα της κομουνιτάς και στερεώνω τα άνωθεν και τα όπισθεν.

–1663. Αιτήσεις Ναουσαίων στον ηγούμενο Νάξου Γασπάρο Εμμανουήλ α)ARSI Galloa .455

Ευλαβέστατε και αιδεσιμώτατε εν Χω Πάτερ

Η ευχή της αγιωσύνης σου απάνω μας και εις όλον το νησίν τούτο. Έστοντας και από δεκατέσσερες χρόνους οπού λείπουσιν οι ευλαβέστατοι πατέρες της συντροφίας από το νησί μας επαρακαλέσαμεν πολλαίς φοραίς να γυρίσουν εδώ οπού τους είχαμε προτήτερα χρόνους επτά και ακόμη δεν εστραφήκασι αν καλά και πάντα μας ήταξαν καλήν όρεξιν. Τώρα οπού ακούομεν πως ήλθασι εις την Τήνο και εις την Μήλον πρέπον μας εφάνηκεν να δείξωμεν και εμείς την αγάπην και τον πόθον οπού είχαμεν να τους απολαύσωμεν εδώ και να παραλέσωμεν να μας τους επέμψη η αιδεσιμότης σου σαν εκείνος οπού τους ορίζει όλους και δεν γυρεύει άλλο παρά να τους στείλη εκεί οπού εμπορούσι να βοηθήσουν ταις ψυχαίς εις σωτηρίαν παντοτινήν και δόξαν του Θεού και απαντέχοντας τούτην την χάριν φιλούμεν τα χείρας της αιδεσιμότης σου όσοι εδώ κάτω υπογράψαμε.

Από την Πάρον στας 16 του ιουλίου 1663.

Νικόλαος (Ρούσσος) ιερεύς και οικονόμος αγούσης σακελλάριος στέργω τα άνωθεν

Παπα δημήτριος τριαντάφυλος στέργω

Ιωασάφ ιερομόναχος μαλατέστας στέργω

Παπα Τζάνες Καλέργης στέργω

Παπα δημήτρις γανάτζες στέργω

Νικηφόρος γιράρδης στέργω τα άνωθεν

Γεώργις μοσκονάς στέργω

Τζουάνες μοσκονάς δούλος της εντιμότης σας

Τζουάνες κωταρίς δούλος της αιδεσιμότης σας

Μαστρο γληγόρης (Περπινιάνης) δούλος της αιδεσιμότης σας

Ανδρέας καλέργης δούλος της αιδεσιμότης σας

Δημήτρις μαλατέστας δούλος της αιδεσιμότης σας

Νικήτας μεδρινός στέργω

Ανεγνώστης ραγούσης στέργω.

–1672. Σε αίτημα των παριανών προς τον προϊστάμενο της γαλλικής επαρχίας Πατέρα της Καθολικής Εκκλησίας  Jacques Dinet για να ζητήσουν πατέρες της καθολικής εκκλησίας να έρθουν στην Πάρο. «Ταπεινοπρεπώς παρακαλούμεν την πανοσιώτη σας, ωσάν προηγούμενος οικουμενικός και πατριάρχης της αγίας και υπέρ ενδόξου συντροφιάς υου ιησού να συγκλύνη εις το να μας έλθουν ωδε εις τον τόπον μας πατέρες δια να κατοικήσουν εδώ έως εις τα άλλα νησιά δια να ημπορέσωμεν και ημείς να λάβωμεν εκείνη την βοήθειαν και ωφέλειαν της ψυχής μας μαζί κα την επιστήμην δια τους μεταγεναστέρους μας, επειδή ξεύρωμεν καλότατα ότι πως η πανοσιώτησας και η τρισκία της όλα ο σκοπός και ο πόθος αλλο δεν είναι εις όλα τα πάντα μόνον να γυρέψετε την μεγαλύτερην δόξα του Θεού και της σωτηρίας των ψυχών εις κάθε τόπον όπου ευρίσκονται…»

Πάρος: εν έτι σωτήριω 1672 εν μήνι μαίω (29) εις το παλαιόν: + Ταπεινός Μητροπολίτης Παροναξίας Μελέτιος. Το πιο πάνω αίτημα υπογράφουν χριστιανοί, καθολικοί και ορθόδοξοι, κατοίκων της Νάουσας μεταξύ άλλων και ο Νικόλαος Μεντρινός και ο Ντομένικος Μεντρινός.

–1674. Γράφει ο ιστορικός της καθολικής κοινότητας Νάξου Ι. Μαρκόπολις, «Δια την χαρμόσυνον είδησιν εγκαταστάσεως των Καπουκίνων στην Νάουσαν, οι κάτοικοι της Ναούσης, καθολικοί και ορθόδοξοι, κατασυγκινηθέντες από τα επαγωγά διδάγματα των πατέρων Καπουκίνων, προέβησαν εις επανειλημμένας ενεργείας παρά τοις αρμοδίοις δια την μονίν εγκατάστασιν των πτωχών της Ασσίζης εις την πόλιν των. Επί μακράν σειράν ετών εξακολουθούν να απευθύνουν εγγράφους αιτήσεις προς τας προϊσταμένας αρχάς του τάγματος δια την εκπλήρωσιν του κοινού πόθου των. Επί τέλους το 1674 η αίτησις των εγένετο αποδεκτή. Απερίγραπτος υπήρξε η χαρά και πρωτοφανής ο ενθουσιασμός των κατοίκων της Ναούσης δια την χαρμόσυνον είδησιν περί οριστικής εγκαταστάσεως των Καπουκίνων εις την κωμόπολιν των. Επ’ ευκαιρία του ευφροσύνου αγγέλματος προσύλθον διάφοροι ορθόδοξοι ιερείς και οι προύχοντες της Ναούσης, καθολικοί και ορθόδοξοι, ενώπιον του Γάλλου υποπρόξενου , και υπέγραψαν το έγγραφον. Εις δόξαν Χριστού αμήν. Εν έτει 1674 Δεκεμβρίου 25, εν κάστρω Νάουσας, όλοι ομόγνωμα και ομονιασμένοι προσμένουμε τους αιδεσιμοτάτους πατέρες να έρθουν εδώ να κτίσουν ένα μοναστήρι και δια σημάδι και βεβαίωσιν πως τους δεχόμαστε με κάθε μας καρδίαν και πολλά μετά χαράς υπογράφομε το παρόν γράμμα οι υποκάτωθεν υπογεγραμμένοι…» (υπογράφουν 12 ορθόδοξοι ιερείς και δυο καθολικοί, ο π. Λεονάρδος Φρέρης εφημέριος του Αγίου Γεωργίου Νάουσας και ο π. Δομένιος Κρίσπης. Και 40 πρόκριτοι εκ των οποίων οι αδερφοί Γιράρδοι κ.α.). Ο Σακελλάριος Ναούσης, ο Σκευοφύλαξ Ναούσης παπά Νικόλαος Κορτιάνος, Πρωτόπαπας, Ηλίας ιερεύς και Σακελλάριος Ναούσης, Πρωτοσύγκελος Νικόδημος ιερομόναχος, παπα Νικόλαος Ρούσης (ίσως Ρούσσος), Παπα Δημητρης, Παπα Θεόδωρος Πατελάς (ίσως Πατέλης), Παπα Τζάνες Καλούργης (Καλλέργης), παπα Χριστόφορος, Παπα Γιώργης Πουλός, Θεόδωρος …, παπα Νικολός Μαρκαντάτος, Ανεγνώστης Ρινιέρης (Ρενιέρης), Ανδρέας Καλούργης (Καλλέργης), Ιωάννης Κορτιάνος, Ιωάννης Ντελαγραμμάτικας, Γιωάννης Νταμουλής, Γιάκουμος Ρούσος (Ρούσσος), Γεώργης Καλλέργης,  PRE Domenico Crispo, Νικηφόρος Γεράρδης, Μιχελέτος Σπυρίδος, Αντώνης Μαλαξός, Ανδρέας Σμυρνιός, Φρατζέσκος Γρίσπος, Γεώργης Σαλονικιός, Τζάνες Καζανόβας, Ιωάννης Λευκαρός, Μιχέλης Σαλονικιός, Marco Foscolo, Ιωάννης Μοσκονάς, Αντώνης Γρυπάρης, Ιωάννης Σκούταρης, Φρατζέσκος Καλέργης, Ανεγνώστης Καρτιάνος, Γεώργης…, Ντεμενεγος Μεντρινός (Μενδρινός), Δημήτρης Στοφιλάς, Αντώνης Γρυπάρης, Γεώργης …, Δημήτρης …, Γεώργης …, Γεώργης Αλαβάνος, Δημήτρης Βασταζής, Νικολής Μπάρμπερης, Δημήτρης …, Μπατίστας Γεράρδης, Νικόλαος Γεράρδης.

–1675. Στις 15 Μαΐου 1675. Σε επιστολή Ναουσαίων προς τον πρεσβευτή των Γάλλων, αιτώντας Καπουκίνους πατέρες  υπογράφει ο Δομένεγος Μετρινός και ο Νικόλαος Μεντρινός.

–1689. Γεννιέται στα Μάρμαρα ο μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Τήνου Αρσένιος Μενδρινός (το παρωνύμιο Μαρμαρινός). Οι γονείς του Γεώργιος Μενδρινός και Μαρούσα Μενδρινού είχαν και άλλα δύο παιδιά: τη Μαρκετάκη, που παντρεύτηκε τον γιό της Φιλίππας Ιακώβου Αλισάφη, και ανιψιό του οικονόμου της Παροικιάς Νικολάου Αλισάφη, και τον Κυριαζή και ίσως τον Μαρή, που υπογράφει το προικοσύμφωνο της Μαρκετάκης Γ. Μενδρινού και του Νικολάου Ιακ. Αλισάφη (8 Σεπτεμβρίου 1711).

Ως διάκονος ο Αρσένιος είναι γνωστός από το 1711. Ως αρχιεπίσκοπος δε Τήνου αρχιεράτευσε από το 1716, όταν ήταν 27 ετών, μέχρι το 1736. Υπήρξε ο πρώτος μετά από «σιωπή¨αιώνων της Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Τήνου. Είχε δε διατελέσει και αρχιδιάκονος του Οικουμενικού Πατριαρχελιου.

–1711. Περιοχή Παροικιάς (Πηγαδάκι) Προικοσύμφωνο Νικολάου Αλιφάφη και Μαρκετάκης Μενδρινού, Μάρμαρα 8 Σεπτ. 1711. Οι Άγιοι Ανάργυροι, ναός και γειτονιά της Παροικιάς, κοντά στο ποτάμι. Το υπογράφει ο ιεροδιάκονος, αδερφός της Μαρκέτας Μενδρινός Αρσένιος του Γεωργίου. Το προικοσύμφωνο υπογραφουν και οι: Σακέλλιος Κεφάλου, ο Γεωργάκης Αλληφάφης, ο Αντώνιος Καμοσανός, ο Γιεώργης Μαυρογιένης, ο Μαρής Μενδρινός και ο Πέτρος Σκορδίλης.

–1711. Στις 12 Σεπτεμβρίου 1711 ο ιερομόναχος (Άνθιμος) Αρσένιος Γεωργίου Μενδρινός υπογράφει σε απόδειξη είσπραξης. Ο Αρσένιος Γεωργίου Μενδρινός ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Τήνου ο οποίος υπέγραφε με το πατριδωνύμιό του, ως Μαρμαρινός. Στο θρόνο της Τήνου παρέμεινε δεκατρία χρόνια (1722-1735).

–1712. Απόδειξη παραλαβής της κινητής προικώας περιουσίας της Μαρκέτας Γ. Μενδρινού-Αλισάφη, Μάρμαρα 12 Οκτωβρίου 1712. Βεβαιώνουν οι: Αλησάφης Νικόλαος, Σακελλάριος Σκορδίλης, Αντώνιος Αρκάς και Οικονόμος Αλλησάφης.

–1717. Στις 21 Οκτωβρίου 1717 αναφέρεται ο Ιερέας Ιωάννης Μενδρινός να υπογράφει προικοσύμφωνο Νάουσας.

–1718. Χαρτοφύλαξ Ιωάννης Μενδρινός αναφέρεται στη Νάουσα στην διαθήκη Ιωάννη Νταμιραλιά στις 23 Απριλίου 1718 και στις 23 Νοεμβρίου 1718.

–1718. Γνωστοί από έγγραφα κληρικοί είναι οι παπα Ιωάννης Μενδρινός [1718, 1724].

–1720. Αγορά χωραφιού, Τζιπίδος 1720, Νοεμβρίου 8. Ενώπιον του παπα-Θωμά Μονόπατου, πρωτέκδικου Κεφάλου, με μάρτυρες τον Ελευθέριο Τριβιζά και Ανδρέα Τριβιζά, ο Λευέρης Μονόπατος αγοράζει από τον Χρουσή Μενδρινό ένα κομμάτι χωράφι που έχει στα Κολόνια δια ρεάλια 3:/15.

–1721. Χαρτοφύλαξ Ιωάννης Μενδρινός αναφέρεται σε έγγραφο Νάουσας στις 17 Οκτωβρίου 1721.

–1722. Ο ναός υπήρξε ιδιοκτησία του ιερέως οικονόμου Μανουήλ Αλισάφη, ο οποίος στα 1722 πώλησε το μισό περιβόλι του στον κουνιάδο του αφέντη Δεσπότη άγιο Τήνου Αρσένιο Μενδρινό.

–1722. Σε έγγραφο πώλησης περιβολιού στη Μύκονο της 26ης Ιουνίου 1722, έτος προαγωγής του σε αρχιεπίσκοπο Τήνου, ο Αρσένιος Μαρμαρηνός φέρει το επών. Μενδρινός και ο διάδοχος του Αρσενίου Κύριλλος (1736-1742) το ίδιο επώνυμο έφερε. Το έγγραφο υπογραφουν ως μάρτυρες οι: Οικονόμος Παροικιάς Αλλησάφης, Ιωάννης Σκορδίλης και ο σκιεβοφύλαξ Παροικιάς Ντεφεράρης (Δαφερέρας).

–1722. Ο Παριανός (γεννήθηκε στα Μάρμαρα) ιερομόναχος Αρσένιος Μενδρινός, το 1722 Μητροπολίτης Τήνου, αναφέρεται σε έγγραφο Παρου στις 29 Οκτωβρίου 1722 για πωληση ακινήτου στην Παροικιά. «… ο οικονόμος Παροικιάς Αλησάφης εμολόγησεν και ομολογά πως απατός του επαρακίνησεν την μπρεσβυτέραν του κερά Μαρκιετάκη οικονόμισα και επούλησεν τα πράγματα ειχεν εις τον Κέφαλο πουρκιάν της και έλαβεν αυτός τα άσπρα και εγόρασε από τον αφέντη Μανωλάκη Πρωτόδικο το μπάρμπαν του ένα λιβάδι εις τον Μπαρασπόρο…» Το πωλητήριος μαρτυρούν και υπογράφουν οι: Οικονόμος Αλησάφης Νικόλαος ιερεύς, ο Μανώλης Πρωτόδικος, ο Σκευοφύλαξ Ντεφεράρης, ο παπα Νικολός Πρωτόδικος, ο Γιάκουμος Μπαζέγιος και ο Καντζελλάριος Παροικιάς Νικόλαος Σπυρίδος.

–1724. Το 1724 αναφέρεται ο παπα Ιωάννης Μενδρινός στη Νάουσα.

–1724. Πώληση χωραφιού στη Τήνο στις 24 Μαρτίου 1724. Γράφει και ομολογεί το πωλητήριο ο οικονομος Παροικιάς Αλησάφης  «…πως με το να χρεωστώ εδώ εις την Ντήνο γρόσια εκατόν πενήντα και είχα αμανατι το μαλαμα της αξαδέλφης μου της Μαρουσακιού του Πρωτόδικου και του Αντωνάκη Πρωτόδικου, έλαβα από τον γυναικαδερφό μου τον Κυριαζή Μενδρινό …». Υπογράφουν οι: Οικονομος Παροικιας Νικόλαος Αλησάφης, ο Γιάννης Γεωργαντόπουλος και ο Γιαννούλης Μινάρδος. (Οι δυο τελευταιοι, Τηνιακοί).

–1725. Χρεωστική ομολογία. Τήνος, 1 Μαρτίου 1725. Ο παπα Νικόλαος Αλλησάφης, ο οικονομος Παροικιας ομολογεί ότι ελαβε από τον αρχιεπίσκοπο Τήνου Αρσένιο Μενδρινό τον γυναικαδερφό του, γρόσια εβδομήντα οκτώ.

–1727. Εξόφληση χρημάτων δια προσφοράς κτημάτων. Τήνος, 29 Ιουλίου 1727. Ο οικονομος Παροικιας Αλλησάφης Νικόλαος …δια τα ενενήντα γρόσια που χρεωστώ του αρχιεπισκόπου Τήνου κυρ Αρσενίου Μενδρινού… δίνω από την σήμερων το χωράφι που έχω εις τα Σίσκινα και τα πράγματα οπού έχω εις τες Κουκουμαύλες χωράφια… και στα Πισκοπιανά από πάνω από τα περιβόλια του Αλλησάφη σύμπλιος Παναγιώτης Μοστράτος…» Υπογράφουν ο οικονομος Παροικιας και Αντιπάρου.

–1730. Στις 8 Νοεμβρίου 1730 αναφέρεται σε έγγραφο Νάουσας ο ιερέας Ιωάννης Μενδρινός «Έτερο χωράφι εις το Σώχωρο εις την Αγίαν Ειρήνη πλησίον παπάκυρ Ιωάννη Μενδρινού.

–1732. 1732 Ιουλίου 22. Επρεζεντάρισε προσωπικώς ο σιορ Κυριαζής Μενδρινός εις την Καντζελλαρίαν μας τα ξετρέχοντα γράμματα δέκα τα οποία ζητά να ρετζιστραριστούνε εις το Καθολικόν εις την μπαρόν μάννα του ρετζίστρου να φαίνονται εις κάθε καιρόν και τόπον δια να σερβίρεται εις κάθε τος χρεία και περνώντας τα όλα σωστά επήρε πάλε εις χείρας τα καθολικάν του…

–1735. Πρακτικό εκλογής απεσταλμένων του κοινού της Νάουσας στην Κωνσταντινούπολη στις 26 Οκτωβρίου 1733 αναφέρεται ο χαρτοφύλαξ Μενδρινός και ο παπά Ιωάννης Μενδρινός.

Το 1735 αναφέρεται ο Αρσένιος Μενδρινός ή Μαρμαρινός (λόγω καταγωγής από το χωρίο Μάρμαρα), διάκος το 1711 και αργότερα Μητροπολήτης Τήνου το 1722-1735.

–1738. Μαρτυρία υπερασπίσεως συμπατριώτη τους ιερέα Φραγκίσκου Νταβερόνα προς τον καπουδάν πασά (για αντίδραση στην συγκέντρωση της φορολογίας), κατά τη Γενική Συνέλευση από τα κοινά της Πάρου, της 16 Ιουλίου 1738, υπογράφει ο παπά Ιωάννης Μενδρινός από τη Νάουσα της Πάρου.

–1739. Πρακτικό εκλογών κατά την Γεν. Συνέλευση στις 30 Αυγούστου 1739 απεσταλμένου των κοινών της Πάρου στην Κωνσταντινούπολη, εκλέγουν τον Νικόλαο Μαυρογένη, προκειμένου να διαπραγματευθεί τα οικονομικά θέματα του νησιού. Αναφέρεται ο οικονόμος Παροικιάς Πρωτόδικος, ο σακελλάριος Παροικιάς Πατέλης, ο οικονόμος Νάουσας Νταμίας και το χαρτοφύλαξ Νάουσας Μενδρινός όπως και ο ιερέας Νάουσας Μενδρινός Ιωάννης.

–1743. Σακελλάριος Μάρκος Μενδρινός υπογράφει έγγραφο Ναούσης στις 28 Ιουλίου 1743.

–1750. Σε Πρακτικό εκλογής απεσταλμένου των επτά κοινών της Πάρου (Παροικιάς, Νάουσας, Κεφάλου, Τζιπίδου, Λευκών, Μαρμάρων, Δραγουλάς) στην Κωνσταντινούπολη της 23 Αυγούστου 1750, μαρτυρείται ο χαρτοφύλαξ Νάουσας Μενδρινός.

–1751. Σε έγγραφο στις 4 Νοεμβρίου 1751 αναφέρεται ο Ντομένεγος Μενδρινόςμε χωράφι στο Λιβαδάκι.

–1753. Σακελλάριος Μάρκος Μενδρινός υπογράφει έγγραφο Κεφάλου στις 16 Οκτωβρίου 1753.

–1789. Στις 16 Ιουλίου 1789 μνημονεύεται στη διαθήκη Νάουσας της Μαρουσάκης Φραγκ. Νταμία «το περιβολι στ’ Αγιαντωνιάτικο σύνμπλιος σακελλάριος Μηνδρινός».

–1792. Σακελλάριος Μάρκος Μενδρινός υπογράφει έγγραφο Ναούσης στις 26 Οκτωβρίου 1792.

–1804. Σε πωλητήριο στη Νάουσα το 1804 αναφέρει, Μάρκος Μηνδρινός.
–Από την οικογένεια διακρίθηκε ο Αρσένιος Μενδρινός, μητροπολίτης Τήνου τον 18ο αιώνα.

–1812. Στις 20 Αυγούστου 1812, ο Σακελλάριος, καντζελλάριος και αγιογράφος Γεώργιος Μοστράτος υπογράφει έγγραφο. «Νάουσα 1812, 20 Αυγούστου. Ενώπιον του κοινού καντζελλαρίου Ναούσης, του σακελλαρίου Μοστράτου, που γυνέταξε το έγγραφο, του ζαμπίτη και ταξιλδάρη Πάρου Ιωάννου Μαυρογένους και των προεστών μαρτύρων Γεωργίου Βιτζαρά, κοινού επιστάτη, Μάρκου Μενδρινού και Πέτρου Τελέντα, ο οικονόμος Νεόφυτος Δαμίας καταγγέλει τον Ιωάννη Γαβαλά από τις Λεύκες, διότι παρέβη την συμφωνία κατά την οποία ώφειλε να καλλιεργή κτήματα του μοναστηριού και να δίδει το δέκατο από την εσοδεία των αγρών».

–1820. Στις 4 Απριλίου 1820 ο οικονόμος Νάουσας Μενδρινός αναφέρεται σε έγγραφο ανταλλαγής.

–1824. Στις 21 Σεπτεμβρίου 1824 ο οικονόμος Νάουσας Μενδρινός υπογράφει το πρακτικό εκλογής των «εκλεκτών» της Νάουσας.

–1825. Στις 19 Αυγούστου 1825 αναφέρεται σε επιστολή Παροικιάς ο οικονόμος Νάουσας Μενδρινός.

–1829. Ο ονομαστικός κατάλογος των μαθητών του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου της Νάουσας του σχολικού έτους 1829.

«Οι μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της κομοπόλεως Ναούσης»

Κωνσταντίνος Μεντρινός ετών 15.

–1830. Έγγραφο Νάουσας, 29 Σεπτεμβρίου 1830 «το χωράφι όπου έχει γονικόν του εις την Κουρέπα άνωθεν των Λιβαδιών πλησίον Μανώλης Δημήτρη Σαγριώτης και υιός του ποτέ οικονόμου Μενδρινού…».

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο 26χρονος Μενδρινός Ιωάννης.

–1875. Σε εκλογικό κατάλογο του 1875, του Δήμου Μάρπησσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μενδρινός Ηλίας του Μάρκου 48 ετών τέκτων.

–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο Μενδρινός Ιωάννης του Μάρκου, 66 ετών, ναυτικός και ο Μενδρινός Μάρκος του Ιωάννη, 36 ετών, ναυτικός.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο, Μενδρικός Μάρκος του Ιωάννη, 38 ετών, ναύτης από τη Νάουσα και ο Μενδρινός Ιωάννης του Μάρκου, 68 ετών, ναύτης από τη Νάουσα.

–1903. Στο Δημοτολόγιο του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903 είναι εγγεγραμένη η Δάφνη, χήρα Ηλία Μενδρινού, ετών 75, οικιακά.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Αλέξανδρος Ηλία Μενδρινός, ετών 47, κάτοικος Αιγύπτου, ξυλουργός, άγαμος.

–1903. Στα Δημοτολόγια του ΔΗΜΟΥ ΜΑΡΠΗΣΣΗΣ στις 28 Νοεμβρίου 1903, είναι εγγεγραμμένος ο Μαρίνος Ηλία Μενδρινός, ετών 40, κάτοικος Παροικιάς, έγγαμος.

–1945. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένη η παριανή 27 ετών Αικατερίνη Μηνά Μενδρινού (γ.Δ. Σαρρή) έγγαμος. Έδωσε όρκο στις 20 Ιουνίου 1945.

 

–Μενέγος ή Μένεγος: Το επώνυμο απαντά στην Πάρο, ενώ σύμφωνα με οικογενειακή παράδοση η παριανή οικογένεια έχει καταγωγή από τη Σίκινο. Για την προέλευση του επωνύμου έχουν διατυπωθεί διαφορετικές εκδοχές. Μία το συνδέει με την παλαιά ιταλική οικογένεια Meneo της Σικελίας, ενώ σύμφωνα με οικογενειακή μαρτυρία το αρχικό επώνυμο των Μενέγων της Σικίνου ήταν Ντεμένεο και μεταβλήθηκε σε Μενέγος όταν κλάδος της οικογένειας εγκαταστάθηκε στην Αθήνα κατά τον 19ο αιώνα. Μια ακόμη εκδοχή θεωρεί το Μενέγος βαπτιστικό ή πατρωνυμικό, από το Δεμένεγος, τύπο του ονόματος Κυριάκος στη βενετική διάλεκτο.

Στην Πάρο η οικογένεια μαρτυρείται ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα. –1829: 27 Σεπτεμβρίου. Στον ονομαστικό κατάλογο των μαθητών της Αλληλοδιδακτικής Σχολής της πόλεως Παροικιάς αναφέρεται ο Μένεγος Μιχαήλ, ετών 9, ο οποίος πρέπει να είχε γεννηθεί περίπου το 1820.

Η παρουσία του επωνύμου στην Πάρο συνεχίζεται και κατά τον 20ό αιώνα. –1959. Αναφέρεται ο Αθανάσιος Μενέγος, κάτοικος Αμπελά. –1963. Σε φωτογραφία από την περίοδο του Πάσχα απεικονίζεται στο κτήμα του στον Αμπελά ο Κώστας Μενέγος. –1989. Αναφέρεται ο Ελευθέριος Μενέγος, καθηγητής στο Γυμνάσιο Νάουσας Πάρου.

Οι μέχρι σήμερα μαρτυρίες δείχνουν ότι οι Μενέγοι αποτελούν μικρή αλλά παλαιά παριανή οικογένεια, η οποία, σύμφωνα με την οικογενειακή παράδοση, συνδέεται με τη Σίκινο και διατηρεί παρουσία στην Πάρο τουλάχιστον από τις αρχές του 19ου αιώνα.

–1820: 27 Σεπτεμβρίου 1829. Στον ονομαστικό κατάλογο των μαθητών της Αλληλοδιδακτικής Σχολής της πόλεως Παροικιάς αναφέρεται ο Μένεγος Μιχαήλ, ετών 9, ο οποίος πρέπει να είχε γεννηθεί περίπου το 1820.

–1829: 9βρίου 27. Μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της πόλεως Παροικιάς

Μένεγος Μιχαήλ ετών 9.

–1959. Κάτοικος Αμπετά ο Αθανάσιος Μενέγος.

–1963. Σε Φώτο κατά την περίοδο του Πάσχα το έτος 1963, απεικονίζεται στο κτήμα του στον Αμπελά ο Κώστας Μενέγος (ανάπηρος).

1989. Καθηγητής στο Γυμνασιο Νάουσας Πάρου ο Ελευθέριος Μενέγος.

 

–Μενούδης: Πρόκειται για σπάνιο παριανό επώνυμο, το οποίο μαρτυρείται μέχρι σήμερα μόνο σε μία γνωστή καταγραφή των αρχών του 18ου αιώνα. Πιθανότατα πρόκειται για ελληνικό πατρωνυμικό επώνυμο, σχηματισμένο από παλαιότερο προσωπικό ή βαπτιστικό όνομα, με την κατάληξη -ούδης, χωρίς όμως να μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα η αρχική μορφή του ονόματος.

–1718. Χωράφι στα Θολά σύμπλιος άνωθεν από τον Περάκη … στο Γεώργη Μενούδη.

 

–Μενούνος;: Σπάνια και αβέβαιη μέχρι σήμερα μαρτυρία παριανού επωνύμου, που εντοπίζεται στα μέσα του 18ου αιώνα.

–1747. Σε πρακτικό εκλογής απεσταλμένου στην Κωνσταντινούπολη από το κοινό της Παροικιάς σε Γενική Συνέλευση στις 26 Οκτωβρίου 1747 μαρτυρείται ο παπά Μενούνος;

 

–Μεσαρίτης: Πρόκειται για πατριδωνυμικό επώνυμο, δηλαδή επώνυμο που δήλωνε την καταγωγή ενός προσώπου από τη Μεσαρά της Κρήτης. Το επώνυμο εμφανίζεται στην Πάρο ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα και συνδέεται κυρίως με την εκκλησιαστική και μοναστηριακή ζωή του νησιού.

Η παλαιότερη γνωστή μαρτυρία ανάγεται στο 1622, όταν σε έγγραφο του Κεφάλου, στις 26 Δεκεμβρίου, αναφέρεται μεταξύ των μελών του «Κοινού» ο παπα-Στέφανος Μεσαρίτης. Ο ίδιος υπογράφει και το 1626 βεβαιωτικό γράμμα των προκρίτων των Κάτω Χωριών προς το κοινό της Πάρου σχετικά με τη μονή Ξεχωριανής. Το 1646 αναφέρεται ο Ιωάννης Νικολού Μεσαρίτης, ενώ το 1715 η Παρασκευή Νικολού Μεσαρίτη πωλεί σπίτι στον Τσιπίδο, επιβεβαιώνοντας τη συνέχεια του επωνύμου.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσία του ιερομονάχου Μελετίου Μεσαρίτη, ο οποίος αναφέρεται από το 1725 ως ηγούμενος της μονής του Αγίου Αντωνίου. Το ίδιο έτος υπογράφει πωλητήριο μοναστηριακού χωραφιού στην Ξεχωριανή, ενώ το 1729 υπογράφει ως καθηγούμενος τη διαθήκη του Γεωργίου Σκορδίλη. Το 1739 υπογράφει τη διαθήκη της Μαρουσάκης Μαυρογένη και το 1744 έγγραφο αφιέρωσης στη μονή Αγίου Αντωνίου. Η παρουσία του ως καθηγουμένου συνεχίζεται και το 1759.

Το επώνυμο απαντά επίσης στα Μάρμαρα, όπου το 1725 αναφέρεται σπίτι Μεσαρίτη που πωλήθηκε στη μονή του Αγίου Αντωνίου. Οι μαρτυρίες δείχνουν ότι οι Μεσαρίτες εγκαταστάθηκαν στην Πάρο τουλάχιστον από τις αρχές του 17ου αιώνα και ενσωματώθηκαν πλήρως στην παριανή κοινωνία, ενώ η κρητική τους καταγωγή διατηρήθηκε στη μνήμη μέσα από το ίδιο το πατριδωνυμικό τους επώνυμο.

Ο Μελέτιος Μεσαρίτης, ιδιαίτερα, αποτελεί μία από τις χαρακτηριστικότερες μορφές της οικογένειας, καθώς για περισσότερες από τρεις δεκαετίες συνδέεται με τη διοίκηση και την περιουσία της μονής του Αγίου Αντωνίου.

–1622. Το επώνυμο γνωστό σε έγγραφο Κεφάλου της 26ης Δεκ. 1622. Ανάμεσα στα μέλη του «Κοινού» του Κεφάλου αναγράφεται και ο παπα-Στέφανος Μεσαρίτης».

–1626. Στις 27 Μαΐου 1626 ο παπα Στεφανής Μεσαρίτης υπογράφει βεβαιωτικό γράμμα των προκρίτων των Κάτω Χωριών προς το κοινό της Πάρου, σχετικά με την μονή Ξεχωριανής.

–1646. Έγγραφο δωρεάς χωραφιού στις 3 Ιουλίου 1646. Ενώπιον του Νικολάου Σιδεράκη που συνέταξε το έγγραφο και μαρτυρούντων των Νικολού Σκορδίλη και Νικόλα Πορταλαμιού, ο Ιωάννης Νικολού Μεσαρίτης «αφήνει» (δωρίζει) στον συμπέθερό του ιερέα Ιωάννη Παπαδόπουλο ένα χωράφι στην Αγία Αναστασία, που το μοιράζει στα τρια. Τα δυο στα παιδιά του Νικολό και Γιώργη και το τρίτο στον παπα Παπαδόπουλο.

–1715. Στον Τζιπίδο στις 22 Απριλίου 1715 ο ιερέας Στάμενας Ευστράτιος συντάσσει πωλητήριο σπιτιού «εις τον άγιο Ηλία, σύμπλιο κύρ Περούλη Τριβυζά». Ενώπιον του ιερέα Στρατή Στάμενα που συνέταξε το έγγραφο η Παρασκευή Νικολού Μισαρίτη (Μεσαρίτη) πωλεί στον μαστρο Γεώργη Ραγκούση ένα σπίτι για 10,30 ρεάλια. Υπογράφεται απου τους ιερέα Μιχαήλ Στάμενα, Νικόλαο Πητηλαίο (Παντελαίο) και Γεώργη Μαυρογένη.

–1725. Ο Ιερομόναχος Μελέτιος Μεσαρίτης, κρητικής καταγωγής, ηγούμενος της μονής Αγίου Αντωνίου από το 1725 ως το 1744.

–1744. Στις 22 Νοεμβρίου 1744 αναφέρονται ο ηγούμενος του Αγίου Αντωνίου Μελέτιος Μεσαρίτης και ο επίτροπος της μονής Νικόλαος Μαυρογένης, υπογράφει ο Λιπράντος Παΐσιος ιερομόναχος.

–1725. Στις 2 Απριλίου 1725, σε πωλητήριο Τζιπίδου ο ιερομόναχος, ηγούμενος της μονής του Αγίου Αντωνίου Μεσαρίτης Μελέτιος πωλεί ένα μοναστηριακό χωράφι, στην τοποθεσία Ξεχωριανή, στον Δημήτρη Σιδεράκη καθώς το εστιμάρισε ο Γεώργιος Στεφανή Τζιγώνιας. 

– 1725. Στο χωριό Μάρμαρα βρίσκουμε το επίθετο Μεσαρίτης. Σε έγγραφο 1 Σεπτ. 1725 το σπίτι του πωλήθηκε στον Άγιο Αντώνιο.

–1729. Ο ιερομόναχος Μελέτιος Μεσαρίτης ως καθηγούμενος υπογράφει τη διαθήκη του Γεωργίου Σκορδίλη, Νάουσα, 5 Σεπτεμβρίου 1729.

–1729. Ο ιερομόναχος Μελέτιος Μεσαρίτης ως καθηγούμενος υπογράφει τη διαθήκη του Γεωργίου Σκορδίλη, Νάουσα, 5 Σεπτεμβρίου 1729.

–1739. Ο ιερομόναχος Μελέτιος Μεσαρίτης ως καθηγούμενος υπογράφει τη διαθήκη της Μαρουσάκης Τζανή Μαυρογένη, σύζυγο του γενάρχη των Μαυρογένηδων της Πάρου Τζανή ή Τζανάκη Μαυρογένη (Παροικιά, 27 Μαρτίου 1739).

–1744. Στις 22 Νοεμβρίου 1744 ο ιερομόναχος ηγούμεος Μεσαρίτης Μελέτιος υπογράφει έγγραφο αφιέρωσης της μονής Αγίου Παντελεήμονος από τον ιερομόναχο Παΐσιο Λιπράντο στη μονη Αγίου Αντωνίου.

–1759. Ιερομόναχος Μελέτιος Μεσαρίτης καθηγούμενος της μονής του μέγα Αντωνίου κατά το 1759 υπογράφει ως καθηγούμενος.

 

–Μεσερπής? : Σπάνιο επώνυμο που εμφανίζεται στην Πάρο κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης, συνδεδεμένο με οικογένεια προσφύγων εγκατεστημένη στη Νάουσα.

–1829. Σε απογραφή προσφύγων της Νάουσας του 1829 αναφέρεται ο Γεώργιος Μεσερπής 24 ετών, η σύζυγός του Γεωργούλα Μεσερπή και η κόρη του Μαρούλα Μεσερπή.

 

–Μεσίνης: Σπάνιο παριανό επώνυμο, που μαρτυρείται στις αρχές του 19ου αιώνα. Η παρουσία του συνδέεται πιθανότατα με προσφυγική οικογένεια, ενδεχομένως χιακής καταγωγής, η οποία εγκαταστάθηκε στην Πάρο κατά τα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης και στη συνέχεια μετακινήθηκε στη Σύρο.

–1822. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΕΣΙΝΗΣ Ξενοδόχος  ετών 38 αφίχθη στην Σύρο το 1822

–1834. Στα δημοτολόγια Ερμούπολης είναι εγγεγραμμένος ο παριανός Ξενοδόχος 50 ετών Γεώργιος Μεσίνης. Έδωσε όρκο στις 11 Δεκεμβρίου 1834.

 

–Μεσολογγίτης ή Μεσσολογγίτης ή Μεσολογήτης ή Μισολογγίτης: Πρόκειται για σαφές πατριδωνυμικό επώνυμο, που δήλωνε τον καταγόμενο από το Μεσολόγγι. Το επώνυμο εμφανίζεται στην Πάρο στις αρχές του 19ου αιώνα και διατηρείται στην Παροικιά για περισσότερο από έναν αιώνα.

Η παλαιότερη γνωστή μαρτυρία ανάγεται στο 1831, όταν σε προικοσύμφωνο της Παροικιάς, στις 15 Φεβρουαρίου, αναφέρεται η Μαντελενιώ, σύζυγος του ποτέ Κωνσταντή Μισολογγίτη, η οποία προικίζει την κόρη της με δύο εικόνες. Την ίδια χρονιά, στις 21 Οκτωβρίου, σε επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους σχετικά με τα προβλήματα που είχαν δημιουργηθεί ανάμεσα στους ντόπιους και τους Κρήτες νεοαποίκους, υπογράφει ο Παναγιώτης Μεσολογήτης από τα χωριά του Κεφάλου.

Η οικογένεια είναι πλέον σαφώς εγκατεστημένη στην Παροικιά. Στον εκλογικό κατάλογο του 1847 καταγράφονται ο Ιωάννης Μεσολογγίτης, 73 ετών, και ο Παναγιώτης Μεσολογγίτης, 53 ετών, και οι δύο γεωργοί. Το 1849 αναφέρεται ότι απόγονοι του παριανού Πέτρου Μεσολογγίτη μετοίκησαν στην Κωνσταντινούπολη, γεγονός που δείχνει ότι ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα υπήρχαν κλάδοι της οικογένειας εκτός Πάρου.

Το επώνυμο συνεχίζεται στην Παροικιά και κατά τον 20ό αιώνα. Το 1899 γεννήθηκε ο Εμμανουήλ Μεσολογγίτης του Κωνσταντίνου, ενώ το 1905 και το 1907 οι αδελφοί Βασίλειος και Παναγιώτης Μεσσολογγίτης του Κωνσταντίνου, γεωργοί της Παροικιάς. Οι δύο τελευταίοι καταγράφονται εκ νέου στον εκλογικό κατάλογο του 1946. Το 1953 εμφανίζονται και οι σύζυγοί τους, Αγγελική Μεσολογγίτου και Ελένη Μεσολογγίτου.

Ιδιαίτερη είναι η παρουσία του Βασιλείου Μεσολογγίτη στα κοινά της Παροικιάς. Στις κοινοτικές εκλογές της 21ης Νοεμβρίου 1954 έλαβε 139 σταυρούς προτίμησης, καταλαμβάνοντας θέση μεταξύ των υποψηφίων του συνδυασμού «Λαός – Έργα».

Οι Μεσολογγίτες αποτελούν επομένως μία από τις οικογένειες της Παροικιάς με σαφές πατριδωνυμικό επώνυμο και μακρά παρουσία από τις αρχές του 19ου αιώνα έως τον 20ό, με παράλληλους κλάδους που μετακινήθηκαν και εκτός Πάρου, μεταξύ άλλων στην Κωνσταντινούπολη.

–1831. Σε προικοσύμφωνο Νικολάου Κρητικού και Μαργαρίτας Μισολογγίτη, Παροικιά, 15 Φεβρουαρίου 1831. «μόνον η κυρία Μαντελενιώ, σύζυγος του ποτέ Κωνσταντή Μισολογγίτη, δίδει στην κόρη της τις εικόνες, Μεταμόρφωση του Χριστού και Άγιο Γεώργιο. (ΓΑΚ, 219, 135r).

–1831. Στις 21 Οκτωβρίου 1831, σωτήρια επιστολή των κατοίκων της Πάρου προς τον επίτροπο Αιγαίου Πελάγους, για τα δεινά των κρητών νέοαποίκων εναντίων των ντόπιων. Υπογράφει… ο Παναγιώτης Μεσολογήτης από τα χωριά του Κεφάλου.

–1847. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς (συμπεριλαμβάνεται και η Αντίπαρος) είναι εγγεγραμμένος ο 73χρονος γεωργός Ιωάννης Μεσολογγίτης και ο 53χρονος γεωργός Παναγιώτης Μεσολογγίτης.

–1849. Απόγονοι του παριανού Πέτρου Μεσολογγίτη μετοίκησαν στην Κωνσταντινούπολη το 1849.

–1857. Εγγραφή στα δημοτολόγια της Κοινότητας Παροικιάς του 1857 αναφέρεται ο Μεσολογγίτης …

–1899. Το 1899 γεννιέται ο Μεσολογγίτης Εμμανουήλ του Κωνσταντίνου κάτοικος Παροικιάς. Διαγράφετε το 1949 από τον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς ως εγγραφέντας σε άλλη Κοινότητα.

–1905. Το 1905 γεννιέται ο Μεσσολογγίτης Βασίλειος του Κωνσταντίνου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1907. Το 1907 γεννιέται ο Μεσσολογγίτης Παναγιώτης του Κωνσταντίνου γεωργός κάτοικος Παροικιάς.

–1946. Στον εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1946 είναι εγγεγραμμένα τα αδέρφια  Μεσσολογγίτης Βασίλειος και Παναγιώτης  του Κωνσταντίνου γεωργοί κάτοικοι Παροικιάς.

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μεσολλογγίτου Αγγελική όνομα συζύγου Βασίλειος, όνομα πατρός Κ. Σαρρής.

–1953. Στο εκλογικό κατάλογο Παροικιάς του 1953 είναι εγγεγραμμένη η Μεσολογγίτου Ελένη, όνομα συζύγου Παναγιώτης όνομα πατρός Αντώνιος Μαούνης.

–1954. 21 Νοεμβρίου 1954 ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΠΑΡΟΙΚΙΑ: Εψήφισαν εν όλω έγκυρα ψηφοδέλτια 1152 Έλαβον:

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ «ΛΑΟΣ – ΕΡΓΑ» 625.

Σταυρούς κατά σειράν προτιμήσεως: Αντ. Οικονόμου 586, Ιωαν. Φραγκούλης 584, Παν. Γ. Κρητικός 375, Ιωάν. Μεν. Μαύρης 229, Γεώργιος Σπ. Δαφερέρας 222, Μιχ. Γ. Κανδεράκης 173, Ιωάννης Α. Μπουρέλης 168, Β. Μεσολογγίτης 139, Χρυς. Σαρρής 136 και Δημ. Ν. Μαύρης 119.

ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ «ΠΡΟΟΔΟΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» 526.

Σταυρούς κατά σειράν προτιμήσεως: Ανδρέας Αυλήτης 387, Βαπτιστής Μάτσας 377, Μιχ. Δ. Πρωτόδικος 274, Γρ. Γ. Γράβαρης 272, Βας. Δ. Φωκιανός 237, Κ. Χαρατσάρης 189, Μιχ. Π. Ραγκούσης 162 κλπ.

Οι δύο πρώτοι έρχονται εκ της μειοψηφίας επειδή όμως δεν αποδέχονται, θα εισέλθουν οι δύο επόμενοι, ήτοι ο Μιχ. Πρωτόδικος και ο Γρηγόριος Γράβαρης.

 

–Μεσσολογγίτης: Βλέπε Μεσολογγίτης

 

–Μεταξάς: Μεταξάς: Μια παλιά οικογένεια της Νάουσας με κεφαλλονίτικες ρίζες και οικογενειακό οικόσημο.

Το επώνυμο Μεταξάς είναι παλαιό και απαντά σε διάφορες περιοχές του ελληνικού χώρου. Η ονομασία θεωρείται επαγγελματική και συνδέεται με τους μεταξάδες, δηλαδή τους εμπόρους και διακινητές μεταξιού. Για την οικογένεια των Μεταξάδων της Πάρου έχει διατυπωθεί η παράδοση ότι εγκαταστάθηκε στο νησί από την Κεφαλλονιά κατά τον 17ο αιώνα, ενώ η ευρύτερη αρχοντική οικογένεια των Μεταξάδων συνδέεται με παλαιότερη οικογένεια της Κωνσταντινούπολης, με παρουσία που ανάγεται στη βυζαντινή εποχή. Ωστόσο, η άμεση γενεαλογική σύνδεση των Παριανών Μεταξάδων με τον γνωστό κεφαλλονίτικο οίκο χρειάζεται να τεκμηριωθεί από τα αρχειακά δεδομένα.

Στην Πάρο, οι Μεταξάδες εμφανίζονται ήδη από τον 17ο αιώνα, με ιδιαίτερη παρουσία στη Νάουσα. Σημαντικότερο τεκμήριο της παλαιότητας και της κοινωνικής τους θέσης αποτελεί ο τάφος του Δημητρίου Μεταξά, κτήτορα και εφημερίου του ναού της Σωτήρας στη Νάουσα, ο οποίος χρονολογείται στο 1684. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι ο τάφος φέρει οικόσημο με δικέφαλο αετό, πεντάκτινη κορώνα και ξίφος ανάμεσα στις δύο κεφαλές. Το οικόσημο αυτό αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα υλικά τεκμήρια της παρουσίας των Μεταξάδων στη Νάουσα και πρέπει να συνεξεταστεί με την οικογενειακή παράδοση για την αρχοντική τους καταγωγή.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1699, αναφέρεται ο ιερομόναχος Αγάπιος Μεταξάς, διάδοχος του ιερομονάχου Τιμοθέου Ακριβού στην ηγουμενία της μονής Αγίου Γεωργίου στο Μεροβίγλι της Νάουσας. Σε μεταγενέστερη αναφορά του 1700 χαρακτηρίζεται ρητά ως καταγόμενος από την Κεφαλλονιά, στοιχείο που ενισχύει την παράδοση για την προέλευση του παριανού κλάδου. Κατά τον 18ο αιώνα το επώνυμο συνεχίζει να εμφανίζεται στη Νάουσα, ενώ η οικογένεια συνδέεται και με την τοπική κτηματική κοινωνία.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσία του Νικολάου, Ιωάννη και Γρηγορίου Μεταξά κατά τον 19ο αιώνα. Το 1824 αναφέρονται η Μαργαρίτα, χήρα του Γρηγορίου Μεταξά, και οι γιοι της Ιωάννης και Νικόλαος, ενώ το 1825 συναντούμε τον Ιωάννη Μεταξά ως σακελλίωνα της Νάουσας. Ο ίδιος εμφανίζεται και στα έγγραφα της Πάρου του 1829, μεταξύ των εκλογέων της επαρχίας Πάρου και Αντιπάρου. Το 1843 συμμετέχει και πάλι στην πολιτική ζωή της Νάουσας ως εκλογέας, ενώ οι εκλογικοί κατάλογοι του 1844 καταγράφουν τους Ιωάννη, Κωνσταντίνο και Νικόλαο Μεταξά ως κτηματίες.

Η οικογένεια συνέχισε να ακμάζει και κατά τον 19ο και 20ό αιώνα. Ανάμεσα στα σημαντικότερα μέλη της συγκαταλέγεται ο ιατρός Γεώργιος Ι. Μεταξάς (1853–1929), γιος του εφημερίου της Εκατονταπυλιανής Ιωάννη Μεταξά. Σπούδασε ιατρική και μουσική στην Αθήνα και συνδέθηκε στενά με τον Μακεδονικό Αγώνα. Μετά τη μύησή του στην «Εθνική Εταιρεία» από τον Στέφανο Δραγούμη, εργάστηκε στην Κοζάνη και στη δυτική Μακεδονία, όπου συνέβαλε στην οργάνωση του ελληνικού στοιχείου και συνεργάστηκε με τον Παύλο Μελά. Παράλληλα ίδρυσε στην Κοζάνη τον μουσικό σύλλογο «Πανδώρα», ενώ συνέχισε τη δράση του και στην ανατολική Μακεδονία. Πέθανε το 1929, έχοντας συνδέσει το όνομα των Μεταξάδων της Πάρου με μια σημαντική σελίδα της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Η παρουσία των Μεταξάδων στη Νάουσα δεν περιορίζεται όμως στις γραπτές μαρτυρίες. Το οικόσημο που σώζεται στον ναό της Σωτήρας, στον τάφο του Δημητρίου Μεταξά του 1684, αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο της οικογενειακής ιστορίας. Σε συνδυασμό με την παράδοση της κεφαλλονίτικης καταγωγής και την αναφορά του ιερομονάχου Αγαπίου Μεταξά ως «εκ Κεφαλληνίας», δημιουργεί ένα ενδιαφέρον σύνολο ενδείξεων για την προέλευση και την κοινωνική θέση της οικογένειας. Το οικόσημο, πάντως, χρειάζεται ειδική συγκριτική μελέτη με τα γνωστά οικόσημα των κεφαλλονίτικων Μεταξάδων, ώστε να εξακριβωθεί αν πρόκειται για τον ίδιο οικογενειακό κλάδο ή για διαφορετική οικογένεια με το ίδιο επώνυμο.

Έτσι, οι Μεταξάδες της Πάρου, με επίκεντρο κυρίως τη Νάουσα, εμφανίζονται ως οικογένεια με μακρά παρουσία, κτηματική και εκκλησιαστική δραστηριότητα και ιδιαίτερη κοινωνική θέση. Από τον Δημήτριο Μεταξά του 1684 και τον ιερομόναχο Αγάπιο μέχρι τον σακελλίωνα Ιωάννη Μεταξά και τον Μακεδονομάχο ιατρό Γεώργιο Ι. Μεταξά, το επώνυμο διατρέχει περισσότερους από δυόμισι αιώνες της ιστορίας της Πάρου, αφήνοντας πίσω του όχι μόνο γραπτές μαρτυρίες αλλά και ένα σπάνιο οικογενειακό οικόσημο στη Νάουσα.

–1684. Εντός του ναού της Σωτήρας στη ομώνυμη ρούγα της Νάουσας είναι ο τάφος του του κτήτορα και Εφημέριου Δημητρίου Μεταξά με έτος 1684. Το τάφος αυτός φέρει οικόσημο με δικέφαλο αετό με κορώνα 5άκτινη και ξίφος εν μέσω των κεφαλών.

–1699. Ο ιερομόναχος Μεταξάς Αγάπιος διάδοχος του ιερομόναχου Τιμόθεου Ακριβού το 1699 στην ηγουμενία του Αγίου Γεωργίου στο Μεροβίγλι Νάουσας.

–1700. Ιερομόναχος Αγάπιος Μεταξάς, από την Κεφαλληνία 1700.

–18ος αι. Η Μαργαριταράκη γυνή ποτέ Γληγοράκη Μεταξά πώλισε ένα χωράφι με πατητήρι και φούρνο στην τοποθεσία Ρέτενα (Θεοσκέπαστη) στον Κωνσταντή Κρητικό. (έγγρ. Ναούσης 18ου αι.).

–1812. Το 1812 γεννιέται ο Νικόλαος Μεταξάς πρόγονος του Μακεδονομάχου, ιατρού Γεωργίου Ι. Μεταξά (1853-1929) και συγγενής του ιερεά της Εκατονταπυλιανής Ιωάννη Μεταξά, πατέρα του Μακεδονομάχου.

–1824. Σε διανομή κληρονομιάς στις 27 Νοεμβρίου 1824 αναφέρεται η Μαργαρίτρα του πάλε ποτέ Γρηγορίου Μεταξά. Στο ίδιο έγγραφο αναφέρονται οι γιοί Ιωάννης και Νικόλαος Μεταξάς, όπως και ο γαμπρός της Γιώργος Παρπαρήγος και η γυναίκα του Μαρούσα.

–1825. Στις 11 Οκτωβρίου 1825 αναφέρεται ο σακελλίων Νάουσας Ιωάννης Μεταξάς.

–1827. Στο δημοτολόγιο του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Κωνσταντίνος Μεταξάς.

–1829. Ο ονομαστικός κατάλογος των μαθητών του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου της Νάουσας του σχολικού έτους 1829.

«Οι μαθητευόμενοι εις την Αλληλοδιδακτικήν Σχολήν της κομοπόλεως Ναούσης»

Νικόλαος Μεταξάς ετών 6 και Ανέζα Μεταξά ετών 11.

–1829. Σε έγγραφο της Εκατονταπυλιανής «Εν Παροικία της Πάρου» την 19 Μαΐου 1829 αναφέρονται οι εκλογείς της επαρχίας Πάρου και Αντιπάρου: Αθανάσιος Μαύρος, Μ.Μ. Μαυρογένης, Δημήτριος Καλαβρός, Νικ. Μαλατέστας, Ιω. Μεταξάς, Θ. Ρικιέρης, Ιάκωβως Λουκής, Ν. Μωραΐτης, Μιχαήλ Τζιγώνιας, Ιω. Βαλσαμής, Ευστράτιος Στάμενας, Ζέπος Δελαγραμμάτης, Ν. Κονταράτος, Ν. Ρούσσος, Γεώργιος …, Τζανής Μάτζας, Δαμιανός Μπιάζης, Γεώργιος Βιτζαράς.

–1831. Εν Ναούση της Πάρου τη 5 Αυγούστου 1831, Ιωάννης Μεταξάς

–1831. Σε έγγραφο του Παν. Δ. Δημητρακόπουλου στις 19 Οκτωβρίου 1831 αναφέρεις τον  Αντώνιο Μεταξά.

–1832. Εν Ναούση της Πάρου τη 27 Μαρτίου 1832, σε έγγραφο της σχολής του Αγίου Αθανασίου αναφέρεται ο Ιωάννης Μεταξάς.

–1843. Στις 17  Οκτωβρίου 1843 η συνέλευση της αντιπολίτευσης επαναλαμβάνεται, αλλά πάλι χωρίς τον Δήμαρχο Θ. Καμπάνη ο οποίος κατηγορείται από τους παρευρισκομένους ότι «αισθάνεται ανώτερος του νόμου και προβάλει ανύπαρκτες προφάσεις». Η συνέλευση αποφασίζει να προχωρήσει στην εκλογή χωρίς τον Δήμαρχο! Πρόεδρος ανέλαβε ο Δ. Χαμάρτος και προσυπέγραψαν τα 5 γεροντότερα μέλη Ν. Πούλιος, Ιωάννης Καπαρός, Λεονάρδος Κονδύλης, Ηλίας Σαράντος, Νικόλαος Ρούσσος. Οι εκλογείς ήταν οι εξής:
Πόλις Παροικίας (Δήμαρχος Θ. Καμπάνης): Ζώρζης Μ Μαυρογένης, Δημήτριος Χαμάρτος, Πέτρος Μαυρομμάτης, Ν Α Ψαράκης, Αντ Ελ Χαμάρτος, Λεονάρδος Κονδύλης.
Κωμόπολις Λευκών (Πάρεδρος Κωνσταντίνος Χανιώτης): Εμμανουήλ Ν Αρκάς, Νικόλαος Γ Ρούσσος, Νικόλαος Γ Παντελαίος, Ιωάννης Α Δεσύλλας.

Κωμόπολις Ναούσης (Δήμαρχος Ν. Μαλατέστας): Δημήτριος Π Δημητρακόπουλος, Ηλίας Σαράντος, Ιωάννης Μεταξάς, Αντώνιος Κορτιάνος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).
Χωρίον Κώστου(Πάρεδρος Ιωάννης Α. Καπαρός): Ιωάννης Α Καπαρός, Αναστάσιος Ρούσσος
Χωρίον Δραγουλά (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Γεώργιος Κληρονόμος
Χωρίον Μαρμάρων (Πάρεδρος Νικήτας Ν. Άγουρος): Ιωάννης Γιαννουλάκης, Νικήτας Άγουρος (δεν παρευρέθη λόγω ασθενείας).

Χωρίον Τσιπίδου (Δήμαρχος Μαρπήσσης ΓΣ Δελαγραμμάτης): Νικόλαος Βατιμπέλας, Νικόλας Πόυλιος, Γεώργιος Σ Δελαγραμμάτης (απών).

Χωρίον Ωλιάρου (Πάρεδρος Δ. Βιάζης): Παναγής Καλάργυρος, Ματθαίος Μαούνης.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν πληρεξουσίους Πάρου τους Δ. Π. Δημητρακόπουλο (21 ψήφοι) και Ζ. Μάτσα Μαυρογένη (21). Συμμετείχαν και οι Νικόλαος Ψαράκης (Παροικιά, 11 ψήφοι), Ν. Βατιμπέλας (Τσιπίδος, 7), Λεονάρδος Κονδύλης (Παροικία, 7), Νικόλαος Μαλατέστας (Νάουσα, 6 ψήφοι), Κωνσταντίνος Δαμίας (Παροικία, 6), Π. Μαυρομάτης (Παροικία, 6).

Ο Δήμαρχος Πάρου αρνήθηκε να επικυρώσει τις υπογραφές και συνεπώς την εκλογή.

–1843. Σε ονομαστικό κατάλογο των εκλογικών αποτελεσμάτων στις 27 Οκτωβρίου 1843 αναφέρεται ο Ιωάννης Μεταξάς.

–1844. Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Κωνσταντίνος Μεταξάς 50 ετών. Διαμένει στον Δήμο από το 1827. Ο κτηματίας Νικόλαος Μεταξάς 38 ετών.

–1844.Σε εκλογικό κατάλογο στις 18 Μαρτίου 1844, του Δήμου Νάουσας (της επαρχίας Νάξου), υπάρχει εγγεγραμμένος ο Ιωάννης Μεταξάς 55 ετών κτηματίας.

–1850. Γεννιέται το 1850 ο Παριανός Μακεδονομάχος Γεώργιος Ι. Μεταξάς. Απεβίωσε το 1929.

–1853. Το 1853 γεννήθηκε στην Νάουσα ο ιατρός Γεώργιος Ιωάννη Μεταξά γιός τους σακελλίου Νάουσας. Μακεδονομάχος, ιατρός πατέρα του ο ιερέας της Εκατονταπυλιανής Ιωάννη Μεταξά. Απεβίωσε το 1929. Ιατρός Γεώργιος Ι. Μεταξάς (1853-1929)

Ο Γεώργιος Ι. Μεταξάς γεννήθηκε στην Πάρο και ήταν γιος του εφημέριου της Εκατονταπυλιανής. Αφού έμαθε τα πρώτα του γράμματα στο νησί πήγε στη συνέχεια  στην Αθήνα, όπου σπούδασε ιατρός και μουσικός. Λόγω του ήθους και του υψηλού πατριωτικού φρονήματος που τον κατείχε, ο Στέφανος Δραγούμης (εκ των κυρίων οργανωτών του Μακεδονικού αγώνα), τον μύησε στην «Εθνική Εταιρεία» και τον έστειλε στην Κοζάνη, για να εξυψώσει το εθνικό φρόνημα των κατοίκων, και να στηρίξει τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία.

Ο Γ. Μεταξάς ίδρυσε τον μουσικό σύλλογο «Πανδώρα», μέσα από τον οποίο πρόβαλε τη μουσική και πνευματική παιδεία και καλλιέργησε πατριωτικά και εθνικά μηνύματα αφυπνίζοντας την εθνική συνείδηση των νέων της Κοζάνης, με τον πόθο της λευτεριάς.

Το 1881 παντρεύτηκε τη Χιονία Κατσικά, με την οποία απόκτησε είκοσι παιδιά. Επί χρόνια ο Μεταξάς περιόδευε στα χωριά της δυτικής Μακεδονίας με το πρόσχημα των ιατρικών επισκέψεων. Στην πραγματικότητα όμως συγκροτούσε επιτροπές από έμπιστους πολίτες, προετοιμάζοντας τους για τον αγώνα κατά των κατακτητών. Κατά τη διάρκεια του αγώνα συνεργάστηκε στενά με το Παύλο Μελά στην Κοζάνη και τη Σιάτιστα. Μετά την περάτωση της αποστολής του στη δυτική Μακεδονία, το προξενείο τον έστειλε στην ανατολική Μακεδονία, για να συνεχίσει εκεί το ιερό έργο της αναπτέρωσης του εθνικού φρονήματος.

Αναμφισβήτητα, ο Γεώργιος Ι. Μεταξάς, ήταν ένας εκ των πρωτοπόρων για την προετοιμασία του Μακεδονικού αγώνα (1904-1908) και ανάλωσε τη ζωή του για την ελευθερία και την Ελλάδα, ενώ ευτύχισε να δει τη Μακεδονία ελεύθερη, αφήνοντας τον κόσμο το 1929. πηγές: (Παριανά τεύχη 52, 54, 56)

–1879. Το 1879 γεννιέται ο πάριος ιατρος Γεώργιος Μεταξάς, Μακεδονομάχος στην Κοζάνη. Απεβίωσε το 1929.

–1883. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1883, υπάρχει εγγεγραμμένος ο, Μεταξάς Πέτρος του Ιωάννη, 47 ετών, εργάτης από τη Νάουσα, κάτοικος Ίμβρου, ο Μεταξάς Γρηγόριος του Ιωάννη, 43 ετών, ναύτης από τη Νάουσα και ο Μεταξάς Νικόλαος του Γρηγορίου, 63 ετών, κτηματίας.

–1885. Σε εκλογικό κατάλογο της Νάουσας του 1885, υπάρχει εγγεγραμμένος ο, Μεταξάς Πέτρος του Ιωάννη, 49 ετών, εργάτης από τη Νάουσα, κάτοικος Ίμβρου και ο Μεταξάς Γρηγόριος του Ιωάννη, 45 ετών, ναύτης από τη Νάουσα.

–1888. Στις 29 Απριλίου 1888 ο 35χρονος εργατικός; από την Πάρο Ιωάννης Ραγκούσης του Ιωάννη και της Μαρίας Ι. Σφακιανού, παντρεύεται στην Ερμούπολη την 16χρονη από την Σύρο; Μαρία Γενάρη, του Ιωάννη και της Μαρουλιώς Μεταξά.

–1924. Στη θύρα της προθέσεως στο ναό του Αγίου Γεωργίου του Λουρίδη στη Μάρπησσα,  εικονίζεται, ολόσωμος, ο Άρχων Μιχαήλ. Στο κάτω μέρος υπάρχει η επιγραφή: «Χείρ Ιωάσαφ Μεταξά αγιορείτου, 1924, τη ευγενή δαπάνη Σπυρίδων Μαρινόπουλος».

–1929. Το 1929 πεθαίνει στην Κοζάνη ο ιατρός Μακεδονομάχος Γεώργιος Ιωάννη Μεταξάς από τη Νάουσα Πάρου.

 

–Μετρητίκης ή Μετριτίκης: Το επώνυμο Μετρητίκης ή Μετριτίκης απαντά στην Πάρο τουλάχιστον από τις αρχές του 18ου αιώνα, με μέχρι σήμερα γνωστή αναφορά στον Τσιπίδο (σημερινή Μάρπησσα).

–1720. Προικοσύμφωνο Δημήτρης Μετρητίκη του Νικόλα και Ζαμπέτας Αντ. Φωκιανού (Τζιπίδος, 2 Ιαν. 1720 «στου Γαλανού μια παρτη σύμπιος Νικολός Μελανίτης», «ακόμη στην Πούντα την ψαρόγα που έχω με τον Νικόλα Καντώτο».

 

–Μετρινός: Βλέπε Μενδρινός.

 Για τη συνέχεια των επωνύμων που αρχίζουν από «Μ», μπορείτε να πατήσετε εδώ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αλφαβητικός κατάλογος επιθέτων